• Эрдэнэт үйлдвэрийнхэнд аюулт өвчнөөс хамгаалах “Нагбу гужор” эмийн үрэл бэлэглэлээ

    Өнгөрсөн оны сүүлчээр Хятад улсад анхны тохиолдлууд нь илэрч, өнөөдрийн байдлаар дэлхий нийтэд цар тахлын хэмжээнд хүрээд буй корона вирус буюу “ковид-19” халдварын тархалттай хүн төрөлхтөн олон хэлбэрээр тэмцэж байна. “Ковид-19” өвчнөөс урьдчилан сэргийлж, хамгаалах чиглэлээр Улсын онцгой комиссын шийдвэрийг “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ хэрэгжүүлэн, өндөржүүлсэн бэлэн байдалд ажиллаж байгаа юм. Өнөөдөр тус үйлдвэрийн уурхайчдад “Срайдорж Номунхан” сангаас аюулт өвчнөөс хамгаалах “Нагбу гужор” буюу “Есөн харын найрлага” эмийн үрлийн дээжээс гардуулж өглөө. Тодруулбал, есөн чухал эмийн найрлагаас бүтсэн 2600 ширхэг үрлийг Срайдорж Номунхан Лувсандамбийжалцан хувилгаан, “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирлын Хамтын ажиллагаа, нийгмийн асуудал хариуцсан орлогч Д.Дэлгэрбаярт гардуулав. Срайдорж Номунхан сан, “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын хамтын ажиллагааны хүрээнд нийгмийн хариуцлагаа хэрэгжүүлж, эхний ээлжинд тус үйлдвэрийн нийт ажилтны 40 хувьд нь энэхүү эмийн үрлийг бэлэглэж буйгаа энэ үеэр онцоллоо. Өөрсдийн мэдлэг чадвараа ашиглан хүний төлөө буяны ариун үйлс хийж буй Срайдорж Номунхан сангийнханд уурхайчдынхаа өмнөөс талархаж буйгаа  Ерөнхий захирлын Хамтын ажиллагаа, нийгмийн асуудал хариуцсан орлогч Д.Дэлгэрбаяр илэрхийлсэн.    Нагбу гүжор буюу “Есөн харын найрлага” үрлийн учир, зориулалтын тухайд Срайдорж Номунхан Лувсандамбийжалцан гэгээнтнээс тодруулахад ”Нагбу гүжор буюу “Есөн харын найрлага” үрэл бол халдварт догшин өвчин, ялангуяа гэдэс дотрын өвчин, ад донгийн өвчин, лусын хорлол зэргийг амарлиулах, дарах тухайд 300 гаруй жилийн өмнө анх зохиогдож, бий болсон юм. Энэ үрэл нь өнөөгийн дэлхий нийтэд үүсээд буй хүнд цаг үед сүсэгтэн иргэд зүүж хэрэглэснээр амьсгалын замын болон нялхсын, таван цулын гээд бусад олон халдварт өвчнөөс амарлих нигууртай. Гол нь сүсэгтэн олон маань чин үнэн сэтгэлээр сүжиглэж, биширч зүүвэл үр дүнгээ өгнө. Зөвхөн гадна талаас үрэл зүүгээд дотоод бие, хэл, сэтгэл гурвын үүднээс ирэх өвчнийг төдийлөн амарлиулж чадахгүй. Биеийн үүд буюу гадаад барцдаас хамгаалахад зохицох ч хамгийн чухал нь бие сэтгэлээрээ сүжиглэж биширч хэрэглэх нь аюулт өвчнөөс амарлиулах тусыг өгнө” гэж тайлбарлав.      Срайдорж Номунхан сангаас “Нагбу гүжор” үрлийг Эрдэнэт хотын 110 мянган иргэдэд зэрэг тараах боломжгүй, нөгөө талаас бүгдэд өгөх шаардлагагүй бөгөөд гол нь чухаг дээд гуравт сүжиг бишрэлтэй иргэддээ тараахыг зорьж байгаа аж. Сүсэгтэн олон хэрэв энэ үрлийг хүртвэл ариун нандин хадгалж, зохих журмын дагуу хэрэглэж чадвал өвчин зовлон холуур одох магадлал буй болно. 14 дүгээр Далай ламын зарлигийн дагуу нийт сүсэгтэн олон Ногоон дарь эх, Манал бурхны тарнийг олонтоо уншиж, бурхан номын газарт хуруулж, даган баясах үйлийг үйлдэх аваас гамшигт өвчнөөс ангид оршиж чадна. Энэ лүндэнг чадах чинээгээрээ барьж, бүтээхийг чармайх хэрэгтэй гэдгийг тус сангийнхан зөвлөлөө. М.Балжинням Фото: Б.Баттөгс   Дэлгэрэнгүй...
  • Ус хангамжийн цехийнхэн амин дэмээр дэмжих аянд хамрагдлаа

    Эрдэнэт үйлдвэрийн Ус хангамжийн цехийн ҮЭ-ийн хорооноос нийт ажилтнуудынхаа дунд амин дэмээр дэмжих аян зохион байгуулжээ. Аянд, тус цехээс өндөр насны тэтгэвэрт гарсан ахмадуудаа бас хамруулсан байна. Дэлхий нийт корона вирусын халдвартай тэмцэж, тархалтаас хамгаалж буй үед ажилчдынхаа дархлааг дэмжих, урьдчилан сэргийлэхэд аяны зорилго чиглэгджээ. Ус хангамжийн цехийн бүх ажилтан ҮЭ-ийн гишүүн бөгөөд цехийн ҮЭ-ийн хороо нь дарга болон 5 тэргүүлэгчийн бүрэлдэхүүнтэй ажилладаг аж. Цехийн ҮЭ-ийн хорооноос ажилтнуудын хөдөлмөрлөх эрх, түүнд тулгарч буй зөрчил бэрхшээлд хяналт тавьж ажиллахын зэрэгцээ тэдний нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэхэд дэмжлэг, тусламж үзүүлдэг байна. Мөн хэсэг, нэгжүүдийн дунд спорт, соёл урлагийн олон төрлийн тэмцээн уралдааныг жил бүр тогтмол зохион байгуулж, 25-30 ажилтныг гадаад аялалд хамруулдаг болжээ.   М.Балжинням   Дэлгэрэнгүй...
  • Уурхайчдынхаа цалинг хадгалж, оновчтой санал гаргасан ажилтнуудаа урамшуулна

      “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн болон түүний орлогч захирлууд хэвлэл мэдээллийн байгууллагын төлөөлөлтэй хийсэн уулзалтын үеэр сэтгүүлчдийн сонирхсон дараах асуултад хариуллаа.   Ерөнхий захирал Х.БАДАМСҮРЭН: ЭРДЭНЭТ ҮЙЛДВЭР ТӨДИЙГҮЙ МОНГОЛЧУУД ТА, БИД БҮГД ОНЦГОЙ ДЭГЛЭМД АЖИЛЛАЖ БАЙНА -Эрдэнэт үйлдвэрийн хэмжээнд зарласан онц байдал дууссан уу? -Эрдэнэт үйлдвэрийн эрх зүйн чадамжтай холбоотой, тулгамдсан, төр засгийн түвшинд авч үзэх асуудлууд байсан. Энэ нөхцөл байдалтай уялдуулж Эрдэнэт үйлдвэрт Онцгой дэглэм тогтоож 6 сар ажилласан. Онцгой дэглэмийн хугацаа дуусаж, холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу Монгол Улсын Засгийн газар асуудлыг УИХ-д тавьж, холбогдох хууль тогтоомжийн хүрээнд Онцгой дэглэмийн хугацааг 6  сараар сунган ажиллалаа. Ийм горимоор Эрдэнэт үйлдвэр нэг жил орчим хугацаанд ажиллахдаа их зүйл бүтээсэн. Онцгой дэглэм тогтоож ажилласан, коронавирусын тархалтаас үүдсэн эрсдэлтэй, амаргүй нөхцөл байдалд Эрдэнэт үйлдвэрийн хамт олон бэлтгэлтэй байхад бид зохих хувь нэмрээ оруулсан гэж ойлгож байна. Хэдийгээр хуулийн хүрээний Онцгой дэглэм дууссан ч коронавирусын тархалт болон дэлхийн зах зээл дээрх ашигт малтмалын гаралтай түүхий эдийн үнийн уналтаас үүссэн нөхцөл байдал нь Онцгой дэглэм бус, Онцгой-гийн онцгой дэглэм болж, энэхүү нөхцөлд улс орон, тив дэлхий үе шаттайгаар шилжин ажиллаж байна. 2019 онд зөвхөн Эрдэнэт үйлдвэрт Онцгой дэглэм тогтоож байсан бол өнөөдөр Монголчууд та, бид бүгдээрээ Онцгой дэглэмд ажиллаж байна. -2020 он сонгуулийн жил, Эрдэнэт үйлдвэр хэвийн ажиллаж байгаа энэ үед улс төрийн нөхцөл байдлаар гаднаас халдах байдал ажиглагдаж байна. Сошиал орчинд мэдээллийг цензургүй хүргэж байгаа үйлдлийн эсрэг ямар арга хэмжээ авч ажиллах вэ? -Эрдэнэт үйлдвэр сүүлийн жилүүдэд улс төрөөс ангид ажиллаж байгаа гэж ам бардам хэлнэ. Биднээс шалтгаалсан улс төр байхгүй. Гэвч Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлагаас шалтгаалаагүй улс төр байхыг үгүйсгэхгүй. Бид аль болох улс төрөөс ангид байх зарчмаа баримталж ажиллахыг хичээж байна. Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлагыг улс төржүүлж, ямар нэг байдлаар гоочлоод байвал яалтай билээ. Гэвч ийм зүйлд эмзэглэх хүмүүс нь уурхайчид биш. Ийм ажлаар хөөцөлдөж явах цаг нар үйлдвэрийн удирдлагад байхгүй. Тэр ажил руу манай ажилтнуудыг, хэвийн үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа хүмүүсийг турхирах, уруу татах зүйл байдаг байх. Энэ удаагийн сонгууль амаргүй нөхцөл байдалд явагдах нь. Тиймээс улс төрчид, сонгуульд нэр дэвшигчид, улс төрийн хүчнүүд нөхцөл байдлыг ойлгож, монгол ухаанаар өөр сонгууль хийгээсэй, бие биеэ бага муулаасай, ямар нэг улс төрийн хөөрөлд бага автаасай гэдгийг Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлага төдийгүй уурхайчид хүсэж байна. Бид баялгаа бүтээж сайхан ажиллах юмсан, уурхайчдынхаа амьдрал ахуйг дээшлүүлэх юмсан, үйл ажиллагааныхаа үр дүнгээр Эрдэнэт үйлдвэрийнхээ эдийн засгийн цар хэмжээг өсгөж, тэр хэмжээгээр Эрдэнэт хотынхоо хөгжил дэвшилд хувь нэмэр оруулах юмсан, Эрдэнэтчүүдийнхээ ахуй амьдралыг дээшлүүлэх юмсан, улс орон нутгийнхаа төсвөөр дамжуулан улс орныхоо төдийгүй бүс нутгийнхаа хөгжилд хувь нэмэр оруулах юмсан гэж хүсэж байна. Ерөнхий Сайд У.Хүрэлсүхээр ахлуулсан энэ удаагийн Засгийн газар Эрдэнэт үйлдвэрийг улс төрөөс ангид байлгах боломж нөхцөлийг бүрдүүлсэн. Тодорхой жишээ нь миний орлогч захирлууд юм. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын захирлаар намайг улиран томилогдоход, “Өөрийн орлогчийг үйлдвэртээ ажилладаг, мэдлэг боловсролтой, дадлага туршлагатай, хамт олондоо хүлээн зөвшөөрөгдсөн хүмүүсээр бүрдүүлэн ажиллаарай” гэсэн. Энэ зарчмын дагуу би ажиллаж байна. Дөрвөн орлогчоос гадна газар, хэлтэс, цех, нэгжийн дарга нар бүгд тухайн ажилдаа мэргэшсэн, дадлага туршлагатай хүмүүс бий. Шударга зан чанар, ажил үүрэх, ачаалал даах чадварыг нь бодолцон ажиллуулж байна. Үйлдвэр аж ахуйн газар улс төрөөс ангид байх хэрэгтэй юм байна. Эрдэнэт үйлдвэр сүүлийн 3 жил үйлдвэрлэл, үр ашиг нь өссөн. Уурхайчид мэдлэг боловсрол, чадварынхаа хүрээнд өсөж дэвжээд явах боломж бүрдсэн. Энэ зарчмыг ярьсаар 3 жил болоход 400-аад инженер залуучуудыг дэвшүүлэн ажилласан дүн гарч байна. Цаашдаа ингэж ажиллах боломж олдох байх. Бидний сүүлийн жилүүдэд ажилласан нөхцөл байдал Эрдэнэт үйлдвэр төдийгүй уул уурхайн салбарт хэв маяг болон үлдэх байх. Бусад салбарт ч мэргэжлийн ажлыг мэргэжлийн хүн хийдэг зөв голдрилд ороосой гэж хүсэж байна. -Цаашид Эрдэнэт үйлдвэрийн хүний нөөцийн бодлогыг хэрхэн авч явах вэ? -Хямралтай, өвчин эмгэг тахлын түвшинд яригдаж байгаа энэ үед Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлага хүнийхээ төлөө шаардлагатай бүхнийг зориулж байна. Эрдэнэт үйлдвэр анхнаасаа хүний төлөө байгуулагдан, үеийн үед хүний төлөө ажилласан. Цаашдаа ч үйл ажиллагааныхаа чиглэлийг хүндээ шилжүүлнэ. Миний нэг зарчим бий. Хүн сайн ажиллавал ажил сайн явна, үр дүн гарна. Мэдлэг боловсрол, дадлага, туршлагаас их зүйл хамаардаг. Тэр ч утгаараа өнгөрсөн 3 жилийн хугацаанд цалингаа 45 хувиар нэмсэн нь өнөөгийн хямралын үед тус нэмэр болж байна. Эрдэнэт үйлдвэр 1300 гаруй айлын орон сууцыг барих ажлаа эрчимжүүлнэ. Урьдчилан батлуулсан хуваариар ихэнх нь энэ ондоо ашиглалтад орохоор төлөвлөж байна. Тендертэй холбоотой цаг нар алдаж байгаа зүйл байх ч бид хичээж ажиллана. Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлагад өгсөн үүрэг чиглэлийн дагуу 1А хорооллын дэд бүтцийг шийдвэрлэхээр болсон. Энэ онд 12,5 тэрбум төгрөг гарган, аймагтаа хөрөнгө оруулалт хийж байна.   Ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд Ерөнхий инженер Т.БАТМӨНХ: -Өндөржүүлсэн бэлэн байдлын үед уурхайчдын ажлын хувцас, хангамжийн асуудлыг тасалдуулахгүй байхад ямар арга хэмжээ авч байна вэ? -Үйлдвэрлэл явж байгаа учраас ажилчдын ажлын хувцас, багаж хэрэгсэл хязгаарлагдахгүй. Ганц асуудал нь, бусад улс орнуудын хэмжээнд үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа зогсож, эдийн засгийн нөхцөл байдал хүндэрснээр бараа материалын хомсдол үүсэж болзошгүй байна. Энэ мэдээллийн дагуу урьдчилан сэргийлэх ажлыг зохион байгуулж ажилласан. Бодлогын чанартай ажлын дүнд бид ажлын хувцас, хамгаалах хэрэгслийг бэлтгэж чадсан. Хүндрэл үүсэхгүй.   Хамтын ажиллагаа, нийгмийн асуудал хариуцсан орлогч захирал Д.ДЭЛГЭРБАЯР: ХҮМҮҮСЭЭ АЖИЛТАЙ, ОРЛОГОТОЙ БАЙХ ТАЛ ДЭЭР ИЛҮҮ АНХААРЧ БАЙНА -Нийгмийн цехүүдэд сул зогсолт хийж, ажилчдыг 65 хувиар цалинжуулах талаар ярьж байсан. Энэ тал дээр тодорхой мэдээлэл өгнө үү? -Уурхайчдынхаа орлогыг бууруулахгүй боломж нөхцөлийг бүрдүүлэн ажиллаж байна. Өнөөдрийн байдлаар нийгмийн 2-3 цехийн үйл ажиллагаа зогссон ч бүх ажилтныг цаашид ажилтай байлгах тал дээр олон ажил төлөвлөж байна. Энэ үед зарим төсөл хөтөлбөр, бүтээн байгуулалтын ажилд ажилчдаа татан оролцуулах тал дээр судалж, 4 дүгээр сарын 1-нээс ажлаа эхлүүлэхээр төлөвлөж байна. Бусад үйлдвэрийн газар Хөдөлмөрийн хуулийн дагуу цалингийн 40-60 хувийг өгч, ажилчдаа амрааж байна. Бид энэ жишгийг дагаж мөрдөхгүй байхаар шийдвэрлэж, хүмүүсээ ажилтай, орлоготой байх тал дээр илүү анхаарч байна.   Ерөнхий захирал Х.БАДАМСҮРЭН: БИДНИЙ БАРИМТАЛЖ БАЙГАА ГОЛ ЗАРЧИМ БОЛ ЭРСДЭЛТЭЙ НӨХЦӨЛ БАЙДАЛ БОЛООД ХЯМРАЛААС ҮҮДЭН ЭРДЭНЭТ ҮЙЛДВЭРИЙН ҮЙЛДВЭРЛЭЛ ЗОГСОХ, БУУРУУЛАХ АЛХАМ БАЙХГҮЙ Эрдэнэт үйлдвэр 2020 оны зорилтот түвшин, төлөвлөгөөг өндөр түвшинд баталж өгсөн. Төлөвлөгөө шахуу байгаа хэдий ч үүссэн нөхцөл байдлыг давж гарахын тулд хүдэр боловсруулалтын хэмжээг 300 мянган тонноор нэмэгдүүлж байна. Мөн зэс, молибдены металл авалтыг боломжит хэмжээгээр өсгөх шийдвэр гаргасан. Энэ нь үйлдвэрлэлийн өсөлт, технологи үзүүлэлтийн сайжруулалтаар нэмэлт орлого болох юм. Бидний баримталж байгаа гол зарчим бол эрсдэлтэй нөхцөл байдал болоод хямралаас үүдэн Эрдэнэт үйлдвэрийн үйлдвэрлэл зогсох, бууруулах алхам байхгүй. Харин ч үйлдвэрлэлээ хөгжүүлэх болно. Хамгийн гол ажилтнуудынхаа цалинг хадгалж, хямралтай байдлаас гарахад оновчтой санал гаргасан, санаачилгатай ажилтнуудаа урамшуулах, хянахад чиглэсэн тусгай журам гаргаж байна. Өөрөөр хэлбэл, зардал хэмнэсэн урамшууллыг бид хянана. Эрсдэл хямралаас бид салах учиртай. Тэгж гэмээнэ цаашдаа ашигт малтмалын гаралтай түүхий эд дэлхийн зах зээл дээр өснө. Бүтээн байгуулалтын ажлаа хийнэ гэдгээ гэж нүүр бардам хэлж байна. Гарах зардлаа аль болох хэмнэж, хэмнэлтийн тууштай бодлого явуулна. Хөрөнгө оруулалтаа эрэмбэлнэ. Тиймээс зөв сэтгэлтэй, ажлын төлөө хүн энэ хямралаас гадна байх боломжийг бид бүрдүүлж байна. Хямралыг давахад хувь нэмэр оруулсан хүн оруулсан хувь хэмжээгээр шагнал урамшуулал авах ёстой. Ингэж ажилласан цех, нэгжийнхнээ бид урамшуулна. И.Чинтогтох Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлагууд цаг үеийн мэдээлэл хийлээ

    “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн, Ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд Ерөнхий инженер Т.Батмөнх, Санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч Д.Үүрийнтуяа, Хамтын ажиллагаа, нийгмийн асуудал хариуцсан орлогч Д.Дэлгэрбаяр, Хөгжлийн асуудал хариуцсан орлогч П.Энхбат нар өчигдөр орон нутгийн хэвлэл мэдээллийн байгууллагын төлөөллийг хүлээн авч уулзан, цаг үеийн нөхцөл байдалтай холбогдуулан хийж хэрэгжүүлж байгаа ажлаа танилцууллаа. Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн Эрдэнэт үйлдвэрийн 2019 оны үйл ажиллагааны үр дүн үүсээд буй хямралыг даван туулахад гол хөшүүрэг болж байгааг онцлон хэллээ. Тэрээр уулзалтын эхэнд өчигдөргүй өнөөдөр, өнөөдөргүй маргааш гэж байдаггүй тул өнгөрсөн оны ажлын үр дүнгийн үзүүлэлтээ товч дурдах нь зүй хэмээв. Эрдэнэт үйлдвэр 2017-2019 онд 20 орчим сая ам.долларын геологи хайгуулын ажил хийснээр үйлдвэрийн насжилтыг 20 жилээр уртасган, улмаар 60 жил ажиллах нөхцөлийг бүрдүүлээд байна. Өнгөрсөн онд баялаг бүтээгч уурхайчдынхаа хүч хөдөлмөрөөр 37 сая тонн хүдэр олборлож, 32 сая тонн хүдэр боловсруулан, 1,2 их наяд төгрөгийн орлоготой ажиллаж түүхэн дээд амжилт тогтоосон. Ийнхүү улс, орон нутгийн төсөвт 960 гаруй тэрбум төгрөг төвлөрүүллээ. Дулааны цахилгаан станцын суурилагдсан хүчин чадлыг бүрэн эзэмшиж, үйлдвэрийнхээ нийт эрчим хүчний хэрэглээний 30 орчим хувийг дотоодоосоо ханган, төвийн бүсийн эрчим хүчний системийн найдвартай ажиллагааг хангахад зохих хувь нэмрээ оруулсаар байна. Эрдэнэт үйлдвэр 2019 оныг хөрөнгө оруулалт, бүтээн байгуулалтын жил болгон зарлаж, 410 тэрбум төгрөгийн төсөв баталснаас 260 орчим тэрбум төгрөгийн ажил гүйцэтгэн, зарим тоног төхөөрөмжөө ашиглалтад оруулсан юм. Ингэснээр, элэгдэж хуучирсан тоног төхөөрөмжөө шинэчилж, үйлдвэрийн найдвартай ажиллагааны түвшингээ дээшлүүлж чадсан билээ.   Худалдан авалттай холбоотой асуудлыг ил тод, нээлттэй болгон, хуулийн дагуу, зохих дүрэм, журмын хүрээнд үйл ажиллагаа явуулахад онцгойлон анхаарснаар 65 тэрбум төгрөг хэмнэсэн бөгөөд 2020 оноос худалдан авах ажиллагааг нэг цонхны бодлогоор хэрэгжүүлж эхлээд байна. 2019 онд гадаад дотоодын банк, санхүүгийн байгууллагад зээлийн өргүй болсон нь өнөөдрийн хямралын үетэй нүүр тулахад зохих ёсны бэлтгэл болсныг Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн онцлон тэмдэглэлээ. Тэрээр “Стандарт” банктай холбоотой 40 сая ам.долларыг буруутай этгээдүүдээс олж авах асуудал байгааг дурдаад, “Балхашмыс” компаниас авсан 20 сая ам.доллараа хямралын жилүүдэд бүтээн байгуулалтдаа зарцуулах, хямралт байдлаас гарахад далайд дусал нэмэр болж байгаа гэдгийг хэллээ.     2020 он Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлага, хамт олны хувьд онцгой жил. Учир нь Эрдэнэт үйлдвэр энэ онд шинжлэх ухаанд суурилсан үйлдвэрлэлийг эрчимтэй хөгжүүлэх зорилт тавьсан бөгөөд түүхэндээ байгаагүй 830 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалтыг энэ онд баталж, төлөвлөгөөт ажлуудаа хэрэгжүүлэхээр ажиллаж байна. Эрдэнэт үйлдвэр хямарсан гээд үйлдвэрлэлээ хязгаарлалгүйгээр энэ онд орлого өсгөх, бүтээгдэхүүн өгөх төслүүдээ урагшлуулна. Эдгээр ажлыг хэрэгжүүлэхэд үйлдвэрийн хэмжээнд Төв штаб ажиллаж байгаа бөгөөд 4 салбар штабыг үйлдвэрийн орлогч захирлууд хариуцан ажиллаж байгаа юм. Ерөнхий захирал хэлсэн үгэндээ “Коронавирусын тахал дэгдсэн, түүний уршгаар бий болсон эдийн засгийн хямралын үед хамтын оюун ухаан, эв нэгдэл, цех нэгж бүрийн эмх цэгц, зохион байгуулалтаар эрсдэлийг зайлуулж, хамт олон, үйлдвэрээ хамгаалах ёстой” хэмээн үзэж байгаагаа илэрхийллээ.       Уулзалтын төгсгөлд Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн Эрдэнэт үйлдвэрийн Онцгой дэглэмийн хугацаа дууссан ч улс орон даяар өндөржүүлсэн бэлэн байдалд ажиллаж байгаа энэ үед Эрдэнэт үйлдвэр ч бүсээ чангалан, хямралыг даван туулах болно, ингэхдээ ажлын байрыг хадгалж, хүрсэн түвшингээ бууруулахгүй байхад анхаарна гэдгээ мэдэгдлээ. Эрдэнэт үйлдвэр оны эхний 3 сарын байдлаар үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөт бүх үзүүлэлтээ 100-107.8 хувиар биелүүлж, өнгөрсөн оны мөн үетэй ижил түвшинд гүйцэтгэлээ ханган ажиллаж байна. И.Чинтогтох Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Эрдэнэт үйлдвэрийн уурхайчид 3 дугаар сарын төлөвлөгөөгөө бүх үзүүлэлтээр биелүүллээ

    Эрдэнэт үйлдвэрийн хамт олон 2020 оны эхний улирал болон 3 дугаар сарын үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөний биелэлтийг дүгнэлээ. Уурхайчид оны эхний улиралд 6307 мянган метр куб уулын цул гаргаж төлөвлөгөөг 103.1 хувиар биелүүлсэн бол 3 дугаар сард уулын цул гаргалтын гүйцэтгэл 2123 мянган метр куб, төлөвлөгөөний биелэлт 101.6 хувьтай байв. Хөрс хуулалтын ажлын төлөвлөгөө эхний улиралд 104.8 хувь, 3 дугаар сард 100 хувиар тус тус биелжээ. Тэгвэл нэгдүгээр улиралд уурхайчид 9072 мянган тонн, 3 дугаар сард 3060 мянган тонн хүдэр тус тус олборлож, төлөвлөгөө 101-102.9 хувийн биелсэн үзүүлэлттэй байна. Баяжуулах үйлдвэрт өгөх хүдрийн төлөвлөгөө 101 хувиар биелж, исэлдсэн хүдэр олборлолт 107-115 хувиар биелсэн дүн гарчээ.   Баяжуулагчид 2020 оны эхний улиралд 8108 мянган тонн хүдэр боловсруулж, төлөвлөгөөг 101 хувиар биелүүллээ. Харин 3 дугаар сард 2730 мянган тонн хүдэр боловсруулж, төлөвлөгөө 102.5 хувийн биелэлттэй байв. Эхний улирлын үзүүлэлтээр хүдэр дэх зэсийн агуулга 0.454 хувь, молибдены агуулга 0.0163 хувьтай байсан бол 3 дугаар сард зэсийн агуулга 0.455 хувь, молибдены агуулга 0.0167 хувьтай гарчээ. Дээрх хугацаанд зэс болон металл авалтын төлөвлөгөө 100 - гаас дээш хувиар биелэв. Эрдэнэт үйлдвэрийнхэн оны эхний улиралд 142331 тонн зэсийн баяжмал, 1403 тонн молибдены баяжмал ачуулж төлөвлөгөөний биелэлт 101-110 хувьд хүрсэн байна. 3 дугаар сарын дүнгээр 47118 тонн зэсийн баяжмал, 459 тонн молибдены баяжмал ачуулж, төлөвлөгөөгөө 100-112 хувиар биелүүллээ. Ачигдсан баяжмал дахь зэс, молибдены төлөвлөгөө улирал болон сарын дүнгээр 100-115 хувиар, баяжмалын чанарын төлөвлөгөө 102-104 хувиар тус тус биелсэн үзүүлэлттэй байна.   М.Балжинням Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Тээвэр ложистикийн төвийн бараа материалын агуулахад засвар хийж байна

    Эрдэнэт үйлдвэрийн Тээвэр ложистикийн төвийн гурван агуулахад засвар хийж, шалыг нь иж бүрэн сольж байна. 2020 онд тус цехэд хийгдэх хөрөнгө оруулалтын ажлуудын нэг нь энэ засвар юм. 1,2,3 дугаар төв агуулахын байрны засварыг Барилга засварын цех гүйцэтгэж байна. Одоогийн байдлаар засварын ажлын гүйцэтгэл 60 хувийн биелэлттэй байгаа аж. Тээвэр ложистикийн төв нь бүх төрлийн бараа материал, тоног төхөөрөмж сэлбэг хэрэгсэл хадгалах  зориулалттай, тус бүр нь 1440 метр куб багтаамж бүхий 8 төв агуулахтай. Эдгээрт сүүлийн 20-иод жил засвар хийгээгүй байсан. Удахгүй 5 дугаар төв агуулахын байранд хийх засварын ажилэхэлнэ” гэж Барилгын хяналтын инженер Г.Батбилэг ярилаа. Мөн Тээвэр ложистикийн төвийн зүтгүүрийн депогийн ажилчдын гуанзны байрыг өргөтгөн тохижуулж байна. Хуучнаар Материал техникийн хангамжийн бааз, Төмөр замын цехүүд нэгдэж, ажилчдын тоонэмэгдсэнээр ажилчдын гуанзыг өргөтгөх шаардлагатай болжээ. Өмнө нь тус цехийн ажилчдад зөөврийн хоолоор үйлчилдэг байсан бол хоолны танхимыг өргөтгөж, гал тогооны бүрэн тоног төхөөрөмж суурилуулснаар нэг ээлжинд 160 хүнийг халуун хоолоор хангах боломжтой болсон байна. Энд Хаан хүнс компанийн салбар халуун хоолоор үйлчлэх аж. Ингэснээр ажилчдын эрүүл мэнд болон  эрүүл ахуйн аюулгүй байдалд эерэг нөлөө үзүүлнэ. Ажлын байрны нөхцөл сайжруулсан хөрөнгө оруулалтын дээрх ажлуудад нийт хагас тэрбум төгрөг зарцуулжээ.           М.Балжинням  Дэлгэрэнгүй...
  • Ариутгал халдваргүйтгэл хийх автомашины түлхүүрийг аймгийн Онцгой комисст гардууллаа

    Коронавирусын халдвараас урьдчилан сэргийлэх ажлыг зохион байгуулах ажлын хүрээнд аймгийн Засаг даргын захирамжийн дагуу ариутгал халдваргүйтгэлийн ажил өнөөдөр хийгдэж байна. Өдрийн 13:00 цагт эхэлсэн энэ ажилд зориулан дизель хөдөлгүүртэй, 4 тонн уусмалын багтаамжтай, 66 сая төгрөгийн үнэ бүхий автомашины түлхүүрийг аймгийн Онцгой комисст гардууллаа. Орхон аймгийн иргэдийн сэтгэлийн өглөг, хандив болгож нийт 51 иргэн, аж ахуйн нэгж байгууллагаас 150 гаруй сая төгрөг цугласан бөгөөд уг мөнгөнөөс тусгай зориулалтын автомашин худалдан авч, иргэдийнхээ эрүүл мэндийг сахин хамгаалж байгаа гэдгээ Орхон аймгийн Засаг дарга Д.Батлут энэ үеэр онцолсон. Мөн Улсын Онцгой комиссоос Баян-Өндөр суманд алсын тээвэрлэлт хийх зориулалттай, туулах чадвар өндөртэй автомашин өгснийг холбогдох албаныханд хүлээлгэн өглөө. Аймгийн хэмжээнд 18:00 цаг хүртэл нийтдээ 1.4 сая м.кв талбай бүхий цардмал зам, талбай, гудамжинд ариутгал халдваргүйтгэлийн ажлыг зохион байгуулж, цаашид тодорхой хугацааны давтамжтай хийхээ албаныхан мэдэгдсэн юм. Орхон аймгийн Засаг дарга Д.Батлут иргэдэд хандан, “Төрийн бодлого шийдвэрийг хэрэгжүүлэхэд анхаарч, сэтгэлийн дэм үзүүлсэн Эрдэнэтчүүддээ баярлалаа. Хайртай хүмүүсээ хамгаалахад хамтран ажиллана гэдэгт итгэл дүүрэн байна” хэмээсэн.    И.Чинтогтох Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Аймгийн хэмжээнд их цэвэрлэгээ, ариутгал халдваргүйтгэлийн ажлыг зохион байгуулж байна

    Улсын Онцгой комиссоос ирүүлсэн үүрэг чиглэлийн дагуу аймгийн хэмжээнд Орхон аймгийн Засаг даргын 2020 оны 03 дугаар сарын 27-ны өдрийн А/192 тоот захирамж гарч, аймгийн хэмжээнд бүх нийтийн их цэвэрлэгээ, ариутгал халдваргүйтгэлийн ажлыг зохион байгуулж байна. Захирамжийн дагуу аж ахуйн нэгж, үйлчилгээний байгууллагууд өчигдөр буюу 03 дугаар сарын 31-ний өдөр ойр орчмын зам талбайд их цэвэрлэгээ зохион байгууллаа. Эрдэнэт үйлдвэрийн цех нэгжүүд ажлын байрныхаа орчинд их цэвэрлэгээ хийж, Урт цагаан худалдаа үйлчилгээний гудамжинд байрлах үйлчилгээний байгууллагууд явган зам, баганыг хөөсөөр угааж үлгэр жишээ цэвэрлэлээ. Аймгийн хэмжээнд зохион байгуулах ариутгал халдваргүйтгэлийг өнөөдрийн 13.00-18.00 цагийн хооронд хийхээр товлож, автомашины гарах хөдөлгөөнийг хязгаарлахаар болоод байна. И.Чинтогтох   Дэлгэрэнгүй...
  • Хүн амд шаардлагатай тусламж үйлчилгээг тасалдуулахгүй хүргэхийг ДЭМБ-аас санууллаа

    Коронавируст халдвар (COVID-19)-ын цаг үеийн нөхцөл байдлын талаар Эрүүл мэндийн яам өнөөдөр 11:00 цагт мэдээлэл хийлээ. ДЭМБ-ын 03 дугаар сарын 30-ны мэдээлэлд 203улс оронд COVID-19вирусын халдвар тархаж, нийт 774,621тохиолдлоос 156,669нас баралт бүртгэгдээд байгааг мэдээллээ. Ингэхдээ 20 хувь нь импортлогдсон тохиолдлоор, 80 хувь нь голомтлон тархах замаар өвчилж, шинж тэмдэггүй тохиолдлын тоо хэд хэдэн оронд бүртгэгдэж, арлын хоёр бүс нутагт шинэ тохиолдол илэрсэн байна. Нийт өвчлөлийн тоогоор АНУ, Итали, Иран, Испани, Франц улс өндөр тархалттай байгаа бөгөөд эмнэлгийн ачаалал, эрүүл мэндийн ажилтны хэрэгцээ эрс нэмэгдсэнээс болж эмнэлгүүд ачааллаа даахгүй, үйл ажиллагаагаа хэвийн явуулах нөхцөл алдагдахад хүрчээ. Цар тахалтай тэмцэж байгаа энэ үед хүн амд шаардлагатай тусламж үйлчилгээг тасалдуулалгүй хүргэх хэрэгтэйг ДЭМБ-ын Ерөнхий захирал ээлжит хурлын үеэр онцолж байна. Вирусын хөл хорионд орж тусгаарлагдсан 3 тэрбум гаруй хүнд зориулсан уриалга гаргасныг хэвлэлийн хурлын үеэр танилцууллаа. Тус уриалгад, хөл хорионд байгаа хүмүүс сэтгэлзүйн хувьд эрүүл байж, өөрийгөө хөгжүүлэх, сэтгэлээ амар амгалан байлгахад чиглэсэн зөвлөмж зөвлөгөөг дагах хэрэгтэй хэмээжээ. Мөн энэ хүрээнд гадаад хэл, иог бясалгал, дасгал хөдөлгөөн, дуу, бүжиг, хөгжим, ардын уран зохиол, оньсого, таавар, уламжлалт тоглоом зааж сургах чиглэлээр танин мэдэхүйн хөгжөөнт нэвтрүүлэг явуулж, цар тахлын үед иргэдээ дэмжин ажиллахыг хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудад уриаллаа. Цаашид халдвар тархах эрсдэлтэй байгаа тул ДЭМБ-аас шинээр 3 заавар гаргажээ. Үүнд, нэгдүгээрт, барилга байгууламж, хөнгөн майханд тусгаарлах өрөөг хэрхэн бэлтгэх, хоёрдугаарт, биеийн байдал хөнгөн өвчтөнийг халамжлахад нийтийн байгууламжийг хэрхэн ашиглах, гуравдугаарт, эмчилгээний төвийг хэрхэн байгуулах талаар зөвлөмжийг хүргүүлсэн байна. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп өчигдөр хэвлэлийн бага хурлын үеэр өдөрт 100 гаруй мянган хүнд шинжилгээ хийх боломжтой болсноо мэдэгдсэн бөгөөд одоогоор нэг сая гаруй америкчуудыг шинжилгээнд хамруулжээ. Мөн АНУ-ын Хүнс, эмийн агентлаг хэрэглэсэн N95 амны хаалтыг халдваргүйжүүлж, ариутган дахин хэрэглээнд оруулах технологи бүхий машиныг ашиглах зөвшөөрлийг олгожээ. Ингэснээр нэг машин өдөрт 120 мянга хүртэлх тооны амны хаалтыг ариутгаж, дахин ашиглалтад гаргах юм. Тэдний үзэж буйгаар нэг амны хаалтыг 20 удаа энэ маягаар ашиглах боломжтой хэмээн үзжээ. Тус улсын “Форд моторс” компани, эмнэлгийн тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэгч ЖиИ компанитай хамтран амьсгалын аппарат үйлдвэрлэхээр болсноо мэдэгджээ. 3 сарын хугацаанд амьсгалын 50 мянга гаруй аппарат үйлдвэрлэх хүчин чадалтай юм. Харин Нью-Йорк хотод 1000 ор бүхий цэргийн хөлөг онгоцыг татан байршуулжээ.       БНСУ-ын Сөүл хотноо сүүлийн өдрүүдэд халдварын тохиолдол нэмэгдэж байгаа нь гадаад улсаас эх орондоо ирсэн иргэдийн 70 орчим хувь нь Сөүлийн эргэн тойронд амьдардагтай холбоотой хэмээн тайлбарлажээ. Халдварын голомт тус бүс нутагт бүрэн хяналтад ороогүй тул тус улсын Ерөнхий сайдын мэдэгдлийн дагуу хичээлийн шинэ жилийг 4.9-нөөс эхлүүлж, ингэхдээ цахим сургалт явуулахаар болоод байна.    Манай улсын хувьд ХӨСҮТ-д 03 дугаар сарын 30-нд тусгаарласан 7 хүнээс коронавирус илрээгүй бөгөөд 218 хүнийг хяналт шинжилгээнд хамруулжээ. Мөн эрүүл мэндийн салбарынхан тусгаарлагдсан иргэдийг уур бухимдлаас нь үүдэн хугацааг нь богиносгох боломжгүй тул нөхцөл байдлыг ойлгож хүлээцтэй хандахыг хүслээ. Тэд Монгол Улс шиг хилийн чанадаас иргэдээ татан авч, 5 одтой зочид буудалд байрлуулан, эмч нараараа хоол зөөлгөж байгаа улс орон байхгүйг сануулсан юм. АНУ, Англид чөлөөнд гарсан эмч нараа уриалга гарган дайчилж эхэлсэн бол Харвардын Их сургууль анагаахын чиглэлээр төгсөх ангийн оюутнуудаа урьдчилан төгсгөж, эрүүл мэндийн салбартаа ажиллуулж байна. Иргэдээ эх орондоо авчирж, эмчилж, эдгээж, эрүүл мэндэд нь анхаарч байгаад талархал илэрхийлсэн олон захиа ЭМЯ-нд ирснээс нэгэн захианд, “Мухардсан иргэдээ ах дүүгийнх нь дэргэд авчирсан нь Монголын төр засгийн гавьяа. Халдвартай ирсэн ч цөөхөн Монголчуудын минь нэг шүү дээ” хэмээсэн байжээ. Хүн стрессгүй байх нь эмчилгээний 50 хувь болдог тул тэдгээр захиа сэтгэлийн их дэм өгч байгааг эмч нар онцоллоо.   Өнөөдрийн байдлаар Улаанбаатар хотноо 8000 гаруй цагдаа, олон нийтийн 2445 цагдаа, 1992 эргүүлийн ажилтан, нэмэлтээр 3824 хүн “COVID-19”-ийн халдвараас урьдчилан сэргийлэх өндөржүүлсэн бэлэн байдалд ажиллаж байна. Мөн Катараас цэргийн онгоцоор ирж байгаа 42 иргэнийг тусгаарлаж, шинжилгээнд хамруулна гэдгээ мэдэгдлээ. И.Чинтогтох  Дэлгэрэнгүй...
  • Дулааны цахилгаан станцад эрдэм шинжилгээний шинэ туршилт нэвтрүүлнэ

    Эрдэнэт үйлдвэрийн Дулааны цахилгаан станцад Турбин Хими ус бэлтгэл, Дулаан-Химийн туршилт судалгааны чиглэлээр эрдэм шинжилгээний ажил хийгдэж дууссан байна. Энэ ажлыг Улаанбаатар хотын “Гоулден резин” ХХК-ийн мэргэжилтэн, Шинжлэх ухааныдоктор С.Буянтогтох болон тус станцын Ерөнхий инженер Д.Дарханбаяраар ахлуулсан Турбин Хими ус бэлтгэлийн хэсэг, Зуухны хэсгийн инженер техникийн ажилтнуудын баг хамтран гүйцэтгэжээ. Угэрдэм шинжилгээ, судалгааны хүрээнд мэргэжлийн нарийн хэмжилт туршилтууд хийж, зөвлөх үйлчилгээ авсан бөгөөд цаашдын ажилдаа нэвтрүүлэн технологи ажиллагааг сайжруулах, зардал бууруулах төлөвлөгөө боловсруулан ажиллаж байгаа аж. Тухайлбал, Дулааны цахилгаан станцын ус бэлтгэл буюу дулаан химийн үйл ажиллагаа нь маш нарийн горим технологитой. Үүнд хэрэглэгдэж байгаа химийн боловсруулсан ус, түүнээс гарах уурын чанар маш өндөр зэрэглэлийнх байх шаардлагатайг дээрх шинжлэх ухаан судалгааны ажлын үр дүнд тодорхойлсон байна. М.Балжинням Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Сурталчилгаа

Коронавирусийн улмаас гамшиг эрсдэлийн өндөржүүлсэн бэлэн байдалд ажиллаж байгаа“Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Гамшгаас хамгаалах штабын Тэргүүлэх мэргэжилтэн Р.Энхболдтой цаг үеийн сэдвээр мэдээлэл солилцлоо.

-Эрдэнэт үйлдвэрийн Гамшгаас хамгаалах штаб өндөржүүлсэн бэлэн байдлын үед хэрхэн ажиллаж байна вэ?

-Эрдэнэт үйлдвэр өнгөрсөн хугацаанд хийж хэрэгжүүлсэн ажлаа аймгийн Эрүүл мэндийн газар, Мэргэжлийн хяналтын газар, өндөржүүлсэн бэлэн байдлын жижүүрүүдэд тогтмол мэдээлж, Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яаманд 6 цаг тутмын болон 7 хоногийн тайлан мэдээгээ хүргүүлж байна.

Мөн Ерөнхий захирлын А/78 тоот тушаалын хэрэгжилтийн хугацааг сунгасантай холбогдуулан Эрдэнэт сувиллын цогцолборын эмч мэргэжилтнүүд, цехийн эмч нартай хамтран халуун хэмжилт хийх 24 цагийн пост тогтмол ажиллуулж, цэвэрлэгээ, ариутгал, халдваргүйтгэлийн ажлыг зохион байгуулж байна. Ингэхдээ хүн олноор цугладаг ажилчдын автобусыг ариутгаж, Захиргааны I, II байранд ажлын шаардлагаар нэвтэрч байгаа бүх хүний гар ариутгалд хяналт тавьж эхэлсэн.

-Үйлдвэрийн ажиллагсдыг амны хаалтаар хангах ажил ямар шатандаа явна вэ?

-Оёдлын цех боломжоороо нийлүүлэлт хийж, бид өнөөдрөөс үндсэн цехүүддээ хуваарилалт хийж эхэлсэн. Тухайн цехийн хүний нөөцийн албанаас ирүүлсэн тоог үндэслэн амны хаалтыг олгож байна. Өнөөдрийн байдлаар Ил уурхай, Автотээврийн цех, Баяжуулах үйлдвэр, Ус хангамжийн цехэд хуваарилалт хийлээ. Эхний ээлжид ажилтан бүрд нэг ширхэг амны хаалт олгохоор шийдвэрлэн, хоёр өдрийн дотор түгээхээр ажиллаж байна. Ямартаа ч үйлдвэрийнхээ бүх ажилтныг маргаашийн дотор маскаар хангана. Сар шинийн босгон дээр Оёдлын цехээс 4000 амны хаалт нийлүүлсэн. Тэдгээрийг баярын үеэр ажиллаж, жижүүрт гарах цагдаа, үйлчлэгч, ээлжийн жижүүр болон гадаад ажилтнуудад олгосон.

-Орхон аймгийн Засаг даргын захирамжид үйлдвэрийн дэргэдэх “Эрдэнэт” сувиллын цогцолборыг шаардлагатай тохиолдолд бэлэн байлгах тухай тусгасан. Энэ ажлын талаар тодруулбал?

-Орхон аймгийн Онцгой комиссын шийдвэрээр, эрсдэл өндөртэй орноос зорчин ирсэн болон халуурсан иргэдийг аймгийн хэмжээнд тусгаарлах арга хэмжээ авч байна. Мөн өвчний шинж тэмдэг илрээгүй боловч ямар нэг байдлаар гэр бүлийнхэн нь БНСУ-аас ирсэн тохиолдолд мэргэжилтнүүдийн заавар зөвлөгөөний дагуу өөрийн биеийг тандах хугацаа бий. Энэ байдлыг журамлах зорилгоор “Эрдэнэт” сувиллын цогцолборыг бэлтгэх шаардлагатай гэж үзсэн болов уу. Манай зүгээс нөөцөд байсан тусгай зориулалтын өмсгөл, нэмэлт амны хаалтаар “Эрдэнэт” сувиллын цогцолборыг хангасан. Тус цогцолборыг бүрэн хэмжээнд бэлтгэхэд санхүүжилт шаардлагатай тул одоогоор бэлтгэл шатандаа яваа гэж ойлгож болно.

-Тусгаарлагдсан болон тандалтад өртсөн ажилтан бий юу?

-Эрдэнэт үйлдвэрийн хэмжээнд өмнөд Солонгос улсад зорчиж ирсэн болон гэр бүлийнхэн нь ирсэн, явсан зэрэг шалтгаанаар одоогоор 31 ажилтан бүртгэгдсэн. Тэднийг ажлаас бүрэн чөлөөлж, заасан хугацааг хүртэл өөрийн биеийг тандах тухай зөвлөгөөг холбогдох мэргэжлийн байгууллагынхан өгсөн. Энэ дашрамд, үйлдвэрийн ажилтнууд болон Орхон аймгийн иргэд маань болзошгүй эрсдэлээс сэргийлж, эрүүл мэндийн байгууллагын зөвлөмжийн дагуу гарын ариун цэвэр сахих, амны хаалт тогтмол зүүх хэрэгтэйг сануулъя. Халуурсан болон бусад шинж тэмдэг илэрсэн тохиолдолд эмчид үзүүлэх шаардлагатай.

И.Чинтогтох

Фото: Ш.Лхамсүрэн

Бүлэг Ярилцлага

      Улсын онцгой комиссын энэ сарын 01-ний өдрийн ээлжит хуралдаанаар улс, хот хоорондын зорчигч тээвэр, суудлын галт тэрэг болон орон нутгийн хуваарьт нислэг, хувийн тээврийн хэрэгслийн зорчих хөдөлгөөнийг маргааш буюу 3 дугаар сарын 3-ны өдрийн 06:00 цагт нээх шийдвэр гаргалаа. Хот хоорондын нийтийн тээврийн хэрэгслийн тасалбарыг өнөөдрөөс эхлэн онлайн болон чат-аар бичилт хийж эхэлжээ. Ингэхдээ Автотээврийн 1900-1234 лавлах үйлчилгээний утас болон https://www.facebook.com/autoteever/page хуудасны чат-аар өдөр бүр 08:00-20:00 цагийн хооронд тасалбар бичих үйлчилгээ үзүүлэхээр болсон байна.

      Улаанбаатар-Эрхүү-Улаанбаатар, Улаанбаатар-Улаан-Үд-Улаанбаатар чиглэлийн Олон улсын хуваарьт нислэгийг энэ сарын 02-11-ний өдөр хүртэл хугацаанд түр зогсоож, Япон, Итали, Иран, Солонгос улсаас ОХУ-ын нутаг дэвсгэрээр дамжин эх орондоо зорчиж буй Монгол Улсын иргэдийг энэ сарын 30-ны өдрийг дуустал зөвхөн агаарын замын “Буянт-Ухаа”, авто замын “Алтанбулаг-Хиагт”, төмөр замын “Сүхбаатар-Наушки” боомтоор улсын хил нэвтрүүлэхээр боллоо. Улсын хэмжээнд гамшгаас хамгаалах өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжсэнтэй холбогдуулан Олон улсын Эмэгтэйчүүдийн баяр, Монгол цэргийн өдөр, Наурызын баяр зэрэг тэмдэглэлт өдрийг тохиолдуулан нийтийг хамарсан арга хэмжээ зохион байгуулахгүй байхыг иргэд, төрийн болон төрийн бус байгууллага, аж ахуйн нэгжийн удирдлагад үүрэг болгоод байна.

И.Чинтогтох

     Орос, Монгол хоёр улсын эвийн бэлгэдэлт Эрдэнэт хот, Эрдэнэт үйлдвэрийг өнөөгийн хөгжил дэвшилд хүргэхэд орос ах нарын оруулсан гавьяа зүтгэлийг үнэлж баршгүй. Уул устай хөдөө нутагт уурхай нээж, үйлдвэрийг хоттой нь байгуулснаараа Эрдэнэт XX зууны манлай бүтээн байгуулалтаар нэрлэгддэг. Тэртээ 1982-1987 онд Эрдэнэт үйлдвэрийн Төв корпусын удирдлагаар ажиллаж, үйлдвэрийн хэвийн жигд, найдвартай ажиллагааг хангахад өөрийн мэдлэг чадвараа харамгүй зориулсан нэгэн эрхэм Эрдэнэт хотноо айлчлан, өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд нутаг буцлаа. Энэ хүн бол Сейтжан Камбаров билээ. Тэрээр 17000 ажилтантай Казахстаны Кентау хотын Полиметаллын үйлдвэрийн Ерөнхий захирлаар ажиллаж явсан туршлагатай нэгэн. 33 жилийн дараа Монголд ирсэн түүнийг Эрдэнэт үйлдвэрийн “Эрдэнэт” телевизийн хамт олон “Сэтгэлээ нээе” нэвтрүүлэгтээ зочноор урьж оролцуулсан юм.

      -Танд энэ өдрийн мэндийг хүргэе. 33 жилийн өмнө ажиллаж, амьдарч байсан Эрдэнэт хотдоо эргэн ирсэн сэтгэгдлээ бидэнтэй хуваалцахгүй юу?

     -Би 1987 оноос хойш Монголд ирээгүй. Сэтгэгдэл маш өндөр байна. Хот маань өргөнөөрөө, өндрөөрөө гээд бүх талаараа хөгжсөнийг харахад сэтгэлд дүүрэн санагдлаа. Ажиллаж байсан үйлдвэрээ харахыг их хүссэн. 2019 онд ирэхээр төлөвлөж байсан ч ажлын шаардлагаар ирэх хугацаагаа хойшлуулж, 2020 оны босгон дээр ирлээ. Эрдэнэтэд Зөвлөлтийн бүх л хэсгээс хүмүүс ирж ажилласан. Нэгэн үе хамт ажиллаж байсан найз нөхөд маань намайг Эрдэнэт явах гэж байгааг дуулаад хамгийн сайн сайхан үгсийг илгээсэн. Олон хүн энд ирэхийг хүсэж байгааг уламжилъя. Тэд их мэдээлэлтэй ирээрэй гэж захисан. Очоод ярих сонин ихтэй боллоо.

     -Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллаж байхдаа өнөөгийн Эрдэнэтийг төсөөлж байв уу?

     -Эрдэнэт тухайн үед дэлхийн 10 том үйлдвэрийн нэгээр нэрлэгдэж байсан. Бид үйлдвэрээ томорно гэж мэдэж байсан ч яг өнөөдрийнх шигээр төсөөлж байгаагүй л болов уу.

     -Та Оросын ямар үндэстэн бэ?

     -Казах үндэстэн.

     -Тухайн үед Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллах томилгоог хаанаас шийддэг байсан бол?

     -Тухайн үеийн “Зарубежцветмет” боловсон хүчнээ сонгон явуулдаг байлаа. 1980-аад оны эхээр цоо шинэ үйлдвэрт очиж ажилла гэсэн үүрэг даалгавраар Эрдэнэтэд ирсэн. Манай “Кентау”-гийн үйлдвэрээс хавьгүй том үйлдвэр намайг угтсан. Хүчин чадал өндөртэй, хамгийн сүүлийн үеийн тоног төхөөрөмжтэй байснаараа Баяжуулах фабрик хамгийн их таалагдсан. Залуудаа, Улаанбаатар хотод очиж үзэх юмсан гэж их боддог байлаа. Монголд ажиллах тухай яригдахад “Улаанбаатарт очиж үзнэ” гээд их л хөөрч билээ. Монголчуудын тухай номоос их уншиж, сайн мэддэг байсан.

     -Монголд гэр бүлийнхэнтэйгээ хамт ирсэн үү?

     -Охин цэцэрлэгт, хүү Эрдэнэт хотын 19-р сургуулийн нэгдүгээр ангид элсэн орсон. Манай гэр бүлийн хувьд Монголоос буцсан ч Эрдэнэтийн тухай хамгийн сайхан сэтгэгдлийг тээсээр өнөөг хүрсэн. Би 5 ачтай. Хүү маань Хөвөнгийн үйлдвэрийн захирлаар ажиллаж, охин алимын үйлдвэрлэл эрхэлдэг. Тэд амьдарч байсан байр, мөсөн гулгуурын талбай, сурч байсан сургуулийнхаа зургийг надад захисан. Би их олон даалгавартай ирсэн. /инээв/

      -Ач зээ нартаа Монголын тухай ярьж өгдөг үү?

      -Монголоос авсан ном, зургууд бий. Хүүхдүүд маань сургуульд сурч байх үеийн найз нартайгаа одоо ч холбоотой байдаг.

     -Оросуудтай мөр зэрэгцэн ажиллаж байсан Монгол залуучуудын тухайд юу хэлэх вэ?

     -Монгол залуучууд богино хугацаанд чадваржиж, хөгжиж, тодорхой албан тушаалд хүрч ажилласанд баярлаж байна. Тухайлбал, надтай хамт ажиллаж байсан Х.Байгавил Аж үйлдвэрийн гавьяат ажилтан болж, Ж.Амаржаргал хэлтсийн орлогч дарга, даргаар ажиллаж, С.Давааням Технологийн сургуулийн захирлаар ажиллаж байжээ. Мөн Г.Шархүү УУХҮЯ-ны Сайдын зөвлөхөөр ажиллаж байгааг харахад бид зүгээр нэг хүмүүст туслаагүй юм байна.

     -Таныг ажиллаж байх үед үйлдвэрт хүндрэлтэй зүйл гарч байв уу?

    -Хүндрэл бэрхшээл гарч байсныг санахгүй байна. Ер нь үйл ажиллагаа нь жигдэрч, хэвийн ажиллаж байсан. Баяжуулах фабрикаа очиж үзлээ. Маш том машинууд байрлуулж, их олон шинэчлэл хийснээс харахад ирээдүйтэй гэдэг нь харагдаж байна. Би энэ 25-нд буцахаар төлөвлөж байсан ч коронавирусын хорио, цээр тогтоосноос болж хоёр хоноод буцахаас аргагүй боллоо. Харамсалтай л байна.

      -Эрдэнэт үйлдвэр ирээдүйн боловсон хүчнээ хэрхэн бэлтгэдэг байсан бэ?

      -Нэгэндээ их тусалдаг, Оросын мэргэжилтнүүд мэддэг, чаддаг зүйлээ харамгүй зааж зөвлөдөг байлаа. Монгол залуус ч сурах их хүсэл тэмүүлэлтэй байсан.

      -Нутагтаа эргэж очоод ямар ажил эрхэлсэн бэ? Одоо ОХУ-ын аль хотод амьдарч байна?

     -Монголоос очоод 20-иод хоносны дараа “Кентау”-гийн үйлдвэрийн төв корпусын дарга, фабрикийн Ерөнхий инженер, Ерөнхий баяжуулагч болсон. Дараа нь фабрикийн даргаар ажиллаж байгаад өндөр насны тэтгэвэртээ гарсан. Одоо алтны үйлдвэрийн захирлын зөвлөх гэсэн албатай болсон. Бид төрж өссөн Кентау хотдоо ажиллаж амьдарч байгаа.

      -“Кентау”-гийн залуучууд хэрхэн ажиллаж, амьдарч байна вэ?

      -Миний ажиллаж байсан үйлдвэр хаагдаж, залуучууд том хот руу нүүх шилжилт хөдөлгөөн ихэссэн. Хот маань хаягдмал байдалтай болсонд сэтгэл эмзэглэж явдаг.

      -Монголд байхдаа айраг цагаа ууж, ан гөрөө хийж байв уу?

      -Улаанбаатар хотод музей үзэж байсан. Бид нэг удаа говь явсан аялал санаанаас ер гардаггүй юм. Өдөртөө аагим халуун байснаа шөнөдөө даарахаар сэрүүн болчихсон. Говьд шарж идсэн хонины мах их гоё амттай байсан. Тэр амт одоо ч санагдаж байна.

      -Та Эрдэнэтэд дахин ирэх үү? Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллаж байгаа өнөө цагийн ажилчдад сэтгэлийн үгээ хэлэхгүй юу?

      -Эрдэнэт үйлдвэрийнхээ 50 жилийн ойгоор би 82 настай байх юм байна. Тэр үед л ирье гэж бодож байна. Чингис хааны морьт хөшөө цогцолборыг үзэхийг хүссэн ч энэ удаа амжихгүй нь бололтой. Эрдэнэт үйлдвэрийн төслийн хүчин чадлыг 37 сая тонн хүдэр боловсруулна гэж зорилго тавьсан байдаг. Тэр хүсэл биелээсэй. Үйлдвэрийнхээ хамт олонд хамгийн сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе.

       -Ярилцсан танд баярлалаа. Сайхан сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе. Та зуны дэлгэр цагт Эрдэнэтдээ зочлоорой.

И.Чинтогтох

Фото: Б.Ялалт

 

Бүлэг Ярилцлага

“Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын ерөнхий захирал, Монгол Улсын Аж үйлдвэрийн гавьяат ажилтан, техникийн шинжлэх ухааны доктор (Sc.D) Х.Бадамсүрэнтэй ярилцлаа. Улсын эдийн засаг, хөгжил дэвшилд амин чухал оролцоотой аж ахуйн нэгж “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийг хамгийн амаргүй, адармаатай гэмээр он жилүүдэд нь нэр төртэй удирдаж, давтагдашгүй түүхээ бүтээж яваа түүний илэн далангүй ярилцлага сонирхолтой байна гэдэгт найдаж байна.

ТОГТВОРГҮЙ БАЙДАЛ ХАМТ ОЛНЫ УУР АМЬСГАЛ, ҮЙЛДВЭРЛЭЛД НӨЛӨӨЛӨХ ВИЙ ГЭЖ ЭМЭЭЖ, АЛЬ БОЛОХ АЖИЛД НӨЛӨӨЛҮҮЛЭХГҮЙ БАЙЛГАХЫГ ХИЧЭЭСЭН. ИНГЭЖ АЖИЛЛАЖ Ч ЧАДСАН

- “Эрдэнэт үйлдвэр” гэж мөнгөний уурхай, Засгийн эрх авсан намаас даалгавар авч томилогдсон хүмүүс сонгуулийн санхүүжилт босгох гэж тэнд бужигнуулж өгдөг гэсэн ойлголт нийгэмд бат суучихсан шүү дээ. Нам тань танд ямар даалгавар өгөв, та түүнийг нь биелүүлж байна уу. Ярилцлагаа ингэж эхлэхэд эмзэглэхгүй байх дархлааг таны хашиж явсан, хашиж буй албан тушаалууд бий болгосон байх гэж найдаад ийм асуулт тавьж буй юм шүү?

-Юуны өмнө эрхэм уншигчдадаа XVII жарны “Хотол төгс” хэмээх төмөр хулгана жилийн сар шинийн мэндийг өргөн дэвшүүлж, аз жаргал, амар амгалан, баяр баясал, амьдралын хамгийн сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе.

“Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн ерөнхий захирлаар томилогдоод гурван жил гаруйн хугацаанд ажиллаж байна. Надад л лав намын даалгавар гэж байсангүй. Эзэмшсэн мэргэжил, дадлага туршлага чинь хэрэгтэй байна гээд үүрэг хүлээлгэсэн гэж ойлгоод ажиллаж явна.

- Та Ж.Эрдэнэбат Ерөнхий сайдын үед томилогдоод, У.Хүрэлсүх Ерөнхий сайдын үед улиран ажиллаж байна. Улсын эдийн засагт асар том нөлөөтэй, тэр хэрээрээ хэл ам, хардлага сэрдлэг дагуулдаг энэ байгууллагыг хоёр Ерөнхий сайдын үед удирдсан хүнийг хоёр төрд нүүртэй гэх нь аргагүй ч юм шиг...

-Миний хувьд дээд сургууль төгсөхдөө дипломоо бичихээс эхлээд өнөө хүртэл “Эрдэнэт үйлдвэр”-тэй ямар нэг сэжмээр холбоотой яваа. Төгсөж ирээд Геологи, уул уурхайн яамны төв аппаратад хуваарилагдаж ажилласан. Уул уурхайн үйлдвэрийн хэлтэс, Хамтарсан үйлдвэрийн  хэлтсийн дарга, салбарын ерөнхий инженерийн алба хашиж байлаа. Хожим Монгол, Оросын хамтарсан үйлдвэр гэсэн адилхан статустай ихэр хоёр үйлдвэрийн нэг “Монголросцветмет”-ийн ерөнхий захирлаар 12 жил ажилласан. Тэр он жилүүдэд бидний харьяалагддаг байгууллага, ажиллах зарчим нэг, ажил төрлийн холбоотой байсан болохоор “Эрдэнэт үйлдвэр”-тэй ойр байлаа. Хамтарсан үйлдвэрүүдийн удирдах дээд байгууллага нь Зөвлөл байв. “Эрдэнэт үйлдвэр”, “Монголросцветмет” хоёр нэг Зөвлөлд харьяалагддаг байсан учраас Эрдэнэтийн талаар мэднэ.

“Эрдэнэт үйлдвэр” Монгол, Оросын хамтарсан үйлдвэрийн статустай 38 жил явж ирсэн. ОХУ-ын Засгийн газар “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн 49 хувийг “Монголын зэс корпорац”-д 2016 оны зургадугаар сарын дундуур худалдсан. Ингээд Монголын Засгийн газар 51, хувийн хэвшил 49 хувийг эзэмшиж байх үед би ерөнхий захирлаар томилогдсон. Одоо 100 хувь төрийн өмчит үйлдвэрийн газар (ТӨҮГ) болсон үед нь ажлаа үргэлжлүүлээд явж байна. Дээр хэлсэн дээ, эзэмшсэн мэргэжил, дадлага туршлага чинь хэрэгтэй байна гэсэн болохоор би ажиллаж байна гэж.

- Та яах аргагүй онцгой, адармаатай цаг үед энэ албыг хашиж байна. Засгийн газар 51, хувийн хэвшил 49 хувийг нь эзэмшиж, эзэмшигчид хоорондоо маргалдаж, шүүх цагдаадаа тулсан үед ажиллах ямар байв. Тэр өдрүүдийн тухай ярих зүйл их бий байх?

-Үнэхээр, богино ч гэсэн амаргүй цаг үе байсан шүү. Миний мэддэг Монгол, Оросын хамтарсан үйлдвэртэй харьцуулахад өөрчлөгдсөн зүйл нэлээд байлаа. “Монголын зэс корпорац”-ын хувьд ч амаргүй байсан байх. Уг компанийг төлөөлж ажилласан хүмүүсийн дунд яам, тамгын газарт ажиллаж байсан хүмүүс ч байсан, ийм том үйлдвэрийн ажлаас хол хөндий хүмүүс ч байв.

Би ерөнхий захирлын ажлыг хүлээж авахдаа “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн өмчлөлийн байдлаас үл хамааран энэ үйлдвэрийн үйл ажиллагаа хэвийн, жигд явах ёстой” гэж хэлсэн. “Эрдэнэт үйлдвэр” ямар ч тохиолдолд Монгол, Оросын хамтарсан үйлдвэр байсан үеийнхээс муу ажиллах ёсгүй, болж өгвөл илүү ажиллах хэрэгтэй. Энэ бол зөвхөн “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн ерөнхий захиралтай төдийгүй, нийт монголчуудын нэр төртэй холбоотой асуудал л даа. Хэрэв муу ажилласан бол “Ээ чааваас, монголчууд оросуудаас “Эрдэнэт үйлдвэр”-ээ аваад хамраар нь газар хатгууллаа” гэхчилэн янз янзын яриа гадаад талд гарах нь тодорхой шүү дээ. Тийм учраас хичээж ажиллах ёстой гэдгийг хамт олондоо, 49-ийг төлөөлж байсан хүмүүст  байнга хэлж байлаа. Ямар ч тохиолдолд “Эрдэнэт үйлдвэр” сайн ажиллах ёстой гэдэг дээр бид ойлголцсон. Бидэнд санаа зөрөх зүйл байсан ч хэрүүл уруул хийж, хоёр тийшээ харж суусан удаа байхгүй. Би ойлголцож ажиллахыг эрхэмлэсэн.

Хамгийн гол хүндрэл нь үйлдвэрийн ТУЗ-ийн бүрэлдэхүүн хууль эрх зүйн хувьд маргаантай, байс хийгээд өөрчлөлт ордог, тогтвортой бус байсан. Тэр бүрт дүрэм журам өөрчлөгдөнө. ТУЗ-ийн гаргасан шийдвэр хүчингүй болох тохиолдол ч олон байлаа. Энэ тогтворгүй байдал хамт олны уур амьсгал, үйлдвэрлэлд нөлөөлөх вий гэж эмээж, тэнд болж буй өөрчлөлт, наагуур цаагуур өрнөж буй яриа хөөрөөг аль болох ажилд нөлөөлүүлэхгүй байлгахыг хичээсэн. Ингэж ажиллаж ч чадсан. Үүний хүчинд үйлдвэр тэр үед хэвийн ажилласан. Одоо 100 хувь төрийн мэдлийнх болоод ч сайн ажиллаж байгаа. Энэ нь үйлдвэрлэл, эдийн засгийн үзүүлэлтийн өсөлт, түүний үр дүнд улсын сан хөмрөг, төсөвт төвлөрүүлсэн хөрөнгө мөнгөнөөс ил харагдана. Тэр амаргүй үед ТУЗ-ийн даргаар ажиллаж байсан ЗГХЭГ-ын дэд дарга У.Бямбасүрэн төрийн хүний ноён нуруу гаргаж, зоримог, голч ажилласан шүү.

-Саваагүй асуулт тавья. 49 хувийг худалдаж авчирсан залуусыг ингээд гаргачихсаныг юу гэж боддог вэ?

-Энэ асуудал хэвлэл мэдээллээр хангалттай гарсан даа. Бүх асуудал хууль тогтоомжийн хүрээнд шийдэгдэх ёстой. УИХ-ын шийдвэрийг үндэслэж, Засгийн газар шийдвэрээ гарган 100 хувь ТӨҮГ болгосон. Сангийн яамаар толгойлуулсан ажлын хэсэг байгуулагдаж шалгалт хийн, санал дүгнэлт, зөвлөмжөө Засгийн газарт танилцуулсан. Сангийн яамны санал, зөвлөмжийн хэрэгжилтийг Ерөнхий сайдын захирамжаар томилогдсон нэлээд том ажлын хэсэг шалгаж байгаа. Тэд санал, дүгнэлтээ Засгийн газарт удахгүй танилцуулах байх. Төр, засаг шийдвэрээ гаргаад, ажлаа явуулж байна.

-“Эрдэнэт үйлдвэр” өнгөрсөн онд олон түүхэн амжилт тогтоосон, улсын төсөвт их наяд шахам төгрөг төвлөрүүлсэн гэх мэтийн сайхан мэдээллүүд оны босгон дээр сонсогдсон. Өнгөрсөн онд гэлтгүй, таны ажилласан гурван жил гаруйн хугацаанд “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн ажил үйлс, улсын болон орон нутгийн хөгжилд оруулсан хувь нэмрийг тоймловол сонин байх болов уу?

-Өнгөрсөн онд 37.2 сая тонн хүдэр олборлож, 32.2 сая тонныг боловсруулсан нь “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн түүхэн дэх хамгийн өндөр үзүүлэлт боллоо. 2019 онд 2.2 их наяд төгрөгийн борлуулалтын орлого олж, төлөвлөгөөг 112.6 хувиар  биелүүлсэн нь түүхэн дээд амжилт юм. Мөн нийт зардлыг 1.4 хувиар,  борлуулсан бүтээгдэхүүний нэг төгрөгт ногдох зардлыг 3.7 хувиар төлөвлөгөөнөөс бууруулан ажилласан. Улс, орон нутгийн төсөвт 2016 онд 184, 2017 онд 580, 2018 онд 655 тэрбум төгрөгийг төвлөрүүлсэн бол 2019 онд 961.9 тэрбум төгрөгт хүргэсэн нь “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн түүхэнд хамгийн их орлого бүрдүүлсэн, үндэсний баялаг бүтээсэн амжилт болж байна. “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн нэг ажилтан өнгөрсөн онд 146 сая төгрөгийн үндэсний баялаг бүтээж, эх орныхоо хөгжилд хувь нэмрээ оруулсан гэсэн үг. “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн 2019 оны ажлыг нэг хоногоор авч үзвэл, хоног тутамд 6.1 тэрбум төгрөгийн орлого олж, 2.6 тэрбумыг улс, орон нутгийн төсөвт төвлөрүүлжээ.

Мөн гаалийн төлбөр, хураамж, цахилгаан эрчим хүчний төлбөрт 238.5 тэрбум төгрөг төлсөн. Өөрөөр хэлбэл “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ нь 2019 оны үр дүнгээр улс, орон нутгийн төсөв болон гааль, цахилгааны төлбөрт нийтдээ 1.2 их наяд төгрөг оруулсан. “Эрдэнэт үйлдвэр” нь 2019 онд төрийн өмчийн статустай, онцгой дэглэмийн нөхцөлд ажиллаж, сүүлийн 10 жилд анх удаа гадаад, дотоодын зээлийн өр төлбөргүй боллоо.

Засгийн газар сүүлийн 20 гаруй жилийн хугацаанд “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн асуудлыг анх удаа тусгайлан авч үзэж, 2019 оны зургадугаар сард 224 дүгээр тогтоолоор “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийг 2031 он хүртэл хөгжүүлэх үндсэн чиглэлийг дэмжиж, бүс нутгийн хэмжээнд “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийг түшиглэсэн уул уурхай-хөдөө аж ахуй, уул уурхай-металлург-химийн үйлдвэрийн цогцолбор, уул уурхай-хүнс, хөдөө аж ахуй-аж үйлдвэрийн цогцолбор байгуулах талаар санал боловсруулан Засгийн газарт танилцуулахыг холбогдох яамд, аймгийн удирдлага болон “Эрдэнэт үйлдвэр”-т даалгасан. Энэхүү үндсэн чиглэлийг Төрийн өмчийн бодлого, зохицуулалтын газар 2019 оны зургадугаар сарын 18-нд баталсан. Энэ нь үйлдвэрийн тогтвортой хөгжил, урт хугацааны бодлого, чиглэлийг тодорхойлсон чухал үйл явдал болсон.

Энэхүү хөгжлийн үндсэн чиглэлийн хүрээнд Эрдэс баялгийн нөөц өсгөх, Ил уурхайд мөчлөгт урсгалт тээврийн технологи нэвтрүүлэх, Баяжуулах үйлдвэр болон Засвар механикийн заводыг өргөтгөн шинэчлэх, байгаль, экологид сөрөг нөлөө багатай, хамгийн орчин үеийн шийдэлтэй Уусган баяжуулах технологиор исэлдсэн хүдэр боловсруулах үйлдвэр барих, Зэсийн баяжмал хайлуулах, боловсруулах үйлдвэр барих томоохон төслүүдийг хэрэгжүүлэх ажил эхлээд байна.

“Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын 2020 оны эдийн засгийн үндсэн үзүүлэлт, зорилтот түвшин болон хөрөнгө оруулалтын төлөвлөгөөг Төрийн өмчийн бодлого, зохицуулалтын газраар 2019 оны арванхоёрдугаар сарын 10-ны өдөр батлуулсан. Сүүлийн жилүүдэд төсөв төлөвлөгөө цаг хугацаандаа батлагдаж чаддаггүй байсан. Энэ нь үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаанд сөргөөр нөлөөлдөг байсан бол 2020 онд энэ эрсдлийг арилгаж, үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа оны эхнээс хэвийн жигд явах боломж бүрдсэн. 2020 оны худалдан авалтын төлөвлөгөөг төрийн худалдан авах ажиллагааны www.tender.gov.mn цахим системд 2019 онд багтаан бүрэн байршуулсан. “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийг 2031 он хүртэл хөгжүүлэх үндсэн чиглэлийг хэрэгжүүлэх ажлын хүрээнд 2020 оны хөрөнгө оруулалт бүтээн байгуулалтын ажил өмнөх 2019 онтой харьцуулахад хоёр дахин нэмэгдэж, 830 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийхээр төлөвлөсөн. “Эрдэнэт үйлдвэр” 2020 оныг “Шинжлэх ухаанд суурилсан үйлдвэрлэлийг эрчимтэй хөгжүүлэх жил” болгосон. Энэ хүрээнд шинэ төслүүд, бүтээн байгуулалтын ажилд шинжлэх ухаан, үйлдвэрлэлийн уялдаа холбоог хангаж, шинжлэх ухааны ололт амжилтыг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэхийг зорьж байна.

Засгийн газар, МҮХАҮТ-аас шалгаруулдаг шилдгийн шилдэг аж ахуй нэгж, Гранпри шагналыг 2003 онд хүртэж байсан бол 16 жилийн дараа 2019 онд хоёр дахь удаагаа хүртсэн нь манай хамт олны ажлын үнэлгээ.

- “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ амжилттай ажиллаж, төр муу менежер гэдэг үгийг няцаажээ. Үүнд таны дадлага туршлага, төрөлх салбартаа ажилласан шиг ажиллаж, өөрийнхөө ул мөрийг үлдээсэн шиг үлдээе гэсэн тэмүүлэл гол нөлөөтэй болов уу гэж бодоод, асуухаар төлөвлөж байсан юм. Гэтэл та дээр нууцаа хэлчих шиг боллоо. Өөрийн нэрийг хичээхээс илүүтэй улсынхаа нэрийг хичээж ажилласан гэж...

-Аль аль нь л байсан даа. Төр муу менежер гэдэгтэй би угаасаа санал нийлдэггүй. Хүн толгойдоо том төлөвлөгөө, сайхан зүйл тээж явах нэг хэрэг. Түүнийгээ амьдралд хэрэгжүүлэх юу юунаас чухал. Төр муу менежер биш гэдгийг “Эрдэнэт үйлдвэр” үйл ажиллагаагаараа харууллаа. Энэ бол надтай баг болж ажиллаж байгаа уурхайчид, ажилтан, ажилчдын маань хамтын хөдөлмөрийн үр дүн. Нөгөөтэйгүүр, энэ амжилт нь биднийг улс төрөөс хараат бусаар ажиллах, үйлдвэрлэлээ ном журмынх нь дагуу, мэргэжлийн өндөр түвшинд удирдаж явуулах боломжоор хангасан, ингэж ажиллахад бодлогоор дэмжиж “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн хэт ирээдүйтэй холбоотой чухал шийдвэр гаргасан Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх, түүний толгойлсон Засгийн газартай шууд холбоотой. Хүмүүс ойлголцож, хичээгээд, гар нийлэн ажиллавал юу ч бүтээж болдог гэдгийг, аливаа ажлын хувь заяа бүх шатны удирдах ажилтан, хувь хүнээс хамаардаг гэдгийг “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн ажлын үр дүн сүүлийн жилүүдэд харуулсан гэж бодож байгаа.

-Хүн аливаа ажилд очихдоо сайнаар дурсагдаж үлдэхээр ажиллах юм сан гэж бодвол ул мөр нь сайхнаар үлддэг шиг санагддаг. Танд тийм бодол төрж байв уу?

-Тэгэлгүй яах вэ. Хаана ч, ямар ч ажил хийсэн тодорхой зүйл бүтээж, сайхан ул мөр үлдээх юм сан гэсэн бодол тээдэг. Би таван хүүтэй айлын ууган нь. Сургууль соёлын мөр хөөхдөө эцэг, эхийнхээ чихийг халууцуулахгүй юм сан, нутаг усныхаа нэрийг зөвөөр гаргах сан гэсэн бодол тээж, бас ч түүнийгээ муугүй хэрэгжүүлж явлаа. Энэ бодол маань надаас салахгүй өдий хүрч байна.

ЕРӨНХИЙ САЙД НАМАЙГ “ӨӨРИЙНХӨӨРӨӨ, МЭРГЭЖЛИЙН ӨНДӨР ТҮВШИНД АЖИЛЛА. АЖЛАА ТОЛГОЙГООРОО ХАРИУЦААРАЙ” ГЭСЭН

-“Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн статус өөрчлөгдсөн ч үлдэж ажиллах боломжийг орос мэргэжилтнүүдэд олгосонд тань тэд их баярладаг юм билээ. Та оросуудад их элэгтэй юм аа?

-Миний сурч боловсорсон, ажиллаж буй он жилүүд Оросын ард түмэнтэй салшгүй холбоотой учраас энэ агуу ард түмнийг хүндэлдэг. Би долдугаар анги хүртлээ сумын сургуульд сураад, наймдугаар ангидаа аймгийнхаа төвийн арван жилийн нэгдүгээр сургуульд ирсэн. Тэр үед ЗХУ манай улсад бэлэглэсэн сургуулиудын нэг нь Өмнөговь аймагт баригдаж, ашиглалтад орсон юм. Хөдөө сумд байхдаа “Брежневийн бэлгийн сургууль гэдэг гоё сургуулийг Зөвлөлтийн нөхөд барьж байгаа, удахгүй ашиглалтад орох гэнэ” гэх мэтээр сургийг нь сонссоор төсөөлөлдөө ургуулчихсан байсан. Энэхүү шинэ сургуульдаа анх хөл тавихад шил толь болсон, орд харш шиг санагдаж байж билээ. Дотуур байр маань халуун устай, шүршүүртэй. Тэр үед аймгийн төвд халуун устай, байрандаа душэнд ордог сургууль байтугай байгууллага, орон сууц байгаагүй дээ. Тэр үеэс л Зөвлөлтийн ард түмэн гэж ямар буянтай, өгөөмөр улс вэ гэсэн бодол надад бат суусан.

Дунд сургуулиа төгсөөд ЗХУ-д сурахдаа ч тэр л сэтгэлээрээ явсан. Төгсөж ирээд Геологи, уул уурхайн үйлдвэрийн яаманд ажиллахдаа мөн л Зөвлөлтийн уурхайчид, геологичидтой гар нийлсэн. Манай яамны дэргэд ЗХУ-ын Өнгөт төмөрлөгийн яам, Геологийн яамны бүрэн эрхт төлөөлөгчийн газар ажилладаг байлаа. Дараа нь хамтарсан үйлдвэрүүдийг удирдахад мөн л оросуудтай хамтарч ажилласан. Энэ мэтээр дандаа оросуудтай холбоотой байж дээ. Монгол, Оросын найрамдлын нийгэмлэгийг олон жил удирдсан, одоо ч удирдах бүрэлдэхүүнд нь байдаг. Мөн ОХУ-тай хамтран ажиллах Ажил хэргийн зөвлөлийн Монголын хэсгийн даргаар ажиллаж байна.

“Эрдэнэт үйлдвэр”-т томилогдож ирээд орос мэргэжилтнүүдээ тусад нь хүлээж авч уулзсан. Намайг ирэх үед оросууд нэлээд бужигнаж, сандарч тэвдсэн байдалтай байгаа нь ажиглагдаж байв. Оросын тал хувиа зарчихлаа, хамтарсан үйлдвэрийн статусгүй боллоо, ажиллах боломж нөхцөл хязгаарлагдах нь гэсэн байдалтай, нутаг буцах бодолтой болцгоосон нь анзаарагдсан. Зарим нь ч нутаг буцаад эхэлчихсэн байлаа. 2016 онд 118 хүн нутаг буцсан байдаг.

Шилжилтийн үед, 1990-ээд онд орос цэргүүд, геологичид, барилгачдыг манайхан хөөгөөд явуулсан гэдэг яриа, ойлголт байдаг шүү дээ. Түүнд оросууд сэтгэл дундуур явдаг юм. Ний нуугүй хэлэхэд би “Ийм зүйл битгий болоосой. Монгол инженерүүд, уурхайчдыг бэлтгэхэд Монгол, Оросын хамтарсан үйлдвэрүүд томоохон үүрэг гүйцэтгэж, гавьяа байгуулсан. Техник, технологийн хувьд ч бодитой дэмжлэг туслалцаа үзүүлсэн. Хэний хүчинд, хэний тус дэмээр өдий зэрэгт хүрснээ бодох хэрэгтэй. Хүний мөс чанар гэж байх ёстой” гэж бодсон. Хамтарсан үйлдвэрийн статус байхгүй болонгуут хэдэн оросоо хөөгөөд явуулчихаж болохгүй биз дээ.

Тиймээс “Эрдэнэт үйлдвэр”-т ажиллаж байсан оросуудад элгэмсэг хандаж, тэднийг хүлээж авч уулзахдаа “Та нар үйлдвэртээ үргэлжлүүлэн ажиллахыг хүсвэл надтай гэрээ хийгээд ажиллах боломжтой” гэсэн. Энэ саналыг маань оросууд маш баяртай хүлээж авсан. Дээр үед МАХН-ын Төв хорооны Бүгд хурлын материалд “Удтал алга нижигнүүлэн ташив” гэсэн байдаг шиг ёстой л удтал алга нижигнүүлэн ташиж билээ. Намайг томилогдож ирэхээс өмнө явах шийдвэр гаргаад, ачаа хөсгөө явуулчихсан хүмүүс нь буцаад, тэгээгүй хэсэг нь үлдсэн дээ. Одоо “Эрдэнэт үйлдвэр”-т 200 орчим орос хүн ажиллаж байна. Тэд сэтгэл хангалуун байгаа. ОХУ-ын ЭСЯ-ныхан ч энэ шийдвэрт талархалтай байгаагаа илэрхийлдэг.

-“Эрдэнэт үйлдвэр”-т онцгой дэглэм тогтоолоо, ТӨҮГ болголоо гэх мэтийн дуулиант мэдэгдлүүд ар араасаа гарч, бужигнасан ч та ерөнхий захирал хэвээр үлдсэн. Энэ талаарх асуултад та дээр тодорхой хариулт хэлээгүй. Засгийн газар, Ерөнхий сайд танд ямар үүрэг даалгавар өгч, улираасан бэ гэвэл хариулт өөрчлөгдөх үү?

-2019 оны гуравдугаар сард Засгийн газар шийдвэр гаргаж, “Эрдэнэт үйлдвэр”-т онцгой дэглэм тогтоосон. Ингээд ТӨҮГ болгож, дүрэм журмыг нь баталсан. Намайг улираан томилохдоо У.Хүрэлсүх Ерөнхий сайд “Та мэргэжлийн хүн. Танд эрдэм, мэдлэг, дадлага туршлага бий. Үүнийгээ үйлдвэр, хамт олныхоо төлөө зориулаарай. Таны ажиллах цаг хугацаа амаргүй байх нь. Хуулийн дагуу л ажиллаарай” гэсэн. Ер нь манай Ерөнхий сайд их тууштай хүн шүү дээ. Асуудалд шийдэмгий, түс тас. Цагийг яс баримтална. Хэлсэн бол хийж, хэрэгжүүлдэг. Энэ чанар нь хамтарч ажиллахад дөхөмтэй байдаг.

-Гурван жил гэдэг урт хугацаа биш ч бас богино хугацаа биш. Өнгөрсөн хугацаанд Х.Бадамсүрэнгийн гэх бодлого шийдвэр, хийж хэрэгжүүлсэн ажил олон байсан нь гарцаагүй. Хулгана жилийн эхэн дээр гурван жилийн ажлаа дүгнээч. Та ажлаа авснаасаа хойш тэгж дэлгэрэнгүй яриагүй санагдаж байна?

-Би ерөнхий захирлаар үргэлжлүүлэн ажиллахаар болж, Ерөнхий сайдтай уулзахдаа дараах тулгамдсан асуудлаар санал бодлоо илэрхийлсэн. Нэгдүгээрт, уул уурхайн үйлдвэрийн амин чухал асуудал нь нөөц баялаг байдаг. “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн ил уурхайн уул-геологийн нөхцөл хүндэрч байна. Нөөц баялгийг нэмэгдүүлэхэд анхаарах шаардлагатай. Хоёрдугаарт, үйлдвэр маань 40 жил ажиллалаа, техник, тоног төхөөрөмж нь муудаж, солих шаардлагатай болсон. Гуравдугаарт, байгаль орчны асуудлыг тусгайлан авч үзэж, хуримтлагдсан асуудлыг үе шаттайгаар шийдвэрлэх   шаардлагатай. Тухайлбал, цагаан тоос гэж эрдэнэтчүүдийн санааг зовоодог, тэр ч бүү хэл Монголын ард түмэн мэддэг хэцүү асуудал бий. Дөрөвдүгээрт, улиг домог болтол олон жил яригдсан гадаад, дотоод дахь өр, авлагын асуудлыг эцэслэх зайлшгүй шаардлагатай. Тавдугаарт, “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийг тойрсон, элдэв нэр хоч зүүлгэсэн асуудлуудыг цэгцлэх, тухайлбал, боловсон хүчний болон бараа таваарын шахаагүй болгох хэрэгтэй гэдэг асуудлыг ярьсан. Ерөнхий сайд намайг “Өөрийнхөөрөө, мэргэжлийн өндөр түвшинд ажиллаарай. Ажлаа толгойгоороо хариуцаарай” л гэсэн.

-Ерөнхий сайдтай ярьсан эдгээр тулгамдсан асуудлуудыг шийдвэрлэхэд таны ажил чиглэж байгаа гэж ойлгож болох нь ээ?

-Тэгж болно. “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн ил уурхайн уул-геологийн нөхцөл хүндэрч, хүдрийн хатуулаг нэмэгдсэн нь үйлдвэрлэлийн өртөг зардал нэмэгдэх үндсэн шалтгаан болж байна. Үүнийг шийдэхийн тулд ил уурхайнхаа техник, технологийг боловсронгуй болгох ажлыг үе шаттайгаар хэрэгжүүлж эхэлсэн. Геологи хайгуулын ажлаа эрчимжүүлсэн. Энэ ажилд 2017-2019 онд 20 гаруй сая ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийж, үр дүнд нь нөөц баялгаа дорвитой өсгөж, үйлдвэрлэлийнхээ ажиллах хугацааг 20 орчим жилээр уртасгаж чадлаа. Өөрөөр хэлбэл, “Эрдэнэт үйлдвэр” цаашид наанадаж 60 жил ажиллах боломжийг бүрдүүлсэн.

2016 онд үйлдвэрлэлийн үндсэн тоног төхөөрөмжийн 55-80 хувь үндсэндээ элэгдсэн, сольж, шинэчлэх шаардлагатай байсан. Тасралтгүй үйл ажиллагаатай үйлдвэрийн тоног төхөөрөмжийг солих амаргүй. Ялангуяа, баяжуулах үйлдвэрийн хувьд өргөтгөл, шинэтгэл хийхэд асуудал ихтэй. Үйлдвэрлэл тасралтгүй явах ёстой атал техник, тоног төхөөрөмжийг солихын тулд бид зайлшгүй хуучныг нь авч, шинийг суурилуулна. Зарим тоног төхөөрөмжийн овор хэмжээ нэмэгдвэл суурийн даац, хэмжээ дамжааг бас өөрчлөх шаардлага гарна. Ингэлээ гээд үйлдвэрлэлээ зогсоохгүй, хүрсэн түвшинг буруулахгүй байхыг зорьж байна. Үүний тулд цагаа маш нарийн тооцох, төлөвлөсөн хугацаандаа яс багтаах хэрэгтэй. Техник, тоног төхөөрөмжөө солих, шинэчлэх ажил овоо урагштай байгаа. Сүүлийн гурван жилд нийтдээ 625 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийсний 70 гаруй хувийг техник, тоног төхөөрөмжийн найдвартай ажиллагааны түвшинг дээшлүүлэх, үйлдвэрлэлийн тасралтгүй хэвийн ажиллагааг хангахад зориуллаа. Үүний үр дүнд техник, тоног төхөөрөмжийнхөө 10-20 хувийг шинэчилсэн, Ингэснээр техник, тоног төхөөрөмжийн насжилт багасаж, найдвартай ажиллагааны түвшин энэ хэмжээгээр дээшилсэн.

- Цагаан тоос гэж эрдэнэтчүүдийн санааг зовоодог, тэр бүү хэл нийт монголчууд мэддэг болсон, олон жил яригдсан асуудал шүү дээ. Харин танайхан цагаан тоосыг дарах шийдэл олсон гэж ярьж байхыг сонссон. Үнэхээр цагаан тоосноос эрдэнэтчүүдийг салгаж чадвал том ажил болно. Гэхдээ яг чадах уу гэдэг асуулт өөрийн эрхгүй гарч ирээд байна?

-Энэ талаар иргэд төдийгүй БОАЖЯ, Мэргэжлийн хяналтын газар гээд холбогдох байгууллагууд ч яриад багагүй хугацааг үдэж байна. Үүнээс ангижрах гарц, шийдэл хайж “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн удирдлага, хамт олон ажиллаж байна. Цагаан тоосыг дарах, тоос дэгдээхгүй байх арга замыг олсон гэж үзэж байгаа. Энэ ажилд тодорхой хөрөнгө зарж, Байгаль орчин, ногоон хөгжлийн хэлтсийг байгуулж, хариуцах эзнийг нь тодорхой болгосон. “Эрдэнэт үйлдвэр” 2019 онд ТӨҮГ болоод бүрэлдэхүүндээ Байгаль орчин, ногоон хөгжлийн хэлтэстэй болсон. Энэ хэлтсийн хариуцах гол ажил нь цагаан тоос, байгаль орчны асуудал. Хариуцах эзэн тодорхой болсноор үр дүн ч гарч байна. Цагаан тоосыг хямгадах, цаашид бүрэн шийдвэрлэх ажлыг үе шаттайгаар хийж байна. Ер нь бол цагаан тоосноос сална.

ЦАГ АЛДВАЛ “ЭРДЭНЭТ ҮЙЛДВЭР”-ИЙГ БАРЬЦААЛАХ, ҮЙЛ АЖИЛЛАГААГ ДОГОЛДУУЛАХАД БЭЛЭН БОЛСОН БАЙСАН

-“Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн өр, авлагын асуудлыг монголчууд өрх гэрийнхээ өр, авлага шиг л мэддэг гэхэд хилсдэхгүй. Өнгөрсөн жил өр, авлагын асуудлаа овоо цэгцэлсэн гэсэн мэдээлэл харагдсан. Энэ таны хийхээр төлөвлөж, Ерөнхий сайдад танилцуулсан ажлын нэг байсан байх нь ээ?

-“Эрдэнэт үйлдвэр”-ийг тойрсон гадаад, дотоод дахь олон жил яригдсан өр, авлага, ялангуяа, гадаад түншээсээ мөнгөө авч чадахгүй олон жил болсон асуудлуудыг мэдэхгүй хүнгүй болсон доо. “Балхашмыс”-ээс авч чадаагүй олон жил болсон 20 сая ам.долларыг бид өнгөрсөн онд бүрэн авсан. Боломжтой бүх аргыг хуулийн хүрээнд хэрэглэж, төр, засгийн холбогдох байгууллага, тухайлбал, Гадаад харилцааны яамны дэмжлэг туслалцааг ч авч байж энэ асуудлыг шийдлээ. Уг мөнгөнөөс дэлхийн жишигт хүрсэн, олон улсын стандартыг хангасан сайхан лаборатори барина. Дэлхийн хэмжээнд ажилладаг “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн хувьд ийм түвшний лаборатори их чухал.

Өрийн тухайд, хамгийн том, ярвигтай нь “Стандарт банк”-тай холбоотой асуудал байсан. Уг нь “Эрдэнэт үйлдвэр” энэ банканд өр тавьчихаагүй юм шүү дээ. “Жаст” групп зээл авахад нь “Эрдэнэт үйлдвэр” баталгаа гаргасан гэж буруутгаж, тус үйлдвэрээр 51 сая ам.доллар төлүүлэх шийдвэрийг 2013 онд Лондоны Арбитрын шүүхээс гаргасан юм билээ. Түүн дээр нь хүү, торгууль нэмэгдэж явсаар 2019 оны эхэн гэхэд 120-иод сая ам.долларт хүрсэн. Тэгээд арбитрын шүүхээс “Энэ өр төлбөрөө дуусга. Тэгэхгүй бол “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн мөнгөн урсгалыг зогсооно. Үйлдвэрийн хөрөнгөтэй холбогдуулж асуудал тавина. Удирдлагынх нь гадаадад зорчих эрхийг хязгаарлана” гэх мэтийн тун хэцүү, хатуу шаардлага тулгаж эхэлсэн. Товчхондоо, “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн үйл ажиллагаа, санхүү, хөрөнгө мөнгөд аюул нүүрлэсэн. “Эрдэнэт үйлдвэр” 2019 оны эхээр ТӨҮГ болсон учраас уг асуудлыг төртэй холбож, улс орны хэмжээнд өндөр эрсдэл дагуулахаар нөхцөл байдал үүссэн шүү дээ.

-“Эрдэнэт үйлдвэр”-ийг барьцаална, мөнгөн урсгалыг зогсооно, дансыг нь хаана гэсэн мэдээлэл монголчуудыг бүгдийг нь айлгасан шүү?

-“Эрдэнэт үйлдвэр”-тээ монголчууд хайртай, үйлдвэрийнхээ төлөө санаа нь зовдог гэдгийг энэ үйлдвэрийг удирдаж буй хүний хувьд би мэдэрдэг. Манай хамт олонд ч мэдрэгддэг байх. Энэ нь бидэнд илүү хариуцлагатай, илүү мэрийж, чармайж ажиллах ёстойг сануулж, түлхэц болдог.

-“Жаст”-ын тавьсан өрийг “Эрдэнэт үйлдвэр” төлсөн нь шударга бус санагддаг. Нөхцөл байдал үнэхээр тэгэхээс өөр аргагүй байсан уу?

-Энэ асуудлыг яаралтай шийдэхгүй бол “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн хувьд ч, улс орны хувьд ч амаргүй нөхцөл байдал үүссэн. Цаг алдалгүй нэг талд нь гаргаагүй бол “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийг барьцаалах, үйл ажиллагааг доголдуулахад бэлэн болсон байсан шүү. Бид тэр мөнгийг зээлээд авчихаагүй учраас манай өр гэхэд хэцүү. Гэхдээ олон улсын  шүүхээс тухайн үед “Эрдэнэт үйлдвэр” баталгаа гаргаж өгсөн гэж буруутган, энэ төлбөрийг манайд хариуцуулсан учраас төлж байж л аюулыг зайлуулахаас өөр арга байгаагүй. Ингээд “Стандарт банк”-тай аргагүйн эрхэнд ширээний ард сууж, төлөх мөнгөө багасгах яриа хэлэлцээ хийсэн. Хэлцлийн явц, тэдний зүгээс тавьж буй шаардлага амаргүй байсан шүү. Бид тиймэрхүү хэлцэлд ашигладаг хуулийн хүрээний арга хэрэгслийг бүгдийг судалж, сүвэгчилсэн дээ.

Төлбөрийг аль болох багасгахын тулд бүх арга замыг хайсны үр дүнд хамгийн боломжит хувилбараар шийдсэн гэж бодож байгаа. Үүнийг Засгийн газар, холбогдох байгууллагууд ойлгож, дэмжсэн нь бидний ажилд том тус болсон. Бид асуудлыг Засгийн газрын хуралдаанаар хэлэлцүүлж, зохих шийдвэр, удирдамжийг авсан. Ингээд Лондоны Арбитрын шүүхийн шийдвэрээр тогтоосон 120 сая ам.долларын өрийг 40 сая болтол, гурав дахин бууруулж төлснөөр үйлдвэр нэг зовлонгоос гэтэлж, том аюулыг зайлуулж чадсан. Одоо 40 сая ам.доллараа буруутай этгээдүүдээс гаргуулах талаар “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн зүгээс боломжтой бүх арга хэмжээг авч хэрэгжүүлж байгаа.

Өр ширтэй холбоотой өөр асуудлууд ч байсан. Тэдгээрийг бүгдийг нэг мөр болгосон. Хулгана жилийн босгон дээр өр, авлагатай холбоотой асуудлыг эцэслэсэн гэдгээ ард түмэндээ дуулгахад таатай сайхан байна. Одоо “Эрдэнэт үйлдвэр” гадаад, дотоодод өр, зээлийн асуудалгүй, нэг ч төгрөг, нэг ч долларын зээлийн өр төлбөр байхгүй, санхүүгийн хувьд цэвэр болсон. Санхүүгийн бичиг баримтыг үзэхэд сүүлийн арван жилд л лав ийм байгаагүй юм билээ. Энэ бол бидний хувьд түүхэн амжилт байлаа.

-Тэр 40 сая ам.долларын тал нь зам зууртаа алга болсон гэсэн мэдээлэл гарсан санагдана. Зуучлагч “Ошиан партнерс”-т асуудал байсан юм уу?

-Монголчуудын зовлон юм даа. Төлөх мөнгөний хэмжээг багасгах гэж бүх л арга замыг ашиглан хичээсэн, аргагүйн эрхэнд хийсэн энэ ажлыг хөөрхөн улстөржүүлж, хардаж, сэрдэх шив дээ. Тийм зүйл болох боломж огтхон ч байхгүй, бүгд олон улсын дүрэм журмын дагуу хийгдсэн. Санхүүгийн баримт, нотолгоо нь ч бий. Ямар ч яриа хэлцэлд зуучлагч чухал үүрэгтэй. Зуучлагч “Ошиан партнерс”-ыг сонгохдоо “Эрдэнэт үйлдвэр”-тэй хамгийн олон жил түншилсэн, хэн хэнийхээ итгэлийг алдаж байгаагүй, найдвартай, туршлагатай гэх мэтээр бүх талыг нь бодолцсон. “Эрдэнэт үйлдвэр” уг компаниар дамжуулж “Стандарт банк”-нд 40 сая ам.доллар төлсөн. Уг мөнгө хэзээ манай данснаас гарч, “Ошиан партнерс”-ын дансанд орсон, тэндээсээ хэзээ “Стандарт банк”-ны данс руу шилжиж орсон гээд бүх зүйл тов тодорхой баримттайгаа байгаа. Олон улсын хууль, дүрэм журмын дагуу баталгаажсан.

Ажлаа хугацаанд нь амжуулъя гэвэл сард 100 тендер зарлах нь харин ч бага тоо болно шүү

-Та “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын ерөнхий захирлаар томилогдохдоо “Барааны шахааг цэгцэлнэ” гэж Ерөнхий сайдад хэлсэн гэлээ. Тэр зорилгодоо хүрч чадна гэдэгтээ итгэлтэй байна уу?

-Итгэлтэй байлгүй яахав, бид чадна. Ер нь “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийг дагасан олон нэр хочны нэг нь бараа таваар шахдаг тухай яриа. “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн үйл ажиллагааны цар хүрээ том. Дэлхийн хэмжээний үйлдвэр. Хоёр хөрш, Япон, БНСУ, АНУ, Европын улсууд гэх мэтийн 20-иод оронтой худалдаа арилжаа хийх, техник технологийг нь ашиглах зэргээр хамтарч ажилладаг. Өмнө нь, ерөнхий захирлын орлогч нарын хариуцах ажлын чиглэлээр 4-5 хэлтэс, нэгжээр худалдан авалт хийгдэж байсан. Бид шахаа гэгч зүйлийг зогсоохын төлөө шийдвэртэй арга хэмжээг үе шаттай авч  хэрэгжүүлж байна. Сүүлийн үед хэрэгжүүлж байгаа дорвитой арга хэмжээ бол Хөрөнгө оруулалт, худалдан авах үйл ажиллагааны газартай болж, худалдан авалтыг нэг цонхны бодлогоор явуулж байна. Ингэснээр элдэв асуудал цэгцрэх нь дамжиггүй.

-Үйлдвэрийн цар хүрээ том гэснээс сард 100-гаад тендер зарласан нь хэвлэлийнхний шүүмжлэлд өртөөд байсан. Байнга ийм олон тендер зарладаг уу?

-“Эрдэнэт үйлдвэр” бол том айл. Энэ том үйлдвэрийн ажлыг явуулахад сард 100 байтугай тендер зарлах шаардлага гардаг юм шүү дээ. Өнгөрсөн онд өөрийн хөрөнгөөр 500 гаруй тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийхээр төлөвлөсөн. Хөрөнгө оруулалтыг боломжит хэмжээнд хийж хэрэгжүүлсэн. Томоохон ажлууд он дамжин хэрэгжиж байна. Энэ онд хөрөнгө оруулалтын хэмжээ 2019 оныхоос хоёр дахин нэмэгдэж, 800 гаруй тэрбум төгрөгөөр төсөвлөгдсөн. 2020 онд том төслүүд хэрэгжүүлнэ. Тиймээс худалдан авалтын цар хүрээ, тоо хэмжээ өсөж байгаа. Бид тухайн жилд төлөвлөсөн ажлаа хэрэгжүүлэхийн төлөө явна. Энэ онд “Эрдэнэт үйлдвэр” нийт 1143 тендер зарлахаар төлөвлөж, төрийн худалдан авах ажиллагааны цахим системд байршуулсан. Үүнийг бид эхний долоон сард багтаан зарлаж байж төлөвлөсөн ажлаа ондоо багтаан дуусгана гэж тооцож байна. Үүний тулд эхний хагас жилд 1000 орчим тендер зарлахаар байгаа. Тэгж байж улс орныхоо байгаль цаг уурын нөхцөлтэй уялдаж ажиллана. Урин дулааныг ашиглаж бүтээн байгуулалтаа хийхийн тулд оны эхний хагаст худалдан авалтынхаа асуудлыг шийдэх нь чухал байгаа юм. Тэгэхээр нэг сард 100 тендер зарлана гэдэг харин ч бага тоо болж таарна шүү.

-Энэ жил 800 гаруй тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийхээр төлөвлөсөн гэсэн. Ямар хөрөнгө оруулалт хийх гэж байгаа нь нууц биш байх. БНХАУ-ын техник, тоног төхөөрөмжийг өндөр үнээр авлаа гэх хэл ам гараад байсан?

-“Эрдэнэт үйлдвэр”-т дэлхийн шилдэг тэргүүний техник, технологийг нэвтрүүлэх ажлыг бодлогоор үе шаттай хэрэгжүүлж байна. Одоо ажиллаж буй тоног төхөөрөмжийн 30-аад хувь нь ОХУ-ынх, Япон, БНХАУ, АНУ-ынх тус бүр 10 гаруй хувьтай байгаа. БНХАУ-ын техник, тоног төхөөрөмж авлаа гэсэн шүүмжлэл цахим сүлжээгээр гарсан юм билээ. Эдийн засаг, техник технологиороо дэлхийд тэргүүлж буй улс хаяанд байхад юмыг нь авахгүй, хамтрахгүй гээд ч яах билээ. “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн бүх ажил бодлогоор явж байгаа. Энд тохиолдлын, зам зуурын, санамсаргүй зүйл огт байхгүй. Бид 2018 онд үйлдвэрийнхээ алсын хараа, хэтийн зорилгыг тодорхойлж, “Гарын таван хурууны бодлого” (техникийн, технологийн, байгаль орчны, эдийн засгийн, хүний нөөцийн)-оо гаргасан. Хүний гарын таван хуруу хоорондоо нарийн уялдаатай, нэг нэгнээ дэмжиж ажилладаг, өөр өөр зүгт хараад суучихдаггүй, ёстой л багийн зарчимтай шүү дээ. Тиймээс ингэж нэрлэсэн юм.

-Коронавирус олон улсыг хамран дэгдэж, дэлхийн эдийн засгийн байдалд нөлөөлж эхэллээ. Энэ нь манай эдийн засагт хэрхэн нөлөөлөх бол гэдэг санаа зовоосон асуудал болж байна. “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн үйл ажиллагаанд ямар нэг нөлөө үзүүлэхээр байна уу?

-Энэ асуудал “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн гадаад харилцаа, экспорт, импортод багагүй нөлөө үзүүлэхээр байна. Дэлхийн зах зээл дээр ашигт малтмалын гаралтай түүхий эдийн үнэ унаж байна. Бид нэг тонн цэвэр зэсийн үнийг 2020 оны улсын төсөвт тусгагдсаны дагуу 5991 ам.доллараар төлөвлөсөн. Гэтэл хоёрдугаар сарын дундаж үнээр тооцоход тонн тутамд 290 ам.доллароор доогуур байна. Бид энэ нөхцөл байдалд дүн шинжилгээ хийж, зэсийн үнийн бууралтын үед авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээний төлөвлөгөөг үнийн гурван түвшинд тооцож, тушаал гаргасан. Үйлдвэрийн хэмжээнд өртөг зардлыг бууруулах чиглэлээр бүх цех, нэгжүүд тодорхой үүрэг даалгавар аваад ажиллаж байна. Нөгөө талаар үйлдвэрлэлийн тоног төхөөрөмж, түүний сэлбэг хэрэгсэл, технологийн материалын худалдан авалтад эрсдэл үүсэхээр байна. Тендерт шалгарсан олон компани бараа бүтээгдэхүүнээ гэрээний цаг хугацаанд нийлүүлэх боломжгүй болж буйгаа мэдэгдэж байна. Энэ нөхцөл байдалд бид шаардлагатай технологийн материал, сэлбэг хэрэгслийн нөөцийг тасалдуулахгүй үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааг хэвийн жигд явуулахын тулд нийлүүлэлт хийх боломжтой бусад үйлдвэрлэгч, эх үүсвэрийг судалж, зохион байгуулалтын арга хэмжээ авч байна. 2020 оны эхний хоёр сарын байдлаар “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөт үзүүлэлтүүд 100-107 хувиар биеллээ. Улс, орон нутгийн төсөвт ногдуулан төвлөрүүлдэг төсвийн орлого өнгөрсөн оны мөн үеийн хэмжээнд байна. Үйлдвэрийн үйл ажиллагаа хэвийн жигд явагдаж байна. Цаашдаа бид болзошгүй эрсдлээс урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр боломжит бүх ажлыг зохион байгуулна.

БАРААНЫ ШАХАА, ХҮНИЙ ШАХАА ХОЁР ХООРОНДОО ИХ ХОЛБООТОЙ НЬ АНЗААРАГДСАН ШҮҮ

-Нээрэн, та багаа яаж бүрдүүлсэн бэ?

-Миний хувьд ойрхон ажилладаг хүмүүсээ, хэдэн орлогчоо ч юм уу миний баг гэж хязгаарладаггүй. Баг гэдгийг би арай өргөн хүрээтэй ойлгодог. “Эрдэнэт үйлдвэр”-ээр овоглодог 7000 шахам хүн бүгд миний баг. Би ажил авахдаа л энэ байр сууриа хэлсэн.

-Барааны шахаанаас гадна хүний шахаа гэж дийлддэггүй зүйл “Эрдэнэт үйлдвэр”-т байдаг гэдэг. Танд тэр нь мэдрэгдэж байна уу?

-Энэ хоёр шахаа чинь хоорондоо их холбоотой нь анзаарагдсан шүү. (Инээв) Одоо бол “Эрдэнэт үйлдвэр”-т хүний шахаа байхгүй. Өмнө нь “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн гүйцэтгэх удирдлагыг улс төрийн томилгоогоор байршуулдаг байсан юм биш үү. Харин энэ удаа Ерөнхий сайд “Та өөрийнхөө орлогчоор ажлын дадлага туршлагатай, хамт олондоо хүлээн зөвшөөрөгдсөн, мэргэжлийн, хуулийн хүрээнд шударга ажиллах хүнийг томилоод ажиллуулаарай” л гэсэн. Би тэр дагуу л ажилласан. Ерөнхий захирлын орлогчийн томилгооны түвшинд ийм зарчим баримтлаад ирэхээр хүний шахаа аяндаа зогсчихож байгаа юм. Би ажил авснаасаа хойш зайлшгүй шаардлагатай ажилд дадлага туршлагатай ганц нэг хүн томилсон. Бусад нь үйлдвэрийнхээ дотоод боловсон хүчний хэмжээнд шийдэгдээд явж байна.

Би аливаа ажлыг мэргэжлийн хүн л хийж байж үр дүнд хүрнэ гэж боддог. Тийм учраас ерөнхий захирлаар томилогдоод ажлаа авахдаа хамт олондоо “Эрдэнэт үйлдвэрийг уламжлал, шинэчлэлийг хослуулах зарчмаар удирдана. Манай үйлдвэр улс төрөөс ангид байна. Энд ажиллаж байгаа инженер, техникийн ажилтнууд улс төрөөс хамааралгүйгээр ажил төрлөө амгалан тайван хийж, өөрсдийнхөө чадлаар хөгжиж дэвжих учиртай. Хүн өөрөө зөв байх их чухал. Зөв хүнээс л сайн удирдах ажилтан төрдөг. Энэ бол зөвхөн Монголын биш, дэлхийн жишиг” гэж хэлсэн. Энэ маань ч хэрэгжээд явж байгаа. Одоо “Эрдэнэт үйлдвэр”-т улс төрөөс ангид, шат шатандаа мэргэжлийн шаардлага хангасан хүмүүс ажиллаж байна.

“Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн нийт ажиллагсдын 65 хувь нь, газар, хэлтэс, цех нэгжийн дарга нарын 30 гаруй хувь нь 40 хүртэлх насныхан. Сайхан залуус өсөж өндийж байна. Би залуусаа дэмжих хүний нөөц, боловсон хүчний бодлого гаргасан. Залуу инженерүүдээ дэмжиж байгаа. Тэд өөрсдөө хичээх хэрэгтэй. Удирдлагын зүгээс тэднийг давтан сургах, илүү хурдан дадлагажуулах, онолын мэдлэгийг нь дээшлүүлэх системтэй арга хэмжээ авч байна. 2019 оны сүүлчээр 30-аад насны 20 гаруй залуусыг ОХУ руу ахисан түвшний сургалтанд явууллаа. Тэд маань эргэж ирээд үйлдвэртээ, шинээр өргөжих цех дамжлагадаа ажиллана. Бид шат шатанд удирдах ажилтнуудыг бэлтгэж байна. Удирдах ажилтныг бэлтгэнэ гэдэг их чухал ажил. Энд ажиллах хугацаандаа инженер, техникийн 400-гаад ажилтныг өөр өөрсдийнх нь ажил мэргэжлийн чиглэлээр дэвшүүлсэн. Сайн ажиллаж байж сайхан амьдарна гэдэг зарчмыг манай хүмүүс ойлгох хэрэгтэй.

-Хүн рүү хандсан бодлого хэрэгжүүлж байгаа юм байна. Ажилчдынхаа нийгмийн асуудалд бас их анхаардаг гэдэг.

-Эцсийн дүндээ “Эрдэнэт үйлдвэр” монгол хүний төлөө ажиллаж байгаа. Манайх ахмадууддаа нэмэлт тэтгэвэр олгодог. Улсад ажилласных нь төлөө төрөөс тогтоосон тэтгэвэр дээр нь “Эрдэнэт үйлдвэр”-т ажиллаж байсных нь төлөө 120-250 мянган төгрөг нэмж олгож байна. Нэмэгдэл тэтгэврийг өсгөхдөө тэтгэврийн зөрүүг багасгах төрийн бодлогын хүрээнд зохицуулалт хийж, зөрүүг аль болох бага байлгахыг зорьж байна. Түүнчлэн, гэр бүлийг дэмжих, хүн амаа өсгөх бодлогод хувь нэмрээ оруулж, амаржаад, хүүхдээ асрах чөлөөтэй байгаа ээжүүдэд сар бүр 500 мянган төгрөг өгдөг.

“Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ нь цалин хөлс, урамшууллын бодлогын хүрээнд ажилтнуудынхаа цалинг сүүлийн гурван жилд 45 хувиар, үүнээс 2019 онд 20 хувиар нэмэгдүүлсэн. Ингэснээр нэг ажилтны дундаж цалин 2.9 сая төгрөгт хүрсэн. Нэг айлын орлого сар бүр 900 мянган төгрөгөөр нэмэгдэнэ гэдэг жилдээ 11 сая орчим төгрөг болно. Анхан шатны удирдах ажилтны үүрэг оролцоо, манлайллыг нэмэгдүүлэх, ур чадварыг хөгжүүлэх, урамшуулах зорилгоор “Манлайлагч мастерын нэмэгдэл цалин”-г шинээр бий болгож, 40 мастерт сар бүр 600 мянгаас нэг сая төгрөгийн нэмэлт цалин, тэргүүлэх зэрэгтэй мэргэшсэн ажилчдад сар бүр 300 мянган төгрөгийн нэмэгдэл олгож байна. 2019 онд ажилчдын орон сууцны хороолол барих ажлыг эхлүүлсэн бөгөөд ажилтнууддаа орон сууцны асуудлаа шийдвэрлэхэд нь дэмжлэг үзүүлж 518 ажилтанд 6.2 тэрбум төгрөг олгосон. Мөн тэргүүний найман ажилтанд амины орон сууц олголоо. Энэ мэтээр ажилтан, ажилчид руугаа хандсан бодлого явуулж байна. “Эрдэнэт үйлдвэр”-т ажиллана гэдэг нэг талаас том бахархал. Нөгөө талаас том хариуцлага юм даа.

-“Эрдэнэт үйлдвэр”-т ирэхэд тань өр, авлагаас эхлээд олон жил шийдэгдээгүй асуудалтай, жаахан тааруухан байдалтай угтсан шиг санагдлаа. Тийм байдлыг нь хараад ямар сэтгэгдэл төрсөн бэ. Яасан сэтгэлгүй ажиллаа вэ ч гэдэг юм уу, тиймэрхүү бодол төрсөн үү?

-Миний хувьд “Эрдэнэт үйлдвэр” цоо шинэ газар биш гэж дээр хэлсэн. Дэлхийн хэмжээний, тасралтгүй үйл ажиллагаатай том үйлдвэрийн хувьд асуудал, хүндрэл бэрхшээл байлгүй яахав, амаргүй шүү дээ. Эгзэгтэй цагт ажиллаж байна. Гэхдээ уул уурхайн салбарын  маань нэг л эд эс, салаа мөчир нь учраас “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийг удирдахад мэргэжлийн хүний хувьд хүндрэл бэрхшээл бага байна. “Эрдэнэт үйлдвэр” 40 гаруй жилийн түүхтэй. Энэ хугацаанд  дөрвөн орос, таван монгол хүн ерөнхий захирлаар ажилласан байна. Би 10 дахь ерөнхий захирал нь. Түүхэн 40 жилийн хугацаанд хийсэн бүтээсэн, алдсан оносон бүхнийг судалж үзлээ. Хамгийн гол нь энэ үйлдвэр өчигдөр ямар байсан, өнөөдөр ямар байна, маргааш ямар болох вэ гэдгийг зураглах нь чухал байв.  “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн хэт ирээдүйг төр засгийн түвшинд шийдэж өгснийг дээр хэлсэн дээ. Одоо бол ирээдүйгээ харж зүтгэх л үлдсэн, ингэж ч ажиллаж байна.

Үргэлжлэл бий...

Эх сурвалж: http://www.npost.mn/

Бүлэг Ярилцлага

      Эрдэнэт үйлдвэрийн уурхайчид өнгөрсөн  сарын үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөт ажлаа дүгнэлээ. Оны эхний 2 дугаар сард 2009  мянган метр куб уулын цул гаргаж, төлөвлөгөөг 101.6 хувиар биелүүлсэн байна. 2020 оны эхний хоёр сарын уулын цул гаргалтын үзүүлэлтийг  өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 4184 мянган метр куб буюу төлөвлөгөөг 3 хувиар илүү гүйцэтгэсэн дүнтэй байна. Хөрс хуулалтын төлөвлөгөө энэ хугацаанд 101.3 хувиар биелж, Ил уурхайнхан 856.8 мянган метр куб хөрс хуулалт хийжээ. 2 дугаар сарын үзүүлэлтээр нийт 2938 мянган тонн хүдэр олборлож, төлөвлөгөөг 101.8 хувиар, исэлдсэн хүдэр олборлолтын төлөвлөгөөг 106.5 хувиар тус тус биелүүлэв. Уурхайчид 2 дугаар сард 43200 тууш метр өрөмдлөг, оны эхний хоёр сард нийт 85700 тууш метр өрөмдлөгийн ажил гүйцэтгэжээ.

      Баяжуулах үйлдвэрт оны эхнээс 5378 мянган тонн хүдэр боловсруулсан бол 2 дугаар сарын энэ үзүүлэлт 2612 мянган тонн буюу төлөвлөгөөний биелэлт 101.4 хувьтай байна. Хүдэр дэх металл буюу зэс, молибдены агуулгын төлөвлөгөө 100-104.5 хувиар, металл авалтын төлөвлөгөө 100-11 хувиар тус тус биелжээ. Мөн зэс болон молибдены баяжмал гаргалт 101.7-113 хувь, баяжмал дахь металл авалт 101.8-117.9 хувийн биелэлттэй байна. Өнгөрсөн сард 45763.8 тонн зэсийн баяжмал, 451.31 тонн молибдены баяжмал ачигдаж, ачигдсан баяжмалын зэсийн чанар 102.3 хувь, молибдены чанар 104.4 хувьтай гарчээ.  

М.Балжинням

Фото: Б.Баттөгс

Мэдээний төрөл

Календарь

« 3-р сар 2020 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Зургийн цомог