Эрдэнэт мэдээ

   

×

Анхааруулга

JUser: :_load: Unable to load user with ID: 927

Мэдээ

      Ардын урлагийн мөн чанар  

      Хүмүүнлэг технологийг боловсруулах үндэс нь ард түмний үндэсний соёлын үйл ажиллагааны цогц нийлбэр, тухайн ард түмнийг тодорхойлж таниулах эх сурвалж болсон биет бус соёлын өв юм. Хүний бүтээлч үйл ажиллагааны түгээмэл хэлбэр бол ардын урлагийн бүтээл бөгөөд төрөл бүрийн насны хүүхэд залуучууд, насанд хүрэгсэд оролцоно. Ардын уран бүтээлийн өвөрмөц үйл ажиллагаа нь биет бус соёлын өвийг эзэмших, сурах , түгээн дэлгэрүүлэх, сурталчлахад чиглэгдсэн мэргэжлийн бус бүтээлч үйл ажиллагаа гэж тодорхойлж болно.

       Энэхүү өвөрмөц үйл ажиллагаа нь нийгмийн эерэг туршлагыг эзэмших замаар бие хүний нийгэмшилтэд түлхэц өгч, уран сайханчид, хамт олон улмаар тэдний гэр бүлийн төлөө тогтвортой эрмэлзэл тэмүүллийг бүрэлдүүлэн бий болгодог.

“Эрдэнэт Хурд-2018”  даншигт 1000 ардын авьяастан оролцжээ

       Орхон аймагт болсон “Эрдэнэт Хурд-2018” даншиг наадмын хүрээнд Эрдэнэт үйлдвэрийн “Уурхайчин”  соёлын ордны Соёл чөлөөт цагийн секторын хамт олон “Монголын үндэсний уламжлалт өв соёл” бага наадмыг зохион байгуулав.            Бага наадамд нийт 1000 гаруй ардын авьяастнууд оролцож, “Дэмбээ-2018”, “Хурдан хүлэг” дууны уралдаан, Морь бөх цоллоочдын уралдаан, “32 цагаан лонх тоолох” уралдаан, Сайхан, ижил зүстэй морьд шалгаруулах уралдаан зэрэг долоон хэлбэрийн уралдаан тэмцээнийг зохион байгуулж, наадамчид авьяас билэгээ сорьсон байна. "Монголын үндэсний уламжлалт өв соёл" бага наадмыг нийт 5000 орчим Эрдэнэтчүүд үзэж  сонирхжээ.

 

Угсаатан зүйн урлаг

      Ардын урлаг нь анх үүсч хөгжихдөө урлагийн бүтээл байгаагүй хүний оюун ухаанд шингэсэн эдийн соёлын хүрээнд бүрэлдэж тогтсон гэж үздэг. Энд ардын авъяастан, билиг зүйчид, уран дархчууд, уран үйлчид зэрэг оюун санаа, ур дүй төгс цогцолсон хүмүүсийн гүйцэтгэж ирсэн үүрэг онцгой юмаа. Тухайлбал: Үндэсний гутал хувцас, өмсгөл, зүүлт, малчин ардын гэрийн эдлэл хэрэглэл, эд зүйлс, тоног төхөөрөмж, багаж хэрэгсэл, монгол түмний шашин шүтлэг, эрдэм боловсрол, судар ном, тоглоом наадгай, хөгжмийн зэмсгүүд багтана. Эдгээр нь ур дүй ихээр шаарддаг үйл ажиллагаа юм. Өнөө цагт зарим угсаатнуудын уламжлалт урлагийн төрлүүд нийлж, саармагжих, язгуур урлагийг хэлбэр төдий үзэх, хадгалалт хамгаалалт алдагдах, хэт орчин үеийн төрөлтэй холилдож саармагжих, үндэстэн ястны бий биелгээний хөдөлгөөн, хөг аялгуу ялгагдахгүй байх зэрэг үйл явц их ажиглагдаж байна.

 

 

Үндэсний  өв соёл,  аман цэц билгийн наадам

       Монголчуудын биет бус өв, аман цэц билгийн эх сурвалж нь Монголын нууц товчооны гайхамшигт бүтээлүүд, ойрдууд, халх монголчуудад хамгийн сайн уламжлагдан ирсэн гэж түүхчид үздэг. Ойрдын туульсд 20 000 гаруй туульс, яруу найраг багтдаг бөгөөд цээжний аугаа их чадлыг шаардаж, аялгуундаа морины янцгаах, талын салхи, хөг аялгууг гарган эгшиглүүлдэг билээ.

       Ардын уламжлалт биет бус соёлын өвийн төрлүүд нь хүний хэрэгцээ шаадлага, хүндэтгэл, хоорондын харилцаа, хүмүүжил-төлөвшлийг хангаж, хүмүүний авъяас чадварыг нээх, хөгжүүлэх амжилтад хүргэх суурь нь болдог.

Цом гардуулах үйл ажиллагаа

"Уурхайчин" соёлын ордны соёл,

чөлөөт цагийн секторын эрхлэгч

МУСТА Д.ГАНЧУЛУУН (Ph.d)

     “Эрдэнэт хурд-2018” төвийн бүсийн хурдан морины уралдаан, даншиг наадамд улс, аймгийн алдарт цолтой 128 бөх барилдсанаас Сэлэнгэ аймгийн Мандал сумын харъяат, “Увс нуур” дэвжээ, “Сүлд” спорт хорооны бөх Улсын заан Нэгдэлийн Жаргалбаяр түрүүлж, Ховд аймгийн Зэрэг сумын харъяат “Монтел” констракшн, “Алдар” спорт хорооны бөх, Улсын харцага Баярхүүгийн Бат-Өлзий үзүүрлэж, Говь-Алтай аймгийн Цээл сумын харьяат “Хантайшир” дэвжээний бөх, Монгол улсын Гарьд Жанцангийн Бат-Эрдэнэ, Орхон аймгийн Баян-Өндөр сумын харъяат, “Хонгор нутаг” дэвжээ, “Алдар” спорт хороо, “Эрин” группын бөх аймгийн Хурц арслан Болдын Эрдэнэхүү нар шөвгөрөв. “Эрдэнэт хурд-2018” төвийн бүсийн хурдан морины уралдаан, даншиг наадмын үндэсний бөхийн барилдаанд түрүүлсэн Улсын заан Н.Жаргалбаярын аав болох Монгол улсын начин Довчингийн Нэгдэл нь тухайн үедээ Эрдэнэт хотын наадамд гурван удаа түрүүлж байсан түүхтэй. 

     Азарганы уралдаанд нутаг нутгийн 80 гаруй хурдан азарга 22 километрийн зайд уралдсанаас Дорнод аймгийн Цагаан-Овоо сумын харъяат Монгол улсын алдарт уяач  Түвдэнжаажидын Батзоригийн цавьдар азарга түрүүлж, Төв аймгийн Баян сумын уугуул, Монгол улсын алдарт уяач Э.Анарын бор халзан азарга аман хүзүүдэж унасан хүүхэд, уясан эзэн, хурсан олон наадамчдаа баясгалаа. Харин адуу адууны эрмэг нь болсон Соёолон насны морьдын уралдаанд Завхан аймгийн Тосонцэнгэл сумын уугуул, Монгол улсын тод манлай уяач Төмөрбаатарын Галбадрахын хонгор халзан соёлон түрүүлж, Завхан аймгийн Завханмандал сумын уугуул, аймгийн алдарт уяач Цэрэндоржийн Мөнххуягийн цавьдар соёолон аман хүзүүдлээ. Их насны морьдын уралдаанд эх орны дөрвөн зүг, найман зовхисоос цугласан шигшмэл хурдан хүлгүүд тоосоо өргөж Төв аймгийн Батсүмбэр сумын уяач Б.Саянсанаагийн хээр морь түрүүлж, Орхон аймгийн Баян-Өндөр сумын “Эрдэнэт хурд” гал, аймгийн алдарт уяач Л.Отгонтэнгэрийн бор морь аман хүзүүдэв. Хязаалан насны морьдын уралдаан Хүрэн шандын хөндийд тоосоо өргөхөд Төв аймгийн Баян сумын уугуул Б.Нямжавын хээр үрээ түрүүлж, Улаанбаатар хотын харъяат, уяач Т.Энхмөнхийн хар үрээ аман хүзүүдлээ. Шүдлэн насны морьдын уралдаанд Төв аймгийн Алтанбулаг сумын уугуул, аймгийн алдарт уяач  Б.Ганзоригийн хээр үрээ түрүүлж, Архангай аймгийн Эрдэнэбулган сумын уугуул Н.Мөнхбатын цавьдар шүдлэн удааллаа. Хурдан дааганы уралдаанд Өмнөговь аймгийн Хүрмэн сумын уугуул, Уулын баяжуулах “Эрдэнэт үйлдвэр” ХХК-ийн захирал, Монгол улсын алдарт уяач, Хоохорын Бадамсүрэнгийн хээр даага түрүүлэн ирж уясан эзэн, унасан хүүхэд, хурсан олноо баярлууллаа. Үндэсний сурын эрэгтэй харваанд Хангарьд спорт злубын харваач, Монгол улсын Үндэсний сурын дархан мэргэн Шагжсүрэнгийн Даваахүү 39 оноотой тэргүүлж, “Хангарьд” спорт клубын харваач, даяар дуурсах мэргэн Лхамжавын Отгонбаяр дэд байрыг эзлэв. Үндэсний сурын эмэгтэй харваанд Өвөрхангай аймгийн Нарийнтээл сумын уугуул, “Мон-Дэ” компанийн харваач, Монгол улсын мэргэн Бадам-Очирын Пунсалдулам түрүүлж, “Хангарьд” клубын харваач Эрдэнэбатын Заяа удааллаа.

             

Фото: Б.Баттөгс

 

           

 

                                         Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийн 40 жилийн ойн нэрэмжит “Эрдэнэт хурд-2018” төвийн бүсийн хурдан морьдын даншиг наадамд үйлдвэрийн гадны түнш байгууллагуудын төлөөлөл оролцсон. “Уурхайчин” соёлын ордны дэргэдэх дуу бүжгийн “Эрдэнэт” чуулгын уран бүтээлчид “Сэлэнгэ” амралтын баазад “Монголын нэг өдөр” урлагийн тоглолтоор бэлэг барьсан. Тэд Монголчуудын нүүдэлчин амьдралын хэв маяг, соёлыг харуулсан энэхүү тоглолтоор дамжуулан гадны зочид төлөөлөгчдөд эх орноо сурталчилав. “Монголын нэг өдөр” өдөрлөг бүхэлдээ алдарт зураач Марзан Шаравын Монголын нэг өдөр зурагт дүрсэлсэн нүүдэлчдийн амьдрал, аж төрөх бүхий л зан үйлийг бүгдийг нь багтаасан байлаа. Тус тоглолтыг “Уурхайчин” соёлын ордны уран сайхны удирдаач Д.Одончимэг найруулсан юм. Энэ үеэр зочдын анхаарлыг хоёр зуун жилийн тэртээд өвөг дээдсийн маань амьдарч, аж төрч байсан монгол гэр татаж байлаа. Эсгий туурга, унь, хана, гэрийн доторх эд агуурс бүгдийг Өмнөговь аймгийн Цогтцэций сумын малчин айл хадгалж байжээ. Нүүдлийн ахуйн амьдралын том өв соёлыг харуулсан энэ гэрийг “Сэлэнгэ” амралтын баазын захирал И.Жаргалсайхан Өмнөговь аймгаас авчирсан байна. Өөр хаана ч байхгүй энэ ховор дурсгалт гэрийг Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-д иж бүрнээр нь үлдээн хадгалахаар боллоо. Түүхт ойдоо зориулан зохион байгуулж байгаа үйл ажиллагааны нэг нь Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийн нэрэмжит Төвийн бүсийн хурдан морьдын “Эрдэнэт хурд-2018” даншиг наадам юм. Тус наадмыг Монгол улсын Засгийн газар, Орхон аймгийн Засаг даргын тамгын газартай хамтран зохион байгуулсан бөгөөд “Эрдэнэт” үйлдвэртэй хамтран ажилладаг ОХУ, Канад, Хятад зэрэг орны 10 гаруй байгууллагын түншүүдтэйгээ баяраа тэмдэглэж, гадаад харилцаагаа өргөжүүлэн, ажил хэрэгч уулзалтыг ч зэрэгцүүлсэн юм. Хүндтэй зочдын нэг нь Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийн Ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч захирал асан Борис Алексеевич Кутлин байлаа. Гадаадын зочдын дунд Монгол оронд анх удаа ирсэн нь ч цөөнгүй байв. Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийн 40 жилийн ойн нэрэмжит наадам, гадны зочиддоо бэлэг барьсан “Монголын нэг өдөр” өдөрлөг тэдний сэтгэлийг хөдөлгөж, Монгол оронд айлчлан ирсэндээ баяртай байгаагаа компанийн удирдлагуудад хэлж байлаа.  

У.Цэрэнбат

Фото: Б.Баттөгс

 

 

Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийн 40 жилийн ойн нэрэмжит "Эрдэнэт хурд-2018" төвийн бүсийн хурдан морьдын даншиг наадам нар, хур тэгширсэн эдгээр өдөр Орхон аймагт болж байна. Өнөөдөр наадмын хоёр дахь өдөр, Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд ёслол төгөлдөр болж байна. Нээлтэд "Эрдэнэт" үйлдвэрийн Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн, Орхон аймгийн Засаг дарга Д.Батлут болон үйлдвэр, аймгийн төр захиргааны байгууллагын удирдлагууд, "Эрдэнэт" үйлдвэрийн гадаадын түнш, зочид төлөөлөгчид оролцов.

"Эрдэнэт хурд-2018" даншиг наадамд есөн насны ажнай тоосоо өргөж, эрхий мэргэн харваачид цэц булаалдан, улс, аймгийн алдар цолтой хүчит 128 бөх барилдаж байна. "Эрдэнэт" үйлдвэрийн Олон нийттэй харилцах алба, TV 5, "Сүлд" хамтран орон даяар шууд дамжуулж байгаа юм. Даншиг наадам маргааш өндөрлөнө.

Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийн Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн, ХБНГУ-ын “F.A.T GmbH” компанийн төлөөлөгч Франк Волдерт нар өнөөдөр Засвар механикийн заводын Цутгуурын цехийн техник, технологийг шинэчлэх гэрээнд гарын үсэг зурав. Компанийн 2018-2031 он хүртэл хөгжүүлэх хөгжлийн үндсэн чиглэлийн хүрээнд энэхүү төсөл хэрэгжсэнээр цутгамал бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлийн хэмжээ жилд 12 мянган тонн хүрч, хүчин чадал нэмэгдэнэ. Үүний зэрэгцээ бүтээгдэхүүний чанар дээшилж, ажиллах орчны ХАБЭА-н нөхцөл сайжирч, хаягдал багатай орчин үеийн ЭКО цутгуурын үйлдвэрлэл Монгол Улсад бий болох юм. Мөн уламжлалт технологийн процесст ашиглагдаж байсан материал түүхий эдийн тоо хэмжээ, нэр төрөл багассанаар жилд 500 орчим мянган ам.доллар хэмнэнэ. ХБНГУ-ын “F.A.T GmbH” компани нь цутгуурын үйлдвэрлэлийн тоног төхөөрөмжийг дэлхийн 20-иад улсад нийлүүлж, 50 гаруй төсөл амжилттай хэрэгжүүлсэн дэлхийн шилдэг үйлдвэрлэгч юм. Гэрээнд заасны дагуу төслийг 2019 оны 12 дугаар сарын 30-ны өдөрт багтааж дуусгахаар төлөвлөж байна.

У.Цэрэнбат

Ардын хувьсгалын 97 жилийн ой, Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийн 40 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмыг тохиолдуулан зууны манлай үйлдвэрийн шилдэг ажилтан, хөдөлмөрийн сайчуудад төрийн дээд одон медаль гардуулах үйл ажиллагаа Оюу танхимд боллоо. Эрдэнэт хотын хөгжил цэцэглэлт болон Эрдэнэт үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтад үнэтэй хувь нэмэр оруулсан эрхэмүүдийн шагналыг Орхон аймгийн ИТХ-ын дарга П.Пүрэвлхагва, Засаг дарга Д.Батлут, Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийн Ерөнхий захирал Х. Бадамсүрэн болон түүний удирдлагын багийнхан ёслол хүндэтгэл дор  гардуулав.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигаар Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийн дэргэдэх “Энэрэл” хүүхдийн асрамжийн төвийн нийгмийн ажилтан Л.Болдсайхан, Их барилгын хэлтсийн ахмад настан Б.Алтанхуяг нарыг Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одонгоор, Засвар механикийн заводын дарга Б.Баасансүрэн, Техникийн хэлтсийн ахмад настан Д.Хишигсүрэн, Спорт цогцолборын дасгалжуулагч  Ж.Нямдорж нарын 14 хүнийг Алтан гадас одонгоор, Баяжуулах үйлдвэрийн ахмад настан Н.Оюун, Дулааны цахилгаан станцын ахмад настан А.Дэлгэрмаа, Ган бөмбөлгийн цехийн суурь машинч Х.Чулуун нарын 8 хүнийг Хөдөлмөрийн хүндэт медалиар тус тус шагналаа.

Эрдэнэсийн хот, Эрдэнэт үйлдвэрийнхээ хөгжил дэвшилд нөр их хөдөлсөр зүтгэл, ажил үйлсээ зориулсан алдар гавьяаны эзэд, шинэхэн шагналтнууддаа мянга мянган уурхайчдынхаа өмнөөс халуун баяр хүргэж, сайн сайхан бүхний ерөөл дэвшүүлье.


Бүлэг Мэдээ

Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхт 40 жилийн ойн хүрээнд төвийн бүсийн хурдан морьдын “Эрдэнэт Хурд-2018” даншиг наадам энэ сарын 27-29-ний өдрүүдэд Эрдэнэт хотод болно. Даншиг наадмын бэлтгэл ажлын талаар уг наадмын зохион байгуулах ажлын хэсгийн дарга, Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийн Ерөнхий захирлын Нийгмийн асуудал эрхэлсэн орлогч Д.Дэлгэрбаяртай ярилцлаа.

-Зууны манлай үйлдвэрийнхэн энэ онд 40 жилийн ойгоо ажил хөдөлмөр, ололт амжилтын буухиан дор тэмдэглэж байна. Ойн хүрээнд зохион байгуулагдах үйл ажиллагааны нэг “Эрдэнэт Хурд-2018” даншиг наадмын бэлтгэл ажил ямар явцтай байна вэ?

Энэ онд Эрдэнэт үйлдвэр анхны зэсийн баяжмалаа гаргаж эхэлсний түүхт 40 жилийн ой тохиож байна. Үүнтэй холбогдуулан бид оны эхнээс төгсгөл хүртэл бүтэн жилийн хугацаанд олон ажил, үйл ажиллагааг  хийж хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн.  Өнөөдрийн байдлаар төлөвлөгөөнд тусгагдсан ажлуудын тал хувь хэрэгжээд явж байна. Манай уурхайчид болон Эрдэнэтийн иргэд ч эдгээр үйл ажиллагаануудад идэвхтэй оролцож буйг тэмдэглэх хэрэгтэй. 40 жилийн ойн хүрээнд хийгдэх ажлын нэг нь удахгүй болох төвийн бүсийн хурдан морьдын “Эрдэнэт Хурд-2018” даншиг наадам. Тус наадмыг “Төвийн бүсийн хурдан морьдын уралдааныг зохион байгуулах тухай” Монгол Улсын Засгийн газрын 2018 оны 6 дугаар сарын 27-ны өдрийн 195 тоот тогтоол, Орхон аймгийн ИТХТ-ийн 7 дугаар сарын 8-ны өдрийн 65 тоот тогтоолыг үндэслэн зохион байгуулна. Ер нь хурдан морьдын уралдаан хангай, төв, баруун, зүүн, урд бүсийн гэсэн 5 ангиллаар бүсчилж болдог. Харин энэ жилийн хувьд томоохон онцлогтой байгаа. Тодруулбал, манай хөрш Булган аймагт тус  аймгийн 80 жилийн ой, Хангайн бүсийн хурдан морьдын уралдаан хамт болно. Зэргэлдээ аймгууд учраас хангайн болон төвийн бүсийн уралдаан Булган аймгийн Бугат сум буюу нэг сумын нутагт зэрэг болж буй нь онцлог юм. Тиймээс өдөр, цагийг нь зориуд давхцуулж зохион байгуулж байгаа. Даншиг наадмын  зохион байгуулах ажлын хэсгийг  байгуулах тухай Орхон аймгийн Засаг даргын захирамж гарч, ажлын хэсэг бэлтгэл хангах ажилдаа орсон. “Эрдэнэт Хурд-2018” даншиг наадмыг өндөр хэмжээнд өргөн хүрээнд зохион байгуулж,  ард түмэндээ сайхан наадам үзүүлэх зорилгоор морь, бөх, сур, шагайн харваа гэсэн төрлүүдээр наадам хийнэ. Мэдээж, голлох наадам нь төвийн бүсийн хурдан морьдын уралдаан гэж хэлж болно. Энэ удаа газар газрын алдар цуутай уяачдын их олон хурдан морь уралдах чиг хандлага байна. Тиймээс бид уг уралдааныг зохион байгуулалтын өндөр төвшинд явуулахаар төлөвлөгөөгөө гаргаад, хэрэгжүүлж байна.

-Даншиг наадамд хурдан морьд хэдэн насны ангиллаар уралдах вэ?   

Хурдан морьдын уралдаан 9 насны ангиллаар болно.  Азарга, их нас, соёолон, хязаалан, шүдлэн, дааганы уралдааны зэрэгцээ эрлийз дээд, дунд, доод насны хурдан морьд уралдана. Төвийн бүсийн хурдан морьдын уралдааныг эмх цэгцтэй, дэг журамтай  явуулахын тулд Эрдэнэт үйлдвэр болон Орхон аймгаас томилогдсон ажлын хэсгүүд, “Эрдэнэт хүлэг” морин спорт, уяачдын холбоо хамтран ажиллаж байна. Жилийн жилд хурдан морины уралдааны үеэр хурдан морь биш машины уралдаж буй мэт замбараагүй байдал их гардаг. Энэ байдлыг таслан зогсоох тал дээр бид онцгой анхаарч байгаа. Уралдааны үеэр хурдан морины замд зохион байгуулах комиссын нийт 8 машин л явна.  Мөн 15 морьтой хүнээр хурдан морины гарааны зурхай руу туулгаж, хүргүүлнэ. Энэ мэтчилэн шинэлэг хэлбэрээр энэ удаагийн уралдааныг зохион байгуулахаар зорьж байна.

-Хурдан морины бүртгэл хэзээ дуусах вэ?

Төвийн бүсийн аймгуудын “Эрдэнэт Хурд-2018” даншиг наадмын хурдан морины уралдааны бүртгэлийг  Эрдэнэт үйлдвэрийн Хангарьд спорт ордны байранд 7 дугаар сарын 25,26-ны өдрүүдэд явуулна. Уралдаан 7 дугаар сарын 27,28,29-ний өдрүүдэд болно. Тиймээс бүртгэлийг  өмнөх  өдөр нь дуусгавар болгоно. Нэмж хэлэхэд, бид уг уралдааныг зохион байгуулахдаа уяачдаа эмх замбараатай, хариуцлагатай,  сайхан нааддаг байхад сургах чиглэлийг баримталж байгаа. Мөн газар нутгийн хувьд их ойрхон бүсийн уралдаанууд давхцаж байгаа тул  уяачид маань хоцрох, уралдааны дэг журмыг зөрчих, саад болох нөхцөл үүсгэж болзошгүй. Тиймээс шударга байх үүднээс  нэг цагт, нэг өдөрт зэрэг явуулахаар тогтсон юм.  

-Нэг өдөр олон морьд зэрэг уралдах учраас хурдан морины унаач хүүхдүүдийн аюулгүй байдалд онцгой анхаарах ёстой байх?

Мэдээж, гол анхаарах асуудал энэ. Төр засгаас ч энэ талаар чиглэл өгч, унаач хүүхдүүдийн хамгаалах хэрэгслийн стандартыг баталсан. Энэ стандартыг хангасан эсэхэд хяналт тавьж, хүүхдүүдийн аюулгүй байдлыг бүрэн бүрдүүлсэн тохиолдолд уралдаанд оролцуулна. Мөн энэ жил хүүхэд тус бүрийг нэг зуун мянган төгрөгийн даатгалд хамруулна. Хэрэв гэмтэж, бэртэх тохиолдол гарвал даатгалын хэмжээ нэмэгдүүлэх бодлогыг хэрэгжүүлж ажиллаж байна.

-Эрдэнэт үйлдвэртэй хамтран  ажилладаг байгууллага, гадна дотны хичнээн зочдыг хүлээж авахаар төлөвлөж байна вэ?

“Эрдэнэт Хурд-2018” даншиг наадам бол Эрдэнэт үйлдвэрийн нэрэмжит үйл ажиллагаа. Өөрөөр хэлбэл, тус үйлдвэрийн 40 жилийн ойд зориулагдсан. Тэр утгаараа, үйлдвэртэй хамтран ажилладаг байгууллага, гадаад дотоодын компаниудын зочид төлөөлөгчид хүрэлцэн ирнэ. Өнгөрсөн сарын 27-ны өдөр бид үйлдвэрийнхээ ажиллагсад, уурхайчдаа баярлуулж, “Эрдэнэт үйлдвэр-Хөгжлийн түүчээ” наадмыг зохион байгуулсныг та бүхэн мэдэж байгаа. Харин энэ удаагийн даншиг наадам бол илүү өргөн хүрээнд ард түмний дунд хийж буй баяр юм. Тодруулж хэлбэл, бид уурхайчид, баялаг бүтээгчдээ төдийгүй нийт ард иргэдээ баярлуулж, Эрдэнэт үйлдвэрийнхээ  эх орны хөгжил дэвшилд оруулж ирсэн бодит хувь нэмэр, үнэ цэнийг мэдрүүлж, бахархах сэтгэлийг төрүүлэх эрхэм зорилго дэвшүүлж байна.

Баасан, 20 7-р сар 2018 00:00

МӨРДЭСТ ЗАВГҮЙ БҮСГҮЙ

Цалин багатай ч цаг наргүй ажилладаг цагдаа нарыг би ихэд хүндэлдэг юм. Нэгэн цагт эрэн сурвалжлах сэтгүүл зүйд дурлаж бүр “өвчилж” цагдаа нартай ажлын шаардлагаар ойр дотно нөхөрлөж явсны хувьд тэдний сайн нэргүй сайхан мэргэжлийн зовлон, жаргалыг хэнээс ч илүү мэднэ. Тийм ч учраас хэн хүний амнаас зоргоороо гарах “Энэ муу цагдаа нар...” гэх үгэнд яснаасаа дургүй.

Булган аймгийн уугуул Хар халбагат овгийн Пүрэвсүрэнгийн Оюунчимэг Монгол улсын төлөө зүтгэхээр тангараг өргөсөн хэдэн зуун мянган цагдаа нарын нэгэн төлөөлөл. Харин тэр нийгмийн хэв журмыг сахиулах хүнд үүргийг эрчүүдтэй мөр зэрэгцэн эн тэнцүү гүйцэтгэж яваа бүсгүй гэдгээр ялгарна. П.Оюунчимэг найман хүүхэдтэй айлын ганц охин учраас багаасаа эршүүдхэн өссөн.

Прокурор аавынхаа хүслийг гүйцээн хуульч болохыг битүүхэн мөрөөддөг хүүхэд байжээ. Гэсэн ч олон ахтай охин хүүхдийн жишгээр ихэнхдээ эрэгтэй хувцас өмсөн хөвгүүдтэй нийлж гудамжны үзүүр, сагсны талбайд вандан сахиж өнждөг байсны гороор их сургуулийн улаан шугам доогуур “хамраараа тасдуулж”. Магадгүй аав, ээж нь ганц охиндоо үг хэлж чадахгүй танхи өсгөсөн хэрэг биз. Тиймдээ ч 19 настай айлын эхнэр болж, сайхан амьдрал төсөөлөн улсын нийслэл Улаанбаатарыг зорьсон гэдэг.

Хүний газар бэр болон очих хэцүү юм билээ гэж ярихад нүдэнд нь гуниг хурахыг мэдэрсэн юм.

Нэгэн насны хань минь хэмээн итгэж дагасан хүн нь бор дарсанд хөлчүүрхэн дурлах болоход архигүй орчинд өсч хүмүүжсэн хэрсүү охин том зүрх зориг гарган нэг л өдөр нялх хүүхдүүдээ дагуулан тэр айлын хаалгыг гаднаас нь хаажээ. Зөв шийдвэр байсан гэдэгт тэр одоо ч итгэлтэй байдаг.

Аавынхаа чин хүслийг гүйцээх хүсэл түүний сэтгэлийн үзүүрт хадгалагдсаар... Жил бүр МУИС-д элсэх шалгалт уйгагүй өгсөөр л. 1991 онд хөдөлмөр эрхлэх зарын дагуу явсаар Цагдаагийн Ерөнхий газарт цай зөөгчөөр ажилд орсон нь санамсаргүй тохиолдол бус бурхнаас илгээсэн хувь тавилан байсан гэлтэй.

Тэнд хоёр жил гаран цай зөөж байх үед боловсон хүчин нь дуудаж “Чи Цагдаагийн дээд сургуульд шалгалт өгвөл яасан юм бэ?” гэж асуусан нь ёстой л загатнасан газар маажих шиг санагджээ. Байнгын бэлтгэлтэй түүнд бодох ч хэрэг байсангүй. Нийгэм, орос хэл, математикийн хичээлээр шалгалт өгч өндөр оноогоор тэнцэхэд нь цай зөөгчөөс ийм хэмжээний мэдлэг оюун гарна чинээ төсөөлөөгүй журмын нөхөд нь ихэд гайхан бахархаж байсан гэдэг.

П.Оюунчимэг 1994-1998 онд Цагдаагийн дээд сургуульд сурч байхдаа ЦЕГ-т цай зөөгчөөр ажилласаар байсан нь тууштай зангийнх нь илрэл байлаа. Мэргэжлийн сургуулиа дүүргэсэн залуухан офицер бүсгүй Булган аймгийн Цагдаагийн хэлтэст Хүүхдийн байцаагчаар томилогдон ирж байсан нь саяхан мэт.

Дараа нь Сэлэнгэ аймгийн Хөтөлийн Цагдаагийн хэлтэст ажиллаж, 2012 оноос “Эрдэнэт” үйлдвэрийн Гэрээт цагдаагийн хэлтэст үүрэг гүйцэтгэх болжээ. Өмнө нь гудамж талбайд, гэр орондоо агсан согтуу тавьсан хүнд “гарууд”-тай ана мана үзэлцэж явсан хэв журмын цагдаа Эрдэнэт үйлдвэрийн ажил буцалсан хамт олон дунд орох өвөрмөц мэдрэмж байсныг дурссан.

Ахлах дэслэгч цолтой гялалзаж явсан бүсгүй өнөөдөр ахлах ахлагч болж цол буурсан нь учиртай. Олон эрчүүдийн дунд хараа булаан ажиллах залуухан бүсгүй явахад хурандаа цолтой дарга нь “оролдох”-ыг завдаж. Санаснаар болоогүйд эгдүүрхсэн мань хурандаа “Наад мөрөн дээрх таван хошууг чинь зураас болгоно доо” гэж өсрөхсөн нь энэ. Гэрээт цагдаагийн хэлтэст ирж ажилласнаас хойш цолоо сэргээх боломж хэд хэдэн удаа гарсан ч залууст тээг болохыг хүсээгүй гэдэг. Ер нь цол, шагнал хоёрт шунаж яваагүй нь ярианаас нь илт.

П.Оюунчимэг гурван сайхан хүүтэй. Хүмүүс эрэгтэй хүүхдүүд өсгөх “чанга” шүү гэж хэлдэг байсан ч түүнд хэцүү байгаагүй аж. Хөвгүүд нь бүгд их, дээд сургууль төгссөн нь ээжийнх нь гавьяа. Үнэнч шударга, зарчимч цагдаагийн хүмүүжлээр өсч хүний зэрэгт хүрсэн хүүхдүүд нь өнөөдөр Эрдэнэтчүүдийн идэх дуртай “Өглөө” талхыг үйлдвэрлэж байна.

Компанийн захирал хүү нь талхаа өөрөө зуурдаг гэнэ. 2011 онд бизнесээ эхлүүлээд удаагүй байхдаа том хүү нь шантарч “Ээжээ больё” гэж хэлж байсан ч бартаатай замаас эргээгүй тууштай хүнийг амжилт дагадаг юм хэмээн сургамжилсан нь жижиг цехийн үйл ажиллагааг компанийн зэрэгт хүртэл хөгжих хүчийг өгчээ.

П.Оюунчимэг хөвгүүдээ цагдаа болгохыг хичээдэг бас ятгадаг ч байж. Тэгсэн нэг өдөр хүү нь “Үүрийн гэгээнээс үдшийн бүрий хүртэл өөрийн эрх дураар бус тушаалаар ажилладаг таны амьдралыг давтахыг хүсэхгүй байна. Таныг гэрээс яараад гарахад хаана ямар хэрэг гарав, хүн үхчихээгүй байгаа, ээж маань яах бол гэсэн айдастай үлддэг. Ийм шаналан дахиж хэрэггүй” гэж хэлэхэд нь цочих шиг болж хүүгээ том болсныг сая мэдэрсэн гэдэг.

П.Оюунчимэг нэг өдөр замын цагдаа, нөгөө өдөр хэв журмын цагдаа болно, хааяа офицерын үүрэг ч гүйцэтгэнэ. Би түүнийг “Есөн-Эрдэнэ” захын уулзвар дээр замын хөдөлгөөн зохицуулж зогсоход нь анх харсан юм. Цагдаа хувцастай эмэгтэй тун содон, гоё харагдсан болохоор хурдаа сааруулж ажиглатал өөдөөс “Хурдан яваад замаа чөлөөлөөч” гэж ширүүлэхдэг байгаа. 

Цагдаагийн мэргэжил хамгийн сайхан гэж нүдээ анин байж чин сэтгэлээсээ ярих энэ эмэгтэй хайртай аавыгаа бурхны оронд морилохоос өмнө хүслийг нь биелүүлж амраасан ачтан. Тэрээр дүрэмт хувцсаа өмсөхөөр хийморь сэргэж, ер бусын зориг ордог гэж ярьсан. Нээрээ л цагдаа хувцастай шөнийн 03 цагт явж байхдаа юунаас ч айдаггүй байх. Харин энгийн хувцастай явж байхдаа хүн зон маргалдаж харагдвал мэргэжлийн “өвчин” нь хөдлөөд гүйгээд очдог гэнэ билээ. Тэр үед хүмүүс энэ ч одоо юув дээ гэсэн янзтай харьцдаг байж мэдэх юм. Тэгвэл та бидний амгалан тайван байдлын энхийн манаанд цаг наргүй 20 жил зүтгэсэн мөрдэстэй цагдаа эмэгтэй байна гэж таниарай.       

 

 

М.Одгэрэл

Бүлэг Мэдээ

 

Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийн

Олон нийттэй харилцах албаны цахим хуудас

           

 

 

Зургийн цомог