• Б.МЯНГАНБАЯР: “Би хотынхоо, үйлдвэрийнхээ төлөө юм хийх ёстой” гэдэг бодол санааг аваасай

        ОХУ(ЗХУ)-д болон хуучин социалист системийн орнуудад их, дээд сургууль төгсөгчдийн IV чуулганыг энэ сарын 17-ны өдрийн 14.00 цагаас Эрдэнэт хотноо зохион байгуулахаар төлөвлөжээ. Чуулганы бэлтгэл ажил хэрхэн хангагдаж байгаа талаар “ОХУ (ЗХУ)-д сургууль төгсөгчдийн холбоо”-ны Орхон аймгийн салбарын тэргүүн Б.Мянганбаяр гуайтай ярилцлаа.     -ОХУ-д сургууль төгсөгчдийн чуулга уулзалтыг сэргээх нь ямар ач холбогдолтой вэ?   -Холбооны анхдугаар чуулганыг 2008 онд Эрдэнэт үйлдвэрийн дэмжлэгтэйгээр зохион байгуулсан. Анхдугаар чуулганаас уриалга гаргаж, холбооны зорилго, чиглэлийг тодорхойлсон нь хамгийн том ололт байсныг энд хэлэх нь зөв байх. Тухайн үед 11 хүний бүрэлдэхүүнтэй Удирдах зөвлөлийг сонгоход миний бие гишүүнээр сонгогдож байлаа. 2010, 2012 онд хоёр жилийн хугацаатай чуулганыг зохион байгуулж, түүнээс хойш тасраад байсан юм. “ОХУ-д сургууль төгсөгчдийн холбоо”-г улсын хэмжээнд УИХ-ын дарга Занданшатар тэргүүлж, энэ жил ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путиныг ирэх үеэр Улаанбаатар хотод ээлжит чуулганыг зохион байгууллаа. Одоо орон нутагтаа хийхээр төлөвлөн, бэлтгэл ажлаа хангаж байна. Их, дээд сургууль төгсөгчдийн хувьд эргэх холбоогоо сайжруулах, хоорондоо танилцах, мэдлэг туршлагаа хуваалцах боломжийг бүрдүүлэх нь олон талын ач тустай. Нэгд, хотоо хөгжүүлэх, үйлдвэрлэлийн үр ашгийг дээшлүүлэх, шинэ техник технологи нэвтрүүлэх чиглэлээр хийж байгаа залуучуудын инновацийн ажлыг судалж, үр дүнг нь олон нийтэд түгээх, сурталчилах, боломжтой бол төгссөн сургуульд нь зуучлах, мэдээлэх ажлуудыг зохион байгуулна. Хоёрдугаарт, улс орны хөгжилтэй холбогдуулан залуучуудыг чадавхижуулах шаардлага бий болж байна. Энэ хүрээнд төгссөн сургууль дээрээ очиж дадлага хийх, мэргэжил дээшлүүлэн суралцахад нь гүүр болно гэж үзэж байгаа.     -Хойд хөршид сургууль төгсөгчдийн тоон судалгаа бий юу?    -Орхон аймгийн хэмжээнд ОХУ-д их, дээд сургууль төгссөн 400-500 хүн байна гэсэн тоон судалгааг хэдэн жилийн өмнө гаргаж байсан. Өнөөдөр Эрдэнэт үйлдвэрийн хэмжээнд ажиллаж байгаа 340-өөд, ажлаас чөлөөлөгдсөн болон тэтгэврийн насны 400 орчим төгсөгч байгааг судалгаагаар гаргасан. Эрдэнэт үйлдвэрийн хэмжээнд 700 гаруй хүн байна гэж бодвол аймгийн хэмжээнд чамгүй тоо гарах байх. Ер нь сургууль төгсөгчдийн бүртгэлийг нарийн гаргахыг зорьж байна. Энэ нь алсдаа хэрэгтэй.     -Чуулга уулзалтын хүрээнд ямар ажлууд зохион байгуулах вэ?     -Чуулганд “Монгол-Оросын найрамдлын нийгэмлэг”-ийн дарга, БНМАУ-ын баатар, сансрын нисгэгч Ж.Гүррагчаа, ОХУ-д сургууль төгсөгчдийн /МАВСУЗ/ холбооны дэд тэргүүн, Монгол Улсын Гавьяат багш Д.Цогзолмаа нарыг урьсан. Тэд Халхын голын 80 жилийн ойг тэмдэглэн өнгөрүүлэх хүрээнд хийгдсэн ажлууд, холбооны зүгээс цаашид тавих зорилго, зорилтуудаа тодорхой ярьж, танилцуулга мэдээлэл хийхийн зэрэгцээ санал хүсэлт хүлээн авч, төгсөгчидтэй чөлөөт ярилцлага хийх юм. Төгсөгчид хоорондоо танилцахаас гадна “Би хотынхоо, үйлдвэрийнхээ төлөө юм хийх ёстой” гэдэг бодол санааг аваасай гэж хүсч байна. Энэхүү чуулга уулзалт нь өргөн утгаараа Монгол-Оросын найрамдлыг бэхжүүлэхээр хийж байгаа ажлуудын нэг.     -Өнөөгийн залуучуудын дийлэнх хувь нь сайн сургуульд мэргэжил дээшлүүлж, мэдлэг чадвараа зузаатгахыг хүсч байгаа гэдэгт эргэлзэхгүй байна. Ямар сур    -ОХУ-ын Уралын их сургууль дэлхийн “ТОП 100” сургуулийн жагсаалтад орохоор хөтөлбөр боловсруулан ажиллаж байгааг энд онцолмоор байна. “ТОП” шалгуурыг хангахын тулд нийт суралцагчдын тодорхой хувь нь гадаад оюутан байна, гадаадын улс орнуудтай хамтран ажиллах төсөл хэрэгжүүлэх, сургууль төгсөгчдийн эрдэм шинжилгээний бүтээллийг Олон улсын сэтгүүлд хэвлүүлэх зэрэг олон ажил багтдаг. Тиймээс гадаадын төгсөгчидтэйгээ холбоо тогтоож, гаднаас оюутан элсүүлэх, суралцуулах сонирхолтой болжээ. Уралын их сургууль Эрдэнэт үйлдвэртэй олон жилийн хамтын ажиллагаатай. Саяхан 17 инженер залуу тус сургуульд суралцахаар явлаа. Эрдэнэт үйлдэрт цагаан тоос дарах болон өнгөт металлургийн чиглэлээр хамтран ажиллахдаа Технологийн сургууль дээр тоног төхөөрөмж бүхий кабинет байгуулах боломжтой эсэх талаар бид санал оруулсан. Мөн Технологийн сургуулийн оюутнуудыг 2+2 хөтөлбөрөөр буюу сургалтынхаа 2 жилийг Уралын их сургуульд, үлдсэнийг эх орондоо суралцан хоёр дипломтой төгсөх талаар санал дэвшүүлээд байна. Сургуулийн дэргэдэх Мэргэжил дээшлүүлэх институтэд Эрдэнэт үйлдвэрийн инженер техникийн ажилтнууд суралцдаг байсан. Энэ уламжлалаа сэргээн, сургуультайгаа хамтран ажиллах боломж, гарц нээлттэй байна.     -Та өөрийн ажил, амьдралын арвин туршлагаас бидэндтэй хуваалцахгүй юу? ЗХУ-д ямар сургууль дүүргэсэн бэ?   -Миний бие ЗХУ-ын Свердловскийн Политехникийн дээд сургуулийг төгсөж, ЗХУ-ын Коммунист намын дэргэдэх Нийгмийн шинжлэх ухааны институтад докторын зэрэг хамгаалсан. Миний амьдралын бүх зүйл ЗХУ-д суралцаж боловсрол эзэмшсэнтэй холбоотой гэж боддог. Тэр ч утгаараа талархах сэтгэлийнхээ илэрхийлэл болгож холбооны ажилд идэвхитэй оролцохыг хичээж явна. “Свердловск хотын Политехникийн дээд сургууль төгсөгчдийн холбоо” гэж бий. Тус холбоог Улаанбаатар хотын захирагч асан Г.Мөнхбаяр ахалж, би тэргүүлэгчийн хувиар үйл ажиллагаандаа оролцож ирсэн.     -Таныг Эрдэнэт хотын намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн даргын хариуцлагатай алба хашиж явсныг мэдэх хүн олон бий. Ажлын гараагаа хаанаас эхэлж байв?    -Миний бие 1967 онд Свердловскийн Политехникийн дээд сургуулийг төгсөөд 52 жил болж байна. ЗХУ-д оюутан байх үед сурлага, сахилгаараа шилдэг хүүхдүүдийг намд элсүүлдэг байлаа. Энэ журмаар намын гишүүн болж эх орондоо эргэн ирсэн юм. Улаанбаатар хотын Автозасварын заводын инженерээс ажлын гараагаа эхэлж, Ерөнхий инженер болтлоо дэвшин ажилласан. Тэр цагаас хойш тэтгэвэрт гарах хүртлээ улс төрийн ажилтан буюу намын хариуцлагатай ажил албан тушаал хашиж байлаа. Ажилчны хороонд Намын хорооны нэгдүгээр дарга, Эрдэнэт хотын намын хороонд нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, сүүлд Ардчиллаас хойш ОХУ-ын БНТува улсын Ерөнхий консулаар ажилласан. Тувагаас эргэж ирээд Эрдэнэтийн Оёдлын цехийн даргаар ажиллаж байгаад өндөр насны тэтгэвэртээ гарсан. 1980 онд Коммунист намын дэргэдэх НШУ-ны төвд түүхийн ухааны докторын зэрэг хамгаалсан.    -Нэг ажлаас нөгөөд хөрвөж ажиллахдаа ур чадвараа хэрхэн ахиулж байв? Таны хувьд хамгийн их ачаалалтай ажил аль нь байсан бэ?   -Би 1985 онд 42 настайдаа Эрдэнэт хотын Намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн даргаар ирсэн. Тэр үед залуу байж гэж бодогддог. Нэг намын системтэй байх үед бүх зүйл дээр намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга шийдвэр гаргадаг байлаа. Ер нь намын ажилтай холбоогүй зүйл гэж байсангүй. Тэр ч утгаараа хувь хүнээс хамгийн их ур чадвар шаардсан ажил байсан гэж бодож байна. Энэ албан тушаал дээр сууж байгаа хүн олон талын боловсрол, мэдлэгтэй байх ёстой. Би Металлургийн буюу цутгуурын инженер мэргэжилтэй хүн. Гэтэл зориуд энэ том үйлдвэр дагасан хотыг удирдахад техникийн боловсролтой хүн байх шаардлагатай гэж үзсэн хэрэг л дээ. Мэргэжлийн чиглэлээр Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлагууд, инженер техникийн ажилтнуудтай уулзахад ямар ч байсан мэргэжлийн баримжаатай, энэ хүн худлаа хэлж байна уу, үгүй юу гэдгийг ялгаж таних чадвартай байлаа. Үндсэндээ суурь мэргэжил дээрээ үндэслэн өөрийгөө хөгжүүлж, тавигдсан шаардлагад тохируулан уншиж судалж, харилцаандаа их анхаарсан. Нэр төрөө өсгөхийн тулд бус улс орны эрх ашгийн үүднээс эдгээрийг хийдэг байлаа.    -Өнөөгийн залуучуудад хандан таны хэлэх үг?   -Би өөрийн амьдралын түүхээс цухас ярья. Улаанбаатар хотын Намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга н.Алтангэрэл намайг өрөөндөө дуудаж, “Автозасварын заводын намын хорооны даргаар тавина” гэсэн саналаа хэлсэн юм. Тухайн үед Зөвлөлтийн хөрөнгөөр тохижуулсан Автозасварын завод нь 1200-аад хүнтэй, 1000 машинд их завсар хийдэг томоохон бүтэц байлаа. Намын ажлын талаар ойлголтгүй, тэр чиглэлийн сургууль соёл төгсөөгүй надад энэ санал хэтэрхий ахадсан. Үүнийгээ ч хэлсэн. Гэтэл н.Алтангэрэл дарга, “Би 29 насандаа Хүнсний үйлдвэрийн Сайдаар ажиллаж байлаа. Мянганбаяр аа, чи 29 насандаа 1200 хүнтэй жижиг заводыг ахлаад явж чадна. Юуны тулд ЗХУ-д сургууль төгслөө” гэж билээ. Ингээд би хорооны даргын үүрэгт ажилд томилогдсон. Итгэл, хариуцлага дааж явна гэдэг амаргүй. Дараа нь ЗХУ-д Намын сургууль төгсөж ирээд Ховд аймаг хариуцсан хорооны зохион байгуулагчаар ажиллаж байгаад Ажилчны районы Намын хороон даргын ажлыг хийсэн байдаг юм. Тэндээсээ Эрдэнэтдээ ирсэн. Энэ бүхнийг хэлэхийн учир нь хүн алсаа харсан зорилготой байх хэрэгтэйг залуустаа хэлэхийг хүслээ. Зорилгодоо хөтлөгдөн, өөрийгөө удирдах нь хамгийн зөв. Хариуцлагатай ажил хийхийн хэрээр өөртөө өндөр шаардлага тавьдаг юм билээ. Хамгийн наанадаж ажилдаа цагтаа ирдэг, цагтаа тардаг, ажил дээрээ үр бүтээлтэй ажиллах гээд олон зүйл яригдана. Зүгээр цаг өнгөрөөж суух нь сонин биш, санаачилгатай ажиллах хэрэгтэй л гэж зөвлөмөөр санагддаг. Аливаа санаачилга жижигдэнэ гэж байдаггүй. Эмх цэгцтэй, шударга байх тухай бодох хэрэгтэй. Одоогийн хүмүүс ядарсан зүдэрснээ гайхаж, халаглан, хэт залхуу болсон юм шиг санагддаг. Хот суурин газар амьдарч байгаа хүмүүст даарч хөрөх асуудал алга, сайхан л байна шүү дээ. Дэнгийн гэрэлд ном уншдаг цаг үе өнгөрсөн. Улс орныхоо хөгжлийг эерэгээр харж байна. Бид шилжилт, өөрчлөлтийг өөдрөгөөр харах хэрэгтэй.    -ОХУ-д сургууль төгсөгчдийг уриалсан үгээр энэ ярилцлагаа өндөрлье?    -Бидний зохион байгуулах үйл ажиллагаанд хүрэлцэн ирээрэй гэж төгсөгчдөө уриалмаар байна. Та бүхэнтэйгээ хамт санаа оноогоо хуваалцан, цаашдын ажлаа төлөвлөн ярилцъя. И.Чинтогтох Фото: Ш.Лхамсүрэн   Дэлгэрэнгүй...
  • “Эрдэнэс Тавантолгой”-н ажилтнууд Эрдэнэт үйлдвэрээс туршлага судлав

       Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ, “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн хамтын ажиллагааны хүрээнд тус компанийн ХАБЭА-н 22 ажилтан өчигдөр ирж, манай үйлдвэрээс туршлага судаллаа. Зочдыг  үйлдвэрийн газрын ХАБЭА-н хэлтсийн удирдлага хүлээн авч  үйл ажиллагаа, бүтэц, зохион байгуулалт, хэрэгжүүлж буй шинэ төслүүдийн талаар дэлгэрэнгүй танилцуулж, ярилцлага хэлэлцүүлэг өрнүүллээ. Эрдэнэт үйлдвэрийн ХАБЭА-н бодлого, зардлын бүрдэл, аюултай тохиолдлыг хэрхэн судалж буй зэрэг асуудал тэдний анхаарлыг татаж, заримыг нь компанидаа нэвтрүүлэх боломжтойг хэлсэн. Тэд Ил уурхай, Баяжуулах үйлдвэр, Эрдэнэт сувиллын цогцолбор, Технологийн сургуулийн үйл ажиллагаатай танилцлаа. Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-тай энэ оны 6-р сарын 28-нд хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан юм.    Я.Энхтуяа     Дэлгэрэнгүй...
  • Бага агуулгатай хүдрийг баяжуулж байгаа туршлагыг нэвтрүүлнэ

       Дэлхийд байгаа зэсийн нөөц 5.6 тэрбум тонн, үүнээс тодорхойлогдсон нөөц нь 2.1 тэрбум тонн, уул уурхайн олборлох хүчин чадал нь 24 сая тонн байгаа бол уул уурхайн байгууллагууд 20.6 сая тонн зэс олборлон гаргаж байна. Энэ судалгааг Засгийн газар хоорондын байгууллага болох Олон улсын Зэс судлалын байгууллагын ээлжит хуралдааны үеэр мэдээлжээ.     Олон улсын зэс судлалын байгууллагад зэс үйлдвэрлэдэг болон зэс хэрэглэдэг 26 орон гишүүнчлэлээр элсжээ. Энэ байгууллагад Монгол Улс 2017 онд нэгдэн хамтын ажиллагааг Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн хариуцан ажилладаг юм.     Жилд хоёр удаа хурлаа зохион байгуулдаг уламжлалтай тус байгууллагын ээлжит хуралдаан Португал улсын Лисбон хотноо болж Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн, Экспорт, борлуулалтын хэлтсийн дарга Я.Пүрэвээ нар оролцоод ирлээ.    Хуралдаанд гишүүн орнуудаас гадна ажиглагчаар арав гаруй орны төлөөлөгчид оролцож зэсийн талаарх техник, технологи, байгаль орчин хамгаалал, эрүүл ахуй, зэсийн худалдаа, зэсийн зах зээлийн цаашдын чиг хандлага ямар байгаа талаар судалгаа хийж гарын авлага, ном бэлтгэн гишүүн байгууллагууддаа өгдөг байна.    “Энэ байгууллага нь зэс худалдан авалт, зэсийн зах зээлийн тухай дэлхий дахинд цогц мэдээллийг хүргэх зорилготой юм. Хуралдаанаар зэсийн эргэн тойронд өрнөж буй үйл явдлыг багцлан гишүүддээ өгдөг. Өмнөх хурлаас гарсан шийдвэрийг үндэслэн дүгнэлт хийж,  цаашид хэрхэн тухайгаа ярилцаж санал бодлоо солилцлоо” гэж Эрдэнэт үйлдвэрийн Экспорт, борлуулалтын хэлтсийн дарга Я.Пүрэвээ ярилаа.     Зэсийн уурхайнуудын агуулга буурч, зэсийн хэрэглээ өсөж байгаа энэ үед дэлхий нийтээр зэсийн хэрэглээг хэрхэн хангах асуудлуудыг ч энэ удаагийн хурлаар онцлон хөндсөн байна. Түүнчлэн байгаль орчны нөхөн сэргээлт, зэсийн баяжмалын хорт элементүүдийн хязгаарыг хэрхэн доошлуулах, бага агуулгатай хүдрийг баяжуулж байгаа туршлагыг нэвтрүүлэх зэрэг илтгэлүүдийг хэлэлцэж, зэсийн цаашдын хандлагын талаар санал бодлоо солилцжээ.      А.Бямбамаа Дэлгэрэнгүй...
  • Бутлагдсан хүдэр дамжуулах хүчин чадал нэмэгдэв

       Эрдэнэт үйлдвэрийн голт зүрхэн цех болох Баяжуулах үйлдвэрийн Бутлан тээвэрлэх хэсгийн 11, 17-р конвейерийн редукторыг шинэчлэн солих ажил өчигдөр 16 цагийн турш үргэлжилж, 23 цаг 30 минутад тоног төхөөрөмжийг амжилттай залгалаа. ХБНГУ-ын Sew euro driwe компанийн ХЗК-260 маркийн хоёр редуктор конвейерт суурилуулснаар цагт 3600 хүртэл тонн хүдэр нунтаглалт руу дамжуулах боломж бүрдэж, хүчин чадал нэмэгдлээ. Ингэснээр төв корпусын есөн тээрмийг хүдрээр найдвартай хангахаас гадна засварын ажил багасаж, үйлдвэрлэлийн найдвартай ажиллагаа бүрэн хангагдав. Тус хэсгийн тоног төхөөрөмжийг түр хугацаанд зогсоож хийсэн техникийн шинэчлэлийн хүнд ачаалалтай энэхүү ажлыг Баяжуулах үйлдвэрийн Засварын болон Бутлан тээвэрлэх хэсгийн ажилчид нарийн тооцоолол, өндөр зохион байгуулалттайгаар хамтран гүйцэтгэсэн байна. Редукторыг хүчин чадал өндөртэй, орчин үеийнхээр шинэчлэх ажил хуучин конвейруудын 60 орчим хувьд нь хийгджээ. Эхнийхийг 2013 онд шинэчилсэн бөгөөд одоогоор эвдрэл доголдол гараагүй хэвийн ажиллаж байна. Мөн техникийн шинэчлэлийн хүрээнд Бутлан тээвэрлэх хэсэгт АНУ-д үйлдвэрлэсэн “Метсо” компанийн бутлуур суурилуулах ажил үргэлжилж байна. Ирэх жил нэг дунд, нэг жижиг бутлуур солих юм. Ингэснээр жилд 22 сая тонн хүдэр хүлээн авч бутлах нөхцөл бүрдэнэ. Харин энэ жилийн хувьд тус хамт олон 17 сая 233 мянган тонн хүдэр хүлээн авч боловсруулахаас 104 мянган тонноор илүү гаргасан амжилттай явна. М.ОДГЭРЭЛ Фото: Б.БАТТӨГС Дэлгэрэнгүй...
  • Б.Мажинбуу: Найрамдал, хамтын ажиллагааны өдрүүдийн уламжлалыг хадгалж, залуу үеийнхэнд ойлгуулж, үлдээх учиртай

       Жил бүрийн намар Монгол-Орос хоёр орны найрамдалт харилцааны түүх, дурсгалыг сэргээж, үнэ цэнийг эргэн сануулж байдаг найрамдлын өдрүүд Эрдэнэт хотод өрнөдөг. Энэхүү уламжлалт өдрүүдийн энэ удаагийн онцлог, үйл ажиллагааны талаар Монгол-Оросын найрамдлын Эрдэнэт нийгэмлэгийн тэргүүн Б.Мажинбуутай ярилцлаа.    - Монгол-Оросын найрамдлын сарын ажил энэ жил уламжлал ёсоор зохион байгуулагдаж байна. Сарын ажлын сонин хачины талаар ярилцахын өмнө гадаад улс орнуудтай соёлоор харилцаж ирсэн найрамдлын нийгэмлэгийн үүх түүхээс өгүүлнэ үү?    - 1947 онд Улаанбаатар хотод ажиллаж байсан Монголын тэргүүний сэхээтнүүд гадаадтай соёлоор  харилцах Монгол  нийгэмлэг гэж байгуулсан байдаг. Тэр үеийн сэхээтнүүд тухайн үеийн Зөвлөлт Холбоот улсад суралцаж ирээд, тэнд сурч мэдсэн соёл болон бусад зүйлээ  Монголдоо нэгтгэн сурталчлах зорилгоор шатар тоглох, шүлэг, уран зохиол бичих, Оросын зохиолчдын бүтээл туурвилаас уншиж, ярилцах, орчуулга хийх, дүү шүлэг, бүжгийн уралдаан явуулах зэрэг олон хэлбэрээр тус нийгэмлэгийн үйл ажиллагааг зохион байгуулж байв. Монголын тухайн үеийн сэхээтнүүд болох нэрт эрдэмтэн Б.Ширэндэв, дипломатч Н.Лхамсүрэн, Ц.Дамдинсүрэн, Б.Ринчен нарын бичгийн их хүмүүс энэ байгууллагыг эхлүүлж, авч явж байсан. 1950-иад оны эхэн үед социалист орнууд бий болж, манай улсын гадаад харилцаа өргөжин, дипломат холбоо тогтоох хамтын ажиллагаа идэвхтэй эхэлсэн.  Энэ үед Зөвлөлт улстай холбоо харилцаагаа бэхжүүлж, хөгжүүлэх шийдвэр гарч, 1952 онд Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын нийгэмлэг хэмээх байгууллагыг байгуулсан түүхтэй юм. Тэгэхээр уг байгууллагын үүслийг 1947 оноос эхлэлтэй гэж үздэг. Түүхэн хөгжлийнхөө явцад тус байгууллагын нэр дөрвөн удаа өөрчлөгдсөн байдаг. Эхнийх нь Гадаадтай соёлоор харилцах Монголын нийгэмлэг гэж байсан бол Монгол-Оросын соёлын харилцааны нийгэмлэг, Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын нийгэмлэг, Найрамдлын нийгэмлэгүүдийн Монголын эвлэл гэх зэргээр өөрчлөгджээ. Найрамдлын нийгэмлэгүүдийн Монголын эвлэл гэж нэрлэсний учир гэвэл 1990 онд хуучин ЗХУ задарч, бүрэлдэхүүнд нь байсан 15 бүгд найрамдах улс биеэ даасантай холбоотой юм. Өөрөөр хэлбэл, биеэ даасан улс орнуудыг нэгтгэн Найрамдлын нийгэмлэгүүдийн Монголын эвлэл гэж нэрлэсэн юм билээ. Энэ үеэс бас Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын сарын ажил гэж бий болсон. Найрамдлын сарын ажлыг 1921 оны 11 сарын 5-нд  Монгол, Зөвлөлтийн хооронд хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулснаар хаалтын үйл ажиллагааг нь зохион байгуулж байв. Харин нээлтийг нь жил бүрийн 10 сарын 5-нд эхлүүлж, нэг сарын туршид найрамдал, хамтын ажиллагааны олон хэлбэрийн арга хэмжээ явуулж ирлээ. Энэ уламжлал 1990 он хүртэл үргэлжилсэн. Харин 1990 оноос социалист нийгэм зах зээлийн тогтолцоонд шилжих болсноор бусад улсуудын  найрамдлын нийгэмлэгүүд тус тусдаа салсан ч Монгол дахь нийгэмлэг уламжлалаа барьж үлдсэн байдаг. Хэдийгээр Монголын найрамдлын нийгэмлэг үйл ажиллагаагаа  зогсоогоогүй ч найрамдлын сарын ажлыг урьдынх шигээ өргөн хүрээтэй тэмдэглэдэггүй болчихсон. Ийм идэвхгүй үе 2000 он хүртэл үргэлжилсэн гэж хэлж болно.  Харин манай Эрдэнэт хотын хувьд 1974 оноос эхлэн найрамдлын сарын өдрүүдийг  тогтмол тэмдэглэж ирсэн.  Учир нь Эрдэнэт хот бол Монгол-Зөвлөлтийн ард түмний найрамдлын үр шимээр боссон. Тухайн үеийн Зөвлөлт холбоот улсын эдийн засаг, техник технологи, боловсон хүчний бүрэн дэмжлэгээр байгуулсан тул Эрдэнэтчүүд найрамдлын сараар хязгаарлагдахгүй өргөн хүрээ, урт удаан хугацаанд хамтын ажиллагаагаа олон хэлбэрээр өргөжүүлж ирснийг онцлох учиртай.  Ер нь 2000 оноос Монгол-Оросын хамтын ажиллагааны дахин сэргэлтийн үе эхэлсэн гэж болно. Найрамдлын сарын ажил ч мөн энэ үеэс эргэн идэвхжиж, маш өргөн цар хүрээнд өндөр ач холбогдолтой болж байна. ОХУ-ын Ерөнхийлөгчөөс эхлээд яам, хэлтсийн бүх сайд, удирдлагууд, төрийн Думын гишүүд хүрэлцэн ирж оролцдог болсон. Тиймээс найрамдлын сарын ажил гэж нэрлэж байсныг найрамдал, хамтын ажиллагааны өдрүүд гэж өөрчилсөн. Энэ өдрүүдийн хүрээнд  манай хоёр орон  нийгэм, эдийн засаг, соёл спорт, бизнесийн гээд бүхий л салбарт хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлж, харилцан сурталчилдаг болсоноор энэ сарын ажлын утга учир улам бэхжиж, сэргэсэн. Найрамдал хамтын ажиллагааны сарын ажлыг тэмдэглэж ирсэн түүх гэвэл ийм.    - Найрамдлын нийгэмлэг гэдэг байгууллагын үндсэн чиглэл, зорилго нь юу болохыг дэлгэрүүлж хэлэхгүй юу?    - Манай улс  1921 оноос хуучнаар ЗХУ-тай нягт хамтран ажиллаж, холбоотой байж ирсэн. Тэр үед Монголын эдийн засаг ЗХУ-ын тусламж, дэмжлэгээс хамааралтай байв. Бусад гадаад орнуудтай хамтарч байсан ч тухайн үеийн ЗХУ гол үүрэг гүйцэтгэж байсныг хэлэх хэрэгтэй.  Тиймээс Орос  орны соёл уламжлал, шинжлэх ухааны ололтоос суралцах, түгээн дэлгэрүүлэх зорилгоор 2 орны Найрамдлын нийгэмлэг ажилладаг байлаа.  Одоо ч энэ чиглэлээ баримталж байна. Манай Эрдэнэт хотын хувьд энэ уламжлал, чиг зорилгыг онцгой хадгалж явах ёстой гэж боддог. Өмнө би хэлсэн. Хоёр орны найрамдалт харилцааны үр дүнд Эрдэнэт үйлдвэр, хот байгуулагдаж, Монгол орны нийгэм эдийн засгийн хөгжилд үнэтэй хувь нэмрээ оруулсаар байна. Энэ утгаар нь авч үзвэл, Монгол-Оросыннайрамдал, хамтын ажиллагааны өдрүүдийн  уламжлалт үйл ажиллагааг  цаашид хадгалж, залуу үеийнхэнд өвлүүлж үлдээх ёстой. Нөгөө талаас, энэ бол Монголын түүхийн нэгэн хэсэг гэж хэлж болно. Түүхийг түүх чигээр нь үлдээх, үнэн мөнөөр нь ойлгуулахад бас энэ байгууллагын зорилго чиглэл оршиж байна.    - Таны хувьд найрамдлын нийгэмлэгийн ажилтай хэдийнээс эхлэн холбогдсон бэ?    - 1976 оны 1 дүгээр сарын 1-нд Эрдэнэт маань хотын статустай болсон. 1974 оноос Булган аймгийн Эрдэнэт хороо гэж нэрлэгдэж байсныг манайхан мэдэх байх. Тэр үеэс л аймаг, хөдөө орон нутаг бүрт Монгол-Оросын найрамдлын нийгэмлэгийн салбар зөвлөл байгуулагдаж байв. Тэгэхээр манай салбар хоттойгоо чацуу юм.  Миний хувьд  1990 онд Эрдэнэт хотын Монгол-Оросын найрамдлын нийгэмлэгийн орон тооны нарийн бичгийн даргаар ажиллаж эхэлсэн. Одоо бол нэр нь өөрчлөгдсөөр Орхон аймгийн Монгол-Оросын найрамдлын Эрдэнэт  нийгэмлэг болж, өдийг хүртэл сонгуульт ажлаа хийж явна. Энэ бүх хугацаанд хамгийн идэвхтэй үйл ажиллагаатай байж ирсэн хөдөө орон нутгийн салбар гэвэл манай Эрдэнэт нийгэмлэг.    - Энэ жилийн Найрамдлын сарын өдрүүдийн онцлог нь юу вэ?    - Энэ удаагийн Найрамдлын сарын өдрүүд хоёр онцлогтой гэж үзэж байна. Энэ онд Монгол улсын тусгаар тогтнолын хувьд маш том ач холбогдолтой Халх голын дайны 80 жилийн ой тохиосон. Халхын голын 1939 оны дайны ялалт бол дэлхийн 2 дугаар дайны ялалтыг авчирхад их нөлөөлсөн гэж Орос болон дэлхийн олон түүхчид дүгнэдэг. Яагаад гэвэл, Халхын голын дайны ялалтад үнэлж баршгүй гавьяа байгуулсан олон Орос жанжнууд бий. Тухайлбал, ЗХУ-ын дөрвөн удаагийн баатар, Г.К.Жуков жанжин Халх голд маш хүчтэй, цэрэг дайны түүхэнд хэрэглэж байгаагүй олон стандарт бус, санаанд оромгүй тактик гаргаж ялалтанд хүргэснийг түүхэн баримтууд өгүүлдэг. Үүнийгээ ч бас дэлхийн 2 дугаар дайнд ашигласан. Энэ утгаараа Халх голын дайны ялалтын ач холбогдол туйлын өндөр. Тиймээс ч энэ намар болсон ялалтын  ойд ОХУ-ын  Ерөнхийлөгч В.В.Путин өөрийн биеэр хүрэлцэн ирж, энэ тухай зарлан хэлсэн. Мөн манай улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын хүсэлтээр Халх гол сумыг жишиг сум болгон хөгжүүлж байна. Нөгөө талаас, Халхын голын ялалт бол Монгол улсын тусгаар тогтнолыг баталгаажуулах, дэлхийн улс орнуудад хүлээн зөвшөөрөгдөхөд хамгийн гол үр нөлөөг үзүүлсэн. Ийм өндөр ач холбогдолтой учраас Халхын голын дайны ялалтын 80 жилийн ойг өргөн хүрээнд тэмдэглэж, энэ жилийн найрамдлын сарын өдрүүдийн үйл ажиллагааг үүнд чиглүүлж байгаа. Энэ сарын 18-ны өдөр болох хаалтын ажиллагааны үеэр Халх голын 80 жилийн ойд зориулсан гэрэл зургийн үзэсгэлэнг иргэдэд дахин толилуулна. Энэ бол энэ удаагийн найрамдал хамтын ажиллагааны сарын ажлын том онцлог болж байна. Мэдээж, уламжлал ёсоор ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын дунд Монгол, Орос дууны тэмцээн, уралдаан болсон.  Мөн 11 дүгээр сарын 15,16-ны өдрүүдэд  Хангайн бүсийн ерөнхий боловсролын сургуулийн 12 дугаар ангийн сурагчдын дунд Орос хэлний олимпиадыг зохион байгуулж байна. Олимпиадын үйл ажиллагаанд БНМАУ-ын баатар, сансрын нисэгч Ж.Гүррагчаа болон ОХУ-д сургууль төгсөгчдийн холбооны Ерөнхийлөгч ирж, оролцоно. Ингэж ач холбогдол өгөхийн учир нь ОХУ-ын Засгийн газрын тэтгэлэгээр суралцагчдын тоог нэмэгдүүлэхэд мөн оршиж байна. Өмнө нь манайхаас 200 хүүхэд л суралцдаг байсан бол сүүлийн жилүүдэд 500, харин энэ оноос 800 хүргэхээр нэмж байгаа. Ер нь манай найрамдал, хамтын ажиллагааны өдрүүдийн зорилго бол ОХУ-д суралцагчдыг дэмжих, орос хэл, соёл шинжлэх ухаанаас суралцан дэлгэрүүлэх чиг шугамыг баримталсаар байгаагийн нэг илрэл нь энэ юм. Мөн энэ удаагийн найрамдлын өдрүүдээр хуучин ЗХУ, одоогийн ОХУ-д сургууль төгсөгчдийн чуулга уулзалтыг зохион байгуулна. 2008, 2012 онуудад уг чуулга уулзалтыг Эрдэнэт үйлдвэрийн дэмжлэгээр хийж байсан. Энэ жил үүнийг сэргээж байна. Эдгээр арга хэмжээг Оросын шинжлэх ухааны төв, ОХУ-ын Элчин сайдын яам, Монгол-Оросын найрамдлын нийгэмлэг, Найрамдлын нийгэмлэгүүдийн Монголын эвлэл зэрэг байгууллага хамтран зохион байгуулж, “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ дэмжин ивээн тэтгэж, оролцож байна.    - Найрамдлын сарын ажлын хаалтын ажиллагаа хэзээ болох вэ?    - Энэ жилийн найрамдал, хамтын ажиллагааны өдрүүдийн хаалтын ажиллагаа 11 сарын 18-нд Соёл урлагийн цогцолбор буюу хуучнаар Уурхайчин соёлын ордонд болно. Уламжлал ёсоор энэ өдөр Найрамдлын өндөрлөг, Монгол-Оросын дөрвөн жанжны хөшөөнд  цэцэг өргөх, Халх голын 80 жилийн ойд зориулсан зургийн үзэсгэлэн, баярын хурал концерт зэрэг цогц үйл ажиллагаа зохион байгуулагдана. Эрдэнэт үйлдвэрийнхэн төдийгүй Орхон аймгийн нийт иргэд, ОХУ-д сургууль төгссөн төгсөгчдийг найрамдлын өдрүүдийн арга хэмжээнд өргөнөөр оролцохыг энэ дашрамд урьж байна. М.Балжинням Фото Ш.Лхамсүрэн   Дэлгэрэнгүй...
  • Б.Болор-Эрдэнэ: Техникийн шинэчлэлийн ажлууд ирэх онд ч эрчимтэй үргэлжилнэ

       Эрдэнэт үйлдвэрээс хэрэгжүүлж буй “Хөрөнгө оруулалт-2019” хөтөлбөрийн хүрээнд Баяжуулах үйлдвэрийн хэмжээнд хэд хэдэн томоохон бүтээн байгуулалт, техник технологийн шинэчлэлийн ажлууд  хийгдэж байна. Эдгээр ажлын явц, гүйцэтгэл, ирэх оны зорилтын талаар Баяжуулах үйлдвэрийн Механикийн албаны дарга Б.Болор-Эрдэнээс тодруулж, ярилцлаа.          - Баяжуулах үйлдвэрийн хэмжээнд Хөрөнгө оруулалтын жилийн ажлын явц хэрхэн өрнөж байна вэ?    - Баяжуулах үйлдвэрийн хамт олон энэ онд хөрөнгө оруулалтын ажлын хүрээнд хэд хэдэн томоохон бүтээн байгуулалт, техник технологийн шинэчлэл хийхээр төлөвлөн ажиллаж байгаа.Технологийн дарааллаар яривал, механикийн чиглэлээр бутлах тоног төхөөрөмжийн КМД-13 бутлуурыг АНУ-д үйлдвэрлэгдсэн Metso компанийн МР800 бутлуураар солих ажлыг эхэлсэн. Бутлуур бүрэн шинэчлэх энэ ажлыг ирэх 12 сарын 1-нд дуусгахаар төлөвлөж байна. Мөн хүдэр нунтаглалтын тээрмийн хувьд бөмбөлөгт тээрэм дээр  МШЦ 5.5*6.5 маркийн №7 дугаар тээрмийг солих ажил өнгөрсөн сарын сүүлээр эхэлсэн. Өнөөдрийн байдлаар, уг тээрэм солих ажил төлөвлөгөөний дагуу угсралт хийгдэж байна. Өөрөө нунтаглах хэсгийн ММС90*30 №1 тээрмийг солихоор энэ оны засварын ажлын нэгдсэн төлөвлөгөөнд тусгасан боловч одоогоор нийлүүлэлт хийгдээгүй байна. Үүнтэй холбоотойгоор үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөний биелэлтэд өөрчлөлт орж болзошгүй нөхцөл үүсч байгаа. Бидний зүгээс бүхий л шаардлагатай бэлтгэл ажлыг хангасан ч тээрэм өнөөг хүртэл ирээгүй. Үүнийг хэлэх нь зүйтэй байх. Урьдчилсан байдлаар 12 сарын эхний 7 хоногт ОХУ-аас наашаа ачигдана гэсэн мэдээ ирсэн. Хөвүүлэн баяжуулалтын чиглэлээр бид энэ онд томоохон ажлууд төлөвлөөд, гүйцэтгэж байна. Молибдений шинэ флотацийн секц барьж байгаа. Үндсэндээ механик болон цахилгаан талын ажил дууссан. Биелэлт 90-95 хувийн гүйцэтгэлтэй байна. Өнөөдрөөс FLSmidth компаниас холбогдох мэргэжилтнүүд ирж, нийлүүлэгч талаас хариуцах нарийн тохируулгын ажлыг эхлүүллээ. Энэ ажлыг ирэх сарын эхээр дуусгахаар төлөвлөсөн.  Дараагийн бас нэг том ажил Шүүн хатаах хэсгийн молибдений даралтат шүүлтүүр суурилуулах ажил байгаа. Энэ сарын эхээр уг ажил эхлээд, төлөвлөгөөний дагуу хийгдэж байна. Тоног төхөөрөмж нь бэлэн болсон. Одоогоор суурийг нь угсарч байна. Ирэх сарын дундуур дуусгаж, залгахаар төлөвлөж байгаа. Мөн нийлүүлэгч компанийн мэргэжилтнүүд ирж, ажиллана. Техникийн шинэчлэлийн хүрээнд хийгдэж буй ажлуудын тухайд ийм байна.    - Молибдений флотацийн шинэ секц барьж байгаа. Үүнийг ашиглалтад оруулснаар ямар ач холбогдол өгөх вэ?   - Нэгдүгээрт, энэ шинэ секцийн флотмашинууд нь бүрэн автоматжуулагдсан, битүү учир тухайн ажлын байрны нөхцөлийг сайжруулна. Учир нь хуучин секц дээр задгай флотмашинууд нь маш халууны улмаас уур дэгдэн, янз бүрийн урвалжууд нь ажилчдад шууд сөргөөр нөлөөлж байсан. Хоёрдугаарт, үйлдвэрлэлийн тасралтгүй найдвартай ажиллагааг нэмэгдүүлнэ. Гуравдугаарт, хүдэр боловсруулалтын хэмжээ нэмэгдэхэд молибдений флотаци асуудалгүй жигд ажиллах боломж бүрдэнэ. Нөгөө талаас бүтээгдэхүүний чанарт сайн нөлөөтэй. Ийм давуу талуудыг олж харсаны үр дүнд энэхүү техникийн шинэчлэлийг хийж байна.     - Танай цехэд шаардлагатай импорт орлох бүтээгдэхүүн буюу тоног төхөөрөмжийн эд ангиудыг Засвар механикийн заводад үйлдвэрлэх боломжтой. Зарим нэр төрлийг нь үйлдвэрлэж байгаа. Энэ чиглэлд хэрхэн хамтарч байна вэ?    - Мэдээж, энэ тун чухал асуудал. Импорт орлох бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлээр өөрсдийн хэрэгцээ шаардлагыг хангах зорилтыг бид аль аль нь хэрэгжүүлэхийн төлөө ажиллаж байна. Өнгөрсөн онд  Баяжуулах үйлдвэрийн туузан конвейруудын роликийг Засвар механикийн заводад манай захиалгаар үйлдвэрлэж эхэлсэн. Энэ онд бид ийм ролик гаднаас огт аваагүй. Учир нь Засвар механикийн заводын үйлдвэрлэж нийлүүлсэн роликууд манай хэрэгцээг бүрэн хангаж буй. Энэ бол маш талархууштай, үр дүнтэй хамтын ажиллагаа гэж хэлмээр байна. Мөн бид хавтант тэжээгүүрүүдийн хавтанг захиалж хийлгэж байна. Энэ онд бид гурван ширхэг иж бүрдэл хавтанг Засвар механикийн заводад хийлгэж, авч тавьсан. Бас их үр дүнтэй ажил болсон. Чанарын шаардлага хангаж байгаа. Тиймээс цаашид үүнийг ЗМЗ-д   үйлдвэрлээд, нийлүүлээд явах бүрэн боломжтой гэдэг нь харагдсан. Цаашлаад Warman төрлийн булинга шахах насосны эд ангийг үйлдвэрлэх талаар төлөвлөгөө гарган ажиллаж байна. Бид саяхан Хятад улсын зарим үйлдвэрүүдийн үйл ажиллагаатай танилцаад ирсэн. Тэнд хийж байгаа зарим бүтээгдэхүүнүүдийг манай үйлдвэрт үйлдвэрлэх боломжтой нь харагдаж байсан. Иймд Засвар Механикийн Заводын мэргэжилтнүүдийг тусгайлан импорт орлох бүтээгдэхүүнийг нэмэгдүүлэх зорилгоор машин үйлдвэрлэлийн зарим үйлдвэрүүдтэй танилцуулж, Орхон аймгийн аж үйлдвэрлэлийн паркийн үйл ажиллагаатай уялдуулан цогц төлөвлөгөө гарган ажиллах боломжтой гэж үзэж байна.       - Ирэх сард хэд хэдэн шинэчлэлийн ажлууд дуусаж, ашиглалтад орох юм байна. Энэ онд хийхээр төлөвлөсөн их засварын ажлуудын явцыг дүгнэвэл?    - Тоног төхөөрөмжийн шинэчлэлийн бүх ажлууд төлөвлөгөөний дагуу хийгдэж байгааг дахин онцолж хэлье. Энэ оны 4 дүгээр улиралд манайхан ачаалалтай ажиллаж байна. Энэ нь нэг талаас үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөө, нөгөө талаас тоног төхөөрөмжийн шинэчлэлийн ажлууд давхар хийгдэж байгаа. Гэсэн ч манай цехийн хамт олон 12 сарын 14-нөөс өмнө томоохон шинэчлэлийн ажлуудаа дуусгаж, хүлээлгэж өгнө. 2019 онд бид их засвараар 15 ажил хийхээр төлөвлөсөн. Гүйцэтгэл 85 хувьтай байна.     - Энэ онд хөрөнгө оруулалтын бүтээн байгуулалтууд олон хийгдлээ. Ирэх онд ямар ажлууд төлөвлөгөөнд тусгагдсан байгаа вэ?    - Мэдээж, техник тоног төхөөрөмжийн шинэчлэл үргэлжилнэ. Үйлдвэрлэлийн тасралтгүй үйл ажиллагааг хангахын зэрэгцээ шинэчлэлийн ажлуудаа хийнэ. Бутлан тээвэрлэх хэсэгт бутлуурын шинэчлэлийг хийснээр бутлагдсан хүдрийн бүхэллэгийг бууруулж, улмаар цахилгаан эрчим хүч, ган хуягны  зарцуулалтыг багасгах боломжтой гэж харж байгаа. Тиймээс ирэх онд бид хоёр бутлуур болон 4 дүгээр тээрмийг солихоор төлөвлөсөн. Хүдэр боловсруулалтын төлөвлөгөө өсөж байгаа тул үүнтэй уялдуулан засварын цаг нэлээд буурна. Тиймээс 2020 онд засвар үйлчилгээнд ашиглаж буй багаж хэрэгсэлдээ анхаарч, механикжуулах ажлыг эрчимтэй хийнэ. Ирэх оны хоёрдугаар улиралд  Өөрөө нунтаглах хэсгийн ММС тээрмийг солих ажил эхлэнэ. Мөн КМД3000Т2-ДП №12   бутлуурыг Metso компанийн МР800 бутлуураар солино. Нунтаглан баяжуулах хэсгийн МШЦ 5.5*6.5 маркийн №4 дүгээр тээрмийг шинэчлэн солих ажил хийгдэнэ. Түүнчлэн зарим үндсэн конвейрийн хөтлөх механизмыг Герман улсад үйлдвэрлэгдсэн SEW Eurodrive компанийн хөтлөх механизмуудаар солих ажлуудыг  эрчимтэй хийхээр төлөвлөж байна. Энэ бүх техникийн шинэчлэл нь хүдэр боловсруулалтын хэмжээг нэмэгдүүлэхэд үйлдвэрлэлийн  тасралтгүй, найдвартай ажиллагааг хангах гол хөшүүрэг болно. Тиймээс үйлдвэрлэлийн хүчин чадал нэмэгдэх хэрээр техникийн шинэчлэлийн ажил хурдацтай эрчимтэй хийгдэх шаардлагатай юм.    М.Балжинням Фото Б.Баттөгс   Дэлгэрэнгүй...
  • Үйлдвэрлэлийн үндсэн үзүүлэлтүүд бүгд биелжээ

       Баялгийг бүтээгч Эрдэнэт үйлдвэрийн хамт олон  11-р сарын эхний арав хоногийн байдлаар үйлдвэрлэлийн үндсэн үзүүлэлтүүдээ 100-135.1 хувиар биелүүлэн ажиллаж байна.     Уулын цул гаргалт 104.9 хувь, хөрс хуулалт 101.3 хувь, хүдэр олборлолтын төлөвлөгөөг 109 хувиар биелүүлжээ. Хүдэр дэх металлын агуулга зэсээр 101.5 хувь, молбиденоор 125,1 хувиар биелүүлсэн бол  металл авалт зэсээр 100 хувь, молибденоор 135.1 хувь , баяжмал дах металлын агуулга зэсээр 100.8 хувь, молибденоор 103.1 хувиар тус тус биелжээ.    Тайлант хугацаанд ачигдсан зэсийн баяжмалын чанар 100.8 хувь бол ачигдсан зэсийн баяжмал дахь металл 103.9 хувь, ачигдсан молибдены баяжмалын чанар 103.1 хувьтай биелжээ.    Ийнхүү Эрдэнэт үйлдвэрийн хамт олон төлөвлөгөөт даалгавруудаа амжилттай биелүүлэн ажиллаж байна.     А.Бямбамаа   Дэлгэрэнгүй...
  • Н.МАНЧУК: Гадаад харилцаагаа тэлж, оюутнуудаа сургаж дадлагажуулахад анхаарна

       Технологийн сургуулийн Сургалт хариуцсан орлогч захирал Н.Манчуктай тус сургуульд ойрын үед өрнөж буй үйл явдал хийгээд хэтийн зорилтын талаар ярилцлаа.      - Энэ хичээлийн жилд танайд хэчнээн оюутан сурагч суралцаж байна вэ?    - Манай сургууль 2019-2020 оны хичээлийн жилд 164 оюутан, сурагч, суралцагч элсүүлж авсан. Үүнээс ахлах сургуульд 41, мэргэжлийн анхан шатны боловсрол олгох сургалтын нэг жилийн ангид 27, бакалаврын сургалтад 68, магистрт 28 оюутан  элсэж, одоо 728 оюутан сурагч суралцаж байна. Өнгөрсөн хичээлийн жилд 117 оюутан сурагч төгссөн.    - Ахлах сургуульдаа Кембрижийн хөтөлбөр хэрэгжүүлэхээр зорьж байгаа. Энэ талаараа ярина уу?    - Бид Олон улсын Кембрижийн хөтөлбөрийн зөвлөлд хүсэлт явуулсан. Хүсэлтийг маань хүлээн авч хөтөлбөр хэрэгжвэл найман хичээл англи хэл дээр явагдана. Үүнтэй холбоотой ирэх оны нэгдүгээр сард Францаас математикийн ухааны доктор, түүнчлэн гадаадын хэд хэдэн багш урьж, багш нартаа туршлага судлуулахаар зэхэж байна. Одоо бид 10-12-р ангид сургалт явуулдаг энэ хөтөлбөр хэрэгжвэл 9-12-р ангид сургалт явуулах юм.    - Технологийн сургуулийн Боловсролын магадлан итгэмжлэлд орох явц аль шатанд явна?   - Өнгөрсөн хичээлийн жилээс бид тайлангаа бичиж, энэ оны гуравдугаар сард Боловсролын магадлан итгэмжлэлийн Үндэсний зөвлөлд  хүсэлт гаргасан. Тавдугаар сард манай сургууль өөрийн үнэлгээний тайлангаа явуулсан. Ингээд 10-р сарын 16-18-нд БМИҮЗ-ийн зохицуулагч, гурван шинжээч манай сургууль дээр ажилласан. Тэд манай өөрийн үнэлгээний тайлантай холбоотой баримт материалтай танилцаж, сургуулийн багш, оюутнууд, төгсөгч, ажил олгогчидтой уулзаж, сургуулийн үйл ажиллагаатай танилцсан. Энэ нь манай сургуульд гурав дахь удаагаа явагдаж байгаа магадлан итгэмжлэл. 2002 онд анх удаа, 2009 онд хоёр дахиа магадлан итгэмжлэлд орсон. Одоо 10 жилийн дараа гурав дахиа магадлан итгэмжлэлд орж байна.    - Магадлан итгэмжлэлийн дүн хэзээ гарах вэ?    - Шинжээчид бидэнд зөвлөмжөө хараахан ирүүлээгүй байна. Шинжээчдийн зөвлөмжийн дагуу бид шалгуур бүр дээр сайжруулалт хийгээд буцааж явуулна. Түүний дараа шинжээчид тайлангийн үр дүнг комисст хүлээлгэн өгнө. Комиссын шийдвэрээр манай сургууль магадлан итгэмжлэгдэх эсэхийг шийднэ. Төлөвлөгөөт хугацаагаар 12-р сард багтаад шийдвэр гарчих байх.    - Технологийн сургуулийн ирээдүйн талаар таны бодлыг сонсъё?    - Манай хамт олон Олон улсын судалгаанд суурилсан институт болох зорилттой ажилладаг. Үүний тулд эхний ээлжинд гадаад харилцаагаа тэлэх ёстой. Гадаадад үнэлэгдэж байж л олон улсын институт болно. Ингээд хамтран ажилладаг байгууллагуудтайгаа гадаадын тэтгэлэг олгох тухай яриа хэлэлцээр хийж байна. Өнгөрсөн хичээлийн жилээс бид Японы Нагоя, Акита их сургуулийн профессорыг урьж оюутнууддаа хичээл заалгасан. Японы Засгийн газраас зардлыг нь дааж Sakura science хөтөлбөрөөр өнгөрсөн хавар манай нэг оюутныг дадлагажуулсан. Энэ жил Sakura science хөтөлбөрөөс дахин нэг хүүхдэд тэтгэлэг олгосон. Ирэх 1-р сард явах юм. Мөн ахлах сургуулиас Хятад улс руу нэг жилийн хугацаатай хэлний сургалтад төлбөргүй сургах тэтгэлэг зарласан. Одоогоор явах сурагч нь тодроогүй байна. Гадаад харилцаагаа тэлж, оюутнуудаа гадагш явуулж сургах, дадлагажуулахад анхаарч байгаа.    - Япон  улсын сургуулиудтай хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлж  байна уу?   - ШУТИС Японы сургуулиудтай нэлээн өргөн харилцаатай. Хамтын ажиллагаатай сургуулиудад оюутнууд нэг жил хүртэлх хугацаагаар төлбөргүй суралцах боломж байдаг. Энэ боломжийг сургуульдаа авчрахаар зорьж байна. Оюутнууд 7 хоног ч гэсэн гадагш яваад ирэхэд л “нүд тайлагдаж” гадаад хэл үзэж тэнд суралцах хэрэгтэйг маш сайн ойлгодог. Манай сургууль хэлний төвтэй болохоор боломж харьцангуй их. Сурч буй мэргэжлээрээ Японд дадлага, судалгааны ажил хийх, дипломын ажлаа бичээд ирэх ч боломж бий.    - Оюутан сурагчдын гадаад хэлний боловсролд хэрхэн анхаарч байгаа вэ?    - Сүүлийн үед нэг хоёрдугаар курсээс хэлний сургалтад суралцуулж төгсөхөөс нь өмнө гадаад хэлний шалгалт авдаг болсон. Өөрөөр хэлбэл гадаад хэлний шалгалтаа давж байж диплом хамгаална. Ингэж “шахсанаар” тухайн оюутанд гадаадын их сургуульд сурах боломж нэмэгдэнэ. Эрдэнэтийн хүүхдүүд АНУ-ын Аляска Фейрбанксын их сургуульд тухайн орон нутгийн сургалтын төлбөрөөр суралцах боломжтой. Ихэнх орнууд гадаадынхныг өндөр төлбөртэй сургадаг. Тухайн орон нутгийнхаа иргэний адил төлбөрөөр суралцах нь ихээхэн хямд тусдаг. Манай сургуульд сурч байгаа Эрдэнэтийн хүүхдүүдэд ийм боломж өндөр байгаа.    - Оюутны мэдлэг чадвар, чадамжийг сайжруулах чиглэлээр танай сургууль хэрхэн ажиллаж байна?    - Оюутны мэргэжлийн мэдлэг, чадвар багшаас шалтгаална. Мөн сургалтын хөтөлбөртэй ч бас холбоотой. Нөгөөтэйгүүр бид сайн оюутан элсүүлж, чанартай боловсон хүчин бэлтгэх зорилготой байгаа. 2018 оноос манай сургууль босго оноогоо 500 болгосон. ШУТИС-ийнх 450 байдаг. Тэгэхлээр манай босгыг давсан л  бол мундаг хүүхэд. Бид  үр дүнд суурилсан сургалтын хөтөлбөр боловсруулаад гурван жил болж байна. Долоон хөтөлбөрөөс гурвыг нь эцэслэсэн. ШУТИС-ийн хөтөлбөрийн ерөнхий хороо дэмжсэн. Одоо ШУТИС-ийн эрдмийн зөвлөлөөр хэлэлцүүлэхийг хүлээж байгаа. Дэмжигдвэл сургалтдаа эдгээр хөтөлбөрөө хэрэгжүүлнэ.    - Япон улсад суралцсан хүний хувьд манай оюутнуудад тэднээс юуг авч  хэрэгжүүлмээр санагдсан бэ?   - Монгол хүүхдүүд чөлөөтэй, задгай сэтгэдэг. Юмыг  аль ч талаас нь харж чаддагаараа япончуудаас давуу талтай. Төлөвлөдөггүй, цагийн юмыг цагт нь хийдэггүй дутагдал манайханд бий. Үүнийгээ засаад төлөвлөгөөтэй, аливаад дүрмийг чанд баримтлаад сурчихвал манай оюутнууд хэнээс ч хоцрохгүй.    Японы хамгийн олон Нобелийн шагналтан төрөн гарсан Нагоягийн их сургуульд докторын зэрэг хамгаалсан эрдэмтэн бүсгүй Н.Манчук ШУТИС-д багшлахын зэрэгцээ Нагоя их сургуулийн байгуулсан лабораторийн захирлаар ажиллаж байжээ. Орон нутгийн салбарт ажиллаж, сурсан эрдмээ залууст түгээх хүсэлдээ хөтлөгдөн сонгон шалгаруулалтад орсноор 2018 оны гуравдугаар сард энд ирсэн. Гадаад харилцаагаа өргөжүүлж, улмаар судалгаанд суурилсан олон улсын институт болох Технологийн сургуулийнхаа зорилтыг хэрэгжүүлэхэд  өөрийн хувь нэмрээ оруулна гэж тэр итгэлтэй хэлсэн юм.   Я.Энхтуяа Дэлгэрэнгүй...
  • “Залуу ажилтны сургалт” боллоо

       Өнгөрсөн баасан гарагт Холбоо, мэдээллийн технологи, автоматжуулалтын цех “Залуу ажилтны сургалт” зохион байгууллаа. Сургалтын эхэнд тус цехийн дарга З.Бямба-Од цех, хэсгийнхээ үйл ажиллагаа,онцлогийн талаар мэдээлэл хийв. Уг сургалтад 35 хүртэлх насны 99 ажилтан хамрагдсан бөгөөд “Байгууллагын хөгжилд-Залуучуудын оролцоо”, “Залуу үе-Төлөвшил”, ХАБЭА-н манлайлал” зэрэг сэдвээр Хөгжлийн хэлтсийн Бүтээмж инновацын мэргэжилтэн Л.Уранцэцэг, Эрдэнэт сургуулийн ахлах багш,сэтгэл судлалын ухааны магистр Б.Уламбаяр, ХАБЭА-н хэлтсийн Тэргүүлэх инженер Ц.Оргил нар илтгэл тавьж хэлэлцүүлэв. Энэ үеэр тус цехийн лаборант Б.Бота, дээж авагч Б.Шүрэнцэцэг, засварчин Д.Батзориг нарыг Орхон аймгийн хүндэт тэмдгээр  шагналаа. Эрдэнэт үйлдвэрийн ажилтныг шагнаж урамшуулах журмын дагуу тэдэнд тус бүр 100 мянган төгрөгийн мөнгөн шагнал олгов.   Т.Батчулуун                 Дэлгэрэнгүй...
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Нэвтрүүлэг

 

     Жил бүрийн 10 дугаар сарын гуравдахь долоо хоногт Монголын хайгуулчдын мэргэжлийн өдрийг тэмдэглэдэг уламжлалтай. Энэ жилийн хувьд энэ өдөр манай улсад Геологийн алба үүсч хөгжсөний 80 жилийн ой тохиож буйгаараа онцлог болж байна.  Мэргэжлийн салбарынхаа түүхэн ойг оны эхний 9 сар буюу гуравдугаар улирлын төлөвлөгөөт үзүүлэлтээ 102 хувиар биелүүлэн угтаж буй “ Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын  Геологи хайгуулын ангийн дарга М.Дамдинсүрэнтэй уулзаж, тус хамт олны ажлын амжилт, ололтын талаар ярилцлаа.

     -Юуны өмнө танай хамт олонд Монгол улсад Геологийн салбар үүсч хөгжсөний 80 жилийн ойн баярын мэнд дэвшүүлье. Ямар амжилт бүтээлээр баярын өдрөө угтаж байна вэ?

     -Энэ жил бид Эрдэнэт үйлдвэрийн тусгай зөвшөөрөл бүхий талбай Шандын орд газарт хайгуулын ажил хийж байна. Энэ ажил гурав дахь жилдээ үргэлжилж байгаа. Өнгөрсөн онд уг газарт хэт гүний цооногуудад өрөмдлөгийн ажил гүйцэтгэсэн. Хамгийн гүн нь 1617 метр байсан бол гурван цооног нь 1300 метрийн гүнд хийгдсэн.  Харин энэ жилийн хувьд зургаан цооногт  өрөмдлөг хийлээ. Ингэснээр Шандын хүдрийн ордыг илрүүлж, шинэ ордтой  салбарынхаа ойг угтаж байна. Шандын  орд газарт хайгуулаар  зэс молибден болон алт, мөнгөний агуулга илэрсэн. Мөнгөний агуулга нь зэсийн профирийн ордуудтай харьцуулахад өндөр гарсан. Ийм шинэ ордыг бид хайгуулын эрчимжүүлсэн ажлын үр дүнд нээснийг хэлэхэд таатай байна.

    -Эрдэнэт үйлдвэрийн ирээдүйг багаар бодоход 60 жил гэж тогтоогоод байгаа нь геологи хайгуулынхны  сүүлийн жилүүдийн эрчимтэй ажлын үр дүн гэж хэлж болно.  Мэргэжлийн хүний хувьд энэ хүрээнд хийгдсэн онцлог зүйлүүдийг тодорхойлбол?

     -Сүүлийн гурван жилд бид гүйцээх хайгуулын ажил хийсэн. Энэ нь ямар учиртай вэ гэвэл, Эрдэнэтийн овооны орд газрын баруун хойд хэсэг буюу одоо ашиглаж буй карьер, түүний үргэлжлэл болох төв хэсэг гэсэн хоёр хүдрийн биет дээр тэлсэн зах хязгаар, гүн рүү өрөмдлөгийн ажил хийж гүйцэтгэлээ. Өрөмдлөг одоо ч бүрэн дуусаагүй, ирэх жилд  үргэлжилнэ. Үүний үр дүнд хүдрийн биетийн томорч өргөсөж, гүнзгийрч буй хэсгүүдэд нь тооцоо хийж хэмжээг нь гаргасан байгаа. Хэмжилт хийсний дараа зэс молибдены агуулгыг нь боддог. Эзлэхүүн тэлсэн учраас агуулга боломжийн түвшинд байна гэж үзсэн. Эдгээр ажлууд бүрэн хийгдсэний дараа хайгуулын нөөцийн тайланг Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлд танилцуулж, ирэх 2020 онд хамгаалах зорилттой байгаа. Хамгаалалтын дараа шинэчилсэн техник эдийн засгийн үндэслэлийг боловсруулах ёстой.

     -Тэгвэл Шандын ордын нөөц болон цаашид хэрхэн ашиглахыг  шинэ техник эдийн засгийн үндэслэл гаргасны дараа тогтооно гэсэн үг үү?

     -Тийм. Ер нь шинэ орд газар нээх бүрт техник эдийн засгийн үндэслэл шинэчлэгдэж байдаг. Тиймээс энэ орд газарт ямар төрлийн уурхай байгуулах, ил эсвэл далд байх, хүдэр болон хөрсний хэмжээ зэргийг тогтоохын тулд техник эдийн засгийн үндэслэлийг шинээр боловсруулна. Энд тодруулж хэлэхэд, нөөцийн тайлан бол зөвхөн хүдрийн биетийн эзлэхүүн дээр тооцоолж хийгддэг бол техник эдийн засгийн үндэслэл нь уурхайн эзлэхүүнийг тооцоолж бодно гэсэн үг. Өөрөөр хэлбэл, тухайн ордыг хэдэн жил ашиглах вэ гэдэг нь техник эдийн засгийн үндэслэлээр тодорхойлогдоно.

    -Ойрын үеийн зорилт, төлөвлөгөөт ажлуудаасаа товчхон дурьдана уу?

    -Эрдэнэт үйлдвэрийн хэтийн төлөв, хөгжлийн үндсэн чиглэлийн хүрээнд 2022 он хүртэл манай ажлын тоон үзүүлэлтийн төлөвлөгөө гарсан байгаа. Ирэх онд бид 20 гаруй мянган тууш метр өрөмдлөг хийх зорилттой ажиллана. Үүний 7 мянган тууш метр өрөмдлөгийн ажлыг  Шандын орд газарт үргэлжлүүлэхээр төлөвлөсөн. Энэ оны 9 сарын байдлаар бид төлөвлөгөөгөө 100-аас дээш хувиар биелүүлэн ажиллаж байна. Эндээс харахад, оны эцэст төлөвлөгөөт үзүүлэлтүүд бүрэн биелэх боломжтой юм.

М.Балжинням

Фото Б.Баттөгс  

 

   “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ 2019 оныг бүтээн байгуулалт, хөрөнгө оруулалтын жил болгон зарласан. Энэ хүрээнд Засвар механикийн заводын Цутгуурын цехийн үйл ажиллагааг 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс түр хугацаандзогсоох шийдвэр гарч, технологийн шинэчлэлийн ажлыг эхлүүлэхээр төлөвлөөд байгаа юм. Бэлтгэл ажлын талаар цехийн дарга Ц.Зоригоотой ярилцлаа.

   -Цутгуурын цех үйлдвэрлэлийн үндсэн төлөвлөгөөгөө хэрхэн хангаж байна вэ?

   -Манай цех 2019 оны төлөвлөгөөнд 5048 тонн цутгамал бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхээр тусгасан. Баяжуулах үйлдвэрийн Өөрөө нунтаглах хэсгийн тээрмүүдийн худалдан авсан хуяг шаардлага хангаагүйгээс 390 орчим тонн цутгамал бүтээгдэхүүний нэмэлт ажил орж ирсэн. Нийт төлөвлөгөөг 100 хувь гүйцэтгэж байна. Хаягдлын аж ахуйн насосны шахуургын хуяг диск, Ил уурхайн 10 куб.м багтаамжтай 2 шанага хийх л дутуу үлдсэн. 11 дүгээр сарын 01-нээс үйл ажиллагаагаа зогсооход шаардлагатай цутгамал бүтээгдэхүүний нөөцөө бүрэн хийгээд дуусна.

   -Уртасгасан цагаар ажиллаж байгаа юу?

   -Хэд хэдэн удаа хагас сайн өдөр ажилласан. Хэвний машин дээр 15-18 хэв хийх нормыг дээд хэмжээнд нь 18-аар гүйцэтгэж, өдөр бүрийн төлөвлөгөөт ажлаа шахуу хийж байна. Технологийн материалын нийлүүлэлттэй холбоотой асуудлууд байсан нь эхнээсээ шийдэгдэж, маш чухал шаардлагатай фураны давирхайгаа хүлээн авлаа. Бид нөөц боломжоо ашиглан ажлаа тасралтгүй явуулахад анхаарч байна. Үлдсэн өдрүүдэд ажлаа амжуулахын тулд хагас сайн өдөр ажиллахаар төлөвлөсөн. Энэ хүрээнд холбогдох тушаал, шийдвэрүүдийг үйлдвэрийн газрын удирдлагууд гаргасан байгаа. 11 дүгээр сарын нэгэн баасан гариг таарсан тул 4-нөөс цехийн үйл ажиллагаа үндсэндээ зогсож, дараагийн ажилдаа орно.

   -Шинэчлэл хийснээр ямар өөрчлөлт гарах вэ?

   -Урьдчилсан тооцоогоор, хүчин чадал нэмэгдэнэ. Хамгийн гол нь чанар дээшилнэ. Хуучин технологиуд 1940-өөд оноос сууриа тавьж, 1960-аад онд ид хөгжиж байсан технологийг 1980-аад онд Эрдэнэт үйлдвэрийг ашиглалтад оруулахад тавьсан байдаг. Үйлдвэрт хэрэглэж байгаа техник, тоног төхөөрөмжүүд нь орчин үеийн техникийн шаардлага хангасан цутгамал бүтээгдэхүүн шаардаж байна. Бид орчин үетэй хөл нийлүүлэн алхахын тулд эдгээр тоног төхөөрөмжийг сонгох  зайлшгүй шаардлагатай боллоо. Бүтээгдэхүүний нарийвчлал дээшилж, гадаргуугийн цэвэршилт сайжирна. Цутгалтын дараах цэвэрлэгээ, өнгө үзэмжийг сайжруулах асуудал эрс дээшилнэ. Манайхан гаднын улс орнуудаар явахдаа “Цутгуурын цех ийм зүйлийг хийж чаддаггүй юм болов уу” гэсэн асуудал ярьдаг байсан. Түүнтэй дүйцэх геометрийн хэмжээс нь их нарийн байх хэрэгтэй л дээ. Шинэчлэлийн дараа энэ бүх хүслийг хангаж чадна.

   -Нэн түрүүнд хийх ажлаасаа онцолбол?

   -Бэлтгэл ажлаа бүрэн хангаж, худалдан авалт үндсэндээ цэгцэрсэн. Материалын агуулахын ажил ид дундаа хийгдэж байна. Барилга засвар болон Засвар угсралтын цех тодорхой үүрэг даалгавар авч, төлөвлөгөөний дагуу ажлуудаа хийж байна. Үйл ажиллагаа зогсоход хуучин тоног төхөөрөмжүүдээ буулгах ажлыг эхлүүлнэ. Буулгалтын ажлыг 4 багц болгон хувааж, тендерийн дагуу “Ээлт Өлгий” ХХК гүйцэтгэгчээр ажиллахаар болсон. Бусад ажлыг Эрдэнэт үйлдвэрийн цех нэгжүүд гүйцэтгэнэ. Инженерийн зураг төслийн төв дээр их ажил бий. Тэд эхний ээлжинд металл хийцийн зургууд гаргаж өгсөн. Одоо шинээр суурилуулах төхөөрөмжийн суурийн ажлын зургуудыг өгөх ёстой. Буулгалтын ажлуудад томоохон эд ангийг зургийн дагуу буулгах хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын зааварчилгаа гэж бий. Тухайн зургуудыг ирэх сарын 10-ны дотор ирүүлэх байх. Барилгын ажил их тул Барилга засварын цех хүн хүчээ оруулж, манайхаас 146 ажилтнаа ажиллуулахаар төлөвлөн, бригадын зохион байгуулалтад хуваарилаад байгаа.

   -Товлосон хугацаанаас өмнө дуусгах боломжтой юу?

   -2020 оны хавар буюу 5 дугаар сарын нэгэн гэхэд шинэчлэлийн ажлаа бүрэн дуусгана. Буулгалтын ажилд нэг сар, барилгын суурийн ажлыг бэлтгэхэд нэг сар, тоног төхөөрөмжийг угсрахад 3 сар, үйлдвэрлэлээ эхлүүлэхэд нэг сар орчмын хугацаа орох байх. Угсралтын ажил хийсний дараа хугацаанаас өмнө ашиглалтад оруулах боломжтой эсэх дүр зураг нь харагдах байх.

   -Ажилчдын хувьд хүндрэлтэй асуудал гарах уу?

   -Манай цех инженер, техникийн 220-иод ажилтантай. Энэ технологийг оруулснаар Хольц бэлтгэх тасаг татан буугдаж, 14 хүний асуудал яригдаж эхэлсэн. Ажилчдаа өөр мэргэжил эзэмшүүлэх үү, хаа нэг тийш нь шилжүүлэх үү гэдэг дээр ярилцаж, гаргалгаа гаргаж байна. Засвар механикийн заводын Резиний тасаг хүчин чадлаа нэмэгдүүлж байгаатай холбогдуулан 4-5 хүнийг шилжүүлэх, өөрийн цехэд тавигдсан шинэ тоног төхөөрөмж дээр ажиллуулах хэлбэрээр шийдвэрлэнэ.

И.Чинтогтох

Фото: Б.Баттөгс

Бүлэг Онцлох
Баасан, 25 10-р сар 2019 00:00

“Алтан намар” өдөрлөг боллоо

      Баяжуулах үйлдвэрийн Дулаан агааржуулалтын албаны Эмэгтэйчүүдийн зөвлөлөөс өнгөрсөн баасан гарагт “Алтан намар” өдөрлөг зохион байгууллаа. Эрдэнэт үйлдвэрийн ерөнхий захиргааны нэгдүгээр байр “АБК”-д болсон уг  өдөрлөгийн үеэр  хэсгүүдийн ажилтнууд шинэ ургацын хүнсний ногоо, жимс жимсгэнээр өөрсдөө хийсэн амтат зууш, шейк, смүүти, жимсний чанамал зэрэг эрүүл мэндэд тустай, амин дэмээр баялаг бүтээгдэхүүнүүдээ дэлгэжээ.  Тэд уран сэтгэмжит ширээ засан, урлагийн бүтээл мэт идээ ундаагаараа бие биеэ дайлж, хийх аргачлалаа харилцан солилцов. Энэ үеэр Хаан хүнс-Эрдэнэт компанийн мэргэжлийн тогооч баяжуулагчдын “урласан” идээ, ундаан дээр жишээлэн, эрүүл мэндийн ач холбогдлыг тайлбарлан таниуллаа. Эх орныхоо хөрсөнд ургуулсан шинэ ногоо, жимс жимсгэнэ ашиглан  өдөр тутамдаа зөв, тэнцвэртэй хооллох  боломжийг түгээж байгаагаараа энэ өдөрлөг их ач холбогдолтой боллоо гэж баяжуулагчид ярив. Мөн өдөрлөгт Баяжуулах үйлдвэрийн уран зургийн авьяастай ажилтнууд намрын сэдэвт бүтээлээ дэлгэлээ. Өдөрлөгт идэвхтэй оролцсон хамт олон, хувь хүмүүсийг Баяжуулах үйлдвэрийн захиргаанаас урамшуулав.

Я.Энхтуяа

 

     Эрдэнэт үйлдвэрийн бүтээмжийн менежерүүд үе шаттай сургалт, идэвхжүүлэлтийн ажилд хамрагдаж байна. Хөгжлийн хэлтсийн Бүтээмж, инновацийн төв, Захиргаа, хүний нөөцийн бодлогын газартай хамтран үйлдвэрийн бүтцийн нэгжийн бүтээмжийн мэргэжилтэн, чиглүүлэгч нарт  албан баримт бичгийн төрөл, стандарт, найруулга зүй сэдвээр сургалт зохион байгууллаа. Удахгүй, Технологийн сургуультай хамтран ажилчдын сэтгэл ханамжид дүн шинжилгээ хийх SPSS программын талаар сургалт хийнэ. Мөн Монголын бүтээмжийн төвтэй хамтран бүтээмжийн мэргэжилтний анхан шатны сургалтыг Эрдэнэт хотод зохион байгуулахаар болжээ. Эрдэнэт үйлдвэрт бүтээмжийн 24 мэргэжилтэн, чиглүүлэгч ажиллаж байгаа бөгөөд тэд дөрвөн багт хуваагдан, үйл ажиллагаа сайжруулах нөлөөллийн ажлууд хийж байна. Энэ хүрээнд ирэх сарын 04-08-ны өдрүүдэд тэд “Шинэ санаа хэрхэн олох вэ?“ сэдэвт цуврал хэлэлцүүлгийг сайн саналын системийн 100 манлайлагчийн оролцоотой зохион байгуулахаар төлөвлөж байна. Мөн “Бүтээмжийн ажилтны нэг өдөр” туршлага судлах үйл ажиллагаа өрнүүлж, Нийслэлд  “ДЦС-4” дээр чанарын удирдлагын тогтолцоо хэрхэн нэвтрүүлснийг, “АПУ” компанид процессын сайжруулалт хэрхэн явагдаж байгааг, “Мөнхийн үсэг” компанид материалын урсгал тооцоолол хэрхэн хийдэг талаар тэд  туршлага судална. Энэ үеэр менежерүүд “Мэдлэг хуваалцах өдөрлөг”-т оролцож Эрдэнэт үйлдвэрийнхээ туршлагыг түгээх ажээ.

М.ОДГЭРЭЛ  

Баасан, 25 10-р сар 2019 00:00

Баяндалайн БАЯНЖАРГАЛ

 

Овог нэр:

 

Баяндалайн БАЯНЖАРГАЛ

Төгссөн сургууль:

Дархан-Уул аймгийн Технологийн их сургууль

Мэргэжил:

Машин үйлдвэрлэлийн технологи инженер

Ажилласан туршлага:

2000 оны 3 дугаар сарын 8-ны өдөр Засвар механикийн заводод токарьчнаар ажилд орсон. Эрдэнэт үйлдвэрт токарьчин, мастер, хэсгийн даргаас Механик цехийн орлогч дарга хүртэл 19 дэх жилдээ дэвшин ажиллаж байна.

Мэргэжил дээшлүүлсэн байдал:

2009 онд Монгол Улсын Засгийн Газрын дэргэдэх Удирдлагын академийг Бизнес удирдлагын менежер, 2011 онд Дархан-Уул аймгийн ТИС-ийг Машин үйлдвэрлэлийн магистр, 2012 онд ШУТИС-ийн харьяа Механик тээврийн сургуулийн докторантур, 2018 онд Монгол Улсын Зөвлөх инженер

Чин хүсэл:

Грат-1400 маркийн булингийн шахуурга 3-4 жилийн өмнө 120-160 цаг ажилладаг байсныг ЗМЗ-ын Механик цех болон Цутгуурын цех,  Баяжуулах үйлдвэрийн инженер техникийн ажиллагсад 360 цаг болгож нэмэгдүүлсэн. Жилийн ашиг нь тухайн үеийн ханшаар 5.2 тэрбум төгрөгт хүрч, 2016 оны “Инноватор” цом авсан энэ томоохон ажилд Монгол Улсын Оюуны өмчийг хамгаалах газар патентийн эрх олгосон байдаг. Тэр Эрдэнэт үйлдвэрийн томоохон бүтээн байгуулалтын ажлуудад өөрийн мэдлэг чадвар, ур ухаанаа дайчлахаар итгэл төгс алхаж яваа чадварлаг инженерүүдийн нэг.

 

1. Танд өдөр бүр хэвшил болсон дадал бий юу?

   -Өглөө сэрээд хамгийн түрүүнд 1-2 аяга ус уудаг дадалтай болсон. Хүн аливаа шинэ зүйлийг дадал хэвшил болгоход 30 хоногийн хугацаа хэрэгтэй гэж сонсож байсан. Харин орой гэрийнхээ босгоор алхаад л “Сайн уу, аавын хүүхдүүд” гэж мэндлээд, бага хүүгээ заавал үнсдэг. Хэдийгээр ажил дээр тодорхой үүрэг хүлээсэн албан тушаалтай ч хүүхдүүддээ бол аав нь шүү дээ. Тэр утгаараа хайр халамжаа өдөр бүр мэдрүүлэхийг хичээдэг. Өдрөөс өдөрт өсөж байгаа хүүхдүүдэд маань зөв үлгэр дууриал болно гэж боддог.

 

2. Сүүлийн үед хэвшүүлэхээр зорьж буй шинэ зүйлс?

   -Спортоор хичээллэж, эрүүл мэндийн дархлаагаа хамгаалж байна. Сүүлийн жилүүдэд нурууны өвчлөлийн талаар их ярих болсон тул аль болох сунгалт, таталтын дасгал хийхийг хичээж байгаа.

 

3. Та хэнээс, юунаас урам зориг, эрч хүч авдаг вэ?

   -Эзэмшсэн мэргэжил, Эрдэнэт үйлдвэрийн чадварлаг ажилчид, түүний дотор Механик цехийн инженер техникийн ажилтнуудаас урам зориг авдаг. Ер нь мундаг шүү, манайхан. Сүүлийн жилүүдэд Монгол орныхоо сайхан байгаль, хээр талаар аялаж, төрсөн нутгийнхаа газар шороо, уул уснаас адис авдаг болсон. Мөн өдрийн сайныг харан байж, Эрдэнэт уулынхаа овоон дээр гарч эрч хүчээ авдаг.

 

4. Таны ажил мэргэжлийн онцлог юу вэ?

   -Эрдэнэт үйлдвэрийн үндсэн дөрвөн цехийн нэг болох Засвар механикийн завод нь 600 гаруй ажилтан ажиллагсадтай. 1980-аад оны үед ахмад үеийнхэн маань ОХУ-ын Нива маркийн автомашинтай адил төрлийн техник үйлдвэрлэсэн байдаг. Фото зураг нь одоо ч архивт бий. Харин бид трактор, чиргүүл угсарч үзсэн. Мэдээж мэргэжил бүр өөр. Миний эзэмшсэн мэргэжил, гүйцэтгэж байгаа албан тушаал хувь хүний техник сэтгэлгээг илүүтэй хөгжүүлдэг.

 

5. Хамт олноороо ямар ажил дээр төвлөрөн ажиллаж байна вэ?

   -Баяжуулах үйлдвэрийн Бутлан тээвэрлэх хэсгийн КСД-2200 маркийн конусан бутлуур хуучирч, элэгдэл ихтэй болсноос зарим эд анги нь хагарч нөөцгүй болсон тухай мэдээлэл авсан. Үүний нэг нь “Подпятник” гэдэг эд анги. Импорт орлох энэ бүтээгдэхүүнээс гурван ширхгийг хийх захиалга ирсний дагуу бид ажилдаа ороод байна. Ингэхдээ хамгийн хялбар, богино хугацаанд цехийнхээ техникийн нөхцөлд хэрхэн хийж болох вэ гэдгийг их судаллаа. Улмаар дахин хайлуулах төмөр бэлтгэх тасгаас КМД конусан бутлуурын элэгдсэн эд анги олж, түүнийгээ ажлын зургийн дагуу зорж боловсруулан, Б83 маркийн баббитаар шавах ажил хийж байна. Анх удаа хийж байгаа ажил тул импортын үнэ, өөрийн өртгийг нь хараахан судалж амжаагүй ч удахгүй тооцоолол хийгдэх байх. Ирэх 7 хоногт захиалгын дагуу Баяжуулах үйлдвэрт хүлээлгэн өгнө.

 

5. Залуучуудад өгөх таны зөвлөгөө?

   -Би 1993 онд 8-р ангиа төгсөөд Дарханы ТИС-ийн лицейд 20 хүүхэд авах шалгаруулалтын дагуу Машин үйлдвэрлэлийн технологи инженерийн мэргэжлийг сонгож байлаа. Миний төсөөлсөн мэргэжил мөн байсан. Өнөөдөр яагаад ч юм, өөр ажил хийж чадахгүй юм шиг санагддаг. Өнөөгийн хүүхдүүд “Шинэ цагийн Монгол залуучууд” гэсэн гоё нэр томъёотой болжээ. Үйлдвэрийн нийт ажилтны 60-70 хувь нь үндсэндээ шинэчлэгдлээ. Залуучууддаа хандаж хэлэхэд, “Усыг нь уувал ёсыг нь дагана” гэдэгчилэн энэ сайхан үйлдвэрт орсон л бол бүх дүрэм журмыг биелүүлж, дунд, ахмад үеийнхний хэлсэн үгийг дааж, ажилдаа сэтгэлтэй хандах хэрэгтэй. Зөв төлөвшсөн бие хүн болох нь маш чухал тул “Өөрчлөлтийг өнөөдөр өөрөөсөө эхлээрэй” гэж хэлэхийг хүсэж байна.  Мэдээж эхлэл нь аливаад хандах хандлага юм шүү.

    

    Засвар механикийн заводын зарим цехийн шинэчлэлтэй холбогдуулан шинээр баригдсан, зориулалт нь өөрчлөгдсөн болон гал түймрийн эсрэг систем өмнө нь суурилагдаагүй объектууд дээр “Талст билэгт”, “Эрин гүрэн” компаниуд галын дохиоллын автомат болон гал унтраах бие даасан систем суурилуулж Эрдэнэт үйлдвэрийн галын автоматикийн нэгдсэн системийн хяналтад оруулсан. Ингэхдээ  нэгдсэн системийн техникийн боломжид тохируулан тусад нь систем болгон суурилуулсан аж. Ашиглалтын явцад Засвар механикийн заводын ээлжийн диспетчеруудад хянаж-удирдахад зэрэгцэж ажиллах, андуурагдах зэрэг хүндрэл  бий болжээ. Үүнийг  шийдэх, системийн ашиглалтын зардлыг бууруулах, найдвартай ажиллагааг сайжруулах зорилгоор ХМТАЦ-ийн Галын автоматикийн хэсгийн “Дөл” БЧД-ийн хамт олон засварчин Э.Мөнхжилийн “Нэг систем-хоёр объект” саналыг хэрэгжүүлэхээр бэлтгэлээ хангаж байна. “Энэхүү хоёр системийг нэгтгэх ажил нь галын автоматикийн системийн бүтцийг өөрчлөх, галын дохиоллын салбар шугамуудын оновчтой зохион байгуулалттай хосолсноор Засвар механикийн заводын галын автоматикийн системийг өөрчлөн сайжруулах ажил болж байгаа юм. Энэ ажлыг хэрэгжүүлснээр тус заводын галын автоматикийн системийн ашиглалт сайжирч, ашиглалтын зардал буурч, системийн эвдрэл гэмтэл, хуурмаг ажиллагааны давтамж багасаж, улмаар найдвартай ажиллагаа сайжирна” гэж   ХМТАЦ-ийн Галын автоматикийн инженер Э.Энхтүвшин ярилаа.

 

Я.Энхтуяа

     "Хар тамхины тахалтай" тэмцэж Цагдаагийн Ерөнхий газрын Хар тамхитай тэмцэх газраас “Хар тамхигүй орчин, ажлын байр” уриалгыг гаргажээ. Хар тамхи, мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисын хууль бус эргэлт, түүний хор хөнөөлөөс урьдчилан сэргийлэх, далд хэрэглэгч нарыг илрүүлэх, хууль бус хэрэглээг хязгаарлах зорилгоор иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагуудад хандсан уриалгыг дэмжиж нийгмийн хариуцлагатай Эрдэнэт үйлдвэрийн Уурхайчид энэ аянд нэгдлээ. "Эрдэнэт үйлдвэр" ТӨҮГ-аас бусад аж ахуйн нэгж, албан байгууллага, ижил төстэй уул уурхайн компаниудад хандан “Хар тамхины тахалтай” хамтарч тэмцэхийг уриалж байна. Сүүлийн жилүүдэд манай улсад мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодис хэрэглэх, борлуулах, хадгалах төрлийн гэмт хэрэг, түүнд холбогдогчдын тоо жил бүр 30-35 хувиар тогтмол өсөж, шалгагдсан хүний 88 хувийг 13-35 насны залуучууд эзэлж байна гэсэн тоо баримт байна. Энэ төрлийн гэмт хэрэгтэй тэмцэж, түүний хор нөлөөллөөс Улс үндэстэн, хайртай дотны хүн бүхнээ хамгаалах нь  иргэн бүрийн үүрэг, оролцоо юм. Иймээс Уурхайчид “Хар тамхигүй орчин, ажлын байр” уриалгад нэгдлээ.

А.Бямбамаа

     

     Монгол Улсад Геологийн салбар үүсэж хөгжсөний 80 жилийн ойн баярын хүрээнд Эрдэнэт үйлдвэрийн Геологи хайгуулын ангийн хамт олон ажилчдынхаа дунд мэргэжил тус бүрээр нь ажил мэргэжлийн уралдааныг амжилттай зохион байгууллаа. Геологи, геофизикийн хэсгийн ажилчдын дунд  дэлгэж тавьсан 100м урт кабелийг хурдан зөв ороох, өөрийн байгаа байршлыг цэг ашиглан тодорхойлж зурагт буулгах, дээжийн байршлыг шугам, транспортер ашиглан чиглэлийг тодорхойлж дээж авах зэрэг  даалгавруудыг багаараа гүйцэтгэж асуулт хариултын тэмцээнийг зохион байгууллаа. Тэмцээнд  Б.Мөнхдөл ахлагчтай “Сэхээтэн “баг  тэргүүлж,  Б.Даваадорж ахлагчтай “Би чадна” баг,  Д.Энхцэцэг ахлагчтай “Алтан алх” багууд удааллаа. Өрөмдөгч нарын дунд зохион байгуулсан тэмцээнд Д.Энхбат  эхний байрт шалгарсан  О.Болор-Эрдэнэ, У.Энхбат нар удаах байруудыг эзэлжээ. Тус хамт олон ойн баяраа үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөт үзүүлэлтүүдээ давуулан биелүүлсэн амжилтаар угтаж байна. Ойн баярын хүрээнд зохион байгуулсан нэгэн томоохон ажил нь Орхон аймгийн урт цагаанд байрлах дөрөв дахь алдрын баганыг Монгол Улсын Гавьяат геологич Г.Сандуйжавын нэрэмжит болгожээ.

А.Бямбамаа

 

 

 

 

Мэдээний төрөл

Календарь

« 10-р сар 2019 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

Зургийн цомог