• Б.МЯНГАНБАЯР: “Би хотынхоо, үйлдвэрийнхээ төлөө юм хийх ёстой” гэдэг бодол санааг аваасай

        ОХУ(ЗХУ)-д болон хуучин социалист системийн орнуудад их, дээд сургууль төгсөгчдийн IV чуулганыг энэ сарын 17-ны өдрийн 14.00 цагаас Эрдэнэт хотноо зохион байгуулахаар төлөвлөжээ. Чуулганы бэлтгэл ажил хэрхэн хангагдаж байгаа талаар “ОХУ (ЗХУ)-д сургууль төгсөгчдийн холбоо”-ны Орхон аймгийн салбарын тэргүүн Б.Мянганбаяр гуайтай ярилцлаа.     -ОХУ-д сургууль төгсөгчдийн чуулга уулзалтыг сэргээх нь ямар ач холбогдолтой вэ?   -Холбооны анхдугаар чуулганыг 2008 онд Эрдэнэт үйлдвэрийн дэмжлэгтэйгээр зохион байгуулсан. Анхдугаар чуулганаас уриалга гаргаж, холбооны зорилго, чиглэлийг тодорхойлсон нь хамгийн том ололт байсныг энд хэлэх нь зөв байх. Тухайн үед 11 хүний бүрэлдэхүүнтэй Удирдах зөвлөлийг сонгоход миний бие гишүүнээр сонгогдож байлаа. 2010, 2012 онд хоёр жилийн хугацаатай чуулганыг зохион байгуулж, түүнээс хойш тасраад байсан юм. “ОХУ-д сургууль төгсөгчдийн холбоо”-г улсын хэмжээнд УИХ-ын дарга Занданшатар тэргүүлж, энэ жил ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путиныг ирэх үеэр Улаанбаатар хотод ээлжит чуулганыг зохион байгууллаа. Одоо орон нутагтаа хийхээр төлөвлөн, бэлтгэл ажлаа хангаж байна. Их, дээд сургууль төгсөгчдийн хувьд эргэх холбоогоо сайжруулах, хоорондоо танилцах, мэдлэг туршлагаа хуваалцах боломжийг бүрдүүлэх нь олон талын ач тустай. Нэгд, хотоо хөгжүүлэх, үйлдвэрлэлийн үр ашгийг дээшлүүлэх, шинэ техник технологи нэвтрүүлэх чиглэлээр хийж байгаа залуучуудын инновацийн ажлыг судалж, үр дүнг нь олон нийтэд түгээх, сурталчилах, боломжтой бол төгссөн сургуульд нь зуучлах, мэдээлэх ажлуудыг зохион байгуулна. Хоёрдугаарт, улс орны хөгжилтэй холбогдуулан залуучуудыг чадавхижуулах шаардлага бий болж байна. Энэ хүрээнд төгссөн сургууль дээрээ очиж дадлага хийх, мэргэжил дээшлүүлэн суралцахад нь гүүр болно гэж үзэж байгаа.     -Хойд хөршид сургууль төгсөгчдийн тоон судалгаа бий юу?    -Орхон аймгийн хэмжээнд ОХУ-д их, дээд сургууль төгссөн 400-500 хүн байна гэсэн тоон судалгааг хэдэн жилийн өмнө гаргаж байсан. Өнөөдөр Эрдэнэт үйлдвэрийн хэмжээнд ажиллаж байгаа 340-өөд, ажлаас чөлөөлөгдсөн болон тэтгэврийн насны 400 орчим төгсөгч байгааг судалгаагаар гаргасан. Эрдэнэт үйлдвэрийн хэмжээнд 700 гаруй хүн байна гэж бодвол аймгийн хэмжээнд чамгүй тоо гарах байх. Ер нь сургууль төгсөгчдийн бүртгэлийг нарийн гаргахыг зорьж байна. Энэ нь алсдаа хэрэгтэй.     -Чуулга уулзалтын хүрээнд ямар ажлууд зохион байгуулах вэ?     -Чуулганд “Монгол-Оросын найрамдлын нийгэмлэг”-ийн дарга, БНМАУ-ын баатар, сансрын нисгэгч Ж.Гүррагчаа, ОХУ-д сургууль төгсөгчдийн /МАВСУЗ/ холбооны дэд тэргүүн, Монгол Улсын Гавьяат багш Д.Цогзолмаа нарыг урьсан. Тэд Халхын голын 80 жилийн ойг тэмдэглэн өнгөрүүлэх хүрээнд хийгдсэн ажлууд, холбооны зүгээс цаашид тавих зорилго, зорилтуудаа тодорхой ярьж, танилцуулга мэдээлэл хийхийн зэрэгцээ санал хүсэлт хүлээн авч, төгсөгчидтэй чөлөөт ярилцлага хийх юм. Төгсөгчид хоорондоо танилцахаас гадна “Би хотынхоо, үйлдвэрийнхээ төлөө юм хийх ёстой” гэдэг бодол санааг аваасай гэж хүсч байна. Энэхүү чуулга уулзалт нь өргөн утгаараа Монгол-Оросын найрамдлыг бэхжүүлэхээр хийж байгаа ажлуудын нэг.     -Өнөөгийн залуучуудын дийлэнх хувь нь сайн сургуульд мэргэжил дээшлүүлж, мэдлэг чадвараа зузаатгахыг хүсч байгаа гэдэгт эргэлзэхгүй байна. Ямар сур    -ОХУ-ын Уралын их сургууль дэлхийн “ТОП 100” сургуулийн жагсаалтад орохоор хөтөлбөр боловсруулан ажиллаж байгааг энд онцолмоор байна. “ТОП” шалгуурыг хангахын тулд нийт суралцагчдын тодорхой хувь нь гадаад оюутан байна, гадаадын улс орнуудтай хамтран ажиллах төсөл хэрэгжүүлэх, сургууль төгсөгчдийн эрдэм шинжилгээний бүтээллийг Олон улсын сэтгүүлд хэвлүүлэх зэрэг олон ажил багтдаг. Тиймээс гадаадын төгсөгчидтэйгээ холбоо тогтоож, гаднаас оюутан элсүүлэх, суралцуулах сонирхолтой болжээ. Уралын их сургууль Эрдэнэт үйлдвэртэй олон жилийн хамтын ажиллагаатай. Саяхан 17 инженер залуу тус сургуульд суралцахаар явлаа. Эрдэнэт үйлдэрт цагаан тоос дарах болон өнгөт металлургийн чиглэлээр хамтран ажиллахдаа Технологийн сургууль дээр тоног төхөөрөмж бүхий кабинет байгуулах боломжтой эсэх талаар бид санал оруулсан. Мөн Технологийн сургуулийн оюутнуудыг 2+2 хөтөлбөрөөр буюу сургалтынхаа 2 жилийг Уралын их сургуульд, үлдсэнийг эх орондоо суралцан хоёр дипломтой төгсөх талаар санал дэвшүүлээд байна. Сургуулийн дэргэдэх Мэргэжил дээшлүүлэх институтэд Эрдэнэт үйлдвэрийн инженер техникийн ажилтнууд суралцдаг байсан. Энэ уламжлалаа сэргээн, сургуультайгаа хамтран ажиллах боломж, гарц нээлттэй байна.     -Та өөрийн ажил, амьдралын арвин туршлагаас бидэндтэй хуваалцахгүй юу? ЗХУ-д ямар сургууль дүүргэсэн бэ?   -Миний бие ЗХУ-ын Свердловскийн Политехникийн дээд сургуулийг төгсөж, ЗХУ-ын Коммунист намын дэргэдэх Нийгмийн шинжлэх ухааны институтад докторын зэрэг хамгаалсан. Миний амьдралын бүх зүйл ЗХУ-д суралцаж боловсрол эзэмшсэнтэй холбоотой гэж боддог. Тэр ч утгаараа талархах сэтгэлийнхээ илэрхийлэл болгож холбооны ажилд идэвхитэй оролцохыг хичээж явна. “Свердловск хотын Политехникийн дээд сургууль төгсөгчдийн холбоо” гэж бий. Тус холбоог Улаанбаатар хотын захирагч асан Г.Мөнхбаяр ахалж, би тэргүүлэгчийн хувиар үйл ажиллагаандаа оролцож ирсэн.     -Таныг Эрдэнэт хотын намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн даргын хариуцлагатай алба хашиж явсныг мэдэх хүн олон бий. Ажлын гараагаа хаанаас эхэлж байв?    -Миний бие 1967 онд Свердловскийн Политехникийн дээд сургуулийг төгсөөд 52 жил болж байна. ЗХУ-д оюутан байх үед сурлага, сахилгаараа шилдэг хүүхдүүдийг намд элсүүлдэг байлаа. Энэ журмаар намын гишүүн болж эх орондоо эргэн ирсэн юм. Улаанбаатар хотын Автозасварын заводын инженерээс ажлын гараагаа эхэлж, Ерөнхий инженер болтлоо дэвшин ажилласан. Тэр цагаас хойш тэтгэвэрт гарах хүртлээ улс төрийн ажилтан буюу намын хариуцлагатай ажил албан тушаал хашиж байлаа. Ажилчны хороонд Намын хорооны нэгдүгээр дарга, Эрдэнэт хотын намын хороонд нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, сүүлд Ардчиллаас хойш ОХУ-ын БНТува улсын Ерөнхий консулаар ажилласан. Тувагаас эргэж ирээд Эрдэнэтийн Оёдлын цехийн даргаар ажиллаж байгаад өндөр насны тэтгэвэртээ гарсан. 1980 онд Коммунист намын дэргэдэх НШУ-ны төвд түүхийн ухааны докторын зэрэг хамгаалсан.    -Нэг ажлаас нөгөөд хөрвөж ажиллахдаа ур чадвараа хэрхэн ахиулж байв? Таны хувьд хамгийн их ачаалалтай ажил аль нь байсан бэ?   -Би 1985 онд 42 настайдаа Эрдэнэт хотын Намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн даргаар ирсэн. Тэр үед залуу байж гэж бодогддог. Нэг намын системтэй байх үед бүх зүйл дээр намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга шийдвэр гаргадаг байлаа. Ер нь намын ажилтай холбоогүй зүйл гэж байсангүй. Тэр ч утгаараа хувь хүнээс хамгийн их ур чадвар шаардсан ажил байсан гэж бодож байна. Энэ албан тушаал дээр сууж байгаа хүн олон талын боловсрол, мэдлэгтэй байх ёстой. Би Металлургийн буюу цутгуурын инженер мэргэжилтэй хүн. Гэтэл зориуд энэ том үйлдвэр дагасан хотыг удирдахад техникийн боловсролтой хүн байх шаардлагатай гэж үзсэн хэрэг л дээ. Мэргэжлийн чиглэлээр Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлагууд, инженер техникийн ажилтнуудтай уулзахад ямар ч байсан мэргэжлийн баримжаатай, энэ хүн худлаа хэлж байна уу, үгүй юу гэдгийг ялгаж таних чадвартай байлаа. Үндсэндээ суурь мэргэжил дээрээ үндэслэн өөрийгөө хөгжүүлж, тавигдсан шаардлагад тохируулан уншиж судалж, харилцаандаа их анхаарсан. Нэр төрөө өсгөхийн тулд бус улс орны эрх ашгийн үүднээс эдгээрийг хийдэг байлаа.    -Өнөөгийн залуучуудад хандан таны хэлэх үг?   -Би өөрийн амьдралын түүхээс цухас ярья. Улаанбаатар хотын Намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга н.Алтангэрэл намайг өрөөндөө дуудаж, “Автозасварын заводын намын хорооны даргаар тавина” гэсэн саналаа хэлсэн юм. Тухайн үед Зөвлөлтийн хөрөнгөөр тохижуулсан Автозасварын завод нь 1200-аад хүнтэй, 1000 машинд их завсар хийдэг томоохон бүтэц байлаа. Намын ажлын талаар ойлголтгүй, тэр чиглэлийн сургууль соёл төгсөөгүй надад энэ санал хэтэрхий ахадсан. Үүнийгээ ч хэлсэн. Гэтэл н.Алтангэрэл дарга, “Би 29 насандаа Хүнсний үйлдвэрийн Сайдаар ажиллаж байлаа. Мянганбаяр аа, чи 29 насандаа 1200 хүнтэй жижиг заводыг ахлаад явж чадна. Юуны тулд ЗХУ-д сургууль төгслөө” гэж билээ. Ингээд би хорооны даргын үүрэгт ажилд томилогдсон. Итгэл, хариуцлага дааж явна гэдэг амаргүй. Дараа нь ЗХУ-д Намын сургууль төгсөж ирээд Ховд аймаг хариуцсан хорооны зохион байгуулагчаар ажиллаж байгаад Ажилчны районы Намын хороон даргын ажлыг хийсэн байдаг юм. Тэндээсээ Эрдэнэтдээ ирсэн. Энэ бүхнийг хэлэхийн учир нь хүн алсаа харсан зорилготой байх хэрэгтэйг залуустаа хэлэхийг хүслээ. Зорилгодоо хөтлөгдөн, өөрийгөө удирдах нь хамгийн зөв. Хариуцлагатай ажил хийхийн хэрээр өөртөө өндөр шаардлага тавьдаг юм билээ. Хамгийн наанадаж ажилдаа цагтаа ирдэг, цагтаа тардаг, ажил дээрээ үр бүтээлтэй ажиллах гээд олон зүйл яригдана. Зүгээр цаг өнгөрөөж суух нь сонин биш, санаачилгатай ажиллах хэрэгтэй л гэж зөвлөмөөр санагддаг. Аливаа санаачилга жижигдэнэ гэж байдаггүй. Эмх цэгцтэй, шударга байх тухай бодох хэрэгтэй. Одоогийн хүмүүс ядарсан зүдэрснээ гайхаж, халаглан, хэт залхуу болсон юм шиг санагддаг. Хот суурин газар амьдарч байгаа хүмүүст даарч хөрөх асуудал алга, сайхан л байна шүү дээ. Дэнгийн гэрэлд ном уншдаг цаг үе өнгөрсөн. Улс орныхоо хөгжлийг эерэгээр харж байна. Бид шилжилт, өөрчлөлтийг өөдрөгөөр харах хэрэгтэй.    -ОХУ-д сургууль төгсөгчдийг уриалсан үгээр энэ ярилцлагаа өндөрлье?    -Бидний зохион байгуулах үйл ажиллагаанд хүрэлцэн ирээрэй гэж төгсөгчдөө уриалмаар байна. Та бүхэнтэйгээ хамт санаа оноогоо хуваалцан, цаашдын ажлаа төлөвлөн ярилцъя. И.Чинтогтох Фото: Ш.Лхамсүрэн   Дэлгэрэнгүй...
  • “Эрдэнэс Тавантолгой”-н ажилтнууд Эрдэнэт үйлдвэрээс туршлага судлав

       Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ, “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн хамтын ажиллагааны хүрээнд тус компанийн ХАБЭА-н 22 ажилтан өчигдөр ирж, манай үйлдвэрээс туршлага судаллаа. Зочдыг  үйлдвэрийн газрын ХАБЭА-н хэлтсийн удирдлага хүлээн авч  үйл ажиллагаа, бүтэц, зохион байгуулалт, хэрэгжүүлж буй шинэ төслүүдийн талаар дэлгэрэнгүй танилцуулж, ярилцлага хэлэлцүүлэг өрнүүллээ. Эрдэнэт үйлдвэрийн ХАБЭА-н бодлого, зардлын бүрдэл, аюултай тохиолдлыг хэрхэн судалж буй зэрэг асуудал тэдний анхаарлыг татаж, заримыг нь компанидаа нэвтрүүлэх боломжтойг хэлсэн. Тэд Ил уурхай, Баяжуулах үйлдвэр, Эрдэнэт сувиллын цогцолбор, Технологийн сургуулийн үйл ажиллагаатай танилцлаа. Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-тай энэ оны 6-р сарын 28-нд хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан юм.    Я.Энхтуяа     Дэлгэрэнгүй...
  • Бага агуулгатай хүдрийг баяжуулж байгаа туршлагыг нэвтрүүлнэ

       Дэлхийд байгаа зэсийн нөөц 5.6 тэрбум тонн, үүнээс тодорхойлогдсон нөөц нь 2.1 тэрбум тонн, уул уурхайн олборлох хүчин чадал нь 24 сая тонн байгаа бол уул уурхайн байгууллагууд 20.6 сая тонн зэс олборлон гаргаж байна. Энэ судалгааг Засгийн газар хоорондын байгууллага болох Олон улсын Зэс судлалын байгууллагын ээлжит хуралдааны үеэр мэдээлжээ.     Олон улсын зэс судлалын байгууллагад зэс үйлдвэрлэдэг болон зэс хэрэглэдэг 26 орон гишүүнчлэлээр элсжээ. Энэ байгууллагад Монгол Улс 2017 онд нэгдэн хамтын ажиллагааг Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн хариуцан ажилладаг юм.     Жилд хоёр удаа хурлаа зохион байгуулдаг уламжлалтай тус байгууллагын ээлжит хуралдаан Португал улсын Лисбон хотноо болж Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн, Экспорт, борлуулалтын хэлтсийн дарга Я.Пүрэвээ нар оролцоод ирлээ.    Хуралдаанд гишүүн орнуудаас гадна ажиглагчаар арав гаруй орны төлөөлөгчид оролцож зэсийн талаарх техник, технологи, байгаль орчин хамгаалал, эрүүл ахуй, зэсийн худалдаа, зэсийн зах зээлийн цаашдын чиг хандлага ямар байгаа талаар судалгаа хийж гарын авлага, ном бэлтгэн гишүүн байгууллагууддаа өгдөг байна.    “Энэ байгууллага нь зэс худалдан авалт, зэсийн зах зээлийн тухай дэлхий дахинд цогц мэдээллийг хүргэх зорилготой юм. Хуралдаанаар зэсийн эргэн тойронд өрнөж буй үйл явдлыг багцлан гишүүддээ өгдөг. Өмнөх хурлаас гарсан шийдвэрийг үндэслэн дүгнэлт хийж,  цаашид хэрхэн тухайгаа ярилцаж санал бодлоо солилцлоо” гэж Эрдэнэт үйлдвэрийн Экспорт, борлуулалтын хэлтсийн дарга Я.Пүрэвээ ярилаа.     Зэсийн уурхайнуудын агуулга буурч, зэсийн хэрэглээ өсөж байгаа энэ үед дэлхий нийтээр зэсийн хэрэглээг хэрхэн хангах асуудлуудыг ч энэ удаагийн хурлаар онцлон хөндсөн байна. Түүнчлэн байгаль орчны нөхөн сэргээлт, зэсийн баяжмалын хорт элементүүдийн хязгаарыг хэрхэн доошлуулах, бага агуулгатай хүдрийг баяжуулж байгаа туршлагыг нэвтрүүлэх зэрэг илтгэлүүдийг хэлэлцэж, зэсийн цаашдын хандлагын талаар санал бодлоо солилцжээ.      А.Бямбамаа Дэлгэрэнгүй...
  • Бутлагдсан хүдэр дамжуулах хүчин чадал нэмэгдэв

       Эрдэнэт үйлдвэрийн голт зүрхэн цех болох Баяжуулах үйлдвэрийн Бутлан тээвэрлэх хэсгийн 11, 17-р конвейерийн редукторыг шинэчлэн солих ажил өчигдөр 16 цагийн турш үргэлжилж, 23 цаг 30 минутад тоног төхөөрөмжийг амжилттай залгалаа. ХБНГУ-ын Sew euro driwe компанийн ХЗК-260 маркийн хоёр редуктор конвейерт суурилуулснаар цагт 3600 хүртэл тонн хүдэр нунтаглалт руу дамжуулах боломж бүрдэж, хүчин чадал нэмэгдлээ. Ингэснээр төв корпусын есөн тээрмийг хүдрээр найдвартай хангахаас гадна засварын ажил багасаж, үйлдвэрлэлийн найдвартай ажиллагаа бүрэн хангагдав. Тус хэсгийн тоног төхөөрөмжийг түр хугацаанд зогсоож хийсэн техникийн шинэчлэлийн хүнд ачаалалтай энэхүү ажлыг Баяжуулах үйлдвэрийн Засварын болон Бутлан тээвэрлэх хэсгийн ажилчид нарийн тооцоолол, өндөр зохион байгуулалттайгаар хамтран гүйцэтгэсэн байна. Редукторыг хүчин чадал өндөртэй, орчин үеийнхээр шинэчлэх ажил хуучин конвейруудын 60 орчим хувьд нь хийгджээ. Эхнийхийг 2013 онд шинэчилсэн бөгөөд одоогоор эвдрэл доголдол гараагүй хэвийн ажиллаж байна. Мөн техникийн шинэчлэлийн хүрээнд Бутлан тээвэрлэх хэсэгт АНУ-д үйлдвэрлэсэн “Метсо” компанийн бутлуур суурилуулах ажил үргэлжилж байна. Ирэх жил нэг дунд, нэг жижиг бутлуур солих юм. Ингэснээр жилд 22 сая тонн хүдэр хүлээн авч бутлах нөхцөл бүрдэнэ. Харин энэ жилийн хувьд тус хамт олон 17 сая 233 мянган тонн хүдэр хүлээн авч боловсруулахаас 104 мянган тонноор илүү гаргасан амжилттай явна. М.ОДГЭРЭЛ Фото: Б.БАТТӨГС Дэлгэрэнгүй...
  • Б.Мажинбуу: Найрамдал, хамтын ажиллагааны өдрүүдийн уламжлалыг хадгалж, залуу үеийнхэнд ойлгуулж, үлдээх учиртай

       Жил бүрийн намар Монгол-Орос хоёр орны найрамдалт харилцааны түүх, дурсгалыг сэргээж, үнэ цэнийг эргэн сануулж байдаг найрамдлын өдрүүд Эрдэнэт хотод өрнөдөг. Энэхүү уламжлалт өдрүүдийн энэ удаагийн онцлог, үйл ажиллагааны талаар Монгол-Оросын найрамдлын Эрдэнэт нийгэмлэгийн тэргүүн Б.Мажинбуутай ярилцлаа.    - Монгол-Оросын найрамдлын сарын ажил энэ жил уламжлал ёсоор зохион байгуулагдаж байна. Сарын ажлын сонин хачины талаар ярилцахын өмнө гадаад улс орнуудтай соёлоор харилцаж ирсэн найрамдлын нийгэмлэгийн үүх түүхээс өгүүлнэ үү?    - 1947 онд Улаанбаатар хотод ажиллаж байсан Монголын тэргүүний сэхээтнүүд гадаадтай соёлоор  харилцах Монгол  нийгэмлэг гэж байгуулсан байдаг. Тэр үеийн сэхээтнүүд тухайн үеийн Зөвлөлт Холбоот улсад суралцаж ирээд, тэнд сурч мэдсэн соёл болон бусад зүйлээ  Монголдоо нэгтгэн сурталчлах зорилгоор шатар тоглох, шүлэг, уран зохиол бичих, Оросын зохиолчдын бүтээл туурвилаас уншиж, ярилцах, орчуулга хийх, дүү шүлэг, бүжгийн уралдаан явуулах зэрэг олон хэлбэрээр тус нийгэмлэгийн үйл ажиллагааг зохион байгуулж байв. Монголын тухайн үеийн сэхээтнүүд болох нэрт эрдэмтэн Б.Ширэндэв, дипломатч Н.Лхамсүрэн, Ц.Дамдинсүрэн, Б.Ринчен нарын бичгийн их хүмүүс энэ байгууллагыг эхлүүлж, авч явж байсан. 1950-иад оны эхэн үед социалист орнууд бий болж, манай улсын гадаад харилцаа өргөжин, дипломат холбоо тогтоох хамтын ажиллагаа идэвхтэй эхэлсэн.  Энэ үед Зөвлөлт улстай холбоо харилцаагаа бэхжүүлж, хөгжүүлэх шийдвэр гарч, 1952 онд Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын нийгэмлэг хэмээх байгууллагыг байгуулсан түүхтэй юм. Тэгэхээр уг байгууллагын үүслийг 1947 оноос эхлэлтэй гэж үздэг. Түүхэн хөгжлийнхөө явцад тус байгууллагын нэр дөрвөн удаа өөрчлөгдсөн байдаг. Эхнийх нь Гадаадтай соёлоор харилцах Монголын нийгэмлэг гэж байсан бол Монгол-Оросын соёлын харилцааны нийгэмлэг, Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын нийгэмлэг, Найрамдлын нийгэмлэгүүдийн Монголын эвлэл гэх зэргээр өөрчлөгджээ. Найрамдлын нийгэмлэгүүдийн Монголын эвлэл гэж нэрлэсний учир гэвэл 1990 онд хуучин ЗХУ задарч, бүрэлдэхүүнд нь байсан 15 бүгд найрамдах улс биеэ даасантай холбоотой юм. Өөрөөр хэлбэл, биеэ даасан улс орнуудыг нэгтгэн Найрамдлын нийгэмлэгүүдийн Монголын эвлэл гэж нэрлэсэн юм билээ. Энэ үеэс бас Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын сарын ажил гэж бий болсон. Найрамдлын сарын ажлыг 1921 оны 11 сарын 5-нд  Монгол, Зөвлөлтийн хооронд хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулснаар хаалтын үйл ажиллагааг нь зохион байгуулж байв. Харин нээлтийг нь жил бүрийн 10 сарын 5-нд эхлүүлж, нэг сарын туршид найрамдал, хамтын ажиллагааны олон хэлбэрийн арга хэмжээ явуулж ирлээ. Энэ уламжлал 1990 он хүртэл үргэлжилсэн. Харин 1990 оноос социалист нийгэм зах зээлийн тогтолцоонд шилжих болсноор бусад улсуудын  найрамдлын нийгэмлэгүүд тус тусдаа салсан ч Монгол дахь нийгэмлэг уламжлалаа барьж үлдсэн байдаг. Хэдийгээр Монголын найрамдлын нийгэмлэг үйл ажиллагаагаа  зогсоогоогүй ч найрамдлын сарын ажлыг урьдынх шигээ өргөн хүрээтэй тэмдэглэдэггүй болчихсон. Ийм идэвхгүй үе 2000 он хүртэл үргэлжилсэн гэж хэлж болно.  Харин манай Эрдэнэт хотын хувьд 1974 оноос эхлэн найрамдлын сарын өдрүүдийг  тогтмол тэмдэглэж ирсэн.  Учир нь Эрдэнэт хот бол Монгол-Зөвлөлтийн ард түмний найрамдлын үр шимээр боссон. Тухайн үеийн Зөвлөлт холбоот улсын эдийн засаг, техник технологи, боловсон хүчний бүрэн дэмжлэгээр байгуулсан тул Эрдэнэтчүүд найрамдлын сараар хязгаарлагдахгүй өргөн хүрээ, урт удаан хугацаанд хамтын ажиллагаагаа олон хэлбэрээр өргөжүүлж ирснийг онцлох учиртай.  Ер нь 2000 оноос Монгол-Оросын хамтын ажиллагааны дахин сэргэлтийн үе эхэлсэн гэж болно. Найрамдлын сарын ажил ч мөн энэ үеэс эргэн идэвхжиж, маш өргөн цар хүрээнд өндөр ач холбогдолтой болж байна. ОХУ-ын Ерөнхийлөгчөөс эхлээд яам, хэлтсийн бүх сайд, удирдлагууд, төрийн Думын гишүүд хүрэлцэн ирж оролцдог болсон. Тиймээс найрамдлын сарын ажил гэж нэрлэж байсныг найрамдал, хамтын ажиллагааны өдрүүд гэж өөрчилсөн. Энэ өдрүүдийн хүрээнд  манай хоёр орон  нийгэм, эдийн засаг, соёл спорт, бизнесийн гээд бүхий л салбарт хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлж, харилцан сурталчилдаг болсоноор энэ сарын ажлын утга учир улам бэхжиж, сэргэсэн. Найрамдал хамтын ажиллагааны сарын ажлыг тэмдэглэж ирсэн түүх гэвэл ийм.    - Найрамдлын нийгэмлэг гэдэг байгууллагын үндсэн чиглэл, зорилго нь юу болохыг дэлгэрүүлж хэлэхгүй юу?    - Манай улс  1921 оноос хуучнаар ЗХУ-тай нягт хамтран ажиллаж, холбоотой байж ирсэн. Тэр үед Монголын эдийн засаг ЗХУ-ын тусламж, дэмжлэгээс хамааралтай байв. Бусад гадаад орнуудтай хамтарч байсан ч тухайн үеийн ЗХУ гол үүрэг гүйцэтгэж байсныг хэлэх хэрэгтэй.  Тиймээс Орос  орны соёл уламжлал, шинжлэх ухааны ололтоос суралцах, түгээн дэлгэрүүлэх зорилгоор 2 орны Найрамдлын нийгэмлэг ажилладаг байлаа.  Одоо ч энэ чиглэлээ баримталж байна. Манай Эрдэнэт хотын хувьд энэ уламжлал, чиг зорилгыг онцгой хадгалж явах ёстой гэж боддог. Өмнө би хэлсэн. Хоёр орны найрамдалт харилцааны үр дүнд Эрдэнэт үйлдвэр, хот байгуулагдаж, Монгол орны нийгэм эдийн засгийн хөгжилд үнэтэй хувь нэмрээ оруулсаар байна. Энэ утгаар нь авч үзвэл, Монгол-Оросыннайрамдал, хамтын ажиллагааны өдрүүдийн  уламжлалт үйл ажиллагааг  цаашид хадгалж, залуу үеийнхэнд өвлүүлж үлдээх ёстой. Нөгөө талаас, энэ бол Монголын түүхийн нэгэн хэсэг гэж хэлж болно. Түүхийг түүх чигээр нь үлдээх, үнэн мөнөөр нь ойлгуулахад бас энэ байгууллагын зорилго чиглэл оршиж байна.    - Таны хувьд найрамдлын нийгэмлэгийн ажилтай хэдийнээс эхлэн холбогдсон бэ?    - 1976 оны 1 дүгээр сарын 1-нд Эрдэнэт маань хотын статустай болсон. 1974 оноос Булган аймгийн Эрдэнэт хороо гэж нэрлэгдэж байсныг манайхан мэдэх байх. Тэр үеэс л аймаг, хөдөө орон нутаг бүрт Монгол-Оросын найрамдлын нийгэмлэгийн салбар зөвлөл байгуулагдаж байв. Тэгэхээр манай салбар хоттойгоо чацуу юм.  Миний хувьд  1990 онд Эрдэнэт хотын Монгол-Оросын найрамдлын нийгэмлэгийн орон тооны нарийн бичгийн даргаар ажиллаж эхэлсэн. Одоо бол нэр нь өөрчлөгдсөөр Орхон аймгийн Монгол-Оросын найрамдлын Эрдэнэт  нийгэмлэг болж, өдийг хүртэл сонгуульт ажлаа хийж явна. Энэ бүх хугацаанд хамгийн идэвхтэй үйл ажиллагаатай байж ирсэн хөдөө орон нутгийн салбар гэвэл манай Эрдэнэт нийгэмлэг.    - Энэ жилийн Найрамдлын сарын өдрүүдийн онцлог нь юу вэ?    - Энэ удаагийн Найрамдлын сарын өдрүүд хоёр онцлогтой гэж үзэж байна. Энэ онд Монгол улсын тусгаар тогтнолын хувьд маш том ач холбогдолтой Халх голын дайны 80 жилийн ой тохиосон. Халхын голын 1939 оны дайны ялалт бол дэлхийн 2 дугаар дайны ялалтыг авчирхад их нөлөөлсөн гэж Орос болон дэлхийн олон түүхчид дүгнэдэг. Яагаад гэвэл, Халхын голын дайны ялалтад үнэлж баршгүй гавьяа байгуулсан олон Орос жанжнууд бий. Тухайлбал, ЗХУ-ын дөрвөн удаагийн баатар, Г.К.Жуков жанжин Халх голд маш хүчтэй, цэрэг дайны түүхэнд хэрэглэж байгаагүй олон стандарт бус, санаанд оромгүй тактик гаргаж ялалтанд хүргэснийг түүхэн баримтууд өгүүлдэг. Үүнийгээ ч бас дэлхийн 2 дугаар дайнд ашигласан. Энэ утгаараа Халх голын дайны ялалтын ач холбогдол туйлын өндөр. Тиймээс ч энэ намар болсон ялалтын  ойд ОХУ-ын  Ерөнхийлөгч В.В.Путин өөрийн биеэр хүрэлцэн ирж, энэ тухай зарлан хэлсэн. Мөн манай улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын хүсэлтээр Халх гол сумыг жишиг сум болгон хөгжүүлж байна. Нөгөө талаас, Халхын голын ялалт бол Монгол улсын тусгаар тогтнолыг баталгаажуулах, дэлхийн улс орнуудад хүлээн зөвшөөрөгдөхөд хамгийн гол үр нөлөөг үзүүлсэн. Ийм өндөр ач холбогдолтой учраас Халхын голын дайны ялалтын 80 жилийн ойг өргөн хүрээнд тэмдэглэж, энэ жилийн найрамдлын сарын өдрүүдийн үйл ажиллагааг үүнд чиглүүлж байгаа. Энэ сарын 18-ны өдөр болох хаалтын ажиллагааны үеэр Халх голын 80 жилийн ойд зориулсан гэрэл зургийн үзэсгэлэнг иргэдэд дахин толилуулна. Энэ бол энэ удаагийн найрамдал хамтын ажиллагааны сарын ажлын том онцлог болж байна. Мэдээж, уламжлал ёсоор ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын дунд Монгол, Орос дууны тэмцээн, уралдаан болсон.  Мөн 11 дүгээр сарын 15,16-ны өдрүүдэд  Хангайн бүсийн ерөнхий боловсролын сургуулийн 12 дугаар ангийн сурагчдын дунд Орос хэлний олимпиадыг зохион байгуулж байна. Олимпиадын үйл ажиллагаанд БНМАУ-ын баатар, сансрын нисэгч Ж.Гүррагчаа болон ОХУ-д сургууль төгсөгчдийн холбооны Ерөнхийлөгч ирж, оролцоно. Ингэж ач холбогдол өгөхийн учир нь ОХУ-ын Засгийн газрын тэтгэлэгээр суралцагчдын тоог нэмэгдүүлэхэд мөн оршиж байна. Өмнө нь манайхаас 200 хүүхэд л суралцдаг байсан бол сүүлийн жилүүдэд 500, харин энэ оноос 800 хүргэхээр нэмж байгаа. Ер нь манай найрамдал, хамтын ажиллагааны өдрүүдийн зорилго бол ОХУ-д суралцагчдыг дэмжих, орос хэл, соёл шинжлэх ухаанаас суралцан дэлгэрүүлэх чиг шугамыг баримталсаар байгаагийн нэг илрэл нь энэ юм. Мөн энэ удаагийн найрамдлын өдрүүдээр хуучин ЗХУ, одоогийн ОХУ-д сургууль төгсөгчдийн чуулга уулзалтыг зохион байгуулна. 2008, 2012 онуудад уг чуулга уулзалтыг Эрдэнэт үйлдвэрийн дэмжлэгээр хийж байсан. Энэ жил үүнийг сэргээж байна. Эдгээр арга хэмжээг Оросын шинжлэх ухааны төв, ОХУ-ын Элчин сайдын яам, Монгол-Оросын найрамдлын нийгэмлэг, Найрамдлын нийгэмлэгүүдийн Монголын эвлэл зэрэг байгууллага хамтран зохион байгуулж, “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ дэмжин ивээн тэтгэж, оролцож байна.    - Найрамдлын сарын ажлын хаалтын ажиллагаа хэзээ болох вэ?    - Энэ жилийн найрамдал, хамтын ажиллагааны өдрүүдийн хаалтын ажиллагаа 11 сарын 18-нд Соёл урлагийн цогцолбор буюу хуучнаар Уурхайчин соёлын ордонд болно. Уламжлал ёсоор энэ өдөр Найрамдлын өндөрлөг, Монгол-Оросын дөрвөн жанжны хөшөөнд  цэцэг өргөх, Халх голын 80 жилийн ойд зориулсан зургийн үзэсгэлэн, баярын хурал концерт зэрэг цогц үйл ажиллагаа зохион байгуулагдана. Эрдэнэт үйлдвэрийнхэн төдийгүй Орхон аймгийн нийт иргэд, ОХУ-д сургууль төгссөн төгсөгчдийг найрамдлын өдрүүдийн арга хэмжээнд өргөнөөр оролцохыг энэ дашрамд урьж байна. М.Балжинням Фото Ш.Лхамсүрэн   Дэлгэрэнгүй...
  • Б.Болор-Эрдэнэ: Техникийн шинэчлэлийн ажлууд ирэх онд ч эрчимтэй үргэлжилнэ

       Эрдэнэт үйлдвэрээс хэрэгжүүлж буй “Хөрөнгө оруулалт-2019” хөтөлбөрийн хүрээнд Баяжуулах үйлдвэрийн хэмжээнд хэд хэдэн томоохон бүтээн байгуулалт, техник технологийн шинэчлэлийн ажлууд  хийгдэж байна. Эдгээр ажлын явц, гүйцэтгэл, ирэх оны зорилтын талаар Баяжуулах үйлдвэрийн Механикийн албаны дарга Б.Болор-Эрдэнээс тодруулж, ярилцлаа.          - Баяжуулах үйлдвэрийн хэмжээнд Хөрөнгө оруулалтын жилийн ажлын явц хэрхэн өрнөж байна вэ?    - Баяжуулах үйлдвэрийн хамт олон энэ онд хөрөнгө оруулалтын ажлын хүрээнд хэд хэдэн томоохон бүтээн байгуулалт, техник технологийн шинэчлэл хийхээр төлөвлөн ажиллаж байгаа.Технологийн дарааллаар яривал, механикийн чиглэлээр бутлах тоног төхөөрөмжийн КМД-13 бутлуурыг АНУ-д үйлдвэрлэгдсэн Metso компанийн МР800 бутлуураар солих ажлыг эхэлсэн. Бутлуур бүрэн шинэчлэх энэ ажлыг ирэх 12 сарын 1-нд дуусгахаар төлөвлөж байна. Мөн хүдэр нунтаглалтын тээрмийн хувьд бөмбөлөгт тээрэм дээр  МШЦ 5.5*6.5 маркийн №7 дугаар тээрмийг солих ажил өнгөрсөн сарын сүүлээр эхэлсэн. Өнөөдрийн байдлаар, уг тээрэм солих ажил төлөвлөгөөний дагуу угсралт хийгдэж байна. Өөрөө нунтаглах хэсгийн ММС90*30 №1 тээрмийг солихоор энэ оны засварын ажлын нэгдсэн төлөвлөгөөнд тусгасан боловч одоогоор нийлүүлэлт хийгдээгүй байна. Үүнтэй холбоотойгоор үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөний биелэлтэд өөрчлөлт орж болзошгүй нөхцөл үүсч байгаа. Бидний зүгээс бүхий л шаардлагатай бэлтгэл ажлыг хангасан ч тээрэм өнөөг хүртэл ирээгүй. Үүнийг хэлэх нь зүйтэй байх. Урьдчилсан байдлаар 12 сарын эхний 7 хоногт ОХУ-аас наашаа ачигдана гэсэн мэдээ ирсэн. Хөвүүлэн баяжуулалтын чиглэлээр бид энэ онд томоохон ажлууд төлөвлөөд, гүйцэтгэж байна. Молибдений шинэ флотацийн секц барьж байгаа. Үндсэндээ механик болон цахилгаан талын ажил дууссан. Биелэлт 90-95 хувийн гүйцэтгэлтэй байна. Өнөөдрөөс FLSmidth компаниас холбогдох мэргэжилтнүүд ирж, нийлүүлэгч талаас хариуцах нарийн тохируулгын ажлыг эхлүүллээ. Энэ ажлыг ирэх сарын эхээр дуусгахаар төлөвлөсөн.  Дараагийн бас нэг том ажил Шүүн хатаах хэсгийн молибдений даралтат шүүлтүүр суурилуулах ажил байгаа. Энэ сарын эхээр уг ажил эхлээд, төлөвлөгөөний дагуу хийгдэж байна. Тоног төхөөрөмж нь бэлэн болсон. Одоогоор суурийг нь угсарч байна. Ирэх сарын дундуур дуусгаж, залгахаар төлөвлөж байгаа. Мөн нийлүүлэгч компанийн мэргэжилтнүүд ирж, ажиллана. Техникийн шинэчлэлийн хүрээнд хийгдэж буй ажлуудын тухайд ийм байна.    - Молибдений флотацийн шинэ секц барьж байгаа. Үүнийг ашиглалтад оруулснаар ямар ач холбогдол өгөх вэ?   - Нэгдүгээрт, энэ шинэ секцийн флотмашинууд нь бүрэн автоматжуулагдсан, битүү учир тухайн ажлын байрны нөхцөлийг сайжруулна. Учир нь хуучин секц дээр задгай флотмашинууд нь маш халууны улмаас уур дэгдэн, янз бүрийн урвалжууд нь ажилчдад шууд сөргөөр нөлөөлж байсан. Хоёрдугаарт, үйлдвэрлэлийн тасралтгүй найдвартай ажиллагааг нэмэгдүүлнэ. Гуравдугаарт, хүдэр боловсруулалтын хэмжээ нэмэгдэхэд молибдений флотаци асуудалгүй жигд ажиллах боломж бүрдэнэ. Нөгөө талаас бүтээгдэхүүний чанарт сайн нөлөөтэй. Ийм давуу талуудыг олж харсаны үр дүнд энэхүү техникийн шинэчлэлийг хийж байна.     - Танай цехэд шаардлагатай импорт орлох бүтээгдэхүүн буюу тоног төхөөрөмжийн эд ангиудыг Засвар механикийн заводад үйлдвэрлэх боломжтой. Зарим нэр төрлийг нь үйлдвэрлэж байгаа. Энэ чиглэлд хэрхэн хамтарч байна вэ?    - Мэдээж, энэ тун чухал асуудал. Импорт орлох бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлээр өөрсдийн хэрэгцээ шаардлагыг хангах зорилтыг бид аль аль нь хэрэгжүүлэхийн төлөө ажиллаж байна. Өнгөрсөн онд  Баяжуулах үйлдвэрийн туузан конвейруудын роликийг Засвар механикийн заводад манай захиалгаар үйлдвэрлэж эхэлсэн. Энэ онд бид ийм ролик гаднаас огт аваагүй. Учир нь Засвар механикийн заводын үйлдвэрлэж нийлүүлсэн роликууд манай хэрэгцээг бүрэн хангаж буй. Энэ бол маш талархууштай, үр дүнтэй хамтын ажиллагаа гэж хэлмээр байна. Мөн бид хавтант тэжээгүүрүүдийн хавтанг захиалж хийлгэж байна. Энэ онд бид гурван ширхэг иж бүрдэл хавтанг Засвар механикийн заводад хийлгэж, авч тавьсан. Бас их үр дүнтэй ажил болсон. Чанарын шаардлага хангаж байгаа. Тиймээс цаашид үүнийг ЗМЗ-д   үйлдвэрлээд, нийлүүлээд явах бүрэн боломжтой гэдэг нь харагдсан. Цаашлаад Warman төрлийн булинга шахах насосны эд ангийг үйлдвэрлэх талаар төлөвлөгөө гарган ажиллаж байна. Бид саяхан Хятад улсын зарим үйлдвэрүүдийн үйл ажиллагаатай танилцаад ирсэн. Тэнд хийж байгаа зарим бүтээгдэхүүнүүдийг манай үйлдвэрт үйлдвэрлэх боломжтой нь харагдаж байсан. Иймд Засвар Механикийн Заводын мэргэжилтнүүдийг тусгайлан импорт орлох бүтээгдэхүүнийг нэмэгдүүлэх зорилгоор машин үйлдвэрлэлийн зарим үйлдвэрүүдтэй танилцуулж, Орхон аймгийн аж үйлдвэрлэлийн паркийн үйл ажиллагаатай уялдуулан цогц төлөвлөгөө гарган ажиллах боломжтой гэж үзэж байна.       - Ирэх сард хэд хэдэн шинэчлэлийн ажлууд дуусаж, ашиглалтад орох юм байна. Энэ онд хийхээр төлөвлөсөн их засварын ажлуудын явцыг дүгнэвэл?    - Тоног төхөөрөмжийн шинэчлэлийн бүх ажлууд төлөвлөгөөний дагуу хийгдэж байгааг дахин онцолж хэлье. Энэ оны 4 дүгээр улиралд манайхан ачаалалтай ажиллаж байна. Энэ нь нэг талаас үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөө, нөгөө талаас тоног төхөөрөмжийн шинэчлэлийн ажлууд давхар хийгдэж байгаа. Гэсэн ч манай цехийн хамт олон 12 сарын 14-нөөс өмнө томоохон шинэчлэлийн ажлуудаа дуусгаж, хүлээлгэж өгнө. 2019 онд бид их засвараар 15 ажил хийхээр төлөвлөсөн. Гүйцэтгэл 85 хувьтай байна.     - Энэ онд хөрөнгө оруулалтын бүтээн байгуулалтууд олон хийгдлээ. Ирэх онд ямар ажлууд төлөвлөгөөнд тусгагдсан байгаа вэ?    - Мэдээж, техник тоног төхөөрөмжийн шинэчлэл үргэлжилнэ. Үйлдвэрлэлийн тасралтгүй үйл ажиллагааг хангахын зэрэгцээ шинэчлэлийн ажлуудаа хийнэ. Бутлан тээвэрлэх хэсэгт бутлуурын шинэчлэлийг хийснээр бутлагдсан хүдрийн бүхэллэгийг бууруулж, улмаар цахилгаан эрчим хүч, ган хуягны  зарцуулалтыг багасгах боломжтой гэж харж байгаа. Тиймээс ирэх онд бид хоёр бутлуур болон 4 дүгээр тээрмийг солихоор төлөвлөсөн. Хүдэр боловсруулалтын төлөвлөгөө өсөж байгаа тул үүнтэй уялдуулан засварын цаг нэлээд буурна. Тиймээс 2020 онд засвар үйлчилгээнд ашиглаж буй багаж хэрэгсэлдээ анхаарч, механикжуулах ажлыг эрчимтэй хийнэ. Ирэх оны хоёрдугаар улиралд  Өөрөө нунтаглах хэсгийн ММС тээрмийг солих ажил эхлэнэ. Мөн КМД3000Т2-ДП №12   бутлуурыг Metso компанийн МР800 бутлуураар солино. Нунтаглан баяжуулах хэсгийн МШЦ 5.5*6.5 маркийн №4 дүгээр тээрмийг шинэчлэн солих ажил хийгдэнэ. Түүнчлэн зарим үндсэн конвейрийн хөтлөх механизмыг Герман улсад үйлдвэрлэгдсэн SEW Eurodrive компанийн хөтлөх механизмуудаар солих ажлуудыг  эрчимтэй хийхээр төлөвлөж байна. Энэ бүх техникийн шинэчлэл нь хүдэр боловсруулалтын хэмжээг нэмэгдүүлэхэд үйлдвэрлэлийн  тасралтгүй, найдвартай ажиллагааг хангах гол хөшүүрэг болно. Тиймээс үйлдвэрлэлийн хүчин чадал нэмэгдэх хэрээр техникийн шинэчлэлийн ажил хурдацтай эрчимтэй хийгдэх шаардлагатай юм.    М.Балжинням Фото Б.Баттөгс   Дэлгэрэнгүй...
  • Үйлдвэрлэлийн үндсэн үзүүлэлтүүд бүгд биелжээ

       Баялгийг бүтээгч Эрдэнэт үйлдвэрийн хамт олон  11-р сарын эхний арав хоногийн байдлаар үйлдвэрлэлийн үндсэн үзүүлэлтүүдээ 100-135.1 хувиар биелүүлэн ажиллаж байна.     Уулын цул гаргалт 104.9 хувь, хөрс хуулалт 101.3 хувь, хүдэр олборлолтын төлөвлөгөөг 109 хувиар биелүүлжээ. Хүдэр дэх металлын агуулга зэсээр 101.5 хувь, молбиденоор 125,1 хувиар биелүүлсэн бол  металл авалт зэсээр 100 хувь, молибденоор 135.1 хувь , баяжмал дах металлын агуулга зэсээр 100.8 хувь, молибденоор 103.1 хувиар тус тус биелжээ.    Тайлант хугацаанд ачигдсан зэсийн баяжмалын чанар 100.8 хувь бол ачигдсан зэсийн баяжмал дахь металл 103.9 хувь, ачигдсан молибдены баяжмалын чанар 103.1 хувьтай биелжээ.    Ийнхүү Эрдэнэт үйлдвэрийн хамт олон төлөвлөгөөт даалгавруудаа амжилттай биелүүлэн ажиллаж байна.     А.Бямбамаа   Дэлгэрэнгүй...
  • Н.МАНЧУК: Гадаад харилцаагаа тэлж, оюутнуудаа сургаж дадлагажуулахад анхаарна

       Технологийн сургуулийн Сургалт хариуцсан орлогч захирал Н.Манчуктай тус сургуульд ойрын үед өрнөж буй үйл явдал хийгээд хэтийн зорилтын талаар ярилцлаа.      - Энэ хичээлийн жилд танайд хэчнээн оюутан сурагч суралцаж байна вэ?    - Манай сургууль 2019-2020 оны хичээлийн жилд 164 оюутан, сурагч, суралцагч элсүүлж авсан. Үүнээс ахлах сургуульд 41, мэргэжлийн анхан шатны боловсрол олгох сургалтын нэг жилийн ангид 27, бакалаврын сургалтад 68, магистрт 28 оюутан  элсэж, одоо 728 оюутан сурагч суралцаж байна. Өнгөрсөн хичээлийн жилд 117 оюутан сурагч төгссөн.    - Ахлах сургуульдаа Кембрижийн хөтөлбөр хэрэгжүүлэхээр зорьж байгаа. Энэ талаараа ярина уу?    - Бид Олон улсын Кембрижийн хөтөлбөрийн зөвлөлд хүсэлт явуулсан. Хүсэлтийг маань хүлээн авч хөтөлбөр хэрэгжвэл найман хичээл англи хэл дээр явагдана. Үүнтэй холбоотой ирэх оны нэгдүгээр сард Францаас математикийн ухааны доктор, түүнчлэн гадаадын хэд хэдэн багш урьж, багш нартаа туршлага судлуулахаар зэхэж байна. Одоо бид 10-12-р ангид сургалт явуулдаг энэ хөтөлбөр хэрэгжвэл 9-12-р ангид сургалт явуулах юм.    - Технологийн сургуулийн Боловсролын магадлан итгэмжлэлд орох явц аль шатанд явна?   - Өнгөрсөн хичээлийн жилээс бид тайлангаа бичиж, энэ оны гуравдугаар сард Боловсролын магадлан итгэмжлэлийн Үндэсний зөвлөлд  хүсэлт гаргасан. Тавдугаар сард манай сургууль өөрийн үнэлгээний тайлангаа явуулсан. Ингээд 10-р сарын 16-18-нд БМИҮЗ-ийн зохицуулагч, гурван шинжээч манай сургууль дээр ажилласан. Тэд манай өөрийн үнэлгээний тайлантай холбоотой баримт материалтай танилцаж, сургуулийн багш, оюутнууд, төгсөгч, ажил олгогчидтой уулзаж, сургуулийн үйл ажиллагаатай танилцсан. Энэ нь манай сургуульд гурав дахь удаагаа явагдаж байгаа магадлан итгэмжлэл. 2002 онд анх удаа, 2009 онд хоёр дахиа магадлан итгэмжлэлд орсон. Одоо 10 жилийн дараа гурав дахиа магадлан итгэмжлэлд орж байна.    - Магадлан итгэмжлэлийн дүн хэзээ гарах вэ?    - Шинжээчид бидэнд зөвлөмжөө хараахан ирүүлээгүй байна. Шинжээчдийн зөвлөмжийн дагуу бид шалгуур бүр дээр сайжруулалт хийгээд буцааж явуулна. Түүний дараа шинжээчид тайлангийн үр дүнг комисст хүлээлгэн өгнө. Комиссын шийдвэрээр манай сургууль магадлан итгэмжлэгдэх эсэхийг шийднэ. Төлөвлөгөөт хугацаагаар 12-р сард багтаад шийдвэр гарчих байх.    - Технологийн сургуулийн ирээдүйн талаар таны бодлыг сонсъё?    - Манай хамт олон Олон улсын судалгаанд суурилсан институт болох зорилттой ажилладаг. Үүний тулд эхний ээлжинд гадаад харилцаагаа тэлэх ёстой. Гадаадад үнэлэгдэж байж л олон улсын институт болно. Ингээд хамтран ажилладаг байгууллагуудтайгаа гадаадын тэтгэлэг олгох тухай яриа хэлэлцээр хийж байна. Өнгөрсөн хичээлийн жилээс бид Японы Нагоя, Акита их сургуулийн профессорыг урьж оюутнууддаа хичээл заалгасан. Японы Засгийн газраас зардлыг нь дааж Sakura science хөтөлбөрөөр өнгөрсөн хавар манай нэг оюутныг дадлагажуулсан. Энэ жил Sakura science хөтөлбөрөөс дахин нэг хүүхдэд тэтгэлэг олгосон. Ирэх 1-р сард явах юм. Мөн ахлах сургуулиас Хятад улс руу нэг жилийн хугацаатай хэлний сургалтад төлбөргүй сургах тэтгэлэг зарласан. Одоогоор явах сурагч нь тодроогүй байна. Гадаад харилцаагаа тэлж, оюутнуудаа гадагш явуулж сургах, дадлагажуулахад анхаарч байгаа.    - Япон  улсын сургуулиудтай хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлж  байна уу?   - ШУТИС Японы сургуулиудтай нэлээн өргөн харилцаатай. Хамтын ажиллагаатай сургуулиудад оюутнууд нэг жил хүртэлх хугацаагаар төлбөргүй суралцах боломж байдаг. Энэ боломжийг сургуульдаа авчрахаар зорьж байна. Оюутнууд 7 хоног ч гэсэн гадагш яваад ирэхэд л “нүд тайлагдаж” гадаад хэл үзэж тэнд суралцах хэрэгтэйг маш сайн ойлгодог. Манай сургууль хэлний төвтэй болохоор боломж харьцангуй их. Сурч буй мэргэжлээрээ Японд дадлага, судалгааны ажил хийх, дипломын ажлаа бичээд ирэх ч боломж бий.    - Оюутан сурагчдын гадаад хэлний боловсролд хэрхэн анхаарч байгаа вэ?    - Сүүлийн үед нэг хоёрдугаар курсээс хэлний сургалтад суралцуулж төгсөхөөс нь өмнө гадаад хэлний шалгалт авдаг болсон. Өөрөөр хэлбэл гадаад хэлний шалгалтаа давж байж диплом хамгаална. Ингэж “шахсанаар” тухайн оюутанд гадаадын их сургуульд сурах боломж нэмэгдэнэ. Эрдэнэтийн хүүхдүүд АНУ-ын Аляска Фейрбанксын их сургуульд тухайн орон нутгийн сургалтын төлбөрөөр суралцах боломжтой. Ихэнх орнууд гадаадынхныг өндөр төлбөртэй сургадаг. Тухайн орон нутгийнхаа иргэний адил төлбөрөөр суралцах нь ихээхэн хямд тусдаг. Манай сургуульд сурч байгаа Эрдэнэтийн хүүхдүүдэд ийм боломж өндөр байгаа.    - Оюутны мэдлэг чадвар, чадамжийг сайжруулах чиглэлээр танай сургууль хэрхэн ажиллаж байна?    - Оюутны мэргэжлийн мэдлэг, чадвар багшаас шалтгаална. Мөн сургалтын хөтөлбөртэй ч бас холбоотой. Нөгөөтэйгүүр бид сайн оюутан элсүүлж, чанартай боловсон хүчин бэлтгэх зорилготой байгаа. 2018 оноос манай сургууль босго оноогоо 500 болгосон. ШУТИС-ийнх 450 байдаг. Тэгэхлээр манай босгыг давсан л  бол мундаг хүүхэд. Бид  үр дүнд суурилсан сургалтын хөтөлбөр боловсруулаад гурван жил болж байна. Долоон хөтөлбөрөөс гурвыг нь эцэслэсэн. ШУТИС-ийн хөтөлбөрийн ерөнхий хороо дэмжсэн. Одоо ШУТИС-ийн эрдмийн зөвлөлөөр хэлэлцүүлэхийг хүлээж байгаа. Дэмжигдвэл сургалтдаа эдгээр хөтөлбөрөө хэрэгжүүлнэ.    - Япон улсад суралцсан хүний хувьд манай оюутнуудад тэднээс юуг авч  хэрэгжүүлмээр санагдсан бэ?   - Монгол хүүхдүүд чөлөөтэй, задгай сэтгэдэг. Юмыг  аль ч талаас нь харж чаддагаараа япончуудаас давуу талтай. Төлөвлөдөггүй, цагийн юмыг цагт нь хийдэггүй дутагдал манайханд бий. Үүнийгээ засаад төлөвлөгөөтэй, аливаад дүрмийг чанд баримтлаад сурчихвал манай оюутнууд хэнээс ч хоцрохгүй.    Японы хамгийн олон Нобелийн шагналтан төрөн гарсан Нагоягийн их сургуульд докторын зэрэг хамгаалсан эрдэмтэн бүсгүй Н.Манчук ШУТИС-д багшлахын зэрэгцээ Нагоя их сургуулийн байгуулсан лабораторийн захирлаар ажиллаж байжээ. Орон нутгийн салбарт ажиллаж, сурсан эрдмээ залууст түгээх хүсэлдээ хөтлөгдөн сонгон шалгаруулалтад орсноор 2018 оны гуравдугаар сард энд ирсэн. Гадаад харилцаагаа өргөжүүлж, улмаар судалгаанд суурилсан олон улсын институт болох Технологийн сургуулийнхаа зорилтыг хэрэгжүүлэхэд  өөрийн хувь нэмрээ оруулна гэж тэр итгэлтэй хэлсэн юм.   Я.Энхтуяа Дэлгэрэнгүй...
  • “Залуу ажилтны сургалт” боллоо

       Өнгөрсөн баасан гарагт Холбоо, мэдээллийн технологи, автоматжуулалтын цех “Залуу ажилтны сургалт” зохион байгууллаа. Сургалтын эхэнд тус цехийн дарга З.Бямба-Од цех, хэсгийнхээ үйл ажиллагаа,онцлогийн талаар мэдээлэл хийв. Уг сургалтад 35 хүртэлх насны 99 ажилтан хамрагдсан бөгөөд “Байгууллагын хөгжилд-Залуучуудын оролцоо”, “Залуу үе-Төлөвшил”, ХАБЭА-н манлайлал” зэрэг сэдвээр Хөгжлийн хэлтсийн Бүтээмж инновацын мэргэжилтэн Л.Уранцэцэг, Эрдэнэт сургуулийн ахлах багш,сэтгэл судлалын ухааны магистр Б.Уламбаяр, ХАБЭА-н хэлтсийн Тэргүүлэх инженер Ц.Оргил нар илтгэл тавьж хэлэлцүүлэв. Энэ үеэр тус цехийн лаборант Б.Бота, дээж авагч Б.Шүрэнцэцэг, засварчин Д.Батзориг нарыг Орхон аймгийн хүндэт тэмдгээр  шагналаа. Эрдэнэт үйлдвэрийн ажилтныг шагнаж урамшуулах журмын дагуу тэдэнд тус бүр 100 мянган төгрөгийн мөнгөн шагнал олгов.   Т.Батчулуун                 Дэлгэрэнгүй...
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Мэдээ

   Эрдэнэт үйлдвэрийн Засвар механикийн заводын Цутгуурын цехэд хийх техник, технологийн шинэчлэлийн бэлтгэл ажил өнөөдрийн байдлаар 50 хувийн гүйцэтгэлтэй байгааг Ерөнхий инженер А.Арвис онцоллоо. Өөрөөр хэлбэл, Цутгуурын цехийн хэвний хэсэгт “Хүйтнээр хатууруулах холимгоор хэв бэлтгэх хагас автомат шугам угсрах, суурилуулах” өргөтгөлийн бэлтгэл ажил үргэлжилж байна. Төслийн үндсэн зураг төсөл, техникийн шийдлүүд бүрэн хийгдэж, батлагджээ. Ирэх есдүгээр сард цехийн дөрвөн мэргэжилтэн Герман улсад очиж, төслийн техник, тоног төхөөрөмжийг хүлээж авах юм. Өргөтгөлийн ажилтай холбоотойгоор Цутгуурын цехийн үйл ажиллагааг 11 дүгээр сарын нэгнээс түр зогсоохоор төлөвлөжээ.

   Цутгуурын цехийн хэвний хэсэг 1974 онд ашиглалтад орсон. Тэр үеийн зураг төслөөр одоо хүртэл ажиллаж байгаа бөгөөд энэ хугацаанд техникийн шинэчлэл хийгдээгүй. Тиймээс хэвний хэсгийг бүхэлд нь буулгаж, орчин үеийн шинэлэг технологи бүхий ХБНГУ-ын Ф.А.Т компанийн тоног төхөөрөмж суурилуулах юм. Энэхүү төсөл хэрэгжсэнээр цутгамлын чанар сайжирч, хүчин чадал нэмэгдэхийн зэрэгцээ гаднаас импортоор худалдаж авдаг түүхий эдийн хэмжээ багасах ач холбогдолтой. Гол давуу тал нь хаягдалгүй, эко цутгуурын үйлдвэрлэлийн технологи нэвтрүүлнэ. Хүчин чадал дээшилснээр жилд үйлдвэрлэдэг 5000 тонн цутгамал бүтээгдэхүүн 7000 тонноор нэмэгдэж,  бүтээгдэхүүний хэмжээ 12000 тоннд хүрэх боломжтой болох юм. Цутгуурын цехийн “Хүйтнээр хатууруулах холимгоор хэв бэлтгэх хагас автомат шугам угсрах, суурилуулах” техник технологийн шинэчлэлтийг 2020 оны тавдугаар сарын нэгэнд ашиглалтад бүрэн оруулахаар ажиллаж байна.

М.Балжинням
Фото Б.Баттөгс

   Эрдэнэт үйлдвэрийн ажиллагчдын эрүүл мэндийн урьдчилан сэргийлэх үзлэг удахгүй эхэлнэ. Энэ жилийн үзлэгийн онцлог, өнгөрсөн оны үзлэгийн мөрөөр хийж хэрэгжүүлсэн ажлынх нь талаар “Эрдэнэт” сувиллын цогцолборын  Статистикч эмч Ж.Эрдэнэчимэгтэй ярилцлаа.

   - Эрдэнэт үйлдвэрийн ажилчдын эрүүл мэндийн урьдчилан сэргийлэх үзлэг хэзээ эхлэх вэ?
  
- 6-р сарын 20-ноос эхэлнэ. Үйлдвэрийн ахмадууд, ҮО, МШӨ-ний улмаас хувь тогтоолгосон ажилчдыг хуваарийн дагуу үзлэгт хамруулна.

   - Хуваарь гарсан уу? Үзлэгт хэдэн хүн хамрагдах вэ?
  - Эхний ээлжинд 6-р сарын 20-ноос Технологийн сургууль, Засвар угсралтын цех, Аж ахуй, үйлчилгээний цех, Судалгааны төв, ХМТАЦ-ын ажилчид орно. Төлөвлөгөөгөөр 6000-д ажиллагсад, ҮО, МШӨ-тэй 354 хүн, 2100 орчим ахмад үзлэгт хамрагдана. 7-р сарыг дуустал өдөртөө 45-50 хүн үзлэгт орохоор төлөвлөж байна.

   - Энэ жилийн үзлэгийн онцлог юу вэ?
 
- Энэ жил насны ялгаагүйгээр багц сонгох боломжтой. Компьютер-томограф болон Соронзон үелзүүрт томографийн /МRI/ шинжилгээтэй багцууд орсон. Есөн багц үзлэг хийгдэнэ. Үүнд:
      1. Үндсэн багц шинжилгээтэй
      2. Зүрхний
      3. Ходоод, улаан хоолойн дурантай
      4. Бүдүүн гэдэсний дурантай
      5. Чихрийн шижин болон бамбайн булчирхайн
      6. Мэдрэлийн багц /тархины судасны допплер, нурууны MRI
      7. Хэвлийн тодосгогчтой компьютер томографтай
      8. Уушигны бага тунт компьютер томографтай
      9. Нурууны рентген, Д витаминтай багц
   Бүх багцад үндсэн үзүүлэлтүүдийг тодорхойлох лабораторийн болон багажийн шинжилгээнүүд багтсан.

   - Багц  сонгохдоо юуг анхаарах вэ?
  - Цех хариуцсан эмч өмнөх жилүүдийн үзлэг шинжилгээ, эрүүл мэндийн түвшинг үндэслэн тухайн ажилтныг багц сонгоход чиглүүлж зөвлөгөө өгнө. Мөн ажилтнууд өмнөх жилийн урьдчилан сэргийлэх үзлэг шинжилгээ, ЭСЦ-ын эмч нарын давтан үзлэгийн үеэр зөвлөснийг бодолцож багцаа сонгох хэрэгтэй. Хэвлийн ЭХО-оор ямар нэг сүүдэртэй, голомттой гэх зэрэг асуудалтай байсан бол багц долоо буюу хэвлийн тодосгогчтой Компьютер томографтай багцыг, уушгинд ямар нэгэн асуудалтай бол наймдугаар багцыг сонгох жишээтэй.

  - Танай цогцолбороос өнгөрсөн оны үзлэгийн дүнд судалгаа хийсэн үү? Өвчлөлийг бууруулах чиглэлээр хэрхэн ажилласан бэ?
   - 2018 оны үзлэгийн дүнг нэгдсэн үзүүлэлтүүдээр гаргасан. Ажилчдын дунд тэргүүлэх өвчлөлд хоол боловсруулах замын эмгэг, бодисын солилцооны хямрал болон дотоод шүүрлийн эмгэг, бөөр шээсний замын эмгэг, зүрх судасны эмгэг орсон. Цех болгоныг хариуцсан эмч байдаг. Эмч бүр цехийнхээ урьдчилан сэргийлэх үзлэгийн тайланд дүн шинжилгээ хийж, цаашид анхаарах хүмүүсээ дахин нарийвчилсан шинжилгээнд оруулж, онош тодруулах, эмчилгээний асуудлыг хүн нэг бүрээр тооцон ажиллаж байгаа. Энэ ажил жилийн турш хийгддэг юм. Долоо хоног бүрийн пүрэв, баасан гарагийг эмч цех дээрээ ажиллах өдөр болгож, үзлэг хийх, шаардлагатай ажилчдын эрүүл мэндэд хяналт хийж цехийн удирдлагад танилцуулах, эрүүл мэндийн сургалт сурталчилгаа, эрүүл мэндийн хөтөлбөрт  хамруулах  ажлыг төлөвлөгөөний дагуу хийж байна.
   Мөн “Эрдэнэт” сувиллын цогцолбор болон БОЭТ, бусад төрөлжсөн эмнэлгүүдийн нарийн мэргэжлийн эмчийн хяналтын явц, эмчилгээний үр дүнд маш сайн анхаарч ажиллаж байна. Ажилчдын хөдөлмөрийн чадвар түр алдалтад хэд хэдэн чиглэлээр судалгаа дүгнэлт хийж байна. Тухайлбал, шинээр ажилд орсон  хүмүүсийн, удаан хугацаанд өвчтэй байгаа ажилчдын, олон удаа эмнэлгийн хуудас авч байгаа  гэх мэтээр.

   - Энэ чиглэлээр хэрхэн ажиллахаар төлөвлөж байна вэ?
   - Урьдчилан сэргийлэх үзлэгийн мөрөөр авч хэрэгжүүлэх ажлын  арга хэлбэрээ сайжруулан ажиллана. Орчин үеийн эрүүл мэндийн чиг хандлага урьдчилан сэргийлэх ажиллагаанд түлхүү анхаарч байгаа юм. Тиймээс бид ажилчдыг өвчлөлөөс сэргийлэх, ажлын байрны нөхцөлийг сайжруулах чиглэлд ХАБЭА-н хэлтэстэй хамтран олон ажил зохион байгуулах шаардлага бий.
   Мөн ажлын байранд эрүүл мэндийг дэмжих үйл ажиллагаа буюу ажилтныг ажлаа хийж байх үед  эрүүл мэндийг нь хамгаалах, сайжруулах ажиллагааг  хэрэгжүүлэх шаардлагатай. Ажилтан буюу хувь хүн  эрүүл мэндийнхээ төлөө хариуцлагатай байх нь маш чухал. Яагаад гэвэл эрүүл мэндэд нөлөөлөх хүчин зүйлсийн тухайд амьдралын хэв маяг 60-70 хувиар нөлөөлдөг гэсэн ДЭМБ-ын судалгаа байдаг.

Я.Энхтуяа
Фото: Б.Баттөгс

   Сайн саналын системийн 100 манлайлагчийн нэгээр “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ус хангамжийн цехийн ус хангамжийн хэсгийн Ариутгах татуургын шугам сүлжээний засварын мастер С.Ганхуяг нэрлэгдсэн. Түүний дэвшүүлсэн 11 саналаас 9 нь үйлдвэрлэлд нэвтрээд байна.

  - Үйлдвэрийн хэмжээнд өрнүүлж буй бүтээмжийн ажлын үр өгөөжийг та хэрхэн харж байна вэ?
  - Эрдэнэт үйлдвэр ажилчдынхаа дунд бүтээмж, инновацийн уралдаан зарласнаар тэдний хийж бүтээх хүслийг бадрааж, залуучуудын санал санаачилга илүүтэй нэмэгдэж байна. Тухайн хүнээс санаачилга гарч байна гэдэг бол сэтгэлгээг хөгжүүлэх сайн талтай. Тиймээс ч бид аливаа бүтээмжийн саналыг дэмжиж, ажил хэрэг болгохыг эрмэлзсээр ирсэн. Сайн саналыг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлснээр ажил хөнгөвчилж, илүү хялбар болсныг бид өдөр бүр харж, мэдэрч байна. Манай цех 2018 онд бүтээмж, инновацийн мэргэжилтэнтэй болсон. Өнгөрсөн оны ажлын үзүүлэлтээ 2017 онтой харьцуулахад бүтээмжийн ажил 2-3 дахин өссөн дүнтэй гарсан. Мөн сайн саналын системийн 100 манлайлагчийн жагсаалтад манай цехээс 15 ажилтан шалгарсанд баярлаж, хамт олноороо бахархаж байна. Цаашид бид бүтээмжийн ажлаа байнга өрнүүлж, үйлдвэрлэлд олон шинэ санаа нэвтрүүлэхийг зорино.

  - “Лусын сан” дугуйлангийнхаа амжилт, ололтоос хуваалцана уу?
  - Манай бүтээмж чанарын дугуйлан “Лусын сан” нэртэй, 9 хүний бүрэлдэхүүнтэй. Бид чандмань эрдэнэ болсон цэвэр усныхаа чанар, аюулгүй байдлыг хангадаг мэргэжлийн ажлаараа бахархан, дугуйлангаа нэрлэж байлаа. Манай хамт олон сүүлийн жилүүдэд цехийн хэмжээнд зохион байгуулсан бүтээмжийн уралдаан тэмцээнд тэргүүн байрт шалгарч, үйлдвэрийн хэмжээнд тогтмол 2, 3 дугаар байр эзэлж байгаа.

   - Эрдэнэт үйлдвэрт хэд дэх жилдээ ажиллаж байна вэ?
  - Би ус хангамжийн мэргэжилтэй. Сургуулиа төгсөж ирсэн шинэхэн оюутан ажлын талбарт гарч байлаа. Эрдэнэт үйлдвэрт 29 дэх жилдээ ажиллаж байна. Цэвэрлэх байгууламжийн технологиор ажиллаж байгаад сүүлийн 11 жилд нь ус хангамжийн мэргэжлээр цехдээ ажилласан. Үйлдвэрийн боловсон хүчний дийлэнх хувийг залуучууд эзэлж байгаа тул тэдэндээ хандан, “Хүн амьдралынхаа төлөө зүтгэх ёстой, хөдөлмөрлөх ёстой. Дэлхийн хэмжээний том үйлдвэрт ажиллаж байгаа тар нар азтай хүмүүс шүү. Үргэлж ажил, мэргэжлээрээ бахархаж яваарай” гэж захих дуртай.

  - Хэсгийнхээ ажлын онцлогийг дурдвал?
  - Ус хангамжийн хэсэг нь Эрдэнэт хотын хүн ам, үйлдвэр, аж ахуйн газруудыг ахуйн болон ундны ус, техникийн усаар ханган ажилладаг. Манай хэсэг тасралтгүй 24 цагаар ажиллахдаа дөрвөн дэд станцаар дамжуулан, хоногт 24-30 мянган куб метр усыг хотын хэрэгцээнд нийлүүлж байна. Бид цэвэр ус татах дөрвөн дэд станцынхаа бүхий л засвар үйлчилгээг улирал харгалзахгүйгээр хариуцан ажилладаг. Хариуцлага маш өндөртэй. Ямартаа ч өнгөрсөн хугацаанд үйлдвэр болон хотоо цэвэр усаар тасалж байсан удаагүй.

И.Чинтогтох
Фото: Б.Баттөгс

   “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын ажиллагчид, ҮО, МШӨ-тэй иргэд, үйлдвэрээс тэтгэвэр тогтоолгосон ахмадууд Та бүхэн 2019 онд дараах нэр бүхий амралт, рашаан сувиллуудад амраад Хамтын гэрээний хөнгөлөлт эдлэх  боломжтой.

УЛСЫН МАГАДЛАН ИТГЭМЖЛЭГДСЭН РАШААН СУВИЛЛУУД:
   - Баатарван амралт сувилал /Магадлан итгэмжлэгдсэн сувилал/
   - Оргил рашаан сувилал /Улаанбаатар/
   - Хужирт /Өвөрхангай/
   - Төв Хужирт сувиллын илгээх бичгийг Баян дэлгүүрийн 2-р давхраас 99974332 утсаар холбогдон авах боломжтой.
   - Эльма-Хужирт, Сэмжид-Хужирт, Ананд-Хужирт
   - Шаргалжуут /Баянхонгор/
   - Аварга тосон /Хэнтий аймаг/
   - Хэрлэнгийн хөдөө арал /Аварга тосон ГОК-ийн сувилал/
   - Улсын төв амралт Аварга тосон
   - Дархан-Оточ “Аварга” рашаан сувилал
   - Жанчивлангийн рашаан сувилал /Төв аймаг/
   - Өвөр жанчивлан, Задгай цагаан сувилал
   - Бигэр /Говь-Алтай/ бөөрний сувилал
   - Хульж рашаан сувилал,
   - Хульж ресорт рашаан сувилал /Булган аймгийн Могод сум/
   - Галт халуун ус /Хөвсгөл/
Дээрх рашаан сувиллуудын илгээх бичгийг Амбулаторын 2-р давхарт 201 тоот өрөө, Статистикийн кабинет, амбулаторын бүртгэл лавлагааны хэсгээс олгоно.  

ИЛГЭЭХ БИЧГЭЭ ИРҮҮЛЭЭГҮЙ Ч АМАРЧ ИРЭЭД ХӨНГӨЛӨЛТ АВАХ БОЛОМЖТОЙ РАШААН СУВИЛЛУУД:
Тухайн сувиллаас олгосон  илгээх бичгийн хуулбарласан  хувийг хөнгөлөлт авах баримтдаа  хавсаргана.
    - Энергийн элс /Дорноговь аймаг /
    - Бөөрний сувилал
    - Хасу шивэрт /Архангай/
    - Отгонтэнгэр  /Завхан аймаг/

УЛААНБААТАР БОЛОН БУСАД АЙМАГ ДАХЬ МАГАДЛАН ИТГЭМЖЛЭГДСЭН СУВИЛЛУУД:
   - Илгээх бичгээ авч ЭСЦ-ын эмч, мөн хяналтын эмч, эсвэл өрхийн эмчдээ үзүүлж тухайн эмнэлгийн тамга тэмдгээр баталгаажуулна. Нийгмийн даатгалаар баталгаажуулах шаардлагагүй.
   - “Чулуут” саам сувиллын  илгээх бичгийг ЭСЦ-ын сувиллын хэсгийн 1-р давхарт байрлах кассанд мөнгөө тушааж авна.  
  - Саам амралтуудын илгээх бичгийг Сувиллын хүлээн авах болон Статистик дүн бүртгэлээс олгоно. Орон нутгийн саам амралтуудад явахад ээлж харгалзахгүй, нэгдсэн унаагаар үйлчлэхгүй. Сувиллаас олгосон илгээх бичиг дээр ор хоногийн /эмчилгээний/ төлбөрийг бичүүлж, баталгаажуулсан байна.

АНХААРАХ ЗҮЙЛ:
   - Ажилчид рашаан сувилал, саам амралтуудад ээлжийн амралтаараа амарна. Ээлжийн амралт таарахгүй байгаа ч эмчлүүлэх шаардлагатай ажилчид цехийн эмч, хяналтын эмчийн үзлэг, дүгнэлтийг үндэслэн эмч нарын зөвлөгөөнөөр орсны дараа ээлжийн амралтаас зохицуулан сувилуулах боломжтой. Ийм  тохиолдолд эмнэлгийн хуудас олгохгүй.
   - Магадлан итгэмжлэгдсэн Рашаан сувиллуудад илгээх бичиг, ЭМД-ын дэвтрээ заавал авч очих шаардлагатай. Илгээх бичгийн арын хуудсан дахь  утсаар  холбогдон лавлаж өрөө байраа  урьдчилан захиална уу.
   - Ялангуяа Шаргалжуут, Аварга тосон /улсын/-д албаны утсаар нь холбогдож урьдчилгаа төлбөр төлсөн тохиолдолд захиалсан өрөө, байр баталгаажин хадгалагдаж, захиалга өгсөн хугацаандаа сувилуулах боломжтой.
   - Шаргалжуут, Аварга тосон /улсын/ албаны утас: 77437777
   - Энергийн элс бөөрний сувилалд илгээх бичгээ тэндээсээ авч сувилуулна. /вагоноор явах боломжтой/
   - Ачит элс бөөрний сувилал Хангал сумын Хялганатын нутаг дэвсгэр буюу Сэлэнгэ амралтын бааз явах замд байрладаг. 6-р сарын 20-ноос эхэлнэ. Илгээх бичгийг ЭСЦ-оос олгоно.

АВТОБУС БОЛОН УНААНЫ ТАЛААР:
    - ЭСЦ-оос нэгдсэн унаа  гаргахгүй тул баталгаат чиглэлд хувийн унаагаар, мөн тухайн рашаан сувиллын автобусаар үйлчлүүлэх боломжтой.
    - Илгээх бичгийн ар талд явах унааны талаар бичигдсэн.  
    - Аймгуудын /Завхан, Баян-Өлгий, Увс гэх мэт хол орших/ магадлан итгэмжлэгдсэн рашаан сувилалд илгээх бичгийг  очсон сувиллаасаа авч, бичиг баримтаа бүрдүүлэн Хамтын гэрээний хөнгөлөлт эдлэх  боломжтой.     

АМАРЧ СУВИЛУУЛААД ИРСНИЙ ДАРАА:
   - Дээрх рашаан сувиллуудад амарч сувилуулсан  хүмүүс ЭСЦ-ын амбулаторын 4-р давхар 405 тоот өрөө, мөн 2-р давхар 201-а тоот өрөө /статистикч эмч/-д доорх бичиг баримт бүрдүүлж өгнө.
      Сувиллын эмчилгээний хөнгөлөлт /50 хувь/
   - Илгээх бичиг /хуулбарласан хувь/
   - Сувилуулсан ор хоногийн зардал төлсөн баримт /эх хувь/
   - НӨАТ-ын баримт бус, зөвхөн сувиллын ор хоног эмчилгээний төлбөрийн баримтыг авна. /Нэмэлт үйлчилгээ, автомашины төлбөр тооцоо зэргийг  хувь хүн өөрөө хариуцна./
   - Унааны хөнгөлөлт олгогдохгүй.
   - Илгээх бичиг болон баримт дээр доорх нэмэлт мэдээллүүд засваргүй зөв бичигдсэн байх шаардлагатай.
   - Ажилчид - овог нэр, цех, табелийн дугаар
   - МШӨ, ҮО - овог нэр, цех, табелийн дугаар
   - Үйлдвэрээс тэтгэвэрт гарсан ахмадууд - овог нэр, цех, ахмадын үнэмлэхний дугаар
Ирсэн баримтуудыг нэгтгэж жагсаалт гарган:
   - Ор хоногийн /эмчилгээний/ зардлын хөнгөлөлтийг цех хариуцсан цалингийн нягтлан бодогч тооцож, цалин дээр виза картаар олгоно. МШӨ, тэтгэврийн хүмүүсийн хөнгөлөлт сар бүрийн тэтгэмжийн мөнгөтэй хамт олгогдоно.


ЭСЦ. Статистик, бүртгэл мэдээллийн хэсэг, сувиллын хүлээн авах, касс,
Статистик: 757-73453,  Бүртгэл лавлагаа: 757-73693,
Хүлээн авах: 757-73496, Касс: 757-73456.

Даваа, 17 6-р сар 2019 00:00

Чин сэтгэл

   Эгэл хүмүүсийн амьдралын замнал сонирхол татах нь бий. Биеэр үлгэрлэх нь амьдралд үнэ цэнэтэй байдаг. Ийм хүний нэг нь эл хөргийн эзэн  Цэенрэгзэнгийн Даваадулам. Ажил, амьдрал дээр чин сэтгэлээсээ хөдөлмөрлөж яваа нэгнээр хүн бахархдаг. Тийм хүнээс урмын үг харамлахгүй явахыг хичээдэг. Тиймээс би эл хөргийг “Чин сэтгэл” хэмээн нэрийдэв. Багын хүмүүжлээрээ тэр аливаад чин сэтгэлээсээ ханддаг зантай. Юмыг нэр төдий хийх, худлаа ярьж, хууран мэхлэхийг үзэхгүй. Түүний үг яриа, үйлс зорилго нь амьдрал дээр зөрөхгүй. Учир нь тэр багаасаа ажилч хичээнгүй, нягт нямбай байх зарчимд суралцаж, эрт хэрсүү суусных. Өвөө нь Аюурын Дандай гэж сумын Худалдаа бэлтгэл ангид нярав, нягтлангийн алба насаараа хашжээ. Гарын алгандаа багтахгүй олон түлхүүртэй явдаг байсан дүр зураг Даваадуламын сэтгэлд үлдэж. Худалдаа бэлтгэлийн ангид ирэх гоё эд барааг багадаа харж, амттаныг нь идэж өссөн болохоор аль эрт  түүний нүд, сэтгэлийн хор арилжээ. Түүний эмээ нь амьдрал таньсан, үнэн үгтэй нэгэн байж. Нутаг усандаа бариач Норовсүрэн хэмээн алдаршсан эл буурал орсон гарсан ах дүүсийг хоол ундаар дайлсан, түмэнд хүндлэгдэн явжээ. Хүнийг хараад л таних ажигч гярхай тэрээр Даваадуламыг нас бага, цус шингэн байхад нь ажил хөдөлмөрийн амтанд оруулсан агаад “ухаан муу бол нүд сохор” хэмээн сургах. Түүнийг дунд сургуульд байхад нь сүү цагаан идээ боловсруулж юм оёход сургажээ. Хөдөлмөрийн хүмүүжил хүнийг зөв болгон төлөвшүүлдгийн тод жишээ энэ. Эмээ, өвөө нь зээгээ ийн алган дээрээ бөмбөрүүлэн өсгөсөн байна. Түүний бусдаас ялгарах нэг онцлог нь хурдан морь унаж өсжээ. Нэг насны хоёр морь наадамд сойхоор эгчтэйгээ хоёул уралдааны замд гарна. Түүний төрсөн эгч хар нялхаасаа хурдан морь унажээ. Уянгалаг сайхан гийнгоолох нь одоо ч түүний чихэнд сонсогдох шиг болдог гэнэ. Харин Даваадулам хурдан морьдын уралдаан үзэхээрээ самсаа шархирна. Уяач Дандайн Амгаабазар агсан Даваадуламын нагац ах нь. Социалист нийгмийн үед хувийн машин, мал ахуйтай уяач ахын хайр халамжид өссөн хүний нэг нь Даваадулам инженер. “Улирлын амралтаараа улсын сайд шиг хүндлүүлж явлаа” гэгчээр түүнийг хичээл тарангуут 24 машин хөлөглөн авдаг асан нагацынхаа тухай тэр гэгээн дурсамж сөхнө билээ. Зөв ажиллаж, амьдарч чадсан цагаан мөртэй хүнд магтаал зохидог. Тэр техникумыг улаан дипломтой төгсөөд дээд сургуульд элсэн оржээ. Дээд сургуулийн дотуур байрны зөвлөлийн дарга сэтэртэй, жанжин Сүхбаатарын нэрэмжит цалинтай “хэнхэг” нь дэндсэн оюутан явахдаа амьдралынхаа ханьтай танилцсан байна. Одоо тэр айлын дархан бэр. Та үр хүүхдээ ямар зарчим баримталж өсгөсөн бэ гэхэд үглэж зэмлэхгүй ч өөрсдийн үлгэрлэл, тэдэнд суурь хүмүүжил олгодог. Том хүү маань Солонгост их сургууль төгсөөд Таван богд компанид ажиллаж байлаа. Одоо АНУ-д  сурч, ажиллаж, амьдардаг. Дунд хүү аав, ээжийнхээ мэргэжлийг эзэмшиж Эрдэнэтдээ төвхнөн амьдарч байх шив. Бага хүү дунд сургуулийн сурагч. Манай хүүхдүүдэд бидний ёс суртахуун төлөвшсөн байна. Дунд хүүгээ сайн мэргэжилтэн болгох зорилт тавьж байна. Орчин үеийн хүүхдүүд хурдтай, эрч хүчтэй, оюунлаг болсон байна” гэж товч хариулсан юм. “Нэг мэргэжил эзэмшсэн болохоор ханьтайгаа би ойлголцоход амар байдаг. Миний ажлын амжилт хамт олон, сайн ханийн дэмжлэгийн үр дүн. Түүнээс миний сайных биш” хэмээн өгүүлэв. Ханьтайгаа зөв амьдралын төлөө зүтгэж явсан он жилүүд түүнд бий. “Геодези зураг зүйн газар хувьчлагдаад, нөхөр ажилгүй, би гэртээ анхны бандиа харж байв. Эмээгийн буянаар ахынхаа хашаа байшинг зургаан мянгаар авч Улаанбаатарын “телевиз”-д бид айл гэр болсон. Тэр байр минь Эрдэнэтэд нэг өрөө байр болсон шүү. Манай хүн хавар геологийн ажлаар хөдөө яваад анхны цаснаар ирдэг байлаа” гэж туулсан амьдралынхаа гэгээн дурсамжаас хуваалцав. Эмээгээсээ өвлөсөн Германы кёклер маркийн оёдлын машинаар тэр юм оёдог байж. Бүтэн жил юм оёж зарсан орлогоороо байраа томсгосон амьдралын түүх түүнийх. Тэр жижиг ажлыг ч чин сэтгэлээсээ хийнэ. Их ажлыг амжуулахын тулд махран зүтгэж ард нь гарч санаа амардаг зантай. Баяр, гуниг, инээдэм наргиан энэ бүхэнд тэр өөрийнхөөрөө, сэтгэлээрээ... Иймээс хэн нэгнийг нүүрэн дээр нь алдаа дутагдлыг нь ил цагаахан хэлчихдэг гэмтэй. Ард нь юу ч бодохгүй цайлган цагаан сэтгэл тээн үлдэх. Хүн нэгнийхээ дэмд, загас усны хүчинд гэгч үнэн. Эмээ, нагац ах, хамаатан садныхаа тус дэмийг үл умартах. Тэр ч бүү хэл өдий зэрэгтэй яваагаа гар сэтгэл нийлсэн хамт олны минь хүч хэмээв. Тэрээр хүнд урам зориг өгөх дуртай. Зарим нь олны тусыг мэдэхгүй явах нь бий. Тэгвэл энэ хөргийн эзэн хүний тусыг мартах нэгэн биш. Өөрийнхөө өдий зэрэгтэй мэргэжлийн ажлаа хийж яваагаа нөхрийнхөө оюутан цагийн найз Д.Түвшинбаярын тус дэм гэх. Геологи хайгуулын ангид зөвхөн эрчүүд ажиллана. Түүнийг ажилд ороход зургаан эмэгтэй л эрчүүдтэй мөр зэрэгцэн ажиллаж байжээ. Одоо ч энэ тоо өсөөгүй. Тэр хүний итгэл алдах нэгэн биш гэдгээ ажил, амьдралаараа харуулж явна. Ажиллах хугацаандаа  хайгуулын таван лицензийн талбайд геодезийн  хээрийн хэмжилт  болон суурин боловсруулалтын ажлыг чанарын өндөр түвшинд хийжээ.
   Түүний эрхэлсэн ажил онцлогтой. Орд газрыг ашиглах төлөвлөлтөөс, олборлоод дуусах хүртэлх бүх үе шатанд мэдээлэл боловсруулах, баримтжуулах, хэмжих, тооцоолох, зураглах зэрэг ажил гүйцэтгэдэг. Тэрбээр “Эрдэнэтийн-Овоо” ордын хүрээнд хийж буй бүх  хайгуулын шатны ажлыг газар дээр нь хэмжиж, шалгаж,  өгөгдөл цуглуулж, баазад баримтжуулснаар уурхайн олборлох нөөцийн хэмжээг тодорхойлох, хил хүрээг тогтоох, хаягдлын аж ахуйн далангийн тогтворжилт, хамгаалалтын объём бэлтгэх ажлыг хийж байна. ГХА-ийн маркшейдер хаана хайгуул явагдаж байна, тэнд шаардлагатай мэдээллээр хангадаг. Өнгөрсөн хугацаанд хайгуулын тусгай зөвшөөрөл бүхий 302 мянган га талбайд хайгуулын ажил явуулахад шаардлагатай анхдагч материал дээр ажиллаж, төлөвлөлт хийх бүх зургийг байрлал болон өндрийн үндэслэлтэй бэлтгэн өгчээ. Барилгын материалын орд газруудын том масштабын зураг хийж, нөөцийн тооцоонд ашиглахад бэлтгэх, АМХЭГ-т жил бүр тайлан хамгаалахад шаардлагатай зургуудыг бэлтгэн өгөх зэрэг ажлыг цехийн болон үйлдвэрийн хэмжээнд гүйцэтгэдэг байна. Тэр цаг үетэйгээ хөл нийлүүлж алхах, байгаагаараа, ажил, амьдрал, мэргэжилд шаардлагатай зүйлд цаг алдалгүй суралцдаг, дайчин шургуу, ажил хэрэгч нэгэн юм. Тэрээр Геологи хайгуулын ангийн “Шилдэг инженер”, яамны “Хүндэт жуух бичиг”, “Тэргүүний геологич” цол тэмдэг, Эрдэнэт үйлдвэрийн Хөдөлмөрийн аварга, “Хөдөлмөрийн хүндэт медаль”-иар энгэрээ мялаажээ. Маркшейдерээр Эрдэнэт үйлдвэрт тогтвор суурьшилтай, тасралтгүй 20 жил ажилласан хүн түүнээс өөр үгүй. Уул уурхайн анхных нь геологи хайгуулын ажил. Тэр газрын хэвлийн баялгийн байршлыг үнэн зөв тодорхойлох хариуцлага хүлээнэ. Анхны шанг татдаг, уурхайн нөөцийг тодорхойлох геологичдоороо тэр бахархдаг. Амттанд дуртай хүүхдэд чихэр өгөхөөр нүд нь гэрэлтээд л баярладаг лугаа адил тэр бусдын гаргасан амжилтад чин сэтгэлээсээ баярлах. Ер нь төрсөн нутаг ус, аав ээж, амраг хань, анд найз, алив бүхэн хүмүүний сэтгэлд оршино. Бүх зүйл сэтгэлтэй холбогдоно. Итгэл сэтгэлийн хүчийг, эзэмшсэн мэргэжилтэйгээ хослуулан хөдөлмөрлөж буй нэгэн бол маркшейдер Ц.Даваадулам бөлгөө. Чин сэтгэлийн хандлага, аливаа хүнд ажлыг чанартай хийх эрч хүч өгдөг ажгуу.

Т.Батчулуун

   “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын ХАБЭА-н хэлтсийн дарга Д.Цагаан-Эрдэнэтэй уулзаж, хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн сэдвийг хөндөн ярилцлаа.

  - Эхлээд та Уул уурхайн үйлдвэрийн газрын хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн үйл ажиллагааны онцлогийн талаар ярина уу?
  
- Уул уурхайн салбарт үйл ажиллагаа явуулж буй үйлдвэрийн газрын ихэнх ажлын байрны орчин нөхцөл тоостой, дуу шуугиантай, овор хэмжээ их техник тоног төхөөрөмжтэй, химийн урвалж бодис хэрэглэдэг зэрэг физик, хими, биологи, эргономикийн хөдөлмөрийн сөрөг хүчин зүйлсийн нөлөөлөлд байдаг онцлогтой. Иймээс, Нэн түрүүнд ХАБЭА бодлогынхоо хүрээнд эдгээр сөрөг хүчин зүйлс нь ажилтны эрүүл мэнд, аюулгүй байдалд нөлөөлж болзошгүй аюул эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэхэд ХАБЭА-н үйл ажиллагаа  чиглэдэг.

   - Хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын үйл ажиллагааны онцлох ажлуудаас тодруулна уу?
   - Эрдэнэт үйлдвэр 40 гаруй жилийн түүхэнд уул геологийн нөхцөл хүндэрсэн, техник технологийн шинэчлэл үе шаттай хийгдэж байна. Манай хамт олны 60 гаруй хувь нь шинэ залуу ажилтнууд болсон. Ийм шалтгаанууд нь ажилтны амь нас, эрүүл мэндийг болзошгүй аюул эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх, ХАБЭА-н үйл ажиллагаанд шинэ стандарт мөрдөх шаардлагатай болсон. 2019 онд MNS ISO 45001 стандарт руу шилжих ажлыг эхлүүлж байна. Энэ хүрээнд, тав дахь жилдээ мөрдөж буй ХАБЭА-н удирдлагын тогтолцооны дүрэм журмуудыг шинэчлэн боловсруулах ажил хийгдэж байна.  21-р зууны онцлогийг шингээсэн журам, дүрмүүдийг амжилттай боловсруулж, хэрэгжүүлэхийн тулд ХАБЭА-н үйл ажиллагаанд хүн бүр ухамсартай, идэвх санаачилгатай оролцож, хүлээсэн чиг үүргээ хариуцлагатай хэрэгжүүлэх нь нэн чухал. ХАБЭА-н бодлогын үндсэн чиглэлүүдийн нэг нь аюулыг мэдээлэх, илрүүлэх, арилгах цогц үйл ажиллагаа юм. Эрсдэлийн удирдлага, ноцтой эрсдэлийн хөтөлбөр, дөрвөн шатны хяналт, ажлын байрны аюулын хяналтын хуудас, аюултай тохиолдлын судалгаа хийх зэрэг аргаар аюулыг илрүүлж байгаа. 71300 дугаарын утсаар болзошгүй аюулыг мэдээлж байна. Энэ оны эхнээс нийт 513 санал мэдээлэл ирсэн. Бүтцийн нэгжүүдэд дотоод хяналт шалгалт явуулж, шалгалтаар илэрсэн зөрчил дутагдлыг гэрэл зургаар баримтжуулан акт, албан шаардлага хүргүүлж, зөрчлийг заасан хугацаанд нь арилгуулж ажиллалаа. Бүтцийн нэгжүүдийн ХАБЭА-н талаар явуулсан үйл ажиллагааг үнэлгээний комисс улирал бүр дүгнэж, тэргүүний цех, нэгж, ажилтнуудыг шалгаруулж шагнал урамшуулал олгож ирлээ.

   - Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн үйл ажиллагаанд хүн бүрийг идэвхтэй оролцдог болгохын тулд ямар ажлууд хийж байна вэ?
   - Манай хэлтэс Хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын, Эрүүл ахуйн, Цацрагийн аюулгүйн гэсэн гурван албатай үйл ажиллагаа явуулж байна. Эдгээр алба нь харилцан уялдаатайгаар ажлын байруудад ХАБЭА-н аюулгүйн соёлыг төлөвшүүлэх, удирдлагын бодит үлгэр дуурайлал, манлайллыг дээшлүүлэхээр ажиллаж байгаа. Үүний тулд 71300, Аюулыг мэдээлэх хуудас, Ноцтой эрсдэлийн удирдлага, Эрүүл мэнд хөтөлбөр, ХАБЭА-н манлайллын таван арга хэрэгсэл зэргийг байнга сайжруулан хэрэгжүүлж байна. Манай үйлдвэр ХАБЭА-н бүтээлч оролцоо, манлайллын арга хэрэгслийг 2017 онд ЗМЗ-д, 2018 онд долоон бүтцийн нэгжид туршин хэрэгжүүлсэн. Ерөнхий захирлын А/79 тоот тушаалаар  2019 онд үйлдвэрийн хэмжээнд бүх бүтцийн нэгжүүд туршин хэрэгжүүлж байна. Энэ онд  ХАБЭА-н үйл ажиллагааг “Шүүмжлэхээс илүү сайжруулцгаая” уриан дор бүтцийн нэгжүүдийн 23, Ерөнхий захиргааны ажилтнуудын ХАБЭА-н долоон бүтээлч бүлэг байгуулагдан ажиллаж эхэлсэн. 

   - 2019 оны ХАБЭА-н манлайллын үйл ажиллагааны томоохон үр дүнгээс дурдана уу?
  - 2019 онд  үйлдвэрлэлийн ажлын байранд албадын тэргүүлэх мэргэжилтнүүдтэй ярилцлагууд хийсэн. Ерөнхий захиргааны ажилтнууд буюу газар хэлтсийн удирдлага, мэргэжилтнүүдийн үйлдвэрлэлийн ажлын байраар явж, семинар зохион байгуулсан. Эдгээр идэвхжүүлэлтийн үр дүнд  нийт 180 гаруй удирдах ажилтан ХАБЭА-н амлалт аван ажиллаж байна. Мөн цацрагийн хамгаалалт, аюулгүй ажиллагаа, аюулгүй байдлын удирдлагын тогтолцоог бүрдүүлэх зорилготой ажлууд системтэй хийгдэж байна. 

   - Шинээр байгуулагдсан Цацрагийн аюулгүйн албаны талаар тодруулна уу?
   - Энэ алба зохих хууль, захирамж, тушаал шийдвэрийн дагуу хоёр орон тооны ажилтантайгаар шинээр байгуулагдсан. Манай туршлагатай инженер Ц.Оргил тус албыг тэргүүлэн ажиллаж байгаа. Мөн үйлдвэрийн цацрагийн хамгаалалт, аюулгүй байдлын удирдлагын тогтолцоог бүрдүүлэхэд гол анхаарлаа хандуулж байна. Энэ хүрээнд нийт есөн гишүүнтэй орон тооны бус ажлын хэсэг байгуулагдсан. Хэлтсийн зүгээс, цацрагийн хамгаалалт, аюулгүй ажиллагаа, аюулгүй байдлын үйл ажиллагааны чиглэлд ажилтнуудаа мэргэшүүлэхэд анхаарч гадаад, дотоодын сургалтад бодлоготойгоор хамруулж байна. Цацрагийн аюулгүйн албаны хоёр ажилтан маань үйлдвэрийн хэмжээнд цацрагийн аюулгүйн соёлыг төлөвшүүлэх зорилгоор ажлын байрны сургалт, сурталчилгаа, цацрагийн ослын дадлага сургуулилт явуулсан. Цаашид энэ салбарын дүрэм, журмын олон шаардлага шинээр тавигдаж байна.

   - Ажилчдыг хөдөлмөр хамгааллын хувцас, хэрэгслээр хангах ажлыг танай хэлтэс хариуцдаг. Нөгөө талаар шалгалтаар илэрсэн зөрчил, дутагдлыг хэрхэн арилгуулж байна вэ?
   
- Үйлдвэрийн газрын ажилтнуудын хамгаалах хэрэгслийн тендерийн үйл ажиллагааг зохион байгуулах ажлын хүрээнд 2018 оны хамгаалах хэрэгслийн үлдэгдэл хэрэгцээг үндэслэн зургаан багц бүхий 32 нэр төрлийн бүтээгдэхүүний тендер зарлан шалгаруулалт явуулж нийлүүлэлт хийгдэж байна. Худалдан авалт, Хангамжийн хэлтэст хандаж эхний ээлжид нэн түрүүнд шаардлагатай хамгаалах хэрэгслүүдийн худалдан авалтыг харьцуулалтын аргаар шийдвэрлүүлсэн. Цаашид хяналт тавьж ажилладгийн тухайд хэлэхэд ХАБЭА-н холбоотой худалдан авалтыг хэлтсийн А-3 сертификаттай мэргэжилтнүүдийг түлхүү оруулж, үнэлгээний хороог зохион байгуулж ажиллах шаардлага зүй ёсоор тавигдаж байна. Оёдлын цехтэй хамтран үйлдвэрийн газрын ажилтнуудыг тусгай зориулалтын ажлын бүх төрлийн хувцсаар тасралтгүй хангаж байна. Энэ оны эхнээс найман удаа 14 цех дээр ээлжит бус болон зорилтот хяналт шалгалт явуулж,  илэрсэн 31 зөрчил дутагдлыг гэрэл зургаар баримтжуулан акт, албан шаардлага хүргүүлж зөрчлийг заасан хугацаанд нь арилгууллаа.

   - Эрүүл ахуйн чиглэлээр хийгдсэн томоохон ажлаас дурдана уу?
   - Энэ жил ажилчдын эрүүл ахуйн орчин нөхцөлийг сайжруулах талаар хэдэн шинэлэг ажил санаачлан, төлөвлөгөө гарган ажиллаж байна. Нэгдүгээр улиралд “Эргономик” дэд хөтөлбөр хэрэгжүүлж, идэвх санаачилгатай оролцсон бүтцийн нэгжүүдийг шагнаж урамшуулсан. Энэхүү ажил нь тохиромжгүй арга барил бүхий эрсдэлтэй ажлын байрны судалгааг нарийвчлан гаргаж, орчин үеийн шийдэл бүхий гар багаж хэрэгслийг ажлын арга барилд нэвтрүүлэх, гар ажиллагааг хөнгөвчлөх, ажил амралтын горимыг оновчтой болгох, захын мэдрэл, булчин, үе холбоосны гаралтай үрэвсэлт артроз, радикулит МШӨ-г бууруулах зорилготой юм. Хоёрдугаар улиралд “ХАБЭА ба үйлдвэрийн орчны гоо зүй” сэдэвт гурван сарын аян зохион байгуулан ажлын явцад хяналт тавин ажиллаж байна. Мөн ажлын байрны орчны сөрөг хүчин зүйлсийн нөлөөллөөс шалтгаалан ажиллагсдын бие организмд үүсэх өөрчлөлтийг хянах зорилгоор Эрдэнэт Шинжлэх Ухаан Технологийн парктай хамтран тэдний үс, хумс, шүлс зэрэг биологийн сорьцод хүнд металл үзэх итгэмжлэгдсэн лабораторийг түшиглэн эрсдэлт бүлгийн ажилчдын “Биомониторинг”-ийн судалгаа, шинжилгээний ажлыг гүйцэтгэж байна.

   - Ажилчдын халуун хоолны үйлчилгээ, хүнсний эрүүл ахуйн талаар ямар дорвитой ажил хийгээд байна вэ?
  - Манай хэлтсийн Эрүүл ахуйн алба мэргэжлийн ажилтнуудаас бүрдсэн, бүтцийн нэгжүүдийн ХАБЭА хариуцсан ажилтнуудтай хамтран ажиллагсдын эрүүл, аюулгүй орчинд ажиллах, эрүүл ахуйн стандарт шаардлага хангасан ундны ус, хоол хүнсний хэрэглээнд өдөр тутам хяналт тавьдаг. Ажилчдын хоолны нэгж үнийн тарифыг 2000-3000 төгрөгөөр нэмэгдүүлсэн. Ажилчдын халуун хоолны үйлчилгээг сайжруулж, хоол хүнстэй холбоотой эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор Засвар механикийн заводын хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээний өрөөнүүдэд барилгын урсгал засвар орууллаа. Нийтийн хоолны хэсгийн Москва Петушки ресторан нь Ил уурхайн Засварын хэсгийн ажилчдад  халуун хоолны үйлчилгээ үзүүлэх тул Барилга засварын цехийн хамт олон иж бүрэн урсгал засвар хийж ашиглалтад хүлээн авсан. Тэнд халуун хоол үйлдвэрлэл үйлчилгээ үзүүлэх ажиллагсдыг сонгон шалгаруулалтын журмаар авч, хоолны газар суурилуулах тоног төхөөрөмж худалдан авах ажлууд хийгдэж байна. Удахгүй ажилчдын халуун хоолны үйлчилгээ сайжирч шинэ шатанд гарна. Ялангуяа тендерт шалгарсан Таятанфүүд компанийн хоолны чанарыг сайжруулахаар хүнсний баг цэс батлан өдөр, оройгүй хяналт тавьж сайн чанарт хүргэнэ.

   - Ажил мэргэжлийн нэршил, хөдөлмөрийн нөхцөлтэй холбоотой асуудлыг хэрхэн шийдвэрлэж байна вэ?
   - Бид, ажилчдын ажил мэргэжлийн нэршлийн маргаантай болон хөдөлмөрийн нөхцөлийн ангиллын асуудлаар Монгол Улсын Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яамны харьяа Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл мэндийн төвтэй хамтран Цацрагийн үүсгүүртэй болон химийн бодистой харьцан ажилладаг 250 ажилтанд эрүүл мэндийн урьдчилан сэргийлэх нарийвчилсан үзлэг шинжилгээ хийлгэсэн. Ажил мэргэжлийн нэршлийн маргаантай 50 ажлын байранд хөдөлмөрийн нөхцөлийн үнэлгээ хийлгэж, ирүүлсэн зөвлөмжийн дагуу өвчлөл бууруулах, ажлын байрны нөхцөл сайжруулах төлөвлөгөө боловсруулан ажиллаж байна.

   - Цаг зав гарган ярилцсанд баярлалаа. 

Т.Батчулуун
Фото: Б.Баттөгс

Мэдээний төрөл

Календарь

« 6-р сар 2019 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Зургийн цомог