• О.ОТГОНБАЯР: Хүндрэлийг даван туулах нэгдсэн хөтөлбөрийн хэрэгжилт үр дүнтэй байна

      Эрдэнэт үйлдвэрийн Захиргаа, хүний нөөцийн бодлогын газрын дарга О.Отгонбаяраас шинэ коронавирусын тархалтаас урьдчилан сэргийлэх, үүсээд буй хүндрэлийг даван туулах зорилгоор байгуулагдсан Төв штабын ажлын хэрэгжилтийн талаар тодрууллаа.    -Эрдэнэт үйлдвэрийн хэмжээнд шинэ коронавирусын тархалттай холбоотойгоор үүсээд буй хүндрэлийг даван туулах, сөрөг үр дагавраас урьдчилан сэргийлэх, эрсдэлээс хамгаалах зохих арга хэмжээг шуурхай зохион байгуулах зорилгоор Төв штаб болон Чиглэл хариуцсан штабуудыг Ерөнхий захирлын А/139 тоот тушаалаар байгуулсан. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ нь уурхайчдын ажлын байр, цалин хөлс, урамшууллыг тогтвортой хадгалж, уурхайчдынхаа  гэр бүлийг эрсдэлээс хамгаалах, улс, орон нутгийн  эдийн засагт оруулж буй хувь нэмрийг бууруулах-гүй байх гэсэн үндсэн зорилго-тойгоор ажиллаж байна. Энэ нь уурхайчдын хамтын хөдөлмөр юм. Мөн “Шинэ коронавирусын тархалтаас урьдчилан сэргийлэх, үүсээд буй хүндрэлийг даван туулах арга хэмжээний нэгдсэн хөтөлбөр”, үүний хавсралт “Хүндрэлийг даван туулах арга хэмжээний нэгдсэн төлөвлөгөө”, “Үнийн хэлбэлзлийг тооцсон үйлдвэрлэл, эдийн засгийн арга хэмжээний төлөвлөгөө”, “Хөдөлмөр зохион байгуулалт, цалин хөлсний чиглэлээр хэрэгжүүлэх арга хэмжээний төлөвлөгөө”-г баталсан.  “Үйлдвэрлэлийн тасралтгүй үйл ажиллагааг хангах”, “Санхүү, эдийн засгийн үйл ажиллагааг эрчимжүүлэх”, “Нийгмийн харилцаа хамтын ажиллагааны асуудлыг зохицуулах”, “Томоохон төсөл, хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх”-д чиглэл хариуцсан штабууд арга хэмжээний төлөвлөгөө боловсруулж, батлуулан, хэрэгжилтийг ханган ажиллаж байна. Ажлын төлөвлөгөөний биелэлт 46,4 хувьтай байна. Эдгээр штабууд долоо, 14 хоног тутам хуралдаж, Төв штабын хуралдаанаас шийдвэр гаргаж, ажлын явцтай танилцаж, үүрэг өгч ажиллаж байгаа. Үйл ажиллагааны нэгдсэн хөтөлбөр 42,5 хувийн биелэлттэй байна. Нийт 50 үүрэг даалгаврыг чиглэл хариуцсан штабуудад хүргүүлж, хэрэгжилтийг нь ханган ажиллаж байна. -Хөтөлбөр, төлөвлөгөөний дагуу ямар ажлууд хийгдээд байна вэ?  -Зэсийн баяжмалын үйлдвэрлэлийг 2,244.3 тн-оор, молибдены баяжмалын үйлдвэрлэлийг 152.4 тн-оор нэмэгдүүлж ажилласнаар зэс, молибдены баяжмал ачилтын төлөвлөгөөг 101-112,6 хувиар биелүүлж, 3,8 тэрбум төгрөгийн нэмэлт орлого олох боломж бүрдээд байна.   -Үйлдвэрийн газрын хэмжээнд өртөг, зардал бууруулах арга хэмжээг хэрэгжүүлж, зэсийн үнийн эрсдэлийн түвшинтэй уялдуулан, гүйцэтгэлд хяналт тавьж ажилласнаар батлагдсан төлөвлөгөөт нийт зардлыг эхний дөрвөн сарын байдлаар 23.8 тэрбум төгрөгөөр бууруулан ажиллалаа. -Үйлдвэрлэлийн үндсэн тоног төхөөрөмж, технологийн горимыг цахилгааны үнийн гурван тарифт системд тохируулан ажилласнаар 185.0 сая төгрөгийн цахилгаан эрчим хүчний зардал хэмнэсэн. -“Сархиа” байгалийн чийрэгжүүлэлтийн төвд агч, голт бор, хайлаас зэрэг 2650 мод, бут, Баяжуулах үйлдвэрийн Хаягдлын аж ахуйн 4М далангийн баруун урд талд 530 мод тарьж хүлээлгэн өглөө.  -“Уурхайчин-1” орон сууцны хорооллын барилгын угсралтын ажил, Соёл, спортын “Эрдэнэт цогцолбор“-ын барилгын ажил, “Сэлэнгэ” амралт, аялал жуулчлалын цогцолборын Ногоон хөгжлийн төвийн барилгын ажил хуваарийн дагуу явагдаж байна.  -Засвар механикийн заводын Цутгуурын цехэд хүйтнээр хатуурах холимгоор хэв бэлтгэх хагас автомат шугам суурилуулах шинэчлэлийн ажлын явц 98 хувийн гүйцэтгэлтэй, тоног төхөөрөмжийн туршилт хийгдэж байна. Төв штабын өмнөх хуралдаанаар Эрдэнэт үйлдвэрт хэрэгжиж буй таван бодлогыг авч хэлэлцсэн. Цаашид энэ ажлыг эрчимжүүлнэ.  -Үйлдвэрийн газрын гэмт хэрэг, зөрчлийг арилгах, хариуцлага тооцох системийг боловсронгуй болгох ажлын хүрээнд Ерөнхий захирлын “Гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх, сахилга бат, хариуцлага, дэг журмыг сайжруулах ажлыг эрчимжүүлэх тухай”  А/203 тоот тушаалын хэрэгжилтийг ханган ажиллаж байна.  -Баярлалаа. Т.Батчулуун Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Бутлуурын удирдлага, хяналтын схемийг шинэчилж байна

      Баяжуулах үйлдвэрт хүдэр хүлээн авах анхан шатны бутлуурын удирдлагын шкабыг солих ажил ид үргэлжилж байна. Үйлдвэр байгуулагдах үед тавигдсан цахилгаан схемтэй удирдлагын шкаб нь сул зогсолт үүсгэх, гэмтэл их гарах болж ашиглалтын шаардлага хангахгүй хэмжээнд хүрчээ. Иймээс програмчлагдсан, мэдрэгч бүхий дэлгэцтэй Siemens фирмийн орчин үеийн удирдлага, хяналтын шкаб шинээр суурилуулж байна. Ингэснээр удирдлага хяналт оновчтой, шуурхай болохоос гадна мэдээллийн сан бүрдэх, түүнд тулгуурлан дүгнэлт хийх боломжтой болж, орчин үеийн программ хангамжийн ололтыг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлж байгаагаар давуу юм. Энэ жил бутлуурын удирдлагын хуучин таван шкабыг S7-300, S7-400 загварын шинэ төрлийн удирдлага, хяналтын шкабаар солих бөгөөд эхний ажлын туршилтыг өнгөрсөн лхагва гарагт амжилттай хийлээ. Өнгөрсөн хоёрдугаар сараас эхэлсэн уг ажлыг “Анд энерги” компани үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааг тасалдуулахгүй гүйцэтгэж, “их зогсолт”-ын өмнө хүлээлгэн өгөхөөр шамдаж байна.   М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Өнөөдөр 05 дугаар сарын 25

    Мэдүүштэй... 1. Өнөөдөр жилийн 146 дахь өдөр. Он дуусахад 219 хоног үлдлээ. 2. Эрдэнэт хотод агаарын хэм өдөртөө +21 градус, шөнөдөө +6 градус дулаан, бага зэргийн бороотой, салхины хурд 5-7 м/сек байна. 3. Аргын тооллын 5 дугаар сарын 25. Сумьяа гараг. Билгийн тооллын шинийн 3. Балжиннямтай шар луу өдөр. Өдрийн наран 5 цаг 03 минутад мандан, 20 цаг 36 минутад жаргана. Энэ өдөр хулгана, бич, луу жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн. Харин нохой жилтнээ сөрөг муу тул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй.  Цог буяны өдөр тул аливаа үйлд маш сайн. Буяны үйл, үйлс эхлэн, хишиг даллага авах, гэр байшин барих, бэр буулгах, хуврага тойн болох, эд мал авах зэрэгт буян хишиг нэмэх нэн сайн. Өдрийн сайн цагнь луу (07:40-09:40), могой (09:40-11:40), бич (15:40-17:40), тахиа (17:40-19:40), гахай (21:40-23:40), бар (03:40-05:40) болой. Хол газар явагсад зүүн зүгт мөрөө гаргавал зохистой. Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад эд, мал баялаг төгөлдөр баясгалан болох сайн. 4.Дэлхийн зах зээл дээр нэг тонн зэс 5242 ам.долларын ханштай байна. (Эх сурвалж: www.lme.com) 5.Монгол банкны энэ өдрийн нэрлэсэн ханшаар АНУ-ын доллар 2801, евро 3072, БНХАУ-ын юань 394, ОХУ-ын рубль 39, Японы иен 25, БНСУ-ын вон 2.2 төгрөгтэй тэнцэж байна. (Эх сурвалж: www.gogo.mn)   Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэнд энэ сард... Асуулт: -Эрдэнэт үйлдвэрээс улс даяар дэлгэрсэн үүсгэл санаачилга, туршлага бий юу? Хариулт:-Уулын баяжуулах Эрдэнэт үйлдвэрийн интернационалч хамт олны үүсгэл санаачилгаар бий болж, улс даяар дэлгэрч, үр ашгаа өгсөн, одоо ч өгсөөр байгаа дараах тэргүүн туршлага бий. Үүнд: Халамжлан хүмүүжүүлэх хөдөлгөөний туршлага. Энэ туршлагыг дэлгэрүүлэх тухай 1981 оны 09 дүгээр сарын 05-ны өдөр МХЗЭ-ийн Төв хороо, БНМАУ-ын Хөдөлмөр, нийгэм хангамжийн улсын хороо тогтоол гаргасан. Хөдөлмөр хамгаалал, аюулгүй ажиллагааны нэгдсэн системийн туршлага. Энэ туршлагыг дэлгэрүүлэх тухай 1980 оны нэгдүгээр сарын 30-ны өдөр Аж үйлдвэр, барилгын ажилчдын ҮЭ-ийн төв хорооны тэргүүлэгчдийн тогтоол гаргасан. Боловсон хүчинтэй ажилладаг туршлага. Энэ туршлагыг дэлгэрүүлэх тухай Геологи уул уурхайн үйлдвэрийн яам албан даалгавар гаргасан. (Эх сурвалж: “Монгол, Зөвлөлтийн хамтарсан уул уурхайн баяжуулах “Эрдэнэт” үйлдвэр: 100 асуулт, хариулт” номноос...)   Дэлгэрэнгүй...
  • ДЦС-ын “Бүтээлч” бүлгийнхэн эргэх механизмын аюулыг мэдрүүлэх төхөөрөмж бүтээжээ

    Эрдэнэт үйлдвэрийн Дулааны цахилгаан станцынхан ХАБЭА-н хэлтсээс зарласан “Аюулыг аюулгүйгээр мэдрүүлэх” сургалт, дадлагын төхөөрөмж бүтээх уралдаанд ирүүлсэн аюул эрсдэлийг мэдрүүлэх төхөөрөмжөө танилцуулав. Тус станцын ажилтнууд үйлдвэрлэлийн ажлын байранд түгээмэл гарах эрсдэлтэй аюул буюу эргэлдэх механизмтай харьцаж буй үед тохиолддог осол аваарыг бодитойгоор мэдрүүлэх зориулалттай төхөөрөмж бүтээжээ. Эргэлдэх машин механизм дээр ажиллахдаа тухайн ажилтан ямар аюул эрсдэлтэй тулгарч болох, түүнээс сэргийлэхийн тулд хэрхэн сонор сэрэмжтэй ажиллах ёстойг уг төхөөрөмж дээр сургах юм байна. “Аюулыг аюулгүйгээр мэдрүүлэх” уралдаанд тус цехийнхэн өндөр ач холбогдол өгч, төхөөрөмж бүтээх ажилтнуудаа нэгтгэн “Бүтээлч” бүлэг байгуулан оролцож байгаа аж. Тэд уралдааны төхөөрөмж бүтээх ажлаа 3 дугаар сарын сүүлээр эхэлсэн бол одоо сүүлийн шатны тохируулгыг хийж буйгаа ХАБЭА-н инженер С.Бадрах ярив. “Бүтээлч” бүлгийнхний хийсэн “Эргэлдэх механизмын аюулыг мэдрүүлэх” төхөөрөмж нь автомат удирдлагатай төдийгүй олон үйлдлийг нэг зэрэг харуулах боломжтой. Гар утасны аппликейшн ашиглан, хамгийн бага 12 вольтын хүчдэлээр хөдөлгүүрүүд ажиллахаар зохион бүтээсэн нь инженерийн ур ухаан шингэсэн онцлогтой бүтээл болжээ. Мөн аккумляторт цэнэглэдэг тул хаана ч зөөвөрлөн ашиглаж болох зэрэг олон давуу талтай юм. М.Балжинням Фото: Б.Баттөгс   Дэлгэрэнгүй...
  • ТОП 100 аж ахуйн нэгжийн жагсаалтыг тэргүүлсэн Эрдэнэт үйлдвэрийн хамт олондоо баяр хүргэв

    Монгол Улсын Засгийн газар, Монголын Үндэсний Худалдаа Аж үйлдвэрийн танхимаас хамтран аж ахуйн нэгжүүдийн тухайн жилийн орлого, нийгмийн даатгал төлөлт, ашиг, хөрөнгийн хэмжээ болон ажилтнуудын тоо гэсэн үндсэн таван үзүүлэлтээр эрэмбэлдэг ТОП 100 шалгаруулалтын манлайлагчаар “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ тодорсон. Энэхүү амжилт, ололтод  гар сэтгэл нийлж,  хамтын хүчээр хүрсэн уурхайчин хамт олондоо тус үйлдвэрийн Ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд Ерөнхий инженер Т.Батмөнх баяр хүргэв.  “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ, 2019 оны ТОП 100 жагсаалтын тэргүүнд бичигдсэнээрээ Монгол Улсын шилдэг аж ахуйн нэгжүүдийн шалгаруулалтыг 18 дахь удаагаа манлайлж буй. Улс, орон нутгийн төсөвт төвлөрүүлж буй татвар, цэвэр ашиг, борлуулалтын орлогын хэмжээгээр нь харьцуулан эрэмбэлдэг, “ТОП 100” шалгаруулалтын 2019 оны жагсаалтыг “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ, 961.7 тэрбум төгрөгийн татвар төвлөрүүлэлт, 561.8 тэрбум төгрөгийн ашиг, 2.2 их наяд төгрөгийн борлуулалтын орлого олсон зэрэг амжилтаараа тэргүүлжээ. Өнгөрсөн оны эдгээр үзүүлэлт нь тус үйлдвэрийн 42 жилийн түүхэн дэх хамгийн дээд амжилт болж, “шилдэг 100” жагсаалтын түрүү байрыг авчирсан байна.  Эрдэнэт үйлдвэрийн хамт олон 2020 оны эхний дөрвөн сарын үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөт бүх үзүүлэлтээ 100 хувиас дээш биелүүллээ. Дэлхий нийтээр ковид-19 цар тахлын улмаас эдийн засгийн нөхцөл байдал хүндэрч буй энэ үед тус үйлдвэрийнхэн гадаад дотоод ямар нэг өр төлбөргүй, өөрсдийн хүчээр мөнгөн хуримтлал бий болгож, үйлдвэрлэлийн зайлшгүй шаардлагатай материал, сэлбэг хэрэгслээ нөөцөлж авах зэрэг зорилт хэрэгжүүлж байна. Өөрөөр хэлбэл, хүндрэлийг эрсдэл багатай даван туулах арга хэмжээний төлөвлөгөө боловсруулан, Ерөнхий захирал, түүний чиглэл хариуцсан орлогч нараар  ахлуулсан төв штаб болон дэд штабын зохион байгуулалттай өндөржүүлсэн бэлэн байдлын горимд шилжсэн. Үүний хүрээнд бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлийг нэмэгдүүлж, нэмэлт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, нэмэлт орлого олох, өртөг зардал бууруулах чиглэлээр тухайлбал, төлөвлөгөөт хэмжээнээс гадна 300 мянган тонн хүдэр нэмж боловсруулах, зэсийн металл авалтыг 0.4 хувиар, молибдены металл авалтыг 3.5 хувиар өсгөх даалгавартай ажиллаж байна. Ингэж ажилласны  үр дүнд оны эцэст 25.8 тэрбум төгрөгийн нэмэлт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж, 17 тэрбум төгрөгийн зардал хэмнэхээр зорилт дэвшүүлжээ. Энэ зорилт эхний 4 сарын байдлаар амжилттай хэрэгжиж, Эрдэнэт үйлдвэрийн уурхайчид 3 орчим тэрбум төгрөгийн нэмэлт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж, 1.6 тэрбум төгрөгийн хэмнэлттэй ажилласан байна.  М.Балжинням Фото: Б.Баттөгс   Дэлгэрэнгүй...
  • Үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөний бүх үзүүлэлт 100-аас дээш хувиар биеллээ

    Эрдэнэт үйлдвэрийн уурхайчид 5 сарын эхний 20 хоногт үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөг бүх үзүүлэлтээр нь 100-аас дээш хувиар биелүүлсэн амжилттай байна.  Энэ хугацаанд уулын цул гаргалтын төлөвлөгөөг 103.7 хувиар, хөрс хуулалтын төлөвлөгөөг 104.2 хувиар тус тус биелүүлэв. Тодруулбал, 1427.4 мянган метр куб уулын цул гаргаж, 573.5 мянган метр куб хөрс хуулалтын ажил гүйцэтгэсэн байна. Ил уурхайнхан 2174.5 мянган тонн хүдэр олборлож, төлөвлөгөөг 103.2 хувиар биелүүлсэн бол баяжуулагчид 1820.5 мянган тонн хүдэр боловсруулж, төлөвлөгөөг 101.1 хувиар биелүүлжээ. Хүдэр дэх зэс болон молибдены агуулгын төлөвлөгөөний биелэлт 101.1-118.7 хувьтай байна. Харин зэсийн металл авалт 87.5 хувийн гүйцэтгэлтэй буюу төлөвлөгөө 100.2 хувиар, молибдены металл авалт 50.01 хувь буюу төлөвлөгөө 103.1 хувиар биелсэн дүн гарчээ. Баяжмал дахь зэсийн металл 7430 тонн, молибдены металл 167.5 тонны гүйцэтгэлтэй, төлөвлөгөөний биелэлт 110.7-133.7 хувьтай байгаа бол баяжмал дахь зэс молибдены агуулгын төлөвлөгөө 102.2-102.4 хувиар биелсэн үзүүлэлттэй байна. Энэ хугацаанд 33245 тонн зэсийн баяжмал ачигдаж, чанарын үзүүлэлт 102.2 хувиар, 281.1 тонн молибдены баяжмал ачигдаж, чанарын төлөвлөгөө 102.4 хувиар тус тус биелжээ. М.Балжинням Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Сэтгэлийн хүч-Зүтгэлийн илч

      Та бидний сайн мэдэх газрын нэг бол Судалгаа шинжилгээний хүрээлэн. Цаг нартай уралдсан тэдний нарийн чимхлүүр ажлын үр дүнгээр баяжуулалтын технологи зөв голдрилоор явж, дэлхийд танигдсан бүтээгдэхүүний чанар сайн гардаг. Тэр ч утгаар нь Судалгаа шинжилгээнийхнийг Эрдэнэт үйлдвэрийн “судас баригч” гэж нэрлэх нь бий. Энд тодорхой ажилтай тунгалаг төрхтэй олон сайхан бүсгүй мэргэжил чадвараараа манлайлан ажилладаг. Тэдний нэг нь баяжуулагч Норзонгийн Лхамбаяр.  Ховд аймгийн Булган сумын харьяат энэ эмэгтэй багын л хичээл сургуульдаа мэрийлттэй, хичээнгүй сүрхий охин явжээ. Дунд сургуулиа төгсөөд Улаанбаатар хотын Худалдааны техникумд элсэн суралцаж, нягтлан бодогчийн мэргэжил эзэмшихэд аавынх нь нөлөө их байсан болов уу. Түүний аав Худалдаа бэлтгэлийн ангийн даргаар нутагтаа 40 шахам жил ажилласан, олны дунд нэр хүндтэй эрхэм байлаа. Аав нь арван хүүхдэдээ: “худал хэлж, хулгай хийж болохгүй, улсын ажлыг унагаж, хүний итгэл алдаж болохгүй” гэж захидаг байсан нь бяцхан охины ой тойнд тод сийлэгдэн үлдэж, хожим ажил, амьдралдаа мөрдөх гол “дүрэм” болжээ. Н.Лхамбаяр Ховд аймгийнхаа Худалдааны трестэд нягтлангаар ажиллаж байхдаа дадлагын оюутан залуутай танилцаж дотноссон нь тэдний гайхам сайхан хайрын эхлэл байв. Тэд гурван хүүхдийн эцэг, эх бололцон, хүнээс дутуугүй амьдарч байсан ч үрсийнхээ ирээдүйн сайн сайхны төлөө залуусыг соронз мэт татсан Эрдэнэсийн хотыг зорьсон. Гэсэн ч санаснаар болдоггүй хорвоо түүнд хатуурхаж, магнайн толионд нь зурвас тодроогүй, толгойн үсэнд нь мөнгөн хяруу унаагүй байхад хань нь тэнгэрийн орноо одож, ангаахай адил гурван хөөрхөн үртэйгээ л үлдсэн. Хадмууд нь хэдий ойр байвч хүний нутагт бүсгүй хүн ажилгүй, өөрийн талын ах дүүгүй, өдөр шөнийн эргэлтэд аавыгаа нэхэн уйлагнах гурван хүүхдээс өөр ханьгүй амьдарна гэдэг ёстой л амьдын там санагдаж байсан нь мэдээж. Н.Лхамбаяр нутаг буцахаар шийдсэнээ хадам ах Ж.Баатархүүдээ хэлбэл, “Чи залуу хүн дахин сурч, Эрдэнэт үйлдвэрт хэрэгтэй мэргэжил эзэмш. Олны дунд  ажиллаж, хамт олонтойгоо ханьсаж амьдрах хэрэгтэй. Хүүхдүүдийнхээ ирээдүйг бодсон ч төв газраа үлдсэн нь дээр” гэж зөвлөснөөр ачаа бараагаа буцааж задалсан гэдэг. Тухайн үед хэлсэн болгоныг нь ухаарч ойлгох сэхээ байгаагүй ч, “Ах нь ажилд ороход нь тус дэм болъё” гэсэн ганц өгүүлбэр Эрдэнэтэд амьдрах итгэл төрүүлж байлаа. Ингэж л тэр, зоргоор болдоггүй тавилан заяаг зоригоороо туулахаар сэтгэл шулуудсан юм.  Н.Лхамбаяр Эрдэнэт үйлдвэрийн дэргэдэх Технологийн сургууль дүүргэж, баяжуулагч мэргэжил эзэмшин одоогийн Судалгаа шинжилгээний хүрээлэнд 2003 онд баяжуулагчаар ажилд орсон. Эхний жилүүдэд ажилдаа тэнцэхгүй гологдох вий, алдаа гаргаж хүмүүст түвэг удах вий гэхээс эмээж, дахин дахин нягтлан шалгаж хичээдэг байжээ. Түүний анхны мэргэжил болох нягтлангийн мэдлэг чадвар нь судалгаа шинжилгээний ажилд ихэд хэрэг болно. Тооцоолол буруу хийвэл олон хүний оюун сэтгэлгээ, хүч хөдөлмөрөө зориулсан судалгааны ажил гажуудах аюултай тул маш няхуур, нямбай хандах хэрэгтэй гэх. Тэрээр Судалгаа шинжилгээний хүрээлэнд 17 жил ажиллах хугацаандаа үйлдвэрлэлийн болон хагас үйлдвэрлэл, лабораторийн туршилтын ажилд биечлэн оролцож, технологийн процесст нэвтрүүлж буй шинэ тоног төхөөрөмж, урвалжуудад туршилт, сорьцлолт, ширхэглэлийн шинжилгээ хийх ажлыг өндөр үр дүнтэй гүйцэтгэж ирснийг журмын нөхөд нь  бахархан ярьсан. Үйлдвэрлэлийн технологийн хүндрэл гарахад мэргэшсэн, шуурхай, найдвартай учраас түүнд түрүүлж үүрэг өгч, илүү ачаалал үүрүүлнэ. Гэсэн ч хамт олныхоо итгэлийг зүтгэл дүүрэн хариулаад сурчихсан Н.Лхамбаяр бүхнийг амжуулаад инээгээд зогсож байна. Амьдралын ончроо нугачаанд түшиг тулгуур болж ирсэн хамт олон минь надад юу юунаас эрхэм гэж тэр ярих. Хөвүүлэн баяжуулагч мэргэжлийн тавдугаар зэрэгтэй тэрээр жилд 155 удаагийн үйлдвэрлэлийн туршилтын сорьцлолт, 2078 сорьцлолтын дээжийн боловсруулалт, 548.7 дээжид ширхгийн шинжилгээ, 418 дээжид нунтаглалтын горим тогтоох ажил гүйцэтгэсэн байдаг. Энэ тоо зарим хүмүүсийн хувьд мөрөөдлийн үзүүлэлт байж мэдэх юм. Н.Лхамбаяр ирээдүйд ашиглах хүдрийн технологийн шинж чанарыг тодорхойлох, геометаллургийн загвар буюу ордын геологи ашиглалтыг боловсруулах лаборатори, хагас үйлдвэрлэл, үйлдвэрлэлийн туршилтад идэвх чармайлттай оролцон сорьцлолт, ширхэглэлийн шинжилгээ хийх ажлыг үр дүнтэй гүйцэтгэсээр байна. Ажилд орсон эхний жилүүдэд үйлдвэрээс дээжээ авчирч хатаагаад, аяганд хийж гараар нунтаглаад шинжилгээ сорьцлолтыг нүдэн баримжаагаар шахуу хийдэг байснаа тэр дурссан. “Одоо орчин үеийн дэвшилтэт олон багаж, тоног төхөөрөмжтэй, түүн дээр ажиллаж байгаа залуус нь дэлхийн хэмжээний мэдлэг боловсролтой, хэл устай, судалгаа шинжилгээний ажил нь Эрдэнэт үйлдвэртээ төдийгүй улсад үнэлэгдэх хэмжээнд хүрсэн нь сайхан шүү”, гээд сэтгэл дүүрэн инээмсэглэсэн. Тэрээр ажилдаа тун өөриймсөг ханддаг онцлогтой. Ажлын байрны хөдөлмөрийн нөхцөл, зохион байгуулалтад анхаарч, аюул, эрсдэлийг олж илрүүлэн арилгахад санаачилгатай ажилладаг. Тиймдээ ч “Аюулгүй ажиллагч”-аар гурван удаа шалгарсан, залуу ажилчдад үлгэр дуурайлал болсон тэргүүний ажилтан төдийгүй халамжлан хүмүүжүүлэгч юм.  Хамт олныхоо хайр хүндэтгэлийг хүлээсэн, Эрдэнэт үйлдвэрийн Хөдөлмөрийн аварга Н.Лхамбаярын гурван хүүхэд өнөөдөр ээжийгээ ачлах хэмжээнд хүрчээ. Том охин нь Баяжуулах үйлдвэрийн Өөрөө нунтаглах хэсэгт конвейерийн машинчаар ажиллаж байгаа бол дундах нь Японд ажиллаж, амьдардаг. Харин бага хүү нь саяхан, “Энержи ресурс” компанид ажилд оржээ. Дөрвөн ач, зээгийн эмээ болсон, гээд нүүр дүүрэн инээмсэглэх түүний яриа цаанаа л хат суусан, амьдрал таньсан, өөрийн жаргалаас илүү үр хүүхдүүдээ гэсэн чин сэтгэлт торгууд эмэгтэйн гайхамшигт түүхтэй. Амьдрал хэмээх их далайн шуурганд сэлүүрээ алдаж, бүр живсэн хүмүүс ч бий. Харин Н.Лхамбаяр итгэлийн хүчээр жигүүрлэн, зүтгэлийнхээ илчинд дулаацан жаргаж, хамт олондоо хүндлэгдэн, уурхайчдынхаа урд эгнээнд тэмүүлэл дүүрэн алхаж явна.  М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Өглөөний сэргээш цуврал контент #20: Дашцэрэнгийн ТӨГСБАЯР

    Төгссөн сургууль: 1998 онд ШУТИС-ийн МТС-д хими технологич мэргэжлээр бакалавр, 2002 онд МТС-д техникийн ухааны магистр, 2010 онд КТМС-д үйлдвэрлэлийн менежментээр магистрын зэрэг тус тус хамгаалсан. Мэргэжил: Химийн технологич Ажилласан туршлага: 1998 онд Эрдэнэт үйлдвэрийн Дулааны цахилгаан станцад ажилд орсноос хойш эдүгээ 22 дахь жилдээ ажиллаж байна. Мэргэжил дээшлүүлсэн байдал: 2009 онд ОХУ-ын Москва хотноо химийн лабораторийн тоног төхөөрөмжийн чиглэлээр, 2012 онд Сингапур улсад ISO чанарын стандартын чиглэлээр, 2019 онд Австрали улсад сэргээгдэх эрчим хүчний чиглэлээр мэргэжил дээшлүүлсэн. Чин хүсэл: Эрдэнэт үйлдвэрийн Чанарын хяналтын хэлтэс, Дулааны цахилгаан станцын химийн инженерээр ажиллаж байсан тэрээр сүүлийн нэг жилийн хугацаанд Лабораторийн эрхлэгчээр дэвшин ажиллаж байна. Өөрийгөө чадваржуулж, үйлдвэрлэлд үр өгөөжтэй ажил хийхийг зорьж яваа түүний томоохон оролцооны нэг нь Эрдэнэт үйлдвэрийн хэмжээнд энэ оны сүүлчээр хэрэгжих “Химийн бодис, урвалжийн менежментийг сайжруулах” төсөл юм. Чадварлаг инженерүүдээс бүрдсэн энэхүү төслийн баг тайлангаа тавих бэлтгэл ажилдаа оржээ. Химийн инженер мэргэжлийнхээ үнэ цэнийг хэрэгтэй газарт нь харуулж, бодит ажил болгох нь түүний чин хүсэл билээ. Тиймдээ ч Эрдэнэт үйлдвэрийн ДЦС-ын Уур усны лабораторийг MNS ISO/IEC17025:2018 стандартын түвшинд хүргэж, Монгол Улсын эрчим хүчний салбарын итгэмжлэгдсэн  лабораториудын  нэг болгохоор хичээн ажиллаж байна. -Таны амьдралын сэргээш юу вэ, хэнээс, юунаас урам зориг, эрч хүч авдаг вэ? -Хөгжим, кино бол миний амьдралын сэргээш. Мөн хамгийн ойр байдаг гэр бүл, хамт олноосоо урам зориг, эрч хүч авдаг даа. -Хийж байгаа ажлын тань онцлог юу вэ? -Аливааг шинжлэн судлахад чиглэсэн,  химийн шинжлэх ухаан нь дэлхий нийтэд хурдацтайгаар хөгжиж, шинэ шинэ технологиуд гарч байгаа нь,  мэргэжлийн биднээс өөрийгөө хөгжүүлэх, маш их уншихыг шаарддаг. Тиймээс ч уншихгүйгээр энэ ажлыг хийх боломжгүй юм. -Та ойрын хугацаанд ямар ажил амжуулахаар төлөвлөж байна вэ? -Эрдэнэт үйлдвэрийн Дулааны цахилгаан станцын Уур усны лабораторийг итгэмжлэлд оруулна. Бид энэ ажлынхаа хүрээнд Монгол Улсын Стандартчилал, хэмжилзүйн газраар итгэмжлэл хийлгэхээр ойрын хугацаанд бэлтгэл ажлаа хангаж байна. Мөн төслийн ажлаа хийж дуусгана даа. -Ажлаа илүү сайн хийхийн тулд та өөртөө ямар зорилго тавьж, хувь хүнийхээ хөгжилд анхаардаг вэ? -“Эрүүл биед саруул ухаан оршино” гэж их чухал үг санагддаг. Эрүүл гэдэг үгэнд хүний бие бялдрыг хамааруулахаас гадна, сэтгэл санаа эрүүл саруул байх нь чухал юм. Хүмүүс бие бялдрын эрүүл мэндэд ихээхэн анхаардаг ч сэтгэл санааны эрүүл мэнддээ хайхрамжгүй хандах нь бий. Сэтгэл санааг эрүүл саруул байлгах нэг гол хүчин зүйл нь сэтгэл судлал гэж боддог учраас сүүлийн жилүүдэд энэ чиглэлээр илүүтэй судалж, хувь хүнийхээ хөгжилд анхаарч байна. -Таны хамгийн том мөрөөдөл юу вэ? -Дэлхийн алдартай хөгжимчдийн тоглолт үзэхийг мөрөөддөг. -Таны амьдралдаа авч байсан хамгийн сайн зөвлөгөө? -Бусдад түвэг учруулахгүй ажиллаж, амьдрах л хэрэгтэй. -Одоо хийж буй ажил таны мөрөөдлийн ажил мөн үү? -Мэдээж, энэ бол миний мөрөөдлийн ажил. Би сурагч байхын л химийн хичээлд дуртай хүүхэд байсан. Их сонирхолтой шинжлэх ухаан шүү. Өнөөгийн залуусыг ажиглаад байхад ажилдаа дургүй, аливаад ял авсан юм шиг ханддаг. Хүн өөрийн ажлыг аль болох сонирхолтой байх талаас нь анхаарч, түүнийгээ хийж хэрэгжүүлснээр жинхэнэ утгаар нь ажилдаа дурладаг болов уу. Сэтгэлээсээ хийсэн ажил үр шимээ өгдгийг мартаж болохгүй. -Эрдэнэт үйлдвэр таны харах өнцөг, үзэл бодол, итгэл үнэмшилд хэрхэн нөлөөлж байна вэ? -Эрдэнэт үйлдвэр ажилчдадаа олон талын боломжийг нээж өгдөг. Миний хувьд хамт олон, нийгэмд хувь хүн өөрийгөө хэрхэн, яаж авч явахыг Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллах хугацаандаа л сурсан. Эхний 15 жил өөрөөсөө  ах хүмүүстэй ажиллаж байсан бол сүүлийн 6 жил дандаа залуучуудтай ажиллаж байна. Энэ хоёрын хооронд маш их ялгаа харагддаг. Аль ч насны хүнийг ойлгож ажиллана гэдэг л надаас их зүйлийг шаарддаг. Дэлгэрэнгүй...
  • Өнөөдөр 05 дугаар сарын 22

    Мэдүүштэй... 1. Өнөөдөр жилийн 143 дахь өдөр. Он дуусахад 222 хоног үлдлээ. 2. Эрдэнэт хотод агаарын хэм өдөртөө +13 градус, шөнөдөө +4 градус дулаан, бага зэргийн бороотой, салхины хурд 5-8 м/сек байна. 3. Аргын тооллын 5 дугаар сарын 22. Сугар гараг. Билгийн тооллын 30. Хөхөгчин үхэр өдөр. Өдрийн наран 5 цаг 05 минутад мандан, 20 цаг 32 минутад жаргана. Энэ өдөр тахиа, могой, үхэр, бич жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн. Харин хонь, бар, туулай жилтнээ сөрөг муутул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй. Үйл бүхнийг хоригловол тустай, аливаа үйл үйлдвэл үр нь муу. Өдрийн сайн цаг нь могой (09:40-11:40), бич (15:40-17:40), гахай (21:40-23:40), бар (03:40-05:40), туулай (05:40-07:40) болой. Хол замд явах хүн баруун зүгт мөрөө гаргавал зохистой.Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад эрлэг лугаа учрах муу. 4.Дэлхийн зах зээл дээр нэг тонн зэс 5387 ам.долларын ханштай байна. (Эх сурвалж: www.lme.com) 5.Монгол банкны энэ өдрийн нэрлэсэн ханшаар АНУ-ын доллар 2799, евро 3063, БНХАУ-ын юань 393, ОХУ-ын рубль 38, Японы иен 26, БНСУ-ын вон 2.2 төгрөгтэй тэнцэж байна. (Эх сурвалж: www.gogo.mn) Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэнд энэ сард... Асуулт: -Эрдэнэт үйлдвэрийн интернационалч хамт олон бүх ард түмний социалист уралдаанд хэрхэн оролцож байна вэ? Хариулт:-Эрдэнэт үйлдвэрийн интернационалч хамт олон бүх ард түмний социалист уралдаанд идэвхтэй оролцон, үйлдвэрийн жигд ажиллагааг хангах, улсын төлөвлөгөө, экспортын үүргийг жил дараалан давуулан биелүүлж, хөдөлмөрийн өндөр амжилт гаргаж ирсэн сайхан уламжлалтай. Бүх ард түмний социалист уралдаанд 1979, 1980, 1985 онуудад улсад, 1979, 1980 онд салбарын хэмжээнд тэргүүн байранд тус тус шалгарсан.  (Эх сурвалж: “Монгол, Зөвлөлтийн хамтарсан уул уурхайн баяжуулах “Эрдэнэт” үйлдвэр: 100 асуулт, хариулт” номоос...)   Дэлгэрэнгүй...
  • Бүрэнбүстийн энгэрт Монгол ахуй цогцолж байна

      Нар ээсэн сайхан өдөр Бүрэнбүст хайрхны энгэрийг зорилоо. Энд Эрдэнэт хотын гэр хорооллын иргэдийн ундны усны эх ундаргыг хамгаалах, нуур цөөрөм үүсгэх ажил ид үргэлжилж байна. Байгууллага, аж ахуйн нэгжүүд энд өөрийн төгөлийг үүсгэж нийт 14 төрлийн 23 мянган мод тарьжээ. Шинэс, хайлаас, улиас, агчаас эхлээд жимсний модод ч байна. Эрдэнэтчүүдийн хэрэглэж буй жимсний 90 орчим хувь нь импортоор орж ирдэг учир өөрийн хөрсөнд алим, чавга, интоор зэрэг зарим ховор төрлийн жимсний мод тарьж туршиж байгааг нүдээр үзлээ. “Эко Баян-Өндөр” төслийн хүрээнд хүнсний 146 төрлийн ногоог ил талбайд арчлан зун, өвлийн хүлэмжид тарьж, мөн туршиж байна. Энд хүүхдийн “Хөдөлмөр” зуслан ажиллуулах нөхцөл бүрдүүлж, элсний талбай хүртэл байгуулахаар төлөвлөжээ. Хөдөлгөөний хомсдол, агаарын дутагдалд орсон “орон сууцны” хүүхдүүдийг энд амраахын зэрэгцээ ажиллуулбал бие бялдар нь хөгжихөөс гадна цахим орчноос холдож тархи нь бүрэн сайхан амарна даа, гэх бодол эрхгүй төрсөн.      Монголын ёс заншлын цогцолборын хоймор хэсэгт 22-ийн диаметртэй, 380 м2 талбай бүхий гэр өргөө холоос бараатай үзэгдэнэ. Ойролцоо нь нүүдэлчин Монголчуудын ахуй соёлыг илтгэсэн, эсгий урлалын бүтээл дэлгэсэн, ястан үндэстний хувцас, эмээл хэрэглэл, авдар сэлт өрсөн 10-аад гэр байна. Мөн энд Эрдэнэт хот дахь нутгийн зөвлөлүүд өөрийн гэрээ барьж тохижуулан онцлогоо сурталчлах боломжтой. Эхний гэрийг Увсынхан барьжээ. Хоймрын жаазанд Маршал Ю.Цэдэнбалаасаа эхлээд алдар хүндтэй хүмүүсийнхээ зургийг залсан нь сонирхол татав. Уг цогцолборыг тойруулан цагаан идээ, арьс шир, малын цус, ноос, ноолуур боловсруулах, модон эдлэл, гар урлал, эсгий эдлэл, хар, цагаан замаск, арматур, хөнгөн блокны үйлдвэр гээд 50 орчим жижиг дунд үйлдвэр байгуулахаар зорьсны 30 гаруй нь үйл ажиллагаагаа эхлээд байна. Мөн энд 2000 тоннын багтаамжтай зоорь барьж байна. Хүнсний ногоо хатаах, хөлдөөх, даршлах, угаах дөрвөн үйлдвэр эхлэл шатанд явна. Түүнээс гадна жимс жимсгэнэ, артишокоор ундаа жүүс, цай хийх, усанд будаа тариалах, гоо сайхны бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, малын дайвар бүтээгдэхүүнээр царцаамал, тос боловсруулах гээд өрхийн үйлдвэрлэлийг дэмжих замаар хийж хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн ажил их гэж Баян-Өндөр сумын Засаг дарга С.Ганцогт ярьсан юм. 2017 оноос хойш Сум хөгжүүлэх сангийн зээлээр 34 үйлдвэр байгуулагдаж, 160 орчим байнгын ажлын байр нэмэгдсэн байна.     Энд нуур үүсэхээр жигүүртэн шувууд цуглаж, иргэд чөлөөт цагаа өнгөрүүлэх, Эрдэнэтээр зочилсон гийчид саатан морилж, нүүдэлчин Монголчуудын ахуй соёлтой танилцах, морин болон тэмээн хөсгөөр богинын аялал хийх боломж бүрдсэн, Эрдэнэт хотын төвлөрлийг сааруулсан аялал жуулчлалын цогцолбор бүс болох цаг ойрхон байна.                    М.Одгэрэл     Дэлгэрэнгүй...
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Бидний тухай

     Цагаан тоосон дахь хүнд металлын агуулга, түүний шинжилгээний үр дүнгийн талаар Эрдэнэт үйлдвэрийн Байгаль орчин ногоон хөгжлийн хэлтсийн байгаль орчны лабораторийн эрхлэгч С.Баялагтай ярилцлаа.

     - Та эхлээд лабораторийн талаар товч танилцуулна уу?
   
- Байгаль орчныг хамгаалах тухай хуулийн 10 дугаар зүйлийн 1, 3-р заалт, 31 дүгээр зүйлийн 7-р заалтыг үндэслэн байгаль орчны лаборатори 2008 онд ашиглалтад орсон. Үйлдвэрийн цех, нэгжүүд болон хүрээлэн буй орчны хөрс, ус, агаарын дээжид шинжилгээ хийж, хяналт тавин ажилладаг. Манай лаборатори Орос, Герман, АНУ-д үйлдвэрлэсэн орчин үеийн шинжилгээний багаж тоног төхөөрөмжөөр тоноглогдсон. Газар дээр нь хэмжилт, шинжилгээг хээрийн болон суурин шинжилгээний аргаар хийх боломжтой. Монгол улсын  Стандартчилал, хэмжил зүйн газраар дөрвөн  удаа магадлан итгэмжлэгдсэн.
    Энэ онд “Сорилтын болон шалгалт тохируулгын лабораторийн чадавхид тавих ерөнхий шаардлага” MNS ISO/IEC 17025:2018 шинэчлэгдсэн стандартын шаардлага хангаж дөрвөн  жилийн хугацаатай итгэмжлэл авсан.

     - Үйлдвэрийн хаягдал цагаан тоосыг хэрхэн шинжилдэг вэ? Шинжилгээний үр дүн ямар гарч байна?
     - Бид Хаягдлын аж ахуйн элс буюу цагаан тоосонд тогтмол хяналт тавин ажилладаг. Эрдэнэт үйлдвэрийн хаягдал хураах санг 1978 оноос ашиглаж байна. 2018 оны байдлаар Хаягдлын аж ахуйн нийт 2033 га талбайн 1303 га-г хаягдал элс эзэлж байна. Бид хаягдал  элсний химийн найрлагыг тогтмол тодорхойлдог.
      Саяхан олон улсын магадлан итгэмжлэгдсэн Геологийн төв лаборатори, манай үйлдвэрийн Чанар хяналтын хэлтсийн Химийн төв лабораторит цагаан элсний химийн найрлагын шинжилгээг хийлгэсэн. Ингэхдээ Орхон аймагт байрлах 18-р карьерийн байгалийн элстэй харьцуулан шинжилсэн. Эндээс хүний биед хортой элемент болох кадьми, хар тугалгын химийн найрлагыг авч үзвэл Хаягдлын аж ахуйн цагаан элсэнд кадьми 0,0001, хар тугалга 0,003, 18-р карьерийн элсэнд кадьми 0,0001, хар тугалга 0,001 хувийн агуулгатай байна. Эдгээр элсний физик, хими шинж чанар нь ойролцоо байгаа юм.

     - Хөрсөн дэх хүнд металлын агуулга хэр байдаг вэ?
  
- Хүрээлэн буй орчны хөрсөнд хүнд металлын таван үзүүлэлт, хөрсөнд байх чийг буюу ялзмагийн хуурай үлдэгдлийг тодорхойлдог. Цагаан тоос буусан хөрснөөс MNS 58/50-2018  стандартаар дээж авч шинжлэхэд хар тугалганы хэмжээ 100мг/кг байхаас 17,20, хром 150 мг/ кг байхаас 50,44, цинк 300 мг/ кг байхаас 70,6 мг/кг байна. Хөрсний бүтцээсээ хамаарч зэс, молибден арай өндөр байдаг.

    - Жаргалант суманд тарьсан хүнсний ногоо цагаан тоосонд өртсөн болохоор хортой гэх яриа газар авсан. Энэ талаар хийсэн шинжилгээ, батлагдсан үр дүн бий юу?
    - Хаягдлын аж ахуйн байгаль орчны нөлөөллийн үнэлгээ хийсэн. ЖЭНР компани Вокзал орчмын айлын хашаан дахь ногооны талбай, Жаргалант сумын ногооны талбайгаас төмсний дээж авч Улаанбаатар хотод Номин холдинг ХХК-ийн Эко стандарт лабораторит 2018 оны 9-р сард шинжилгээ хийлгэсэн. Шинжилгээгээр хар тугалга, кадьми, зэс, нитрат гэсэн дөрвөн үзүүлэлтийг авч үзсэн бөгөөд шинжилгээний үр дүн зөвшөөрөгдөх хэмжээнээс хэтрээгүй. Аймгийн хүнс Хөдөө аж ахуйн газраас  бас судалгаа хийлгэсэн нь зөвшөөрөгдөх хэмжээнд гарсан тухай Жаргалантын ногоочдод танилцуулж байсан.

     - Тэгвэл цагаан элсийг барилгын материал болгон ашиглах боломжтой эсэхийг судалсан туршилт байдаг уу?
   
- Хаягдал цагаан элс нь механик эвдрэлээр үүссэн бутармал, элсэрхэг чулуулаг юм. Үүнийг үндэслэн барилгын материалын түүхий эдийн туршилт судалгааны олон ажил хийсэн байдаг. Тухайлбал Технологийн сургуулийн багш, доктор Б.Оюун цагаан шороог хаягдлын даланд байгаагаар нь хуурай хольц, тоосгонд ашиглах, нунтаглан бетонд нэмэлт болгох, цагаан шороог шигшиж угаан элс, шавраар салган угаасан элсээр хуурай хольц гаргах, шавраар өнгөлгөөний тоосго хийх, цагаан шороог нано хэмжээтэй нунтаглан бетонд нэмэлтээр хэрэглэх зэрэг туршилт судалгааны  ажил  хийсэн.

     - Саяхан гол ус бохирдуулж буй эх үүсвэрүүдийг илрүүлэх шалгалт хийсэн. Энэ талаар ...?
   
- Аймгийн Байгаль орчин аялал жуулчлалын газрын дарга удирдамж гарган “Эрдэнэт, Хангал голыг бохирдуулж буй эх үүсвэрүүдийг тогтоох хяналт шалгалт явуулсан. БОАЖГ, МХГ, Сэлэнгэ сав газрын захиргаа, УЦУОШТ, Эрдэнэт үйлдвэрийн ХАБЭАБОХХ-ийн ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүн хамтарсан эхний шатны шалгалтаар дээрх голыг бохирдуулж буй 11 аж ахуй нэгжийн 17  эх үүсвэр тогтоосон. Эрдэнэт үйлдвэрээс гол бохирдуулж буй хоёр эх үүсвэр илэрсэн. Дараагийн шатны шалгалт  II улиралд явагдах юм.

Я.ЭНХТУЯА

Фото: Б.БАТТӨГС

     Нар наашилсан хаврын сайхан өдөр “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн Ил уурхайн хоосон чулуулгийн 3-р овоолго дээр гарлаа. Энд уурхай үйл ажиллагаагаа явуулж, экскаватор эргэлдэн хөрсийг нь хуулан шанагадаж, аварга белазууд ар араасаа өдөр, шөнөгүй цувралдан хүдэр зөөж байсан гэхэд итгэхийн аргагүй газар нь эдгэжээ. Бүр ойр орчмын газраас илүү модтой, “онгон дагшин” мэт ялгарч харагдах нь гайхам сайхан. Эрдэнэтийн Овоо ордыг ашиглах явцад байгаль орчинд учрах сөрөг нөлөөллийг бууруулах, үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаатай нөхөн сэргээлтийн ажлыг зэрэгцүүлэн явуулах бодлого “Эрдэнэт үйлдвэр” баримталсаар ирсэн. Үүний нэгэн бодит жишээ нь энэ овоолго. 2007 оноос хойш жил бүр энд 50 сая төгрөг төсөвлөн, хоёроос дөрвөн га талбайд нөхөн сэргээлт хийжээ. Ингэснээр өнгөрсөн хугацаанд таван хэсэг газарт нийт 36,2 га талбайд 37300 шинэс, 4420 улиас, 4350 хайлаас, 2200 чацарганын мод тарьж ургуулан олон настын үрээр ургамалжуулсан байна. Газрын гадаргаас 100 гаруй метр өргөгдсөн, байнгын салхитай бөгөөд нартай өдөр хөрсний халалт ихэсч, хуурайшдаг онцлогтой энэ овоолгод нөхөн сэргээлт хийх амар ажил байгаагүй нь ойлгомжтой. Гэсэн ч “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийнхэн чадсаныг бэлхнээ харж болно. Уурхайн үйл ажиллагаагаар эвдэрсэн энэ газрын онцлогт тохируулан биологийн нөхөн сэргээлт хийснээр унаган төрхийг нь бүрэн сэргээжээ. Зуны цагт энд цомцогт баавар, зоосон, алаг башир зэрэг цэцэгс алаглан, яргуй, сөд, таван салаа, чацаргана, үхрийн нүд гэх мэт эмийн ургамал, жимс ургаж, чийгийн улаан хорхой, царцаа, эрвээхий элбэгших  төдийгүй оготно, зурам, үнэг туулай хүртэл гүйлдэнэ. Эрдэнэсийг нь “шүүсэн” хоосон чулуулгийн овоолго дээр мод сөөгөөр биологийн нөхөн сэргээлт амжилттай хийсэн  Монголын уул уурхайн анхны газар бол “Эрдэнэт үйлдвэр” юм. Үүгээрээ ижил төстэй бусад үйлдвэрүүдэд үлгэр жишээ үзүүлнэ гэж байгаль орчны мэргэжилтнүүд үздэг. Нөхөн сэргээлт одоо ч үргэлжилсээр...

     Талбайн усалгааг 40 тоннын багтаамжтай усжуулалтын белазын тусламжтайгаар дөрөвдүгээр сараас эхлэн 10-р сарын сүүлч хүртэл цаг агаарын байдлаас хамааран тогтмол хийнэ. Моддын арчилгаа, нөхөн тарилтыг цаг тухайд нь явуулахаас эхлээд экологийн мэргэжилтнүүдийн ажил мундахгүй их. Мөн биологийн нөхөн сэргээлтийн үр дүнд овоолгын хүрээлэн буй орчинд бий болсон  экосистем, амьтан, ургамлын бүлгэм хэрхэн өөрчлөгдөх явцыг урт хугацааны туршид ажиглаж, үнэлэлт хийдэг. Одоогоор энд дөрвөн зүйлийн 39000 мод, байгалийн 72 зүйлийн ургамал ургаж байна. Мөн 36 зүйл шавьж, 19 зүйл шувуу, гурван төрлийн хөхтөн амьтан бүртгэгджээ. Эндээс уул уурхайн ашиглалтын дараа байгалийн унаган төрх бүрэн сэргэж буй сайхан дүр зургийг харж сэтгэлээ амрааж болно.

     “Эрдэнэт үйлдвэр” сонгосон газраа тэгшлэх, үржил шимтэй хөрсөөр хучих зэргээр техникийн нөхөн сэргээлтийг өөрсдийн машин техник, хүн хүчээр хийдэг. Түүнээс гадна биологийн нөхөн сэргээлтийн талаар цаашид баримтлах бодлого, үйл ажиллагааг тодорхойлох зорилгоор хөрс, ургамал, амьтны мониторингийн судалгааг Технологийн сургууль болон Природа ХХК-ийн мэргэжилтнүүдээс бүрдсэн зөвлөх багтай хамтран гүйцэтгэсэн юм. Ил уурхайн хоосон чулуулгийн зөвхөн 3-р овоолго дээр хийсэн нөхөн сэргээлтийн мэдээлэл ийм байна.
      Үүний зэрэгцээ уурхайчид “Ногоон-төгөл”-д 25 төрлийн 12000 мод, үйлдвэрийн бүсэд нийт 127 мянган мод тарьж ургуулсан. Түүнээс гадна “Сэлэнгэ” амралтын баазынхан байгалийн унаган төрхийг хадгалж, хойч үедээ өвлүүлэн үлдээх, байгалийн нөөц баялгийг хамгаалах тал дээр тун санаачилгатай ажилладаг. Найман жилийн өмнө “Хустайн нуруу”-наас бугын 10 или анх авчирч нутагшуулсан нь одоо хэдэн арваар тоологдохоор өсч үржсээр байна. Мөн тарвага, гөрөөс нутагшуулан, галуу, цацагт хяруул зэрэг шувуу тэжээн өсгөж байгаа нь амрагчдын нүдийг хужирладаг. Цаашид зэрлэг гахай, бор гөрөөс, аргаль, янгир, баданга хүдэр сэргээн нутагшуулах бэлтгэл хангаж буй талаар Сэлэнгэ амралтын баазын Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, байгаль орчны инженер Г.Бас-Эрдэнэ ярьсан юм.
     “Эрдэнэт үйлдвэр” уурхайн үйл ажиллагаагаар эвдэрсэн газрыг нөхөн сэргээх, эко системийн тэнцвэрт байдлыг хадгалах, хамгаалах, байгаль орчинд учруулж болзошгүй нөлөөллийг бууруулах, тэтгэн сайжруулах зорилго хөтөлбөрөө ийнхүү “онц” хэрэгжүүлж, Монголын уул уурхайд жишиг тогтоож байна.

М.ОДГЭРЭЛ
Фото: Б.БАТТӨГС

     “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн Ахмадын нэгдсэн зөвлөл, “Уурхайчин” соёлын ордон хамтран Орхон аймгийн нийт ахмадын дунд урлагийн наадам зохион байгуулж байна. Тус наадам энэ сарын 17-нд эхэлсэн бөгөөд ахмадууд урлагийн гурван төрөлд авьяас чадвараараа уралдаж байгаа юм. Орхон аймгийн хэмжээнд 8000 гаруй ахмад настан байдаг. Тэдний 2300 нь “Эрдэнэт үйлдвэр”-ээс ажил хөдөлмөрийн гараагаа эхэлж, өндөр насны тэтгэвэрт гарчээ. Наадмын үеэр цаг үеийнхээ сор болсон ахмад  уран бүтээлчид урлагийн тайзнаа гоцлол дуу, хөгжим, бүжгийн төрлөөр  өрсөлдөн, шилдгүүдээ тодруулна. Мөн үйлдвэрийн Ахмадын нэгдсэн зөвлөлийн дэргэдэх  дуу, бүжгийн “Мөнгөн сор” чуулгын шинэ уран бүтээлчдийг сонгон шалгаруулах юм. Тус наадмын шүүгчээр мэргэжлийн урлагийн байгууллагын уран бүтээлчид ажиллаж байна.

И.Тогтох
Фото: Б.Баттөгс

     “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Чанарын хяналтын хэлтсийн Чанарын мэргэжилтэн Д.Шинэбаатартай ярилцлаа.

     - Эрдэнэт үйлдвэрт хэрэгжиж байгаа олон улсын стандартуудын талаар мэдээлэл өгнө үү? Ач холбогдлыг нь хэрхэн үнэлдэг вэ?
     - Өнөөдрийн байдлаар “Эрдэнэт үйлдвэр”-т чанарын менежментийн ISO 9001:2015, Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн BS ISO 18001:2007, байгаль орчны менежментийн ISO 14001:2004 гэсэн тогтолцооны стандарт хэрэгжиж байна. “Эрдэнэт үйлдвэр” 2002 оноос Монгол Улсын Засгийн газрын 146 дугаар тогтоолыг хэрэгжүүлэх ажлын хүрээнд ISO 9001 Олон Улсын чанарын менежментийн тогтолцоог нэвтрүүлсэн. Үйлдвэрийн Чанар хяналтын хэлтэс энэ ажлыг удирдан зохион байгуулж, Ил уурхай, Баяжуулах үйлдвэр, Авто тээврийн цех, Засвар механикийн заводыг хамруулан, 2004 оны тавдугаар сарын 1-нээс хэрэгжүүлэх болсон. Энэ хугацаанд 5 удаа давтан үнэлгээ хийлгэж, 2021 оны хоёрдугаар сарын 8-ны өдрийг хүртэл ISO 9001:2015 стандартыг нэвтрүүлсэн гэрчилгээг эзэмшиж байна. Мөн хяналтын ажил эрхэлдэг байгууллагын ажиллагаанд тавих Олон улсын ерөнхий шалгуур MNS ISO/IEC 17020:2013, сорилтын болон шалгалт тохируулгын лабораторийн чадавхид тавих ерөнхий шаардлага MNS ISO/IEC 17025:2018-ийг хэрэгжүүлдэг.
     Ер нь стандарт дагаж мөрдөх нь олон улсын худалдаа, хамтын ажиллагааг хялбаршуулах давуу талтай. “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн хувьд ISO 17020 стандарт хэрэгжүүлснээр олон улсын зах зээлд зэс, молибдений баяжмалаа “чанартай” гэдгийг нь батлан харуулж байгаа юм. Аливаа чанарын менежментийн тогтолцоог тухайн байгууллага хэрэгжүүлснээр компанийн засаглал сайжрах, ажил үүргийн давхцал багасах, эрсдэлээс сэргийлэх, бүтээмж дээшлэх, чанарт ахиц гарах зэрэг эерэг үр дүн гардаг.

     - Цаашид нэвтрүүлэх боломжтой ямар стандарт байна вэ?
   - 2011 онд гарсан Эрчим хүчний менежментийн тогтолцоо болох ISO 50001-ээр олон улсын хэмжээнд 12000 байгууллага гэрчилгээ авсан байдаг. Энэ тогтолцоо нь өдөр тутмын ажиллагаандаа эрчим хүчний үр ашиг хүртэх, мөнгө хэмнэх, нөөцөө хамгаалах, уур амьсгалын өөрчлөлтийг даван туулахад тусалж байна. Харин мэдээллийн хамгааллын ISO/IEC 27001 стандартыг дэлхий дахинд 28000 байгууллага гэрчилгээ эзэмшиж, бизнест тулгардаг кибер дайралт болон бусад эрсдэлээс хамгаалах, мэдээллийн өмчөө хадгалах зорилгоор ашигладаг. Түүнчлэн ISO 22000 хүнсний аюулгүй байдлын менежментийн тогтолцоог 32000 гаруй байгууллага нэвтрүүлсэн бөгөөд дэлхийн хүнс нийлүүлэлтийн хэлхээний аюулгүй байдалд хувь нэмрээ оруулж байна. Эдгээр тогтолцооны стандарт манай үйлдвэрийн хэмжээнд хэрэгжих боломжтой гэж харж байгаа.

    - Чанарын стандартын итгэмжлэл нь хугацааны хувьд ямар давтамжтай байдаг вэ?
    - Тухайн стандартад гурван жил тутам давтан аудит хийхийн зэрэгцээ Стандарт, хэмжил зүйн газрын баталгаажуулалтын байгууллагаас жил бүр магадлан аудит хийж, хэрэгжилтэд хяналт тавин ажиллаж байна.

     - Дэлхий нийтээр мөрдөж байгаа эдгээр стандарт хэрхэн шинэчлэгддэг вэ?
    - Олон улсын стандарт таван жил тутамд шинэчлэгддэг. Хүмүүс тухайн стандартыг хараад л хэзээ шинэчлэл хийснийг мэдэх боломжтой. Тухайлбал, ISO 9001:2008 стандартын ард бичигдсэн тоо буюу 2008 нь тухайн стандарт хэдэн онд шинэчлэгдсэнийг зааж байгаа юм. Харин 2015 онд Олон улсын стандартын байгууллагаас дахин шинэчлэн баталж, ISO 9001:2015 нэр томьёотой болсон.  
 

 

      

И.Чинтогтох
Фото: Б.Баттөгс

 

     “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн Тээвэр ложистикийн төвийн ажлын ачаалал, аюулгүй, найдвартай ажиллагааг хангах зорилгоор замын шинэ гарц бий болгож, үерийн суваг дээр гурван метр өндөр, долоон метр урт, 20 метр өргөнтэй бетонон гүүр барьж ашиглалтад оруулжээ. Замын шинэ гарц барьж байгуулах ажлын зураг төсвийг Төслийн менежментийн хэлтэс гаргаж, Тээвэр ложистикийн төвийн ажилтнууд дотоод нөөц боломжоо ашиглан барьсан байна. Ингэснээр төв замын ачаалал болон бараа материалын агуулахын хэвийн үйл ажиллагааг хангахад оновчтой шийдэл болсныг төвийн ажилтнууд онцоллоо. Тээвэр ложистикийн төв нь үйлдвэрийн дотоод хэрэгцээнд шаардлагатай олон нэр төрлийн импортын бараа бүтээгдэхүүн, сэлбэг хэрэгсэл, тоног төхөөрөмж хүлээн авах, нөөцлөх, хуваарилах, экспортын эцсийн бүтээгдэхүүн болох зэс, молибдений баяжмал илгээх ажлыг хариуцаж байна.

     

  

И.Тогтох
Фото: Б.Баттөгс

     “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Хөгжлийн хэлтсийн дэргэдэх Инновацийн төв 2018 оны шилдэг шинийг санаачлагч 100 манлайлагчийг тодруулсан байна. Шалгаруулалтыг 2015 оноос сайн саналын систем ажиллуулж эхэлснээр дөрөв дэх удаа ийнхүү зохион байгуулж буй. Үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааг сайжруулах, үр ашигтай өөрчлөхөд хувь нэмэр болохуйц ажиллагсдын шинэ санаа, санаачилгыг өрнүүлэн, хэрэгжүүлэх, үр дүнг нь үнэлэн урамшуулах зорилгоор сайн саналын системийг нэвтрүүлж эхэлжээ. Харин сайн саналаараа тэргүүлсэн 100 манлайлагчийг тодруулахдаа гаргасан саналын тоо, чанар, түүний хэрэгжилт зэрэг үзүүлэлтийн дагуу сайн саналын системийн тусламжтайгаар шалгаруулдаг ажээ. Энэ хугацаанд нийт 155 санал дэвшүүлснээс 46 нь бодит ажил болсон манлайлагч бол Баяжуулах үйлдвэрийн Нунтаглан баяжуулах хэсгийн тээрмийн машинч Г.Болдхуяг юм. Түүнийг “100 манлайлагч” булангийн анхны зочноор урьж, ярилцлаа.

     - “Эрдэнэт” үйлдвэрт хэдэн жил ажиллаж байна вэ?
    - Би “Эрдэнэт” үйлдвэрт 12 дахь жилдээ ажиллаж байна. Баяжуулагч мэргэжилтэй. 2007 онд Баяжуулах үйлдвэрийн Нунтаглан баяжуулах хэсэгт тээрмийн машинчаар орсон.

     - Шинэ санал санаачилгатай ажилтнуудаа урамшуулах хэлбэрээр бүтээмжийг нэмэгдүүлэх бодлого хэрэгжүүлдэг. “100 манлайлагч” үүний үр дүн гэж харагдаж байгаа. Таны хичнээн санал дэмжигдэж, үйлдвэрлэлд үр ашгаа өгч байна вэ?
    
- Ажилтны ажлын бүтээмжийг нэмэгдүүлэх, сайн саналын систем манай Баяжуулах үйлдвэрт 2005 оноос их эрчимтэй ажиллаж эхэлсэн. Миний хувьд ажилд орсон цагаасаа л сайн саналын системээр дамжуулан ажлын байрны нөхцөлийг сайжруулах, бүтээмжээ дээшлүүлэх чиглэлээр сайн саналуудаа гаргаж ирсэн. Ажилласан 10 гаруй жилийн хугацаандаа нийт 350 гаруй санал гаргасан. Үүний 68 нь сайн саналын үнэлгээ авч, нийт саналын 30 орчим хувь нь үйлдвэрлэлд хэрэгжсэн. Өнгөрсөн жилийн хувьд би 35 санал гаргасан. Технологийн ажил хөнгөвчлөх, цаг хэмнэх болон хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуй, 5с зарчимтай холбоотой санал ихэнх хувийг эзэлдэг.

    - Ажилтны гаргасан саналыг маш сайн, сайн, энгийн гэсэн ангилалаар эрэмбэлж, тус бүрийг нь мөнгөн урамшууллаар үнэлдэг. Таны саналуудаас “маш сайн” болон “сайн” ангиллаар ямар төсөл хэрэгжсэн бэ?
     - Миний сүүлийн дөрвөн жилд гаргасан 155 саналаас нэг санал “Маш сайн”, 11 санал “Сайн санал” гэж үнэлэгдсэн. Ажлын байрны нөхцөл сайжруулах, аюулгүй байдлыг дээшлүүлэх чиглэлээр гаргасан саналууд маань ихэвчлэн төсөл болж хэрэгждэг. 2016 онд санаачилсан “МШЦ-13 тээрмийн араат дамжуулагчийн суурь хамгаалал фундаментын өнгө үзэмж сайжруулах” санал “маш сайн” гэж үнэлэгдсэн. Манай хэсгийн тээрмүүдийн доод хэсэгт үндсэн суурийн тулгуур баганууд байдаг. Тэдгээрийн фундамент нь хэт намхан цутгагдсан учир нойтон цэвэрлэгээ хийхэд байнга норж, зэврэлт их үүсдэг байв. Үүний зэвэрсэн хэсгийг өнгөлж, ус чийгнээс хамгаалсан будаг түрхэж фундаментийг өндөрлөх ажил л даа. Энэ саналыг маань хэсгийн удирдлагууд дэмжиж, хэрэгжүүлсэн.

    - Цех бүрт бүтээмж чанарын дугуйлан ажилладаг. Ажилчид санал санаачилгаа нэгтгэхэд дугуйлангийн үйл ажиллагаа эерэг нөлөөтэй санагддаг?
     - Тийм шүү. Бид эхлээд санал бодлоо дугуйлангийн уулзалт дээр ярьж, танилцуулдаг. Бас хэлэлцэж, харилцан ярилцдаг. Би “Хувьсах” дугуйланд харьяалагддаг. Ээлжийн мастер О.Баттулга дугуйланг ахалж байна. Манай цех технологийн дөрвөн ээлжтэй. Миний хувьд дээрхи дөрвөн ээлжинд солигдож ажиллах хугацаандаа бүтээмжийн дугуйлангийн үйл ажиллагаанд оролцдог байсан.

     - Шинэ санаа, сайн санал ер нь хэрхэн төрдөг вэ? Таныхаар ямар саналууд хэрэгжих боломжтой вэ?
     - Санал санаачилга гаргана, бүтээлч байна гэдэг нь ажилтан хүний ажилдаа гаргах сэтгэлээс их хамаарна гэж би боддог. Үндсэн ажлынхаа хажуугаар эрэл хайгуулч байх ёстой. Ажлын байрандаа эвдэрч гэмтсэн эсвэл илүү сайжруулж болох зүйлсийг анзаарч, цагийг бүтээлчээр ашиглах эрмэлзэлтэй байвал сайн санаа төрөх сэдэл болдог. Сүүлийн үед залуу ажилтнуудыг ажиглаад байхад ажилдаа санаачилгагүй байгаа нь анзаарагддаг. Ер нь хүмүүс аливаа зүйлийг шүүмжилж, асуудал дэвшүүлэхдээ сайн. Харин болохгүй байгаа асуудлыг яаж шийдэж болох, хэрхэн засаж сайжруулж болох гарц шийдлийг нь судалгаа тооцоон дээр үндэслэж, боловсруулж байх хэрэгтэй. Ийм санал ч хэрэгжих боломж өндөр байдаг. Үр дүн ч гарна.

     - Санал гаргах нэг хэрэг, хэрэгжүүлээд үр ашиг хүртэх бас өөр л дөө. Санаачилгатай байх нь ажилтан хүнд ямар өгөөжтэй байдаг вэ?
     - Санаачилгатай байна гэдэг бол ажилдаа чин сэтгэлээсээ хандах хандлагаас л үүдэлтэй. Тиймээс хандлагаа өөрчилж, үргэлж бүтээлч байхыг зорих хэрэгтэй. Бүтээмжийн сайн саналын систем ажиллаж эхэлснээр ажилчдын урам зориг, чармайлт нэмэгдсэн гэж би хардаг. Эхний үед маш олон санал гардаг байсан бол одоо бол чанаржиж, илүү ач холбогдолтой болсон. Ер нь сайн санал бол олон зүйлийг засаж сайжруулж, өөрөөр хэлбэл ажлын байраа эмхэлж цэгцлэх, тохижуулах, мөн тоног төхөөрөмжийн энгийн засварыг өөрсдөө хийгээд явчих боломжийг бүрдүүлдэг. Түүний зэрэгцээ санаачилгатай байхын тулд тухайн ажилтан хүн өөрөө хөгжиж, зөв шийдлийг олохын тулд судалж тэр хэрээр мэдлэг нь тэлнэ. Энэ бол маш том өгөөж гэж ойлгодог.

     - Таны бахархал юу вэ?
   - Миний аавыг Дуламсүрэнгийн Ганболд гэдэг. 1981 оноос Баяжуулах үйлдвэрийн Бутлан тээвэрлэх хэсэг, Өөрөө нунтаглах хэсэгт бутлуурчнаар ажиллаж байгаад, гавьяаны амралтдаа гарсан ахмад уурхайчин хүн бий. Түүний оронд дүү Г.Нямаа маань мэргэжлийг нь өвлөн ажиллаж байна. Удам залгасан уурхайчин болсон минь том бахархал юм даа. 

М.Балжинням
Фото: Б.Баттөгс

     ХМТАЦ-ийн Мэдээллийн технологи ба аюулгүй байдлын алба нь “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын технологийн болон хэрэглэгчийн сүлжээ, үйлдвэрлэл, хүний нөөц, цалин хөлс, бараа үйлчилгээний захиалга зэрэг мэдээллийн нэгдсэн сан, эдгээр системүүд байрлах серверүүд болон цахим шуудангийн ажиллагааны мэдээллийн аюулгүй байдлыг хариуцан ажилладаг.
     Одоогийн байдлаар тус үйлдвэрийн албан хэрэгцээнд сүлжээнд холбогдсон 2000 орчим компьютер хэрэглэгдэж байгаа бөгөөд 2019 оноос эхлэн нийт хэрэглэгчийн компьютерийг вирусын халдлагаас нэгдсэн системийн тусламжтайгаар хамгаалах болсон. Энэ ажлын үр дүнд албан хэрэгцээний компьютеруудын вирусын халдлагад өртөх тохиолдол 30 орчим хувиар буурсан эерэг үзүүлэлттэй байна.
     Байгууллагын мэдээллийн технологийн аюулгүй байдал нь ХМТАЦ болон түүний Мэдээллийн технологи ба аюулгүй байдлын албаны хариуцсан ажил байхаас гадна хэрэглэгч таны өөрийн эзэмшлийн компьютер, электрон шуудангийн аюулгүй байдал, түүнд хандах таны хандлагаас ихээхэн хамаарах зүйл юм. Иймд та бүхэнд мэдээллийн аюулгүй байдлын дараах зөвлөмжийг өдөр тутмын ажил, албан хэрэгцээндээ нэвтрүүлэн ажиллахыг зөвлөж байна.

     1. Ямарваа нэгэн нууц үг солих, мэдээллээ шинэчлэх, эрх дууссан гэх мэт агуулга бүхий шуудан огт илгээдэггүй бөгөөд ийм шууданг шууд устгаж байх
     2. Электрон шуудангаар ирсэн захианы илгээгчийн хаяг болон доторх агуулгатай маш сайн танилцсаны дараагаар шаардлагатай тохиолдолд ирүүлсэн холбоос дээр дарж танилцах, www.virustotal.com-р сэжигтэй файлыг нээхээс өмнө шалгуулах
     3. Шуудангаар ойлгомжгүй агуулга бүхий мэдээлэл ирсэн үед Мэдээллийн технологи ба аюулгүй байдлын албанд заавал мэдэгдэж шалгуулах
     4. Өөрийн албан хэрэгцээний компьютерт гадны этгээдийн зөөврийн диск, флаш зэрэг төхөөрөмжийг холбуулахгүй байх
     5. Таны компьютерт ямар нэгэн доголдол, асуудал илэрсэн тохиолдолд зөвхөн тус цехийн 73815, 71815 дугаарын утсанд дуудлага өгч асуудлаа шийдвэрлүүлэх зэрэг анхан шатны зөвлөмжийг хүргэж байна.

     Цаашид манай албаны зүгээс байгууллагын дотоод албан хэрэгцээний мэдээлэл зүй бусаар алдагдахаас сэргийлэх системийг нэвтрүүлэх, компьютер ашигладаг нийт ажилтнуудад мэдээллийн аюулгүй байдлын анхан шатны сургалт тогтмол явуулах, тус сургалтын хөтөлбөрийг цаг үеийн байдалтай уялдуулан тогтмол шинэчилдэг байх зэрэг арга хэмжээг авахаар төлөвлөн ажиллаж байна.

Мэдээллийн технологи ба аюулгүй байдлын алба


 

Лхагва, 17 4-р сар 2019 00:00

СОНОРДУУЛГА

     Монгол Улсын Засгийн газрын 2019 оны гуравдугаар сарын 06-ны өдрийн 91 дүгээр тогтоолоор “Эрдэнэт үйлдвэр” ХХК-д “Онцгой дэглэм” тогтоосон. Энэ нь улс орны эдийн засаг, санхүүгийн үйл ажиллагаанд нэн чухал үүрэг бүхий “Эрдэнэт үйлдвэр” ХХК-д үүссэн маргаантай нөхцөл байдлыг шийдвэрлэх, цаашдын хэвийн үйл ажиллагааг хангахад чиглэсэн арга хэмжээ байсан юм.
     Зургаан сарын хугацаатай хэрэгжих энэхүү тогтоолын дагуу “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ нь Монгол Улсын Засгийн газрын шууд хяналтанд ажиллаж байгаа болно.
     “Онцгой дэглэм” хэрэгжих хугацаанд Монгол Улсын Засгийн газрын тухай хуулийн 30 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэг, Монгол Улсын Засгийн газарт эрх олгох тухай 1991 оны 1 дүгээр сарын 4-ний өдрийн хуулийн 1, 2 дугаар зүйлийг үндэслэн тогтоохдоо дараах албан тушаалтнуудад үүрэг өгсөн. Үүнд:
     2.2 Засгийн газраас тогтоосон онцгой журмыг хэрэгжүүлэхэд саад учруулсан улс төр, олон нийтийн үйл ажиллагааг тухайн компаниудад түр зогсоож, хяналт тогтоох арга хэмжээ авахыг Цагдаагийн Ерөнхий газрын дарга С.Баатаржав, Тагнуулын Ерөнхий газрын дарга Д.Гэрэл нарт;
     2.5 Онцгой дэглэмтэй компанийн хэвийн ажиллагаа алдагдахад хүрвэл хүн хүч, тээврийн хэрэгслийг дайчлан шаардлагатай арга хэмжээ авахыг Цагдаагийн Ерөнхий газрын дарга С.Баатаржав, Тагнуулын Ерөнхий газрын дарга Д.Гэрэл нарт;
     6. Энэ тогтоол гарсантай холбогдуулан Засгийн газрын 2016 оны 330 дугаар тогтоолыг хүчингүй болсонд тооцсугай.
     7. Энэ тогтоолыг 2019 оны 3 дугаар сарын 6-ны өдрөөс эхлэн дагаж мөрдсүгэй.

     Иймд иргэд та бүхэн “Онцгой дэглэм” хэрэгжиж байгаа хугацаанд олон нийтийг хамарсан жагсаал, цуглаан, арга хэмжээнд оролцож, бусдын өдөөн хатгалга, турхиралтанд автан “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын захиргааны байр, обьектуудад халдах, нэвтрэх гэх мэт   хууль бус үйлдэлд оролцохгүй байхыг хүсье.

“ЭРДЭНЭТ ҮЙЛДВЭР” ТӨҮГ-ЫН
 ХУУЛИЙН ХЭЛТЭС, ОЛОН НИЙТТЭЙ ХАРИЛЦАХ АЛБА

 

     Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигаар 2010 оноос хэрэгжүүлж эхэлсэн "Бүх нийтийн мод тарих өдөр" жил бүрийн тавдугаар сарын хоёр дахь бямба гаригт тохиодог. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ “Бүх нийтийн мод тарих өдөр”-т нэгдэж, нөхөн сэргээлтийн талбайгаа нэмэгдүүлэхээр бэлтгэл ажлаа хангаж байна. Байгалийн тэнцвэрт байдлыг хадгалах, нөхөн сэргээх энэ ажлын үр дүнд 2018 оны байдлаар улсын хэмжээнд нийт 7.8 сая мод тарьж ургуулжээ.

  

  

И.Чинтогтох
Фото: Б.Баттөгс

     “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ, Орхон аймгийн “Цагаан тоос” дэд хөтөлбөрийн хамтарсан ажлын хэсэг маргааш буюу дөрөвдүгээр сарын 17-ны өдөр хэлэлцүүлэг зохион байгуулна. Хэлэлцүүлгээр “Эрдэнэт үйлдвэр"-ийн Байгаль орчин, ногоон хөгжлийн хэлтэс цагаан тоосны дэгдэлт дарахад авч хэрэгжүүлж байгаа ажлаа тайлагнах юм. Энэ үеэр олон нийтэд туршилтын болон цаашид хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны талаар нээлттэй мэдээлэл хийнэ.

И.Чинтогтох
Фото: Б.Баттөгс

Мэдээний төрөл

Календарь

« 4-р сар 2019 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30          

Зургийн цомог