Бүтээмж чанарын “Сервис” дугуйлангийн ахлагч, Баяжуулах фабрикийн Өөрөө нунтаглах хэсгийн тоног төхөөрөмжийн засварчин Н.Будаевтай ярилцлаа.
Япон хэлний багш орчуулагч, “Нийслэл хүү” яаж яваад “Эрдэнэт” үйлдвэрийн засварчин болов?
/Инээв/. Тиймээ. Би эхнэрээ дагаж Эрдэнэтэд ирсэн юм. Тэгээд Эрдэнэт үйлдвэрт орж ажиллахыг л зорьсон. Миний хүсэл биелж, 2007 оны наймдугаар сард “Эрдэнэт” үйлдвэрт Баяжуулах фабрикийн ӨНХ-т ажилд орсон. Бүтэн жил 108 мянган төгрөгийн цалинтай, “сурагч”/ дагалдан/-аар яваад жинхэлсэн юм.
Түүнээс өмнө та юу хийж байв?
Уг нь Японд сурах гэж очоод, тэндээ “харлачихсан”. Тэгээд л юм юм хийсэн дээ. Эхлээд хөнгөн цагаанаар машины эд анги цутгадаг компанид ажилласан. Мөн Тоёотогийн шинэ загварын машиныг туршдаг нэгэн салбарт ч ажилласан. Энд гар ажиллагаагаар машин угсраад мөргөлдүүлж, туршина. Туршилтын үр дүнд эд анги нь үүгээрээ цуурч байна, энэ хэсгийг сайжруулах, тэр нь хэрэггүй гэх зэргээр дүгнэлт гаргадаг компани. Сүүлд барилгын компанид ажиллаж байгаад нутагтаа ирсэн.
Тэгвэл та энэ мэргэжлээр ажиллах бэлтгэлээ нилээд хангасан байх нь ээ?
Японд таван жил ажиллахдаа ажил хийх нилээн сайн дадалтай болсон. Тэд аливааг төгс хийдэг, ямар нэгэн зүйлийг хэрхэн сайжруулбал үр дүнгээ өгөх вэ гэдгийг маш сайн тооцоолдог. Тэр бүхнийг харж, мэдэрсэн болохоор энд ажиллахад бэрхшээл бага байсан.
Тийм ч учраас та их идэвхтэй бүтээлч ажилласан байх? Хэзээ дугуйлангийн ахлагч болсон бэ?
Манай “Сервис” дугуйлан Баяжуулах үйлдвэрт Бүтээмжийн хөдөлгөөн өрнөж эхэлсэн 2005 онд байгуулагдсан. Дугуйлангийн ахлагч Ууганбаяр гэдэг механикч залуу байсан. Ажилд орсныхоо дараа энийг ч сайжруулчихмаар, түүнийг ч өөрчилмөөр санагдаж, дугуйлангийн хэд хэдэн төсөл санаачиллаа. Төсөл хамгаалах ажилд дугуйлангийн ахлагчтайгаа оролцох болсон. 2009 оны сүүлчээр Ууганбаяр механик, “би зав чөлөө ч муутай байх юм, энэ ажлыг чи үргэлжлүүл” гэсэн. Тэгээд 2010 оноос эхлэн дугуйлангийн ахлагчаар ажиллаж байна.
Сайн санал, төслийн санаагаа хэрхэн олдог вэ?
Засварын ажил хийх явцад бэрхшээл тулгардаг. Түүнийг хэрхэн шийдэх вэ гэж тунгаана, сайжруулах гэж оролдоно. Үүнээс л сайн санал, төслийн санаа төрдөг дөө. Бид эрсдэл бууруулах ажил түлхүү хийдэг. Манай дугуйлан нилээд олон ажил хийсэн. Бүх ажил маань ямар нэг хэмжээгээр үр дүнгээ өгсөн.
Тухайлбал?
Варман насосыг ЗМЗ-руу ачуулж задлахад цаг хугацаа, хөрөнгө мөнгө нилээд ордог. Насосыг кранаар буулгаж, суурин дээр бэхлээд кранаар татаж, ажлын дугуйг сулладаг байсан. Энэ нь хориотой, эрсдэлтэй ажил. Үүнийг бид өөрчлөн стенд хийж ашигласнаар засварын талбай дээрээ насосыг задалж, гар лепоткоор дугуйг нь тайлдаг болсон. Энэ нь цаг хугацаа, зардал мөнгө хэмнэсэн их сайн ажил болсон. Одоо бид Варман насосыг өөрсдөө задалж угсарч ажилд оруулж байгаа.
Цаашдаа төсөл сайжруулах чиглэлээр хэрхэн ажиллах вэ?
Бид ямар нэгэн зүйл сайжруулах, төсөл хэрэгжүүлэхээр их л зоригтойгоор шулуухан хийдэг байсан. Одоо бол шаардлага өндөрсөж байна. Асуудалд нилээд ул суурьтай хандаж, гарах үр дүн, шинээр эрсдэл үүсч байгаа эсэхийг нарийн тооцоолох хэрэгтэй болж байна. Төсөл хэрэгжүүлэхэд мэдээллийг баримтжуулах, нягтлах, судалгаа хийх шаардлага тавигдаж байна. Үүн дээр анхаарч ажиллана.
Танай дугуйланд ямар ажил мэргэжлийн хэдэн хүн байдаг вэ? Танайхан хэр идэвхтэй вэ?
Засварчин, механикч, кранч гээд 18 хүн байдаг. Засварчид маань санал санаачилгад нилээд идэвхтэй ч, ажлын ачаалал их байдаг болохоор бүтээмжийн төслөө хэрэгжүүлэх цаг зав нь бага юм. Манай хэсэгт өргөтгөл хийгдсэнээр бидний ажил ихэссэн. Механикийн чиглэлээр хүн хүч ер нь бага байдаг. Шинэ тоног төхөөрөмжийг зүгшрүүлэх, тухайлбал тээрмийг зогсоохгүй ажиллуулахыг бид хариуцдаг. Засварчин бид биеийн хүчээр хийх ажил ихтэй. Хуяг солилоо гэхэд бүх зүйл гар ажиллагаатай.
“Эрдэнэт” үйлдвэрт бүтээмжийн хөдөлгөөн өрнөсний ач холбогдлыг та юу гэж үздэг вэ?
Бүтээмжийн хөдөлгөөн хэрэгжсэнээр асар их мөнгө хэмнэж, эрсдэлийг маш ихээр бууруулсан байх. Хүний амь нас, эрүүл мэндийг аюул ослоос сэргийлэн эрсдэлийг бууруулна гэдэг нь мөнгөөр хэмжигдэшгүй том ажил.Тийм болохоор “Эрдэнэт” үйлдвэрт бүтээмжийн хөдөлгөөн өрнөсөн нь үйлдвэрт болоод ажиллагчдад ач тусаа их өгсөн сайхан ажил гэж үздэг.
Төсөлт ажил хийсний урамшуулал танд ямар санагддаг вэ?
Энэ бол хамт олны урмыг их сэргээдэг зүйл. Сайн төсөл хийвэл урамшуулал гайгүй авчихна. Бид үүнийгээ дараагийн төслийнхөө санхүүжилт болгодог.
Таны нэр их содон юм. Нэрийг тань хэн өгсөн, ямар учиртай юм бол?
Аав маань Дорнодын буриад, бөх их сонирхдог хүн байсан. Намайг төрөхийн өмнөхөн Залуучуудын аварга шалгаруулах чөлөөт бөхийн олон улсын тэмцээн Монголд болж, Буриадын бөх Б.Будаев түрүүлжээ. Тэгээд л бэлэгшээгээд миний нэрийг өгсөн юм билээ. Аав дараа нь тэр хүнийг зорьж Улаан-Үдэд очиж уулзсан гэдэг. Дэлхийн, Европын аварга, Буриадын алдарт бөхөөр бахархаж, түүний нэрийг хүртээсэнд нь баярлаж явдаг. Дашрамд сонирхуулахад энэ намар алдарт бөх Б.Будаевын 60 насны ойн үеэр Улаан-Үдэд болсон нэрэмжит тэмцээнээс нь Монголчууд гурван мөнгө, нэг хүрэл медаль хүртсэн байна лээ.
Ингэхэд та барилддаг уу?
Монголчууд хүү төрөхөөр “Миний хүү бөх болно” хэмээн бэлэгшээдэг. Тиймээс ч аав маань надад тэр алдарт бөхийн нэрийг хайрласан байх. Гэвч би барилдсангүй ээ.
Гэр бүлээ танилцуулна уу?
Эхнэр бид хоёр Японд танилцаж, дотноссон. Тэгээд л хүүхдээ төрүүлэхээр нутагтаа ирээд Эрдэнэтэд суурьшсан хэрэг. Миний ханийг Дэлгэрцэцэг гэдэг. Медипас эмнэлэгт Архив бичиг хэргийн ажилтан. Манайх хоёр хүүхэдтэй.
Тэр тун бүтээлч нэгэн. Байнга шинийг эрэлхийлэн олон зүйл санаачлан, үйлдвэрт болон хүмүүст тустай “юм” ихийг бүтээжээ. Үүнээс ганцханыг нь онцолбоос, Хавтант тэжээгүүрийн одон арааны элэгдлийг багасгах төсөл. Үүнийг хэрэгжүүлэн импортоор авдаг одон арааг цөөлснөөр жилд 180 гаруй сая төгрөгийн хэмнэлт гаргах болжээ. Энэ бүтээл нь “Эрдэнэт” үйлдвэрийн Шилдэг төслийн уралдаанд дэд байр эзэлж, түүнийг Шилдэг шинийг санаачлагч болгосон байдаг. Н.Будаев ихээхэн зөв бодолтой хүн болох нь анзаарагдсан. Түүний санаачилгыг нь үнэлэн нэгэн удаа гадаад явах эрхээр шагнажээ. Энэ эрхээ тэтгэвэрт гарах гэж буй дугуйлангийн идэвхтэй гишүүндээ өгчихсөн гэдэг.
Я.ЭНХТУЯА
Нар минутад мандаж минутад жаргана.
Үс засуулвал: 
Суудал: 
