• Хан хуурын амин аялгуутай үдэш...

          Тайзнаас урсах хан хуурын аялгуу увдис юм билээ. Үл үзэгдэх хүлээснээс мултарч бие тавирах мэт ер бусын тайвшрал, басхүү омогшил, бахархлыг мэдрэх гайхамшигтай... Одоогоос таван жилийн өмнө “Уурхайчин” соёлын ордны найруулагч Д.Одончимэг “Хан хуур” төслийг Эрдэнэт үйлдвэрийн ажилчдад үе шаттай хэрэгжүүлэхээр санаачилсан нь том зориг байсныг тэрээр одоо дурсаж байна. Уг төслийг хоёр багштайгаар эхлүүлж байсан бол одоо 30 гаруй сургагч багштай, морин хуурын бүрэн хэмжээний тоглолт тавих хэмжээний чадварлаг хөгжимчидтэй болжээ. Үүнийгээ ч “Хан хуур” концертоороо баталлаа. “Хан хуур-I” төсөлд Соёл, урлагийн цогцолборын уран бүтээлчид хамрагдсан. Хөгжмийн өөр зэмсгээр тоглодог хөгжим ангийнхны хувьд морин хуур сурах дөхөм байсан гэнэ. Харин дуучид, бүжигчид, энгийн ажилчид өнөөдрийн түвшинд хүрэхийн тулд амаргүй олон даваа давжээ. Шантрах, уйлах, зэмлүүлэх, зарим үед нудруулах энүүхэнд байсан тухай тэд одоо инээлдэн ярьж байна. Тайз эзэгнэдэг, өнөөх олны танил алдартай дуучид, бүжигчид маань үндэсний хувцастай, намбалаг гэгч нь суугаад морин хуур эгшиглүүлэхийг үзэх бас л сонирхолтой. Ингэхдээ бүр дэлхийн сонгодгийг нот алдахгүй чадварлаг тоглохын зэрэгцээ сэтгэл хөдлөлөө биеийнхээ хөдөлгөөнөөр илэрхийлэх нь сонирхолтой. Тэд хөгжмийн зохиолч, МУСТА Б.Цэрэндондовын найруулгаар “Буриад ардай дуун”, “Карибийн тэнгисийн дээрэмчид” киноны хөгжим гээд олон аяз тоглов. Д.Одончимэг найруулагч “Соёл, урлагийн цогцолборт өдөр, шөнийн 24 цаг ажилладаг ганц хүн байдаг нь манай Б.Цэрэндондов...” гэж тодотгоод түүнийг энэ тайзан дээрээ Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн болоорой хэмээн ерөөсөн. Мэргэжлийн морин хуурчид хүртэл тоглохоос бэргэдэг Хөдөлмөрийн баатар, Төрийн шагналт, Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Б.Шаравын “Манан”, “Наадмын дэнж”, Хөдөлмөрийн баатар, Төрийн хошой шагналт, Ардын жүжигчин Н.Жанцанноровын “Уянгын аяз”, “Цагаан суварга”,  МУСТА Б.Чинбатын “Аравт” киноны хөгжим зэрэг бүтээлийг үзэгчдийн сэтгэлд хүртэл эгшиглүүлсэн нь бишрэм. Монгол Улсын УГЗ Д.Дашдондовын үг, СТА Р.Адилбишийн ая “Хуурч” хэмээх шинэ дууг морин хуурчидтайгаа хамт дуучин С.Ариун-Эрдэнэ амилууллаа. Мөн Баяжуулах үйлдвэрийн морин хуурын “Төвөргөөн” хамтлагтай хөөмийч М.Саруултөгс, дуучин Д.Дагиймаа нарын “Зүүдний говь” дууны хоршил үзүүштэй байв. “Хан хуур” төсөл ийнхүү амжилттай хэрэгжихэд гол үүрэг гүйцэтгэсэн Дуу, бүжгийн “Эрдэнэт” чуулгын морин хуурч Р.Адилбиш “Үүлэн бор”-ыг “хатируулж”, мэргэжлийнхний дунд Монголын гарын таван хуруунд багтах хуурч хэмээн үнэлэгддэг эрэмбээ нотоллоо. Энэ мэт олон шигтгээг нэрлэж болно. Хоёр цаг гаруй үргэлжилсэн хан хуурын концерт дундаа завсарлагатай, амтат зууштай сэтгэл татам өвөрмөц болов. Тоглолтын төгсгөлд Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий захирал, Монголын ард түмний үнэт өв болсон хөөмийг Геннисийн номонд бүртгүүлэн баталгаажуулах үйлсэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан Дуу, бүжгийн “Эрдэнэт” чуулгын хөгжимчин МУСТА М.Саруултөгсийг нэг сая төгрөгөөр, мөн чуулгын уран бүтээлчдийн дунд “Хан хуур-I” төслийг 2014-2019 онд амжилттай хэрэгжүүлсэн Д.Одончимэг найруулагчийг хоёр сая төгрөгөөр шагнасныг гардуулав. Мөн төсөлд хамрагдсан бүх уран бүтээлчдэд “Өвгөн хуурч”-ийн хөргийг дурсгаснаар хан хуурын концерт өндөр үүдээ хаалаа.                    Морин хуур зуун зууныг элээн өртөөлсөөр, монгол гэрийн хоймроос тайзны сонгодог хөгжим болтлоо хөгжиж чадсан нь гайхамшиг. Үүгээр ч зогсохгүй ЮНЕСКО-д соёлын үнэт өв хэмээн бүртгэгдэж, дэлхийн тайзнаа залран хүн төрөлхтнийг бишрүүлэн шуугиулж буй нь бахархал юм.                              М.Одгэрэл  Фото: Б.Баттөгс               Дэлгэрэнгүй...
  • Дээд лигийн аваргын цомыг “Хасу мегастарс” баг хүртлээ

         Монголын Волейболын холбооны дээд лигийн аварга шалгаруулах тэмцээн 10-р сарын 25-аас 12 сарын 8-ныг дуустал үргэлжилж шилдгүүдээ тодрууллаа. 7 жил завсарласан дээд лиг волейболын спорт сонирхогчдын цангааг тайлж, гал ассан тоглолтуудыг үзэгч олондоо хүргэлээ. Монголын Волейболын холбооны үндэсний дээд лигийн аварга шалгаруулах тэмцээнд эрэгтэй 82, эмэгтэй 74 нийт 156 тамирчин хурд хүчээ сорин өрсөлдөж, шилдэг баг тамирчдаа тодрууллаа. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-аас хамтран зохион байгуулсан дээд лигийн хаалтын үйл ажиллагаанд Волейболын холбооны удирдах зөвлөлийн хүндэт гишүүд, ахмад волейболчид, волейболын спортыг сонирхогчид оролцлоо. 45 хоног үргэлжилсэн дээд лигийн хүрэл медалийн эздээр Ү.Төмөрхуяг эзэнтэй, СМ Б.Даринчулуун ахлах дасгалжуулагчтай, СМ З.Цэнд-Аюуш ахлагчтай "Эрчим" баг шалгарч, 8 сая төгрөгөөр шагнуулсан бол мөнгөн медалийн эздээр С.Бямбацогт эзэнтэй, ОУХМ Б.Мөнгөндөл ахлах дасгалжуулачгтай, ОУХМ А.Мөнхбаяр ахлагчтай "ХОВД АЛТАЙН БАРС ХИЛЧИН" баг шалгарч "Дээд лиг"-ийн анхны медалиа хүртлээ. Ж.Түмэн-Аюуш эзэнтэй, ОУХМ Л.Баатархүрээ ахлах дасгалжуулачгтай, СМ А.Даваажаргал ахлагчтай "МЕГАСТАРС" баг анх удаа "Дээд лиг"-т түрүүлж аваргын цом гардан, 15 сая төгрөгийн эзэд боллоо.      Эмэгтэй тамирчдаас хүрэл медалийн эздээр А.Ганхуяг эзэнтэй, СМ Б.Чинбат ахлах дасгалжуулагчтай, СМ А.Батжаргал ахлагчтай "ТЭНҮҮН-ОГОО" баг хүрэл медаль хүртэж, Ж.Наранбаатар эзэнтэй, ОУХМ Р.Хангай ахлах дасгалжуулачгтай, Л.Хосбаяр ахлагчтай "ХОББИ-ЭЙС" багийн тамирчид мөнгөн медалийн болзол хангалаа. Алтан медалийн эздээр Жан Жин Хун эзэнтэй, СМ Л.Отгонцэцэг ахлах дасгалжуулагчтай, СМ С.Булгантамир ахлагчтай "Энагурэ" баг дээд лигт 5 дахь удаагаа аваргын төлөө шалгарч, 3 дахь аваргын цомоо хүртсэн юм. Дээд лигийн тэмцээний эмэгтэйчүүдийн төрөлд багаа аварга болоход ихээхэн үүрэг гүйцэтгэсэн, спортын мастер Л.Отгонцэцэг шилдэг дасгалжуулагчийн шагналын эзэн боллоо. Тэрээр залуу тамирчдаар багаа бүрдүүлснээр "Энагурэ" багийн 8 жилийн өмнө авч байсан аварга цолыг хамгаалж чадсан юм.Үндэсний "Дээд лиг-2019" тэмцээнд хамгийн олон тоглолт дэнсэлсэн шүүгчдийн нэг, МВХ-ны шүүгч, улсын шүүгч С.Наранбаяр “Шилдэг шүүгч”-ээр тодорсон. Мөн "Дээд лиг"-ийн тэмцээнд эрэгтэйчүүдийн төрөлд багаа аварга болоход үнэтэй хувь нэмэр оруулж, амжилттай удирдсан дасгалжуулагч, ОУХМ Л.Баатархүрээ “Шилдэг дасгалжуулагч” шагналын эзэн боллоо.      "Мегастарс" багийн ахлагч, спортын мастер А.Даваажаргал, "Энагурэ" багийн ахлагч СМ С.Булгантамир нар 2019 оны дээд лигийн “Үнэ цэнэтэй тоглогч” боллоо. “Эрчим" багийн ахлагч, спортын мастер З.Цэнд-Аюуш 307 оноо, "Дархан Сеть" багийн ахлагч, спортын мастер Д.Эрдэнэбулган лигийн тэмцээний турш 334 оноо авсан амжилтаар “Шилдэг довтлогч”-ийн шагналыг хүртсэн юм. Дээд лигийн шинэ аварга "Мегастарс" багийн шилдэг дундын хаагч, спортын мастер Э.Алтангэрэл хаалтаас 36 оноо авч, лигийн бүх тоглогчийг хувийн болон багийн амжилтаар тэргүүллээ.       Дээд лигт залуу тоглогч нараар багаа бүрдүүлэн оролцож, 4-р байрт шалгарсан "Хос Бар” багийн тоглогч ОУХМ Р.Хангай, лигийн мөнгөн медальт "Хобби Эйс" багийн ахлагч Л.Хосбаяр нар “Шилдэг холбогч”-ийн шагнал хүртлээ, Түүнчлэн "Ховд Алтайн Барс Хилчин" багийн чөлөөт хамгаалагч, Япон улсын легионер Такахаши Шо лигийн “Шилдэг хамгаалагч”-аар шалгарсан юм. Аваргын алтан медал хүртсэн "Энагурэ" багийн чөлөөт хамгаалагч, спортын мастер Д.Сосорбурам “Шилдэг хамгаалагч”-ийн шагнал хүртэж "Энагурэ" багийн П.Энххүслэн лигийн аварга болохын зэрэгцээ хаалтаас нийт 37 оноо авсан үзүүлэлтээр бүх тоглогчийг тэргүүллээ. Давуулалтаас нийт 30 оноо авсан СМ Б.Анхбаяр  дээд лигийн “Шилдэг давуулагч”-ийн шагналыг хүртсэн. Мөн “Тэнүүн-Огоо” багийн тамирчин Элбэгзаяа давуулалтаас 36 оноо авсан үзүүлэлтээр 16 насандаа “Шилдэг давуулагч”-аар шалгарлаа.      1995 онд анхны лиг зохион байгуулагдаж байсан бол эдүгээ үндэсний дээд лигийн 18 дахь  удаагийн тэмцээнийг Монголын воллейболын холбоо, Их спортыг дэмжигч-Эрдэнэт үйлдвэр хамтран зохион байгуулж, тэмцээнийг Монголын үндэсний телевизийн Спорт суваг шууд дамжуулан орон даяар хүргэлээ. Тэмцээний сүүлийн өдөр легонер тамирчдын эсрэг Монголын баг тамирчид сонирхолтой тоглолт гаргаж, үзэгч олонд бэлэг барьсан юм. Э.Мөнх-Уянга Фото:Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • О.БАТТОГТОХ: Чанарын систем үйлдвэрлэлд нэвтэрснээр хувь хүний ажлын алдаа багассан

      Чанарын хяналтын хэлтсийн технологич инженер, доктор (Ph) О.Баттогтохоос үйлдвэрлэлд нэвтрүүлсэн чанарын системийн талаар тодрууллаа.           Манай Чанарын хяналтын хэлтэс үйлдвэрлэлийн технологийн бүх дамжлага үйл ажиллагаанд хяналт тавьж ажилладаг. Өөрөөр хэлбэл үйлдвэрлэлийн технологийн процесст үнэлэлт дүгнэлт өгч мэдээлдэг. Эрдэнэт үйлдвэрт гаднаас нийлүүлж буй технологийн бараа материалд хяналт тавьдаг. Таван инженер техникийн ажилтан 50 гаруй хүн нэг баг болон ажиллаж  байна. Чанар шалгагчид ажлын байрнаас мэдээллээ сүлжээнд оруулдаг болж автоматчилагдсан. Үүний үр дүнд ажлын ачаалал багасаж, материал цаг хэмнэж хөдөлмөр хөнгөвчилсөн. Ингэснээр тус хэлтсийн тоо чанарын системийг бүрдүүлсэн. Энэ ажлыг Холбоо, мэдээллийн технологи, автоматжуулалтын цехийн программистуудтай хамтран гүйцэтгэлээ. Чанарын систем үйлдвэрлэлд нэвтэрснээр хувь хүний ажлын алдаа багассан. Хуучин, утсаар шинжилгээний үр дүнг дамжуулж байхад алдаа их гардаг байсан. Оператор нь гадаадын мэргэжилтэн бол дамжуулсан тоо зөрөх тохиолдол гарах жишээтэй.      -Тэгвэл ажлын ямар ахиц дэвшил гарч байна вэ?    -Материал пүүлэх жинг автоматжуулсан. Ингэснээр жингийн зөрүү гаргахгүй хяналт сайн тавих болсон. Материал нийлүүлэгчийн жингээр орлогодох биш, үйлдвэрийнхээ Чанар хяналтын хэлтсийн тавьсан жингээр орлогодож байгаа. Ер нь дотоод ажлаа сайжруулсны зэрэгцээ Ил уурхайгаас явж буй хүдрийн агуулга, шинж чанарыг зөв тодорхойлж, Баяжуулах үйлдвэрийг бодит мэдээллээр ханган ажиллахын тулд Холбоо, мэдээллийн технологи, автоматжуулалтын цехтэй хамтран систем үүсгэсэн. Өөрөөр хэлбэл Ил уурхайгаас явж буй хүдрийн агуулга, исэлдэл, анхдагч сульфид хэд байгааг шуурхай мэдээлэх программ хангамжийг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлсэн. Мөн Оросын геологичдын судалгаанд тулгуурлан  Ил уурхайн 19 түвшний эрдсээр нь ангилсан мэдээллийг  электрон хэлбэрт шилжүүлсэн. Энэ нь  тухайн экскаватораас ямар Белазад, ямар исэлдэлтэй хүдэр ачиж, Баяжуулах үйлдвэрт өгснийг бүрэн  харах боломж бүрдлээ.      -Цаашид ямар ажил хийхээр төлөвлөж байна?     -Хүдрийн шинж чанарыг Баяжуулах үйлдвэрийн үйлдвэрлэлийн процесстой холбох зорилт тавьсан. Энэ ажлын хүрээнд  Баяжуулах үйлдвэрийн технологийн процессын бүх мэдээллийг автоматаар  статистик үүсгэж, металл авалтыг хамгийн максимумд хүргэх урвалжийн тун, болон бусад хүчин зүйлүүдийг тооцож гаргах программ нэвтрүүлэхээр ажиллаж байна. ХМТАЦ-ийн мэргэжилтнүүд, МУИС-ийн багш нартай хамтарч ажиллаж байна. Үүнийг загварчлах, программчлах ажил явагдаж байна. Түүнээс гадна “Эрдэнэтийн-Овоо” ордын эрдсүүд геологийн процессоор үүсэхдээ хоорондоо хам урсгал үүсгэсэн байдаг. Одоогийн байдлаар Ил уурхайн геологичидтой хамтраад эрдсийн хам үүслийн судалгаа явуулж, геологийн зураглал гаргасан. Тухайн цэгүүдээс дээж авсан. Цаашид Судалгааны төвтэй хамтран ямар ямар  эрдсүүдийн хам үүслийн үед урвалжийн тун болон хөвүүлэн баяжуулах процесст нөлөөлөх бусад хүчин зүйлүүдийг оновчлох, түүнчлэн лабораторийн  туршилт явуулах зорилт тавин ажиллаж байна.     -Баярлалаа.                        Т.Батчулуун Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Уурхайн САРАН

           Ил уурхайн өрмийн машинч Д.Саран Найрамдлын Дархан хотод цагдаагийн офицер Д.Даваасамбуугийн хоёр дахь хүүхэд болон мэндэлжээ. Ээж Р.Дамдинжав нь   Ариун цэвэр халдвар судлалын станцад Ерөнхий эмч байж. Түүний эцэг, эх  1987 онд Эрдэнэсийн хотыг зорин  дөрвөн хүүхдээ дагуулан нүүжээ. Энд ирсэн намар ашиглалтад дөнгөж орсон 5-р сургуулийн, будаг нь  ханхалсан шинэхэн анги танхим, уурхайн их чимээ, баатар мэт уурхайчин залуус хүүд гойд  сэтгэгдэл төрүүлсэн гэдэг. Багаасаа аливаад нухацтай ханддаг, эвлэгхэн гартай, зөөлөн сэтгэлтэй, ухаалаг хүүдээ ээж нь мэргэжлээ өвлүүлэх гэж ятгавч тусыг эс олов. Түүний  цээжинд уурхайн  техник багтжээ. 10-р ангиа дүүргэсэн Д.Саран Дархан хотын Политехникийн коллежийн өрмийн техникчийн ангийг сонгосон. Сургуулиа амжилттай төгссөн ч мэргэжлийн ажил олдсонгүй, жил гаруй хий эргэсний эцэст    1995 оны 11-р сарын 17-нд мөрөөдөж явсан Ил уурхайдаа ирлээ. Залуухан хоёр хархүүг ээлжийн мастер дагуулан уурхайн карьераар явсаар нэгэн өрмийн машины бүхээгт ороод, “Та хоёрын хэн чинь энд үлдэхэв?” гэхэд Д.Саран эргэлзэх зүйлгүй л –“Би” гэв. Намуухан эрийн царай дотно санагдсан уу, машиных нь бүхээг “дулаанхан” байсан уу. Аль аль нь л  байх. Ингээд л тэр Б.Батбаяр багшийнхаа туслах машинчаар ажлын гараагаа эхлэв.  Өнөөдөр Д.Саран дадлага туршлагатай жинхэнэ машинч, цөөнгүй  шавьтай багш болсон ч Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар Б.Батбаяр багшийнхаа эрдмээс суралцсаар л. Тэд 20 гаруй жил нэг ээлжинд ажиллаж, нэг байранд амьдарч үргэлж ойр байсан. Учрах ерөөл тавилан гэж л энэ  байх. “Миний багш Монгол улсын Хөдөлмөрийн баатар Д.Жаргалсайханы шавь шүү дээ” гэж хэлэхдээ нүд нь сэргээд, бахархан  бэлгэшээж буй нь илт.  Монгол улсын Хөдөлмөрийн баатар Б.Батбаяр: “Манай үйлдвэр залгамж чанар сайтай, багшийн эрдмийг өөртөө шингээж, дараа үедээ дамжуулдаг уламжлалтай. Д.Саран бид хоёр нэг ордных болоод ч тэрүү, зан чанар ойролцоо, биенээ  их амархан ойлголцдог. Тэр заасан зүйлийг маш богино хугацаанд сурч, өөриймшүүлдэг. Өрөмдлөг хийхдээ газрын хатуулаг, цооногийн гүний устай эсэхийг маш нарийн мэдэрдэг.  Геологийн нөхцөлд тохируулан өрөмдөх чадварыг тэр онцгой эзэмшсэн. Саран ер нь  онолын мэдлэгээ өрөмдлөгт ашиглахдаа гаргууд. ХАБ-ын дүрэм журмыг ёсчлон мөрдөж, аюулгүй ажиллагааг ханган ажиллахдаа ч тун сайн. Технологийн нарийн тохиргоог  сайн хийдэг. Тэр бүрийг өөрт нь хэлж, магтдаггүй ч дотроо бол би их тоож,  аргагүй л Эрдэнэт үйлдвэрийн Хөдөлмөрийн аварга даа  гэж шавиараа бахархдаг юм” гэв.      Тэрбээр хоёр ч өрмийн  машины угсралт тохируулгын ажлыг бригадын даргатайгаа  хамтран өндөр чанартай гүйцэтгэн ашиглалтад оруулсан байдаг. Даацтай энэ ажилд түүний нягт нямбай ажиллагаа, техникийн мэдлэг, ур чадвар чухал нэмэртэй байсан нь дамжиггүй.       Тэр аливаа зүйлийн эвийг олохдоо гаргуун гэж багш нь магтсан. Урьдчилан бодож, ухаалаг шийдвэр гаргах чадвар түүнд бий. Өрмийн машиныхаа  хэрийн  эвдрэл гэмтэлд мэргэжилтэн дуудаж төвөг удахгүй, муйхар аргаар бус, эвээр шийддэг чанар нь түүний техникт авьяастай, мэдлэгтэйг илтгэнэ.       Эгэл даруухан энэ залуу Эрдэнэт үйлдвэрийн аварга болсноо гар сэтгэл нийлсэн А.Дамдиндорж ахлагчтай  өрмийн 23-р бригадынхны хамтын хөдөлмөрийн үр дүн гэх. Тэр шинэ  залуу ажилчдыг дадлагажуулан сургаж, ажлын арга барил, дадлага туршлагаа өвлүүлэн эзэмшүүлж байна. Түүний шавь өрмийн машинч Д.Энхтайван, өрмийн туслах машинч Г.Пүрэвдорж, Б.Ихбаяр, П.Үнэнбат нар Ил уурхайдаа үр бүтээлтэй ажиллаж байна. Нас тогтон, намба сууж яваа аварга маань залууст,  ажилдаа өөриймсөг сэтгэлээр хандахыг сургана.       Д.Саранг хамт олон нь нийтэч, хүнд тусархуу, хүнтэй өгөө аваатай эр гэж үнэлэх юм билээ. Хэн нэгний гэр оронд чухал  ажил гарахад хамгийн түрүүн Д.Сарангаас тусламж хүсэх.  Ажлаасаа  дөнгөж буучихаад,  ядарч  байсан ч,  тэр яваад л очно. Хүний төлөө боломжтой бүхнээ зориулах хүнлэг сэтгэлтэй  түүнийг Өрөмдлөг тэсэлгээний хэсгийн Үйлдвэрчний эвлэлийн бүлгийн ахлагчаар сонгосон. Тэр хамт олныхоо хөдөлмөрлөх нөхцөл, цалин урамшуулал зэрэг  нийгмийн асуудлыг нь шийдүүлэхийн  төлөө  чадах чинээгээрээ “гүйдэг”. Уурхайчид яг одоо 12 цагийн ажлын горимыг  туршиж байна. Энэ горимыг нэвтрүүлснээр гэртээ байх цаг уртсаж, хангалттай амран, улмаар хөдөлмөрийн  бүтээмж  нэмэгдэнэ  гэж  тэд үзэж буй. Үүнийг хэрэгжүүлэхийн төлөө, уурхайчдын дуу хоолойг үйлдвэрийн удирдлагад хүргэхээр  тэр Үйлдвэрчнийхэнтэйгээ хамтдаа  зүтгэж явна.     Найз нөхөд нь Д.Саранг өөрийгөө ялж чаддаг хүн гэж тодорхойлдог. Тэр олон жил тамхи татжээ. Нэг бүхээгт ихэнх цагаа хамт өнгөрүүлдэг багшийгаа ч “уугиулдагт” автуулаад  амжиж. Гэвч  нэг л  өдөр би  үүнийг  орхилоо гэсэн гэдэг. Тэр цагаас өнөөдрийг  хүртэл таван жил  тамхийг өөртөө ойртуулаагүй гэнэ. Олон хүн хорт зуршлаа хаях шийдвэр гаргадаг ч ихэнх нь хэлснээсээ буцчихсан явдаг. Дээрх  ганц жишээ түүнийг өөрийгөө ялан дийлэх чадвартайг харуулна.    Хүүхэд байхын л тэр бөмбөгтэй  спортын хорхойтон байж. Сагсан бөмбөг, волейболд бүр ч “донтоно”. Ил уурхайд ажилд орсных нь  дараахан   спортын мастер Б.Нацагдорж найз нь багтаа элсүүлж. Гар нийлсэн залуус  2000 онд Эрдэнэт үйлдвэрийн аварга болж, шилдэг багаар  тодорсноороо  тэр одоо ч  бахархдаг.      Тэр үр хүүхдээ мөс чанар сайтай, хүнтэй эвтэй байж, олны дунд биеэ аваад явчих чадвартай нэгэн болгохсон гэж хичээж яваа эгэл нэгэн аав.     Уурхайчдыг жинхэнэ эр хүний тунгаамал шинжийг хадгалсан улс гэдэг. Үнэхээр ч аливаад чин сэтгэлтэй, эгэл даруухан, зон олонд тустай, хэлсэндээ хүрдэг  эр хүний эрхэм чанарыг өөртөө шингээсэн уурхайчин  аварга Д.Сарангийн тухай  өгүүлэхэд  ийм.  Я.Энхтуяа Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Цутгуурын цехийн шинэчлэл эрчимтэй явж байна

         Бид Цутгуурын цехийн хэвний технологийн шинэчлэлийн ажлыг сурвалжлахаар Засвар механикийн заводыг зорилоо. Тус цех 1980 оны арванхоёрдугаар сарын 31-нд  анхныхаа ганг хайлж, Эрдэнэт үйлдвэрийн тоног төхөөрөмж, эд ангийг цутган үйлдвэрлэж эхэлсэн түүхтэй. ...Уран нарийн хийцтэй Уурхайн түмэн тоногийг Урлаж цутган зороход Ухаан задраад урамтай... хэмээх шүлгийн шад мөрүүд  цээжинд хургана. Цутгуурын цехэд биднийг очиход хэсэг ажилчид жижиг металл хийцүүдийг нэг дор овоолж  явахтай таарлаа. Талбайн зүүн талд  гагнуурын алтан оч үсэрнэ. Нөгөө талд нь ямар нэгэн тоног төхөөрөмжийг кранаар өргөж буй ийм нэгэн хөдөлмөр ундарсан ажлын  талбар угтав. Шингэн шил, шавар сульфит  зэрэг үндсэн холбогч материалуудыг элстэй найруулан зуурсан холимгоор цутгамал бүтээгдэхүүний хэв бэлтгэдэг. Дараа нь галд тэсвэртэй материалаар будаж янзална. Дээд, доод хэвээ хааж, голчуудаа байрлуулна. Хаягдал хар төмөрлөгийг хайлуулж, механик шинж чанараас хамааруулан янз бүрийн химийн орц найрлагатай хайлшуудаар  цутгамал бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг. Зууханд металл хайлах ажиллагаа гурван цаг орчим явагдана. Цутгуурын цехэд хэрэглэж байсан хэвний технологийг 1960 оноос анх үйлдвэрлэлд нэвтрүүлжээ.Эрдэнэт үйлдвэрийн тоног төхөөрөмжийг  39 жил уг технологиор хийсэн байна. Энэ нь сайн чанарын кварцын элсийг шингэн шилээр зуурч, нүүрс хүчлийн хийгээр  хатууруулан хэв бэлдэх технологи юм. Эрдэнэт үйлдвэрт ашиглаж буй экскаваторууд, өрмийн машин, бульдозер, авто ачигч, автогрейдер зэрэг уулын тоног төхөөрөмжийн эд анги, төрөл бүрийн хацарт болон алхан бутлуурын хуягууд, тээрмийн доторлогоо, насосын ажлын эд ангиудыг Цутгуурын цехэд үйлдвэрлэдэг. Одоогоор Цутгуурын цехэд “Хүйтнээр хатууруулах холимгоор хэв бэлтгэх” хагас автомат шугамыг суурилуулах  шинэчлэлийн ажил ид явагдаж байна. Үндсэн зорилго нь хэвний  технологийг өөрчлөх юм. Цутгуурын цех жилд 6600 тн цутгамал бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх төслийн хүчин чадалтай. Тус цех түүхэндээ хамгийн их нь 5800 тн цутгамал бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж байсан. Хангалттай захиалга ирсэн тохиолдолд төслийнхөө хүчин чадалд хүрч ажиллах боломжтой. Жилийн захиалгынхаа хэмжээнд үйлдвэрлэл явуулж ирсэн аж. Энэ оны эхний 10 сард 5700 гаруй тонн цутгамал бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэжээ. Энэ нь Цутгуурын цехийн зогсолтын үед Эрдэнэт үйлдвэрийн жилийн захиалгат цутгамал бүтээгдэхүүний хэрэгцээг хангах нөөц юм. Өөрөөр хэлбэл жилийн төлөвлөгөөт ажлаа хангалттай биелүүлжээ. Ирэх оны тавдугаар сарын нэгэн хүртэл үйлдвэрийн бүтцийн нэгжүүдийн хэрэгцээний цутгамал бүтээгдэхүүний нийлүүлэлт хангагдсан гэнэ. Цутгуурын үйлдвэрлэлийн өргөтгөлийн хүрээнд орчин үеийн өндөр бүтээмжтэй цутгуурын тоног төхөөрөмжөөр тоноглох, шинэ технологи нэвтрүүлэх ажил ийнхүү эрчимтэй явагдаж эхэллээ.         Хольц бэлтгэх хэсгийн металл болон бетон хийц, тоног төхөөрөмжүүдийг  буулгав          Баяжуулах үйлдвэрийн шинэ тоног төхөөрөмжид тавигдах шаардлагыг Цутгуурын цехийн бүтээгдэхүүн хангах ёстой. Одоо үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэхээр зэхэж буй шинэ технологийг 2010 оноос гар хэв дээр туршжээ. Шинэ технологийн Техник, эдийн засгийн үндэслэлийг боловсруулж 5,7 сая долларын хөрөнгө оруулалт  шаардлагатай гэсэн тооцоо гарсан байна. Төсөвлөсөн хөрөнгө оруулалт хийгдсэнээр өнгөрсөн сарын нэгнээс Цутгуурын цехийн үйл ажиллагаа зогсож төлөвлөгөөний дагуу технологийн шинэчлэл эхэлсэн. Одоогийн байдлаар хуучин тоног төхөөрөмжийг буулгах, шинэ тоног төхөөрөмжийн суурийн ажил явагдаж байна. Ирэх оны нэгдүгээр сарын 10-аас ХБНГ улсын FAT компанийн тоног төхөөрөмжийг угсрах аж. Энэ ажлыг  FAT компанийн төлөөлөл, Засвар  угсралтын болон Цутгуурын цехийн хамт олон гурван сарын хугацаанд хийх юм. Мөн дэд бүтцийн холболт, туршилт тохируулгын ажил хийгдэнэ. Эдгээр ажил үе шаттай хийгдсэнээр Цутгуурын цехэд “Хүйтнээр хатууруулах холимгоор хэв бэлтгэх” хагас автомат шугамын шинэчлэлийн ажил дуусна. Ирэх оны тавдугаар сарын нэгнээс Цутгуурын цех үйлдвэрлэлийн хэвийн жигд, тасралтгүй үйл ажиллагаагаа явуулах зорилт тавин ажиллаж байна. Өнөөдрийн байдлаар дөрвөн давхар хольц бэлтгэх тасгийн металл болон бетон хийц, тоног төхөөрөмж буулгах ажлыг “Ээлт өлгий” компани гүйцэтгэж байна. Урьдчилсан тооцоогоор 160-аад тонн металл хийц, 170-аад тонн бетонон хийц буулгажээ. Засвар угсралтын цехийнхэн хуучин 30 тонны холигч, бункерүүдийг буулгах, элс хатаах төхөөрөмжийг шилжүүлэн суулгалаа. Одоо тоног төхөөрөмжийн суурийн ажил уруу орох гэнэ.Механикийн албаныхан хэвний нэг, хоёр, гуравдугаар машин, элс дахин ашиглах бэлтгэх төхөөрөмж, туузан дамжуургыг буулгасан бол Эрчим зүйн албаныхан цех доторх халуун хүйтэн усны болон хийн шугамуудыг салгах, олон төрлийн кабель утаснууд (КТП-2)-ыг буулгаснаар хэв байрлуулах талбайг томсгожээ. Үндсэн гол ажлыг Барилга засварын болон Засвар угсралтын цех хийж байгаа бөгөөд Цутгуурын цехийн 147 ажилтан туслахаар ажиллаж байна.           Олон тоног төхөөрөмжийн сэлбэг хэрэгсэл, уур ус, цахилгааны зардлыг хэмнэнэ       Цутгуурын цехийн дарга Ц.Зоригоо: “Манай цехэд шинэ технологи нэвтэрснээр хөдөлмөрийн нөхцөлийн хувьд жаахан өөрчлөлт орно. Хуучин хэвний машинууд доргилттой ажиллаж байлаа. Доргилтын хийн багажууд ашиглаж хэвээ чигждэг. Энэ асуудал байхгүй болно. Харьцангуй дуу чимээ багасна.  Хийн багажийг олон жил ажиллуулсан хүнд булчингийн сулралт явагддаг. Юм атгаж чаддаггүй. Хуучин технологиос бат бэхийн чанар хэд дахин нэмэгдэнэ. Манай цехийг ажиллах үеэр тусгай комисс ажлын нөхцөлтэй танилцана. Урьд нь доргилтод хэв нураад уначихдаг байсан. Энэ технологи нэвтэрснээр өөр төрлийн элс хэрэглэх боломж бүрдэж байна. Бидний хэллэгээр хромтой элс. Үүнийг хайлах температур цельсийн 2100 градус. Тэгэхээр металл цутгасны дараах гадаргууны цэвэрлэгээний ажил харьцангуй хөнгөрнө. Нөгөө талаар геометр хэмжээс маш нарийн болж стандарт, техникийн нөхцөл хангасан бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх боломж бүрдэнэ. Ажиллах хүчний тоо багасна. Хуучин бид хэвний холимгийг тусад нь бэлддэг байсан. Энд 14 хүн ажилладаг. Тэгэхээр энэ хэсэг ажиллах шаардлагагүй. Шинэ тоног төхөөрөмж, автоматаар нормоо тохируулаад холимгоо зуураад өгчихнө. Тэгэхээр туузан дамжуургын систем халагдана. Нийт 130 тоног төхөөрөмжийг ашиглахгүй болно. Эдгээр тоног төхөөрөмжийн сэлбэг хэрэгсэл, уур ус, цахилгааны зардал хэмнэгдэнэ. Тухайлбал, туузан дамжуургын  лент, хүрд, хөдөлгүүрийн ашиглалтын хэрэглээг хэмнэх жишээтэй. Ажилчин хүн туузан дамжуургыг хянах шаардлагагүй. Иймээс зарим ажлын байранд өөрчлөлт орно. Зарим хүмүүсийг өөр хэсэгт шилжүүлэн ажиллуулна. Манай цех хажуудаа  материалын агуулах ашиглалтад оруулна. Хаягдал төмөр бэлтгэх хэсэгт шинэ кранууд тавьж байна. Эдгээр ажлын байранд хүмүүсээ шилжүүлэн ажиллуулах юм.  Энд ажиллах хүмүүсийг сургалтад хамруулна. Ирэх жилийн тавдугаар сарын нэгнээс цехийн үйл ажиллагаа жигдрээд ирэхээр хүмүүсийн ажлын байрны орон тооны бүтэц батлагдана. Манай заводын резинэн эдлэл үйлдвэрлэх тасаг хүчин чадлаа нэмж байгаа. Уг хэсэгт  дөрвөн хүн шилжүүлж ажиллуулна. Манай цех Вакуум хальсны хэвний технологи нэвтрүүлсэн. БНХАУ-ын Сандри компанийн мэргэжилтнүүдийг урьж энэ ажлыг хэрхэн сайжруулах талаар ярилцсан. Тэдний хийсэн төслийн дагуу нэмэлт тоног төхөөрөмж худалдан авсан нь Тээвэр ложистикийн төвд ирчихсэн байгаа. Бидний дараагийн хийх ажил нь Вакуум хальсан хэвний тоног төхөөрөмжийг шилжүүлж суулгах юм. Бид хуучин тоног төхөөрөмжийг нь энэ зун буулгаад авчихсан. Хольц бэлтгэх, элс татах төхөөрөмжийн чөлөөлсөн талбайд вакуум ажлын хэвийг суурилуулах зураг төсөл явж байна.” гэв.             Цутгуурын цех 6000 тонн металл цутгахад 9000 тонн кварцын элс хэрэглэж байсан  бол шинэ технологи нэвтрүүлснээр жилд 3000 тонн элс хэрэглэх аж. Нэг тонн цутгамал бүтээгдэхүүнээс 40 доллар хэмнэх бөгөөд 4,6 жилийн хугацаанд шинэ технологийн зардлаа нөхөх урьдчилсан тооцоо гарчээ. Ийнхүү “Хүйтнээр  хатууруулах холимгоор хэв бэлтгэх” хагас автомат шугамын шинэ технологи үйлдвэрлэлд нэвтэрснээр цутгамал бүтээгдэхүүний чанар сайжирч, хэвний материал хэмнэгдэн, эдийн засгийн үр ашигтай ажиллах нөхцөл бүрдэх юм.                        Т.Батчулуун Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Д.МӨНХБААТАР: Техникийн шинэчлэлийн хөрөнгө оруулалт бүрэн хийгдсэн

        Эрдэнэт үйлдвэрийн Авто тээврийн цех 850-иад ажилтантай, 300-аад хөдлөх бүрэлдэхүүнтэйгээр үйлдвэрлэлийн тасралтгүй, найдвартай үйл ажиллагааг хангахад том хувь нэмэр оруулан ажиллаж байна. Энэ оны хөрөнгө оруулалтаар Авто тээврийн цехэд техникийн шинэчлэл, бүтээн байгуулалтын ямар ажил хийгдсэн талаар тус цехийн дарга Д.Мөнхбаатараас тодрууллаа.          -Манай цех дээр 2019 оны хөрөнгө оруулалтын ажлын төлөвлөгөөний биелэлт  тоон үзүүлэлтээр 86 хувьтай, үнийн дүнгээр бол 92 хувьтай явна. Өөрөөр хэлбэл өндөр үнийн дүнтэй худалдан авалтууд хийгдсэн. Томоохноос нь дурдвал, хоёр белаз шинээр авсан нь уулын цул тээвэрлэхэд голлох үүрэг гүйцэтгэж байна. Мөн Комацү фирмийн бульдозер авсан. Шинэ техник маань ирсэн даруйдаа далангийн ажилд гарсан, одоо Дулааны цахилгаан станцын нүүрс түрэх ажилд хувь нэмэр оруулан ажиллаж байгаа. Дугуйт ачигч шинээр авлаа. Зардал багатай, бүтээмж өндөртэй техник учраас янз бүрийн үйлчилгээний ажилд гүйцэтгэл сайтай ашиглагдаж байна. Саяхан явуулын засвар үйлчилгээний машин авсан. Дотроо гагнуурын аппараттай, хийн үлээгүүртэй, үр бүтээлтэй машинтай боллоо. Ер нь техникийн шинэчлэлийн төлөвлөгөөнд тусгасан хөрөнгө оруулалт бүрэн хийгдсэн. Одоо ахуйн хэрэглээний жижиг аппарат, шатахуун түгээгүүрийн хэмжигч багажууд гэх мэт бага үнэтэй, цөөн тооны юм үлдсэн. Ондоо багтаад ирчих байх.     -Барилга, байгууламжийн хяналт, төлөвлөлтийн чиглэлээр ямар ажил хийгдэв?      -Төлөвлөсөн ажил бүгд хийгдсэн. Усны шугам сүлжээ солих, Төрөл бүрийн маркийн авто машины хэсэг, технологийн тээврийн болон тусгай зориулалтын машин механизмын гарааш зэрэг барилгын засвар бүрэн дууссан. Талбай бетондох ажил хэсэгчлэн хийгдсэн. Ирэх жил энэ ажил үргэлжилнэ. Ер нь хөрөнгө оруулалтын ажил сайн явагдаж байгаа.     -Танай цех 2019 онд шинээр ямар ажил хэрэгжүүлсэн бэ?     -Микро автобусны дуудлагын үйлчилгээ нэвтрүүллээ. Ингэснээр үйлдвэрт эдийн засгийн чамгүй хэмнэлт гарна. Белазын шугаманд ажиллах цагийг уртасгах зорилгоор “АБК” дээр жолооч нарт зориулсан тусгай өрөө гаргасан. Өмнө нь ажилчид гарааш дээр очиж хувцсаа солиод, энд ирж даалгавар аваад явдаг байсан. Одоо бүгд энд төвлөрсөн. Ингэснээр шугаманд ажиллах цаг 30 минут уртассан. Машины сул явалтыг багасгах, зардал бууруулах зорилгоор уулан дээр ШТС байрлуулсан. Дугуйны даралтыг тогтмол барьж, найдвартай ажиллагаа хангах, хэмнэлт гаргах үүднээс дугуй хийлдэг төхөөрөмжүүдийг карьер дээр байрлуулсан. Энэ бүхэн манай инженер техникийн ажилтнууд, бүтээмж чанарын дугуйлангийнхны сайхан санаачилга гэдгийг хэлэх хэрэгтэй.      -Жолооч нарын ээлжийг 12 цагийн хуваарьт шилжүүлсэн туршилт хэр явна?     -Бид тогтмол хяналт шалгалт хийж, хүмүүсийн сэтгэгдлийг сонсож яваа. Ажилчид ерөнхийдөө ам сайтай, гэртээ байх хугацаа нь нэмэгдсэнд баяртай байгаа. Яахав, ганц нэг хүн ядарч байна гэсэн юм ярьсан. Гэхдээ бид ээлж болгон дээр нөөц жолооч ажиллуулж байгаа. Шаардлагатай үед сольж ажиллуулах зохион байгуулалтын арга хэмжээ авч байна. Одоогоор ядраад байна, сольё гэсэн хүсэлт гараагүй. Туршилт 12-р сарын 31-нд дуусна. Гурван сарын үр дүнгийн тооцоогоор цаашид хэрхэхийг шийднэ. Белазын жолооч, засварчид гээд 200 гаруй хүн 12 цагийн ээлжинд туршилтаар ажиллаж байна.      -Баярлалаа.     М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Металл боловсруулах машин суурилууллаа

        Засвар механикийн завод техник технологийн шинэчлэлийн хүрээнд Солонгосын “Doosan” үйлдвэрийн металл боловсруулах тоон удирдлагатай фрезерийн суурь машиныг Механик цехэд суурилуулан ажиллуулж байна. Тус цехийн ажилчид  өөрсдийн хүчээр уг машиныг суурилуулсан бөгөөд “Doosan” компанийн мэргэжилтнүүд тохируулгын ажил гүйцэтгэжээ. Суурь машин нь хүчин чадлын хувьд дөрвөн тэнхлэгтэй, мянганы нарийвчлалтай эд анги боловсруулах аж. Мөн  650-1400-гийн хэмжээтэй эд ангиуд дээр фрезерийн боловсруулалт хийх юм. Энэ талаар Механик цехийн дарга Д.Галбямба: “Манай цех гурван жилийн хугацаанд тоон удирдлагатай суурь машины төв байгууллаа. Энд токарийн болон фрезерийн суурь машинууд суурилуулсан. “Doosan” маркийн тоон удирдлагатай суурь машин дээр ажиллах мэргэжилтэй боловсон хүчнийг Солонгос улсад операторын сургалтад хамруулан ажиллуулж байна. Энэхүү машин ашиглалтад орсноор хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн хувьд эрсдэлгүй ажиллах нөхцөл бүрдлээ. Мөн бүтээгдэхүүний чанар, нэр төрөлд дэвшил гарсан. Уг суурь машиныг бүрэн хүчин чадлаар нь ажиллуулснаар тэгш шүдтэй араа боловсруулах, өрмийн суурь машинаар хийх ажилбаруудыг өөрийнх нь өгөгдлөөр нэг дор хийж байна” гэв.       Т.Батчулуун Дэлгэрэнгүй...
  • С.БУЛГАНТАМИР: “Эрдэнэт үйлдвэр” Волейболын дээд лигийг өндөр хэмжээнд зохион байгуулж буйд тамирчид талархалтай хандаж байна

        Монголын волейболын холбооны дээд лигийн аварга шалгаруулах тэмцээн медалийн төлөөх өрсөлдөөнөөр нийслэл Улаанбаатар хотноо үргэлжилж байна. Медалийн төлөөх цуврал тоглолтуудын үеэр “Энагурэ” клубын 3 дахь үеийн  тамирчид багтаа 3 дахь аварга цолыг авчирлаа. Шигшээ цувралд 3 дарааллан хожиж лигийн аваргаар шалгарч, алтан медалийн болзол хангалаа. Энэ үеэр “Энагурэ” багийн ахлагч, спортын мастер С.Булгантамиртай цөөн хором ярилцлаа.        -Дээд лигийн аварга болсонд баяр хүргэе! Тэмцээний талаар сэтгэгдлээсээ хуваалцаач?       -Миний хувьд энэ спортоор хичээллээд 7 жил болж байна. Монголын волейболын дээд лигийн хувьд  маш өндөр зохион байгуулалттай болж байгаад талархалтай байна. Эрдэнэт хотруу яваад 3 тойргийн турш  тойргийн нийлбэр дүнгээ гаргасан. Тоглолт бүр хариуцлагатай байлаа.      -Хобби эйс багтай алтын төлөө учраа таарч амжилттай тоглож алтан медалийн эзэд болж байна.Танай багийн давуу тал, тоглолтын тактик юу байсан бэ?     -Ер нь өрсөлдөгч багийн хувьд насны хувьд, довтдогчид, онооны хувьд  тэнцүүхэн байлаа. Манай багийн давуу тал бол хаалт сайн байсан гэж хэлж болно.     -“Энагурэ” багийн онцлог юу вэ? Багийн гишүүдийнхээ тухай яриач?     -Манай багийн онцлог гэвэл тамирчдын хувьд нас бага залуу. Тэгэхээр энэ баг бүрэлдэхүүнээрээ  олон жил гар нийлж тоглох боломжтой гэж харж байна. Энэ бол бидний давуу тал.     -Дээд лигийн хувьд олон жил тасарсан тэмцээнийг сэргээж зохион байгуулж байгаа гэдгээрээ үзэгч, сонирхогчдод өндөр хүлээлт үүссэн байна. Бусад тэмцээнээс ялгарах онцлогийг тамирчид  та бүхэн хэрхэн дүгнэж байна?     -Тамирчид их өндөр сэтгэгдэлтэй байгаа. Ялангуяа Эрдэнэт хотод очиж тоглоход эхнээсээ дуусах хүртэлх бүх үйл ажиллагааг маш өндөр түвшинд зохион байгуулсан. Азийн наадам, олон улсын тэмцээнд ирсэн юм шиг сэтгэгдэл төрж байлаа. Эрдэнэтийн багийн хувьд “Хобби эйс” багтай хүч тэнцүү 5 ээлжийн тоглолтыг сонирхуулсан нь үзэгчдэд  таалагдсан гэдэгт итгэлтэй байна. Энэ дашрамд Эрдэнэт үйлдвэрийн хамт олон, Эрдэнэтчүүддээ талархлаа илэрхийлье!     -Бусад баг тамирчиддаа хандаж юу гэж хэлэх вэ?    -2019 оны волейболын дээд лиг маш сайхан зохион байгуулагдаж байна.Нийт үзэгчид, зохион байгуулагчиддаа баярлалааа.                         Э.Мөнх-Уянга Фото. Б.Баттөгс     Дэлгэрэнгүй...
  • Эрдэнэт үйлдвэртээ баярлалаа #2

      Аж ахуй, үйлчилгээний цехийн Хими цэвэрлэгээний машинист Ц.ГЭРЭЛМАА “Энэ уулын буянд бид сайн сайхан амьдарч, хойч ирээдүйнхээ төлөө хөдөлмөрлөж, өөрсдийн аз жаргал, ирээдүйг бүтээж яваа шүү” гэж өглөө бүр Эрдэнэт уулаа сэтгэлдээ бодож сэрдэг дээ. Үйлдвэрээрээ бахархаж байна. Хүн ер нь сэтгэлийн үгээ хэлэх боломж тэр бүр гардаггүй бололтой. Эрдэнэт үйлдвэрийг бүтээн цогцлооход гар бие оролцсон үе үеийн уурхайчиддаа талархаж явдгаа энэ дашрамд илэрхийлье. Би Эрдэнэт үйлдвэрт 33 жил ажиллахдаа 17 жилийг нь энэ хамт олонтойгоо үдэж байна. Ээж шиг, эгч шиг нь байж, найз нөхөд болж ээнэгшин дассан хамт олондоо хайртай. Та бүхнийхээ хүчинд өдий зэрэгтэй яваа юм шүү. Тэтгэврийн нас ойртох тусам сэтгэлд нэг зүйл тороод ч байх шиг. Хамт олноо их санах байх. Эрдэнэтийн уурхайчдын сүлд дуу “Уурхайчин би”-г амандаа аялж, автобусны цуваагаа хараад огшиж суудаг би жирийн л нэг уурхайчин. Үйлдвэрийнхээ удирдлагууд, нийт уурхайчиддаа, тэдний үр хүүхэд, ач зээ нар, гэр бүлд сайн сайхныг хүсье.   Засвар механикийн заводын Уул уурхайн хүнд механизм, тоног төхөөрөмжийн засварчин С.БАТЗОРИГ Монгол улсдаа төдийгүй дэлхийд үнэлэгдсэн, ТОП 10 үйлдвэрийн нэг болох уулын баяжуулах Эрдэнэт үйлдвэрт 15 дахь жилдээ ажиллаж байгаадаа баяртай байна. Үйлдвэрийн газраас тоног төхөөрөмжийн шинэчлэл хийж, орчин үеийн уул уурхайн хөгжилтэй хөл нийлүүлэхийн зэрэгцээ ажилчдаа мэргэжлийн талбар дээр мэргэших, хөгжихөд ихээхэн анхаарч байгаа нь сайшаалтай юм. Би мэргэжлийнхээ дагуу ур чадвараа нэмэгдүүлэн, цаашдаа улам хичээж ажиллах болно. Хамт олондоо халуун баяр хүргэе.   Тээвэр ложистикийн төвийн Бүтээмж, инновацын мэргэжилтэн З.БАТЦЭНГЭЛ 1978 онд илгээлтээр Эрдэнэт хотод ирэх шийдвэр гаргасан аав, ээждээ маш их баярлалаа. Өнөөдөр би аав, ээжийнхээ үргэлжлэл болж, хүүтэйгээ мөр зэрэгцэн үйлдвэртээ ажиллаж байна. Бид удам дамжсан уурхайчид. Тийм ч учраас үйлдвэртээ маш их хайртай. Аав ээж минь, “Бор ууландаа залбирч яваарай” гэж захидаг. Бор ууландаа, Эрдэнэт үйлдвэртээ маш их баярлалаа.   Дулааны цахилгаан станцын Лабораторийн эрхлэгч Д.ТӨГСБАЯР Би Эрдэнэт үйлдвэрт 19 жил ажиллахдаа өдий дайны ажилтай, мэдлэг мэргэжилтэй болсондоо баярлаж явдаг. Хүн бүр үйлдвэрийнхээ хөгжилд хувь нэмэр оруулах ёстой гэж би хувьдаа боддог. Миний чадах зүйл бол эргэн тойрондоо зөв хандлага түгээх юм. Ер нь зөв хандлагатай, эргэн тойрны уур амьсгал эерэг байвал бүх ажил бүтэмжтэй байна гэдэгт итгэдэг. Та бүхэндээ үйлдвэрийнхээ ойн мэндийг хүргэж, бүгдээрээ эерэг хандлага түгээе гэж уриалмаар байна. И.Чинтогтох Фото: Б.Баттөгс   Дэлгэрэнгүй...
  • Монголын волейболын холбооны дээд лигийн аварга шалгаруулах тэмцээнд “Дархан сеть” эмэгтэй баг хүрэл медалийн болзол хангалаа

         Монголын волейболын холбооноос анхдугаар лигийн тэмцээнийг 1995 онд зохион байгуулж эхэлсэн түүхтэй. Харин эмэгтэйчүүдийн лигийг 1997 оноос эхлүүлэн зохион байгуулж эхэлжээ. Ийнхүү 2011 он хүртэл 17 удаа лиг зохион байгуулаад найман жил завсардсан юм. Тэр хугацаанд МВХ-ны цомын аварга шалгаруулах тэмцээн нь лигийг орлож байжээ. Энэ жил Волейболын холбооны удирдах зөвлөлийн бүрэлдэхүүн өөрчлөгдсөнтэй холбогдуулан дээд лигийн тоглолтыг сэргээн зохион байгуулж “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ хамтран зохион байгуулах болсон. Дээд лигт эрэгтэй долоо, эмэгтэй найман баг өрсөлдөж, эмэгтэй багаас “Уурхайчин” багт ОХУ-ын нэг тоглогч ирсэн бол эрэгтэй бүх багт гаднаас тоглогч ирсэн. Лигийн тэмцээнд багууд гурван тойрог өрсөлдөж, нийт 108 тоглолтын дараа медалийн төлөө өрсөлдөх багууд тодроод байна. Медалийн эздийг цуврал тоглолтоос тодруулах бөгөөд түрүүлж гурав хожсон нь ялна. Шигшээ тоглолтууд энэ сарын 8-ныг хүртэл үргэлжлэх бөгөөд “MNB Sport” суваг шууд дамжуулан үзүүлж байна. Монголын волейболын холбооны үндэсний дээд лигийн аварга шалгаруулах тэмцээнд эрэгтэй 82, эмэгтэй 74 нийт 156 тамирчин хурд хүчээ сорьсноос 70 гаруй хувь нь анх удаа лигт тоглож байна. Ихэнх тамирчны анхны лиг учраас нас, туршлага ойролцоо, өрсөлдөөн тэнцүү байгаа нь тэмцээнийг сонирхолтой болгож байна. Волейболын лигийн нэг онцлог нь “Play-Off” буюу хасагдах шатны тоглолт гэж байдаггүй. Шууд медалийн төлөөх тоглолтуудаар үргэлжилдэг. Өнөөдрийн эхний тоглолт “Дархан сеть”, “Тэнүүн-Огоо” багийн ширүүн өрсөлдөөнөөр эхэлж 3:2-ийн харьцаатайгаар “Дархан сеть” багийн эмэгтэй тамирчид  хүрэл медалийн болзол хангалаа.                        Э.Мөнх-Уянга Фото: Б.Баттөгс   Дэлгэрэнгүй...
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Нэвтрүүлэг
   Уран бичлэгийн төрлөөр дагнан бүтээлээ туурвидаг Эрдэнэтийн зураач Буянтогтохын Нэмэхнямын “Тэнгэрээс буусан бичиг” үзэсгэлэн Орхон аймгийн Хүүхэд залуучуудын театрын АРТ үзэсгэлэнгийн танхимд 11 дүгээр сарын 7-ныг хүртэл үргэлжилж байна. Аймгийн ИТХ-ын дарга П.Пүрэвлхагвын ивээл дор зохиосон энэхүү үзэсгэлэнг Ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын амралтанд зориулан дэлгэжээ. Үзэсгэлэнд уран бичлэгийн гайхамшиг, монгол зургийн гүн утга агуулга бүхий 100 гаруй бүтээлийг олны хүртээл болгосон байна. Зураач Б.Нэмэхням 2014 оноос уран бичлэгээр дагнан хичээллэж, уран бүтээл туурвихын зэрэгцээ 20 гаруй шавьтай болоод байгаа юм. 
 
И.Чинтогтох
 
 
   Монголын бүтээмжийн төвийн мэдлэг хуваалцах өдөрлөг өнөөдөр боллоо. “Тесо” корпораци, “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ, “Мобиком” корпораци зэрэг байгууллагуудын мэргэжилтнүүд хамгийн сайн гэсэн туршлагаа хуваалцаж, бүтээмжээ хэрхэн өсөн нэмэгдүүлэх талаар тэргүүн туршлагаа хуваалцлаа. Тухайлбал, компанийн бүтээмжийн мэргэжилтнүүд гадаадын улс орноор явж ирэхдээ тухайн улсаас судалж, сурч ирсэн зүйлсээ бусадтайгаа хуваалцаж ярилцдаг журам тогтжээ. Эрдэнэт үйлдвэрийн хувьд 6700 гаруй ажилтан ажиллагсадтай. Эдгээр ажилчдынхаа бүтээмжийг дээшлүүлэх нь компанийн үр ашгийг нэмэгдүүлэх ач холбогдолтой юм. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-нь 2005 оноос эхлэн бүтээмжийн хөдөлгөөнийг үйл ажиллагаандаа нэвтрүүлж эхэлсэн. Тэр ч утгаараа үйл ажиллагаагаараа улсдаа тэргүүлж буй компаниудтай уулзаж, харилцан мэдээлэл солилцож байна. Байгууллагын бүтээмжийг нэмэгдүүлэхэд хамт олны үүрэг оролцоо чухал. Монгол бүтээмжийн төвийн хамт олон ийнхүү мэдлэг хуваалцах өдөрлөгийг тогтмол зохион байгуулсаар иржээ.
 

 

   “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-аас хэрэгжүүлж буй “Хөрөнгө оруулалт-2019” бүтээн байгуулалтын ажлын хүрээнд тус үйлдвэрийн хөгжлийн нэгэн тулгуур болох Засвар механикийн заводын Цутгуурын цехэд техник, технологийн шинэчлэлийн ажил ид өрнөж байна. Эрдэнэт үйлдвэрийг 2031 он хүртэл хөгжүүлэх үндсэн чиглэлд тусгагдсан томоохон төсөл хөтөлбөрүүдийн нэг хэсэг нь Засвар механикийн заводыг өргөжүүлэн, бэхжүүлэхэд чиглэнэ. Одоо үргэлжилж буй техникийн шинэчлэл болон цаашдын зорилтын талаар тус заводын дарга Б.Баасансүрэнтэй ярилцлаа. 
 

   -Энэ оны хамгийн том бүтээн байгуулалтын нэг нь Засвар механикийн заводын Цутгуурын цехийн техник, технологийн шинэчлэлийн ажил. Энэ ажлын явц, гүйцэтгэл аль шатанд явж байна вэ?
   -Засвар механикийн заводын Цутгуурын цехийн техник технологийн шинэчлэлийн ажлын бэлтгэл үндсэндээ 95 хувиар хангагдаад байна. Бэлтгэл ажлын хүрээнд  шинэ тоног төхөөрөмжийг хүлээн авах, буулгалт, суурилуулалтын ажлууд багтаж байгаа. Мөн үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааг жигд хангах, бүтцийн цех нэгжүүдийн нөөц бэлтгэх ажлууд хийгдэж байна. Өнөөдрийн байдлаар, нөөц хангах ажил биелэгдсэн. Одоо бидэнд 7 хоногийн л ажил үлдээд байна. 11 сарын нэгэн гэхэд цутгуурын цехийн үйлдвэрлэл зогсож, өргөтгөлийн техник технологийн шинэчлэлийн буулгалт, суурилуулалтын ажлыг шууд эхлүүлэхээр төлөвлөж байна. Ер нь үйлдвэрлэл зогсох бэлтгэл хангагдаж, өргөтгөл шинэчлэлийн үндсэн ажил эхлэхэд бэлэн болсон гэсэн үг. ФАТ компаниас нийт 120 тонн металл хийц, тоног төхөөрөмж ачигдаад ирж байгаа. Ирэх сарын 15 гэхэд тоног төхөөрөмжүүд бэлэн ирсэн байх ёстой. Тэр хүртэл бид ачаа хүлээж авах зам талбайг засаж, бэлтгээд байна. Бид энэ техник технологийн шинэчлэлийн ажлыг хийхийн тулд том төлөвлөгөө боловсруулахын зэрэгцээ бэлтгэл ажлын нарийвчилсан төлөвлөгөөг давхар гаргасан. Нарийвчилсан төлөвлөгөөгөө таван чиглэлээр хэрэгжүүлж байна. Тухайлбал, Үйлдвэрийн газрын Ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд Ерөнхий инженерээр ахлуулсан ажлын хэсгийнхэн ажлын явцыг мэдээлж, танилцуулж байгаа ба долоо хоног тутам Механикийн хэлтсийн дарга-Ерөнхий механикч Б.Чинзоригоор удирдуулсан дэд ажлын хэсэг хуралдаж ажлын явцаа ярилцаж байна. Цаашид бид өдөр тутмын ажлын байнгын штаб ажиллуулж, шинэчлэлийн ажилд оролцож буй гадна дотно байгууллагуудын ажлын гүйцэтгэлийг ярилцаад явна. Энд тодруулахад, бид уг ажлыг эхлэхдээ буулгалт, угсралт суурилуулалтын ажилд үйлдвэрийнхээ дотоод нөөц бололцоогоо бүрэн дүүрэн ашиглах зорилт тавьсан. Тиймээс Засвар угсралтын цех, Барилга засварын цехүүд үндсэн үүрэг гүйцэтгэх бол өөрийн цехийн 150 гаруй ажилтан буулгалт, суурилуулалтын ажилд оролцоно. 

   -Цутгуурын цехийн үйлдвэрлэлийг зогсооно гэсэн. Зогсох хүртэл хугацаанд үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөө биелэх боломжтой юу?
   -Цутгуурын цехийн үйл ажиллагаа 11 сарын нэгэн хүртэл хэвийн үргэлжилнэ. Бид төлөвлөгөөгөө биелүүлэхийн тулд ажлаа шахаж, зарим тохиолдолд амралтын өдрүүдээр ажиллаж байна. Энэ онд бид 4741 тонн цутгамал бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхээр төлөвлөсөн. Зарим нэг шалтгаанаас Баяжуулах үйлдвэрт шаардлагатай 346 тонн нэмэлт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх хэрэгтэй болсон. Иймээс нэлээд ачаалалтай, шахуу ажиллалаа. Одоогийн байдлаар, дахин 7 хоног ажиллахад нийт 5300 гаруй цутгамал бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх боломж харагдаж байгаа. Энэ бол манай заводын түүхэнд тэмдэглэх том үзүүлэлт болж байна. Яагаад гэвэл, бүтэн жилийн хугацаанд бид 4800-5200 орчим тонн цутгамал бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг байсан бол энэ жилийн гүйцэтгэлээс харахад бидэнд илүү ихийг хийж чадах нөөц боломж байна гэдгийг харуулж байна. Өөрөөр хэлбэл, бид оны эхний 10 сард 5000 гаруй тонн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж чадлаа гэсэн үг. Үүнийг дунджаар тооцож үзвэл, 13 сарын ажлыг 10 сарын хугацаанд багтааж хийсэн байна. Тиймээс захиалга байгаа тохиолдолд бидэнд хийх боломж их байна гэж ойлгож болох юм. Цутгуурын цехийн үйлдвэрлэл зогсохтой холбоотойгоор 220 гаруй ажилтны асуудлыг шийдвэрлэж байна. Тэдний заримыг угсралт суурилуулалт, бусад зохион байгуулалт болон дотооддоо хуваарилан ажиллуулах зэргээр зохицуулсан. Хуулийн хүрээнд бид ямар нэг ажилтнаас шалтгаалахгүйгээр зогсолт үүссэн тохиолдолд ажлаар хангах ёстой. Энэ заалтыг хэрэгжүүлж, үйлдвэрийн удирдлагын зүгээс өгсөн чиглэлийн дагуу ажилтнуудаа хуваарилсан байгаа. Мөн бүтцийн зарим нэгжүүдэд манай ажилтнуудыг ажиллуулах боломж байгаа талаар санал солилцсон. Ингэж бид Захиргаа, хүний нөөцийн бодлогын газар болон бусад цех нэгжүүдтэйгээ харилцан ярилцаж, зөвшилцсөний үндсэн дээр 37 ажилтнаа хуваарилж, 30 гаруй ажилтныг Механик цехэд ажиллуулж байгаа. Бусад ажилтныг өмнө хэлсэнчлэн Цутгуурын цехийн өргөтгөлийн техник технологийн шинэчлэлийн ажлын буулгалт, угсралт суурилуулалтын ажилд хуваарилсан. Ийм хөдөлмөр зохион байгуулалт хийлээ.

   -Цутгуурын цехийн өргөтгөлийн шинэчлэл хэдийд дуусах вэ? Төлөвлөснөөр явж байна уу?
   -Цутгуурын цехийн техник технологийн шинэчлэл нь “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ыг 2031 он хүртэл хөгжүүлэх үндсэн чиглэлийн хүрээнд хийгдэж буй бүтээн байгуулалтын ажил гэж хэлж болно. Бид энэ ажлыг 2018 оноос эхэлсэн. Энэ онд төлөвлөгөөний дагуу ажиллаж, дуусгаад,  ирэх 2020 оны тавдугаар сарын нэгэн гэхэд үйлдвэрлэл шууд эхлэх ёстой гэж үзсэн. Тиймээс төлөвлөгөөг биелүүлэхийн тулд өдөр тутмын нарийвчилсан дараалал, төлөвлөлтийг гарган, мөрдөж байгаа. Аль болохоор богино хугацаанд бүх бололцоогоо ашиглан чанартай хийж гүйцэтгэхээр ажиллаж байна. Буулгалт, шилжүүлэн суурилалт зэрэг ажлыг ирэх 12 дугаар сард багтааж дуусгахаар төлөвлөж байгаа. Эдгээр том ажлын жигдрэлт, гүйцэтгэлийн явцаас бидний төлөвлөгөөний биелэлт шалтгаална.  
 
  
   -Энэ онд Засвар механикийн завод ажил ихтэй байгаа юм байна. Бүтээн байгуулалтын ажилтай зэрэгцээд энэ оны үйлдвэрлэл, эдийн засгийн төлөвлөгөөний биелэлт ямар дүнтэй гарах бол?
   -Тиймээ. Ажил ихтэй, шахуу байгаа ч манай хамт олон амжилттай ажиллаж байгааг дурдах нь зүйтэй. Үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөгөө биелүүлэхийн тулд чамгүй хичээн зүтгэсэн. Учир нь, нэмэлт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх ёстой байв. Манайх 2019 оны 11 дүгээр сарын нэгнээс 2020 оны тавдугаар сарын нэгэн хүртэл яг зургаан сарын хугацаанд худалдан авалтыг хэрхэн багасгах, яаж бүтцийн нэгжүүдийн нөөцийг бүрдүүлж өгөх вэ гэдэгт бид төвлөрсөн. Ингэснээр оны эхний есөн сарын байдлаар цутгамал бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлийг 4478 тонн гэж төлөвлөснөөс 4741 тонныг үйлдвэрлэж, 106 хувиар биелүүллээ. Механик боловсруулалтын эд ангийн хувьд 1549 тонныг  төлөвлөж, 1654 тонн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж, төлөвлөгөөний биелэлт 107 хувьтай байна. Резинен эдлэлийн үйлдвэрлэл  энэ онд багагүй нэмэгдсэн. Бид 104 тонн резинен бүтээгдэхүүн хийхээр төлөвлөж, 105 тонныг үйлдвэрлээд байна. Металл хийц, стандартын тоног төхөөрөмжийг 480 тонн гэж төлөвлөөд, 579 тоннд хүргэж төлөвлөгөөг 121 хувиар биелүүллээ. Металл хийцийн үйлдвэрлэл өссөн үндсэн гол шалтгаан нь цутгуурын үйлдвэрлэлийн шинэ технологи ашиглалтад орох, цаашид хэрэглэгдэх хэрэгслүүд, хэв хашлага болон техник технологийн шинэчлэлийн хүрээнд өөрсдийн хүчээр хийж болох металл бүтээгдэхүүний хэмжээ нэмэгдсэнтэй холбоотой. Тиймээс энэ онд манай үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөө бүрэн биелнэ. Зардлын хувьд,  үйлдвэрлэл өссөн ч гүйцэтгэлд суурилсан төлөвлөгөөтэй харьцуулахад хэмнэлт гаргаж ажилласан. Тухайлбал, 440 орчим сая төгрөгийг хэмнэсэн байгаа.
  
   -Нийт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлийн хэчнээн хувийг импорт орлох бүтээгдэхүүн эзэлж байна вэ? Энэ чиглэлийн бодлого хөтөлбөр хэрхэн хэрэгжиж байгаа вэ?
   -Энэ оны эхний 9 сард бид Баяжуулах үйлдвэр, Ил уурхайн шаардлагатай техник хэрэгсэл, эд анги үйлдвэрлэлээ. Нийт 24 төрлийн 1359 ширхэг эд анги үйлдвэрлэж, нийлүүлсэн. Импорт орлох бүтээгдэхүүний дотоод үйлдвэрлэлээс 1 тэрбум 525 сая төгрөгийн хэмнэлт гарсан байна. Өнгөрсөн 2014 оноос хойш гүйцэтгэлээр импорт орлох бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэл 219 төрлөөр  20.5 тэрбум төгрөгийн хэмнэлт өгсөн дүнтэй байгаа. Энэ жилийн дүнг нэмбэл сүүлийн 5 жилд импорт орлох бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэл өндөр үзүүлэлттэй гарах боломжтой. Хэмнэлтийг бид худалдан авах зардал, Засвар механикийн заводод үйлдвэрлэж буй зардлын хэмжээнд тооцож байна. Ер нь импорт орлох бүтээгдэхүүнийг шинээр төлөвлөх боломжгүй байдаг. Учир нь цех нэгжүүдийн тодорхой захиалга, ажлын хэрэгцээ шаардлагаас хамаарч, ямар төрлийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх вэ гэдгийг гаргадаг.

   -Ирэх оны зорилтууд тодорхой байгаа. Энэ талаар тодруулж хэлнэ үү?
   - Бидэнд төлөвлөсөн томоохон хэд хэдэн ажлууд бий. Мэдээж, хамгийн эхнийх нь Цутгуурын цехийн хэвний хэсгийн технологийн тоног төхөөрөмжийн шинэчлэлийг хийж дуусгах ажил. Дараагийн том ажил нь Засвар механикийн заводын 2017-2031 онд хийгдэх өргөтгөл, шинэчлэлийн техник эдийн засгийн үндэслэлийг шинэчлэн боловсруулж, нарийвчилсан техник эдийн засгийн үндэслэл боловсруулах. Энэ нь Засвар механикийн заводын зах зээлийн судалгаа, боломжийг тодорхойлж гаргах зорилготой. Үүн дээрээ тулгуурлаад, бид цаашид ямар техник тоног төхөөрөмж нэвтрүүлэх вэ, хэдий хугацаанд хэчнээн хэрийн хөрөнгө оруулалтаар техникийн шинэчлэл хийх нь үр дүнтэй вэ гэдгийг тооцож гаргана. Урьдчилсан техник эдийн засгийн үндэслэлд ерөнхийд нь  тусгасан байдаг бол нарийвчилсан төлөвлөгөө боловсруулснаар бидний ажил илүү тодорхой болж өгөх юм. Тиймээс бид Засвар механикийн заводын өргөтгөл шинэчлэлийн нарийвчилсан техник эдийн засгийн үндэслэл, барилгын зураг төсөл боловсруулах техникийн даалгаврыг боловсруулах чухал ажил байна. Эдгээрийн хөрөнгийн асуудлыг Монгол Улсын Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газраас зөвшөөрч, шийдвэрлэсэн тул бид ажилдаа орсон. Удахгүй тендерийн үнэлгээний хороо байгуулагдана. Энэхүү техник эдийн засгийн үндэслэл боловсруулагдсанаар бидний бүх зорилт төлөвлөгөө энд тусгагдана гэсэн үг. Өнгөрсөн жилүүдэд бидний нэг зорьсон ажил бол үйлдвэрийн хэмжээнд элэгдсэн эд ангиудыг сэргээн засварлах ямар хэрэгцээ шаардлага байна гэдгийг судалж тогтоох байсан. Энэ ажлыг хийснээр элэгдсэн эд ангиудыг сэргээн засварлах шинэ технологи нэвтрүүлэх, шинэ тасаг байгуулах урьдчилсан техник эдийн засгийн үндэслэл боловсруулж гаргаад байгаа. Үүнийгээ дээр өгүүлсэн нарийвчилсан техник эдийн засгийн үндэслэлдээ тусгасан.
   Мөн манай цех 2018 оны тавдугаар сараас  ISO9001 стандартыг хэрэгжүүлж эхэлсэн. Энэ бол амар ажил биш юм байна. Ажилтнуудын хандлага, сургалт хөгжлийг идэвхжүүлж, хэвшүүлэх гээд олон хэлбэрийн ажлыг зохион байгуулж, Чанарын албатай болсон. Цаашид энэ стандартыг цехийнхээ онцлогт нийцүүлэн, зөвлөх үйлчилгээ авч, зөв хэрэгжүүлэх зорилттой ажиллаж байна.  Металл судлалын орчин үеийн дижитал лабораторийг байгуулах зорилт бас бидэнд бий. Судалгаа, туршилт үйлдвэрлэл, инноваци гэсэн дараалалтай ийм төвийг байгуулж, инженерүүд өөрсдөө судалгаагаа хийгээд явах боломж бүрдүүлье гэж ярилцсаны үндсэн дээр ийм зорилтыг дэвшүүлсэн. Ингэж дэмжвэл инноваци хөгжих таатай суурь бий болно. Энэ ажлыг бид Технологийн сургуулийн Металлын лабораторийн бааз суурин дээр түшиглэж, хамтран ажиллана. Мэргэжилтнүүдээ сургаж, дадлагажуулна. Манай инженерүүд уг лабораторийн төслөө бичиж дууссан. Үүнийг бид бас техник эдийн засгийн нарийвчилсан үндэслэлд тусгаж, хэрэгжүүлнэ. Энэ нь эрдэм шинжилгээ, судалгаа, үйлдвэрлэлийг хослуулан үйлдвэрээ хөгжүүлэх бодлогын нэг үндэс гэж хэлж болно. 
   Түүнчлэн бид Засвар механикийн заводын нэрийн бүтээгдэхүүнтэй болох зорилттой ажиллаж байна. Үйлдвэрийн газарт хэрэглэдэг бүхий л төрлийн хаалтыг дотооддоо үйлдвэрлэх боломж хэр байна, ямар төрлийн хаалт өргөн хэрэглэгдэж байна, бүгдийг биш гэхэд  зохих түвшинд хангах ямар боломж байна гэдгийг судалж байна. Нөгөө нэг бүтээгдэхүүн нь булингын насос. Хэрхэн яаж үйлдвэрлэх зураг төсөл, тооцоолол нь бэлэн болсон. Ирэх оноос энэ ажил эхэлж, Засвар механикийн заводын нэрийн насос гэж үйлдвэрлэлд ашиглах боломжтой болчихно гэсэн зорилт юм.

   -Баярлалаа. Амжилт хүсье. 

М.Балжинням
Фото Б.Баттөгс

   “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ нийгмийн хариуцлагаа хэрэгжүүлэх бодлогын хүрээнд бүтэн өнчин хүүхдийн асрах “Энэрэл” төвийн үйл ажиллагааг дэмжин, бүтцийн нэгжийнхээ бүрэлдэхүүнд багтаасан. 2015 онд үйлдвэрийн Эмэгтэйчүүдийн холбоо хүүхдийн төлөөх тус төвийн үйл ажиллагаанд уурхайчдыг татан оролцуулах зорилгоор хоёр жилийн хугацаатай төсөл хэрэгжүүлжээ. Бүтцийн нэгж бүрд нэг хүүхэд хариуцуулж, цехүүд өөр өөрийн оролцоогоор дэмжлэг үзүүлсэн байна. Хэрэгжиж байсан төсөл 2017 онд дууссан ч Засвар механикийн заводын Эмэгтэйчүүдийн зөвлөл өнөөдрийг хүртэл уламжлалаа хадгалан, үлгэр жишээ ажиллаж, А.Билгүүнбаатар хүүгийн ирээдүйд хуримтлал үүсгэж эхэлжээ. Сайн мэдээг өртөөлөн “Энэрэл” төвийн эрхлэгч М.Майцэцэгтэй уулзаж ярилцлаа.  

 
М.МАЙЦЭЦЭГ: Ирэх сарын 11-нд спорт заалны нээлтээ хийнэ

 
   - “Энэрэл”-ийнхэн сурагчдын амралтаа хэрхэн өнгөрүүлэхээр төлөвлөж байна вэ?
   - Манайхан хүүхдийн амралтаар төлөвлөгөө гарган ажилладаг. Эхний төлөвлөгөөт ажлынхаа хүрээнд “Ирээдүйн одод” сургууль дээр “Аав, ээж, би” тэмцээнд хүүхдүүдээ оролцуулна. Тэмцээнд бүх хүүхэд хамрагдаж, “Энэрэл” төвийн багш, ажилчидтай баг болон хоорондоо өрсөлддөг. Мөн энэ долоо хоногийн Лхагва гаригт Эрдэнэт үйлдвэрээр аялал хийхээр төлөвлөж байна. Хүүхдүүд Засвар механикийн завод, Баяжуулах үйлдвэрийн үйл ажиллагаа, уурхайчдын ажил мэргэжилтэй танилцаж байсан. Энэ удаа Ил уурхайг үзэж, “Сэлэнгэ” катерингаар зочилно.

   - Хүүхэд хөгжүүлэх чиглэлээр хийгддэг ажлуудаас танилцуулахгүй юу?
   - Хүүхдүүдэд нийгмийн харилцаа маш чухал. Тиймээс хичээлээс гадуур, сонирхсон секц, дугуйландаа хамрагдаж, гар урлал, амьдрах ухаанд суралцан, хувилбарт үйлчилгээний төлөвлөгөөт ажлууддаа оролцож байна. Манай төв Соёл урлагийн цогцолбор, Хүүхэлдэйн театр, Хүүхэд, гэр бүлийн хөгжлийн хэлтэстэй хамтран ажилладаг. Энэ дашрамд, суралцах бүх талаар дэмжлэг үзүүлж ирсэн Спорт цогцолборын дарга Ш.Даваахүүд талархал илэрхийлье. Хүмүүс манай хүүхдүүдийг зүгээр суудаг гэж ойлгодог байх. Өдрийг харин ч их завгүй өнгөрүүлдэг шүү. Хамаатан садан нь амралтаар авч явах хүсэлтэй байдаг ч чөлөөтэй цаг гарах нь ховор. Бид 11 дүгээр сарын нэгнээс “Эрдэнэт” сувиллын цогцолборт эрүүл мэндийн урьдчилан сэргийлэх 13 төрлийн үзлэгт хамрагдана. Ирэх жилээс хүүхдүүдээ “Медипас”-т үзлэг шинжилгээнд оруулах хүсэлт гаргах бодолтой байна.

   - Өнөөдрийн байдлаар “Энэрэл”-ийн ам бүлээс өрх тусгаарласан хэдэн хүүхэд Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллаж байна вэ? Хүүхдүүдээ ажилд зуучлах талаар анхаардаг уу?
   - Манайхаас 24 хүүхэд Эрдэнэт үйлдвэрт ажилтнаар орсон. Өнгөрсөн жил “Моннис” группт 4 хүүхэд ажилд орсон бол энэ оны 11 дүгээр сарын нэгнээс “Сэлэнгэ” катерингт нэг хүүхэд ажиллахаар болсон. Ажил мэргэжлээрээ чадвартай, авьяастай хүүхдүүдээ аль болох үйлдвэрт ажилтнаар оруулахыг эрмэлзэж байна. Энэ жил нэг хүүхэд маань Эрдэнэт үйлдвэрийн 100 хувийн дэмжлэгтэйгээр Технологийн сургуульд суралцаж байгаа. 

   - Хүүхдийн төлөө “За” гэж хэлсэн, хөрөнгө оруулалт хийсэн сайн санаачилгыг бид дэмжих ёстой гэж бодож байна. Засвар механикийн заводын үлгэр жишээ ажлын талаар сэтгэгдлээ хуваалцахгүй юу?
   - Эрдэнэт үйлдвэрийн Эмэгтэйчүүдийн холбооноос санаачилсан төсөлт ажлын үр дүнд цех, нэгж бүр хариуцан авсан хүүхдээ баярлуулах, танилцуулга уулзалтад авч явах, дугуйлан секцэд хамруулах олон төрлийн ажил хийсэн. 2017 онд төсөл хаагдахад Засвар механикийн завод, Судалгааны төв, Орос сургууль, Медипас, Соёл урлагийн цогцолборын хамт олон өнөөдрийг хүртэл уламжлалаа хадгалж яваа. Дээрх төслийг “Шинээр эхлүүлж өгөөч” гэсэн саналаа Эмэгтэйчүүдийн холбоонд хүргүүлсэн. Сайн дурын ажил нь тухайн хүний зав зай, сэтгэлийн асуудал байдаг тул уриалгахан хүлээн авах нэг хэсэг байхад хайхрамж муутай ханддаг хүмүүс ч бий. Эдгээрийн үр дүнд нэг хэсэг хүүхэд нь мартагдаж, олны дунд орхигдох талтай. 
   Засвар механикийн заводыг маш идэвхтэй, үлгэр жишээ цех гэж дүгнэн хэлмээр байна. Тэд А.Билгүүнтамирт улирлын чанартай хувцас авч, хадгаламжид нь хүүхдийн 20 мянган төгрөгөөс гадна хуримтлал үүсгэж, хичээлийн хоцрогдол арилгах давтлагад явуулан, баяр бүрээр хүүхдэдээ бэлэг илгээдэг уламжлалтай. Өмнө нь Дэнжийн 7 дугаар сургуульд суралцаж байсан хүү маань одоо 17 дугаар сургуулийн 3 дугаар ангид суралцдаг болсон. 

   - Эрдэнэт үйлдвэр 2019 оныг хөрөнгө оруулалт, бүтээн байгуулалтын жил болгон зарласан. Танайд бүтээн байгуулалтын ямар ажлууд хийгдэв?
   - “Энэрэл” төвд сүүлийн 25 жил бүтээн байгуулалтын ажил хийгдээгүй байсан. Энэ ч утгаараа бид дорвитой дэмжлэг авч, томоохон үр өгөөжтэй зүйлд хөрөнгө оруулалт хийхийг зорилоо. Хүүхдийн амралт, чөлөөт цагийг зөв боловсон өнгөрүүлэх, сургалтын аятай таатай орчин бүрдүүлэх, спортоор төлөвшүүлэх, хөгжүүлэх зорилгоор спорт заал барьж, ашиглалтад оруулахаар барилгын ажил эхлүүлсэн. Өнөөдрийн байдлаар барилгын явц 80 хувьтай, дотоод заслын ажлуудаа ирэх сарын 25 гэхэд дуусгаж, ашиглалтад хүлээн авахаар төлөвлөөд байна. Хүүхдийн ирээдүйд хөрөнгө оруулалт хийсэн энэ ажлыг Эрдэнэт үйлдвэр 510 сая төгрөгөөр дэмжсэн. Мөн аймаг, орон нутгийн 65 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулалтаар тоглоомын талбайтай болж, “Хөдөлмөр зуслан”-гийнхаа дэргэд 285 орчим сая төгрөгийн эмнэлгийн байр барьж, гүйцэтгээлээ 70 хувиар хаалаа. Ирэх хавар хүүхдүүдийг зусландаа гарахаас өмнө энэ ажил үндсэндээ дуусна. Мөн АНУ-ын Соёлын хүрээлэнд “Хүүхдүүдийн өрөөний тохижилт” сэдвээр төсөл бичиж, стандарт болгож өгөөч гэсэн санал тавьсны дагуу 10 мянган доллар буюу 25 сая төгрөгийн үнийн дүн бүхий давхар ор, бусад тавилгаар хангагдсан. Хүүхдүүд тухтай орчинд сууж киногоо үздэг, ёс заншлын тоглоом наадгайгаа суралцах гэртэй болсон гээд манай төвд хийгдсэн олон ажил бий. 
 

И.Чинтогтох
Фото: Б.Баттөгс

   Чанарын хяналтын хэлтэс оны эхний есөн сарын ажил үйлчилгээ,орлогын төлөвлөгөөг 100 гаруй хувиар давуулан биелүүлж, 864.8 сая төгрөгийн зардал хэмнэжээ. Мөн хэсэг албадын гүйцэтгэлийн өртгийг 11-22 хувь хүртэл бууруулж ажилласан бөгөөд Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Стандарт, хэмжилзүйн газартай олон талт хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх зорилгоор нийт 13 стандарт шалгуулан ажиллаж байна. Тус хэлтсээс гаднын нийлүүлэлтийн орцын хяналтаар 273 нэр төрлийн сэлбэг хэрэгсэл, тоног төхөөрөмж, бараа материалд шалгалт хийжээ. Үүний 22 нэр төрлийн 241 тонн бараа материалд чанар стандартын шаардлага хангаагүй шалтгаанаар акт тогтоон буцааж, үйлдвэрт учирч болзошгүй гурван тэрбум гаруй төгрөгийн хохирлоос урьдчилан сэргийлж ажиллав. Мөн үйлдвэрт нийлүүлж буй бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний чанар, аюулгүй байдлыг холбогдох гэрээ хэлэлцээр, техникийн зохицуулалтын хэм хэмжээ, тохирлын үнэлгээ, сорилт шинжилгээ, хяналтаар тодорхойлох зорилгоор “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ- ын чанарын хөтөлбөрийг мөрдөн ажиллаж байна.

Б.ЧУЛУУН

   Эрдэнэт үйлдвэрийн үйлдвэрлэлийн хаягдал элсний хуримтлалаас дэгддэг цагаан тоос дарах ажил эрчимжиж, тодорхой үр дүнд хүрч буйг өмнө нь мэдээлсэн. Тэгвэл уг ажлын явц байдалтай газар дээр нь танилцуулж, бодит мэдээлэл өгөх зорилгоор “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Байгаль орчин, ногоон хөгжлийн хэлтэс, Баяжуулах үйлдвэр хамтран цагаан тоосны бүс нутгийн иргэдтэй уулзалт зохион байгууллаа. 
   Цагаан тоосны дэгдэлтэд өртөмтгий бүсэд  Орхон аймгийн Говил, төмөр замын ойр орчим буюу Баянцагаан, Жаргалант сумын зарим багийн нутаг дэвсгэр харьяалагддаг. Тус багуудын 45 иргэн өнөөдөр Эрдэнэт үйлдвэрийн Хаягдлын аж ахуйд цагаан тоос дарах ажилтай танилцах “аялал” хийлээ. Тэдэнд цагаан тоосны дэгдэлтийн талбайд тоос дарах  гурван төрлийн арга буюу технологийн туршилтуудыг хэрхэн нэвтрүүлж буй талаар Баяжуулах үйлдвэрийн тэргүүлэх инженер Г.Цогтгэрэл танилцуулж, мэдээлэл өглөө. Энэ жил “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Байгаль орчин, ногоон хөгжлийн хэлтэс, Баяжуулах үйлдвэрийн дэргэдэх Цагаан тоос дарах ажлын алба хамтран шинэ урвалж ашиглан булингын шинж чанарт нөлөөлөх шинэ технологийн арга туршсан нь  өгөөжөө өгч байгааг энэ үеэр иргэдэд харуулсан. Өөрөөр хэлбэл, Хаягдлын аж ахуйн 897 га талбайг эзэлдэг цагаан тоосны идэвхтэй дэгдэлтийн 80 орчим хувийг одоогоор дараад байгааг мэргэжлийн хүмүүс газар дээр нь тайлбарлав. Энэхүү үр дүнд хүрэхэд шинэ технологиос гадна өмнө нэвтрүүлэн ашигласаар буй усаар норгох, хөрсөөр хучих зэрэг аргуудыг хослуулан уялдуулсан нь ач тусаа өгсөн байна.    
   Өнгөрсөн хавар Байгаль орчин, ногоон хөгжлийн хэлтсийнхэн  тоос дарах зориулалттай,  160 морины хүчин чадалтай трактор хүлээж авсан. Бас Hydro seeder маркийн 30 хувь хүртэл өтгөрүүлсэн шингэнийг 80-100 метрийн зайд цацах хүчин чадалтай шүршигч машиныг ашиглаж эхлээд байна. Цагаан тоос дарах гол зэвсэг болсон эдгээр техникийн “ид шид”-тэй иргэд бас танилцлаа. Тоос дарах ажлыг эрчимжүүлж үр дүнд хүргэх, ирэх онд энэ асуудалд сүүлчийн цэг хатгах зорилт тавин ажиллаж буйгаа Байгаль орчин, ногоон хөгжлийн хэлтсийн дарга О.Эрдэнэтуяа энэ үеэр онцолсон. Энэ зорилтыг бодитоор хэрэгжүүлэхийн тулд Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлагын зүгээс онцгой анхаарч, ажиллах хүч, техник тоног төхөөрөмжийн хангалтыг сайжруулсан нь ч цагаан тоос “баяртай” гэх боломж нөхцөлийг бүрдүүлж буйг хэллээ.    
   Говил, Баянцагаан баг, Жаргалант сумын иргэд Хаягдлын аж ахуйд цагаан тоос дарах ажилтай танилцсаны дараа Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий захиргааны нэгдүгээр байрны сургалтын танхимд Байгаль орчны нөхөн сэргээлт, цагаан тоос дарах чиглэлээр авч хэрэгжүүлж буй бодлого үйл ажиллагааны талаар цогц мэдээлэл сонссон. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд Ерөнхий инженер Т.Батмөнх, Баяжуулах үйлдвэрийн дарга М.Отгон нар энэ үеэр иргэдтэй уулзаж, харилцан санал бодлоо солилцлоо. Олон жил Эрдэнэтийнхний “толгой”-ны өвчин болсоор ирсэн цагаан тоостой 20 гаруй жил “ноцолдсоор” ирсэн ч дорвитой ахиц гараагүй. Харин бид сүүлийн жилүүдэд энэ ажлыг судалгаа, туршилт гээд олон талаас нь идэвхжүүлэн ажилласнаар гарц шийдлийг олж чадсан. Өөрөөр хэлбэл, технологийн оновчтой туршилтаар учрыг нь олоод байна. Тиймээс ирэх жил цагаан тоосноос бүрэн салж чадна гэж хэлэх боломжтой болсон” гэж Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч мэдээлэлдээ тодотгосон. Мөн тэрээр энэ асуудлыг бүрэн дүүрэн шийдвэрлэхэд иргэдийн оролцоо санал санаачилга чухал буйг, хамтын хүч, үйл ажиллагаагаа уялдуулж ажиллах нь зөв гэдгийг ч хэллээ. Уулзалтад оролцсон иргэдийн зүгээс ч дээрх саналыг хүлээн авч буйгаа илэрхийлж, цаашид иргэдээ энэ чиглэлийн мэдээллээр хангах, эрүүл мэндийн үзлэгийг илүү чанаржуулж, онош дүгнэлтийг нээлттэй мэдээлж байх, ард иргэдийнхээ санал бодлыг тусган хэрэгжүүлж байхыг хүссэн. Цагаан тоосонд нэг дуугаар, нэг хүчээр “баяртай” гэж хэлэх зорилгыг энэ удаагийн уулзалт дэвшүүллээ.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
М.Балжинням
Фото Б.Баттөгс
 
   Хөгжил дэвшил хурдацтайгаар өсөн нэмэгдэж байгаа өнөө үед тодорхой тоног төхөөрөмжүүдийн үйл ажиллагааны горимуудад  шинжлэх ухааны үндэслэл гаргах аргачлал боловсруулах эрдэм  шинжилгээний ажлууд  хийгдэх болжээ.  
   1000 гаруй тонн жинтэй хүдэр, ган бөөрөнцөг, хуяг бүхий тээрмийг зогсоохын тулд 30-45 минут зарцуулдаг. Энэ хугацаанд тээрмээ эргэлдүүлэн хүдэр гаргаж дуусгадаг. Хүдэр гарах хэмжээгээр ган бөөрөнцөг хуяг хоёр үлдэж, ган бөөрөнцөг хагарах,  хуяг гэмтэх асуудал ихээр гардаг. 
   Үүнийг давтамж хувиргагч руу шилжүүлэх горимыг  “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Эрчим хүчний хэлтсийн дарга - Ерөнхий эрчим зүйч Ш.Төрбат зургаан жилийн хугацаанд судалгаа шинжилгээ хийж боловсруулан,  эрдмийн ажлаа энэ сэдвээр хамгаалжээ. 
   Тэрээр “Тээрмийн их чадлын синхрон хөдөлгүүрийн сүлжээний тэжээлийн горимоос давтамж хувиргагчийн удирдлагын горимд шилжих математик аргачлал боловсруулах” гэсэн өргөн хүрээтэй эрдмийн ажлаа амжилттай хамгаалж Техникийн ухааны доктор боллоо.
   Уул уурхайн үйлдвэрт тээрмүүдийг асаах, унтраах нь чухал асуудал байдаг. Эрдэнэт үйлдвэрийн хувьд тээрмүүдийн асаалтын асуудал шийдэгдчихсэн тул алгуур унтраалтын горимыг боловсруулж, математик загварчлал хийж, компьютер симуляцад оруулж ийнхүү баталгаажуулжээ.  
   Энэ эрдмийн ажил нь математик загварчлал, практик хоёрын ажиллагааг холбож компьютер симуляц ашиглаж байгаагаар шинэлэг болжээ. Эрдмийн ажлыг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлснээр олон тэрбум төгрөгийн хэмнэлт гарч, тээрмүүдийг зөөлөн унтраах нь хуяг, ган бөөрөнцгийн элэгдлийг бууруулах юм. Ингэснээр цахилгааны зогсолтууд цөөрч үүнийг дагаад үйлдвэрлэх бүтээгдэхүүн, ажиллах хүчин, засварын ажил зэрэг багасах юм. Дашрамд дуулгахад, Цахилгаан хөтлүүрийн чиглэлээр эрдмийн зэрэг хамгаалсан хүн Монгол Улсад төдийгүй Гадаадын улс оронд ч цөөхөн байдаг юм байна. 

А.Бямбамаа
 


   Эрдэнэт үйлдвэрийн бүтцийн нэгжүүдийн ХАБЭА-н чиглэлээр энэ оны гуравдугаар улиралд хэрэгжүүлсэн үйл ажиллагааг ХАБЭА-н зөвлөл хэлэлцэн шилдгүүдийг тодруулжээ. Аюулгүй ажиллагчийн жагсаалтад хоёр дахь удаагаа бичигдсэн 14 ажилтан, мөн хэсгээсээ шилдгээр шалгарсан Ил уурхай, Дулааны цахилгаан станц, Тээвэр ложистикийн төв, Аж ахуй, үйлчилгээний цехийн удирдлагууд ХАБЭА-н хэлтсээс зохион байгуулсан хүндэтгэлийн зоогт уригдан, үйлдвэрийн удирдлагуудтай зангиагүй уулзаж ослыг тэглэх эрхэм зорилгын хүрээнд хэрэгжүүлэх ажлын талаар чөлөөтэй  ярилцав. Эрдэнэт үйлдвэр ХАБЭА-н чиглэлээр олон талт ажил хийж байгаагийн нэг нь ажилтны оролцоо, манлайллыг идэвхжүүлэх үйл ажиллагаа юм. Одоогоос долоон жилийн өмнөөс “Аюулгүй ажиллагч” нарыг шалгаруулж, урамшууллыг янз бүрийн хэлбэрээр олгож ирсэн. Тухайлбал, аюулгүй ажиллагчийн жагсаалтад анх удаа бичигдсэн ажилтанд гарын бэлэг, дуулганы “Аюулгүй ажиллагч” наалт, гэрчилгээ олгодог бол хоёр дахь удаагаа бичигдсэн ажилтныг үйлдвэрийн удирдлагатай хүндэтгэлийн зоог барих, чөлөөт ярилцлага өрнүүлэх уулзалтад урьдаг. Харин аюулгүй ажиллагчийн жагсаалтад гурав дахиа бичигдсэн ажилчдад мөнгөн урамшуулал олгодог бол дөрөв дэх удаагаа бичигдсэн ажилчдад гадаадад аялах эрх олгодог юм. Эрдэнэт үйлдвэр хамгийн үнэт баялгаа ажилтан гэж үздэг учраас өөрийгөө болон журмын нөхдөө аюул эрсдэлээс хамгаалсан, эрсдэлт хүчин зүйлийг илрүүлж мэдээлсэн, ХАБЭА-н чиглэлээр санаачилгатай ажилласан уурхайчдыг урамшуулах, хүндэтгэн алдаршуулах үйл ажиллагаа улам төгөлдөржих учиртай гэж ХАБЭА-н хэлтсийн орлогч дарга Б.Баттайван онцоллоо. 
   Хүндэтгэлийн зоогтой, зангиагүй уулзалтын үеэр аюулгүй ажиллагч, зарим шилдгүүдтэй уулзаж сэтгэгдлээс нь хуваалцсан юм.   
 


 
Бид манлайллын зөөлөн хяналтын арга хэрэглэдэг
 
Д.ДАРХАНБАЯР: /Эрдэнэт үйлдвэрийн Дулааны цахилгаан станцын Ерөнхий инженер/ 
 
 
   -Манай станцын хамт олон ХАБЭА-н чиглэлээр хэрэгжүүлсэн ажлаараа хоёр, гуравдугаар улиралд дараалан тэргүүллээ. Энэ нь манай ажилчдын идэвх зүтгэл, ХАБЭА-н үйл ажиллагааны зөв хандлагатай холбоотой. Бид үйл ажиллагаандаа манлайллын зөөлөн хяналтын арга хэрэглэдэг. Өөрөөр хэлбэл хянаж шалгахаасаа илүү зөвлөн туслах хэлбэрээр хамтарч ажилладаг гэх үү дээ. Мөн станц өөрийн фейсбүүк нүүр хуудсандаа ажилчдынхаа ХАБЭА-н чиглэлээр санаачлан хэрэгжүүлсэн ажлын мэдээллийг зурагжуулж олон нийтэд хүргэдэг. Тэрхүү мэдээлэл дээр удирдлагууд нь байнгын урмын үгтэй сэтгэгдэл бичиж, ажилчдаа идэвхжүүлдэг. Ер нь ХАБЭА-н үйл ажиллагаанд ажилчдыг татан оролцуулах нь чухал ач холбогдолтой. Манайд бас нэгэн сайхан үйл ажиллагаа хэвшсэн нь “Өглөөний ХАБ”. Ажилтнууд маань “Өглөөний ХАБ”-аа ээлжээр хөтөлдөг. Маргааш өглөө би ийм сэдвээр ХАБ-ын үйл ажиллагааг удирдана, гээд урьдчилаад мэдээлчихдэг. Ингэснээр ажилтан бүр ХАБЭА-н үйл ажиллагаанд чин сэтгэлээсээ оролцож байгаа юм. Түүнээс гадна ХАБ-ын албаны дарга, хэсгийн удирдлагуудыг ХАБЭА-н шаталсан сургалтуудад байнга хамруулдаг зэрэг нь тэргүүний хамт олон болоход нөлөөлсөн болов уу. Ингээд галын бурхаддаа улам их амжилт хүсье.  
 
 
Ажилчдад эмээх халгахаас илүү аюул эрсдэлийг илрүүлье, хамтдаа сэргийлье гэх хандлага бий болсон
 
С.ОЮУНЦЭЦЭГ: /Ус хангамжийн цехийн цахилгаанчин/ 
 

   -Би Ус хангамжийн цехэд 27 дахь жилдээ ажиллаж байна. Цахилгаанчин, диспетчер, эрчим зүйч, мастер, технологич гээд олон ажил хийж явсан. Одоо ээлжийн цахилгаанчнаар ажиллаж байгаа. Энэ олон жил хамт олныхоо дунд,  ажлын гүнд нь орж ажилласан болохоор аюулд дөхсөн янз бүрийн эрсдэл олж харах нь илүү байдаг. Үйлдвэрийн удирдлагууд маань аюулгүй, зөв ажилласан хүмүүстээ хүндэтгэл үзүүлэн, санал бодлыг нь сонсож үйл ажиллагаандаа тусган хэрэгжүүлдэг нь их таалагддаг. Сүүлийн үед ХАБЭА-н чиглэлд үл буруутгах зарчим үйлчилж байгаа нь ажилчдад эмээх халгахаас илүү аюул эрсдэлийг илрүүлэх, мэдээлэх, хамтдаа сэргийлье гэсэн зөв хандлага бий болж байгаа. Анх ажилд орж байхад Орос мэргэжилтнүүд ХАБЭА-н үйл ажиллагааны заавар чиглэл өгдөг байсан. Тэр цагаас өнөөдрийг хүртэл би ХАБЭА-н зөрчил дутагдал гаргаж байсангүй. Одоо энэ чиглэлийн бодлого, үйл ажиллагаа улам боловсронгуй болон хөгжиж байгаа нь сайн хэрэг.

 

Урамшууллын тогтолцоо нь зөв...
 
Н.ЦЭНД-АЮУШ: /Баяжуулах үйлдвэрийн бутлуурчин/ 
 
 
 
   -Аюулгүй ажиллагчийн жагсаалтад хоёр дахь удаагаа бичигдсэндээ баяртай байна. Би Эрдэнэт үйлдвэрт тав дахь жилдээ ажиллаж байна. Энэ хугацаанд зөвхөн ХАБЭА-н үйл ажиллагаанд бус, үйлдвэрийн дотоод журмаас эхлээд ажилтан хүн мөрдөх ёстой бүхий л хууль, дүрмийг зөрчихгүйн тулд хичээж ажиллаж ирсэн. Үүний шагнал юм болов уу гэж бодож байна. ХАБЭА-н чиглэлийн ихэнх саналаа “Аюулыг мэдээлэх хуудас”-аар идэвхтэй бичиж илгээдэг. Ер нь өөрийгөө болон цуг ажиллаж байгаа нөхрөө аюул эрсдэлээс хамгаалах нь ажилтан хүний үүрэг юм. Эрдэнэт үйлдвэрийн аюулгүй ажиллагч нараа урамшуулдаг, идэвхжүүлдэг үйл ажиллагаа маш зөв тогтолцоотой санагддаг. Ажлын бус орчинд нээлттэй ярилцах нь санал бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх боломж юм. Ажилдаа нямбай хандаж, аюулыг мэдээлэх сувгуудыг ашиглаж санаачилгатай зөв ажиллах юм бол гадаадад аялах хүртэл урамшуулал бий. Гэхдээ шагналаас гадна олон хүнийг аюул эрсдэлээс хамгаалж байгаа нь хамгийн сайхан.   
  
 
М.ОДГЭРЭЛ

 

 
   
 
   
 
   

   
 
   
 

Мэдээний төрөл

Календарь

« 10-р сар 2019 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

Зургийн цомог