Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх болон УИХ, Засгийн газрын гишүүд, “Чингис Хаан Баялгийн Сан Нэгдэл” ХХК-ийн удирдлага тэргүүтэй хүндэт зочид Орхон аймагт өнөөдөр ажиллах үеэрээ “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын хөгжлийн үндсэн чиглэлийн хүрээнд хийгдэж буй том төслүүдийн нэг болох Хүдэр бэлтгэлийн нэгдүгээр шугам, Өндөр даралтын булт нунтаглагчийн (HPGR) технологийг Монгол Улсад анх удаа нэвтрүүлэх бүтээн байгуулалтын явцтай газар дээр нь танилцлаа.
Энэ үеэр Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий инженер Т.Батмөнх, Засгийн газар 2019 оны 06 дугаар сарын 05-ны өдрийн 224 дүгээр тогтоолоороо “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийг 2031 он хүртэл хугацаанд хөгжүүлэх үндсэн чиглэлийг баталсан нь түүхэн шийдвэр байсныг онцолсон юм. Ингэснээр, анх 1972 онд 34 жил ажиллах хүдрийн нөөцийг батлуулж байсан Эрдэнэт үйлдвэр эрдэс баялгийн нөөц өсгөх төслийг үе шаттай хэрэгжүүлсний дүнд 2021 онд 46 жил ажиллах, 2025 онд жилдээ 40 сая тонн хүдэр боловсруулах хүчин чадалтайгаар, 56 жил тасралтгүй ажиллах нөөцийг Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлөөр батлуулсан. Энэ нөөцдөө тулгуурлан техник, технологийн өргөтгөл шинэчлэлийн ажлаа үргэлжлүүлж байгааг нэг бүрчлэн танилцуулав.
Эрдэнэт үйлдвэр жилээс жилд буурч байгаа хүдэр дэх металлын агуулга, өсөн нэмэгдэж буй хүдрийн хатуулгийн эсрэг үйлдвэрлэлийн бүтээмжийг бууруулахгүйгээр эцсийн бүтээгдэхүүн болох зэс болон молибдены баяжмал гаргалтын хүрсэн түвшнийг хадгалж, бага зардлаар, өндөр бүтээмжтэй ажиллаж, өртөг зардлыг бууруулах, үйлдвэрлэлийн найдварт ажиллагааг хангахын тулд Баяжуулах үйлдвэрийн Өөрөө нунтаглах хэсгийн 4 дүгээр шугам, Хам баяжуулалтын 2, 3, 5 дугаар секц, конвейерын систем, Өөрөө нунтаглах хэсгийн 4 дүгээр шугам, Цэвэр усны шугам, хүнд даацын автомашинуудаа шинэчлэх зэрэг томоохон төслүүдийг амжилттай хэрэгжүүлсэн. Одоо бүтээн байгуулалт нь ид өрнөж буй дөрвөн төслийн нэг нь Баяжуулах үйлдвэрийн Өөрөө нунтаглах хэсгийн Хүдэр бэлтгэлийн нэгдүгээр шугамын шинэчлэл юм. Энэ төсөл нь Хүдэр бэлтгэх нэгдүгээр шатны бутлуурын шинэчлэл болон Өндөр даралтын булт нунтаглагчийн (HPGR) технологи нэвтрүүлэх гэсэн үндсэн хоёр хэсгээс бүрдэж байна.
Хүдэр бэлтгэлийн нэгдүгээр шугамын шинэчлэл ашиглалтад орсноор бутлагдсан хүдрийн зохимжит бүхэллэг 14 мм-ээс 7 мм болгон буулгаж, хүдэр боловсруулалтын хэмжээг жилд тогтмол 40 сая тоннд барих боломж бүрдэх бөгөөд цахилгаан зарцуулалт, хуяг, ган бөөрөнцөг зэрэг ашиглалтын хувьсах зардлыг долоон хувиар бууруулж, орд ашиглалтын хугацаанд борлуулалтын орлого 2.5 сая ам.доллароор нэмэгдэнэ. Мөн үйл ажиллагааны зардал 614.28 сая ам.доллароор буурч, 1 тонн хүдэр боловсруулах өөрийн өртөг зургаан хувиар буурах юм. Одоогоор барилгын ажил 50-55 хувийн гүйцэтгэлтэй яваа бөгөөд ирэх оны тавдугаар сарын сүүлчээр ашиглалтад оруулах төлөвлөгөөтэй ажиллаж байна.
Эрдэнэт үйлдвэр 48 жилийн түүхэн хугацаанд нийт 1,1 тэрбум тонн хүдэр боловсруулжээ. Энд 6,9 сая тонн зэс байсан бол дараагийн 60 жилд ашиглах 4,6 тэрбум тонн хүдрийн нөөцөд 13,4 сая тонн зэс байгааг Ерөнхий инженер тодотгосон. Үүнээс гадна шинээр Оюутын ордыг нээн илрүүлсэн. Сүүлийн гурван жилийн нарийвчилсан хайгуулын үр дүнд 404 сая тонн хүдрийн нөөцөд 1,2 сая тонн зэс байгааг Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлөөр батлуулсан. Өөрөөр хэлбэл Эрдэнэт үйлдвэрийн ашиглалтын хугацаа Эрдэнэтийн-Овоо ордын 56 жил дээр Оюутын ордыг ашиглах хугацаа нэмэгдэнэ гэсэн үг юм.
Эрдэнэт үйлдвэрийг 2031 он хүртэл хугацаанд хөгжүүлэх үндсэн чиглэлийн хүрээнд хэрэгжиж буй хөрөнгө оруулалт, бүтээн байгуулалтын том төслүүд нь үйлдвэрлэлийн найдвартай ажиллагааг хангахын зэрэгцээ олон арван жилийн турш Монгол Улсын эдийн засагт оруулах хувь нэмрээ тогтвортой хадгалах боломж бүрдэх юм.















