• “Эрдэнэс Тавантолгой”-н ажилтнууд Эрдэнэт үйлдвэрээс туршлага судлав

       Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ, “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн хамтын ажиллагааны хүрээнд тус компанийн ХАБЭА-н 22 ажилтан өчигдөр ирж, манай үйлдвэрээс туршлага судаллаа. Зочдыг  үйлдвэрийн газрын ХАБЭА-н хэлтсийн удирдлага хүлээн авч  үйл ажиллагаа, бүтэц, зохион байгуулалт, хэрэгжүүлж буй шинэ төслүүдийн талаар дэлгэрэнгүй танилцуулж, ярилцлага хэлэлцүүлэг өрнүүллээ. Эрдэнэт үйлдвэрийн ХАБЭА-н бодлого, зардлын бүрдэл, аюултай тохиолдлыг хэрхэн судалж буй зэрэг асуудал тэдний анхаарлыг татаж, заримыг нь компанидаа нэвтрүүлэх боломжтойг хэлсэн. Тэд Ил уурхай, Баяжуулах үйлдвэр, Эрдэнэт сувиллын цогцолбор, Технологийн сургуулийн үйл ажиллагаатай танилцлаа. Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-тай энэ оны 6-р сарын 28-нд хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан юм.    Я.Энхтуяа     Дэлгэрэнгүй...
  • Бага агуулгатай хүдрийг баяжуулж байгаа туршлагыг нэвтрүүлнэ

       Дэлхийд байгаа зэсийн нөөц 5.6 тэрбум тонн, үүнээс тодорхойлогдсон нөөц нь 2.1 тэрбум тонн, уул уурхайн олборлох хүчин чадал нь 24 сая тонн байгаа бол уул уурхайн байгууллагууд 20.6 сая тонн зэс олборлон гаргаж байна. Энэ судалгааг Засгийн газар хоорондын байгууллага болох Олон улсын Зэс судлалын байгууллагын ээлжит хуралдааны үеэр мэдээлжээ.     Олон улсын зэс судлалын байгууллагад зэс үйлдвэрлэдэг болон зэс хэрэглэдэг 26 орон гишүүнчлэлээр элсжээ. Энэ байгууллагад Монгол Улс 2017 онд нэгдэн хамтын ажиллагааг Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн хариуцан ажилладаг юм.     Жилд хоёр удаа хурлаа зохион байгуулдаг уламжлалтай тус байгууллагын ээлжит хуралдаан Португал улсын Лисбон хотноо болж Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн, Экспорт, борлуулалтын хэлтсийн дарга Я.Пүрэвээ нар оролцоод ирлээ.    Хуралдаанд гишүүн орнуудаас гадна ажиглагчаар арав гаруй орны төлөөлөгчид оролцож зэсийн талаарх техник, технологи, байгаль орчин хамгаалал, эрүүл ахуй, зэсийн худалдаа, зэсийн зах зээлийн цаашдын чиг хандлага ямар байгаа талаар судалгаа хийж гарын авлага, ном бэлтгэн гишүүн байгууллагууддаа өгдөг байна.    “Энэ байгууллага нь зэс худалдан авалт, зэсийн зах зээлийн тухай дэлхий дахинд цогц мэдээллийг хүргэх зорилготой юм. Хуралдаанаар зэсийн эргэн тойронд өрнөж буй үйл явдлыг багцлан гишүүддээ өгдөг. Өмнөх хурлаас гарсан шийдвэрийг үндэслэн дүгнэлт хийж,  цаашид хэрхэн тухайгаа ярилцаж санал бодлоо солилцлоо” гэж Эрдэнэт үйлдвэрийн Экспорт, борлуулалтын хэлтсийн дарга Я.Пүрэвээ ярилаа.     Зэсийн уурхайнуудын агуулга буурч, зэсийн хэрэглээ өсөж байгаа энэ үед дэлхий нийтээр зэсийн хэрэглээг хэрхэн хангах асуудлуудыг ч энэ удаагийн хурлаар онцлон хөндсөн байна. Түүнчлэн байгаль орчны нөхөн сэргээлт, зэсийн баяжмалын хорт элементүүдийн хязгаарыг хэрхэн доошлуулах, бага агуулгатай хүдрийг баяжуулж байгаа туршлагыг нэвтрүүлэх зэрэг илтгэлүүдийг хэлэлцэж, зэсийн цаашдын хандлагын талаар санал бодлоо солилцжээ.      А.Бямбамаа Дэлгэрэнгүй...
  • Бутлагдсан хүдэр дамжуулах хүчин чадал нэмэгдэв

       Эрдэнэт үйлдвэрийн голт зүрхэн цех болох Баяжуулах үйлдвэрийн Бутлан тээвэрлэх хэсгийн 11, 17-р конвейерийн редукторыг шинэчлэн солих ажил өчигдөр 16 цагийн турш үргэлжилж, 23 цаг 30 минутад тоног төхөөрөмжийг амжилттай залгалаа. ХБНГУ-ын Sew euro driwe компанийн ХЗК-260 маркийн хоёр редуктор конвейерт суурилуулснаар цагт 3600 хүртэл тонн хүдэр нунтаглалт руу дамжуулах боломж бүрдэж, хүчин чадал нэмэгдлээ. Ингэснээр төв корпусын есөн тээрмийг хүдрээр найдвартай хангахаас гадна засварын ажил багасаж, үйлдвэрлэлийн найдвартай ажиллагаа бүрэн хангагдав. Тус хэсгийн тоног төхөөрөмжийг түр хугацаанд зогсоож хийсэн техникийн шинэчлэлийн хүнд ачаалалтай энэхүү ажлыг Баяжуулах үйлдвэрийн Засварын болон Бутлан тээвэрлэх хэсгийн ажилчид нарийн тооцоолол, өндөр зохион байгуулалттайгаар хамтран гүйцэтгэсэн байна. Редукторыг хүчин чадал өндөртэй, орчин үеийнхээр шинэчлэх ажил хуучин конвейруудын 60 орчим хувьд нь хийгджээ. Эхнийхийг 2013 онд шинэчилсэн бөгөөд одоогоор эвдрэл доголдол гараагүй хэвийн ажиллаж байна. Мөн техникийн шинэчлэлийн хүрээнд Бутлан тээвэрлэх хэсэгт АНУ-д үйлдвэрлэсэн “Метсо” компанийн бутлуур суурилуулах ажил үргэлжилж байна. Ирэх жил нэг дунд, нэг жижиг бутлуур солих юм. Ингэснээр жилд 22 сая тонн хүдэр хүлээн авч бутлах нөхцөл бүрдэнэ. Харин энэ жилийн хувьд тус хамт олон 17 сая 233 мянган тонн хүдэр хүлээн авч боловсруулахаас 104 мянган тонноор илүү гаргасан амжилттай явна. М.ОДГЭРЭЛ Фото: Б.БАТТӨГС Дэлгэрэнгүй...
  • Б.Мажинбуу: Найрамдал, хамтын ажиллагааны өдрүүдийн уламжлалыг хадгалж, залуу үеийнхэнд ойлгуулж, үлдээх учиртай

       Жил бүрийн намар Монгол-Орос хоёр орны найрамдалт харилцааны түүх, дурсгалыг сэргээж, үнэ цэнийг эргэн сануулж байдаг найрамдлын өдрүүд Эрдэнэт хотод өрнөдөг. Энэхүү уламжлалт өдрүүдийн энэ удаагийн онцлог, үйл ажиллагааны талаар Монгол-Оросын найрамдлын Эрдэнэт нийгэмлэгийн тэргүүн Б.Мажинбуутай ярилцлаа.    - Монгол-Оросын найрамдлын сарын ажил энэ жил уламжлал ёсоор зохион байгуулагдаж байна. Сарын ажлын сонин хачины талаар ярилцахын өмнө гадаад улс орнуудтай соёлоор харилцаж ирсэн найрамдлын нийгэмлэгийн үүх түүхээс өгүүлнэ үү?    - 1947 онд Улаанбаатар хотод ажиллаж байсан Монголын тэргүүний сэхээтнүүд гадаадтай соёлоор  харилцах Монгол  нийгэмлэг гэж байгуулсан байдаг. Тэр үеийн сэхээтнүүд тухайн үеийн Зөвлөлт Холбоот улсад суралцаж ирээд, тэнд сурч мэдсэн соёл болон бусад зүйлээ  Монголдоо нэгтгэн сурталчлах зорилгоор шатар тоглох, шүлэг, уран зохиол бичих, Оросын зохиолчдын бүтээл туурвилаас уншиж, ярилцах, орчуулга хийх, дүү шүлэг, бүжгийн уралдаан явуулах зэрэг олон хэлбэрээр тус нийгэмлэгийн үйл ажиллагааг зохион байгуулж байв. Монголын тухайн үеийн сэхээтнүүд болох нэрт эрдэмтэн Б.Ширэндэв, дипломатч Н.Лхамсүрэн, Ц.Дамдинсүрэн, Б.Ринчен нарын бичгийн их хүмүүс энэ байгууллагыг эхлүүлж, авч явж байсан. 1950-иад оны эхэн үед социалист орнууд бий болж, манай улсын гадаад харилцаа өргөжин, дипломат холбоо тогтоох хамтын ажиллагаа идэвхтэй эхэлсэн.  Энэ үед Зөвлөлт улстай холбоо харилцаагаа бэхжүүлж, хөгжүүлэх шийдвэр гарч, 1952 онд Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын нийгэмлэг хэмээх байгууллагыг байгуулсан түүхтэй юм. Тэгэхээр уг байгууллагын үүслийг 1947 оноос эхлэлтэй гэж үздэг. Түүхэн хөгжлийнхөө явцад тус байгууллагын нэр дөрвөн удаа өөрчлөгдсөн байдаг. Эхнийх нь Гадаадтай соёлоор харилцах Монголын нийгэмлэг гэж байсан бол Монгол-Оросын соёлын харилцааны нийгэмлэг, Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын нийгэмлэг, Найрамдлын нийгэмлэгүүдийн Монголын эвлэл гэх зэргээр өөрчлөгджээ. Найрамдлын нийгэмлэгүүдийн Монголын эвлэл гэж нэрлэсний учир гэвэл 1990 онд хуучин ЗХУ задарч, бүрэлдэхүүнд нь байсан 15 бүгд найрамдах улс биеэ даасантай холбоотой юм. Өөрөөр хэлбэл, биеэ даасан улс орнуудыг нэгтгэн Найрамдлын нийгэмлэгүүдийн Монголын эвлэл гэж нэрлэсэн юм билээ. Энэ үеэс бас Монгол-Зөвлөлтийн найрамдлын сарын ажил гэж бий болсон. Найрамдлын сарын ажлыг 1921 оны 11 сарын 5-нд  Монгол, Зөвлөлтийн хооронд хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулснаар хаалтын үйл ажиллагааг нь зохион байгуулж байв. Харин нээлтийг нь жил бүрийн 10 сарын 5-нд эхлүүлж, нэг сарын туршид найрамдал, хамтын ажиллагааны олон хэлбэрийн арга хэмжээ явуулж ирлээ. Энэ уламжлал 1990 он хүртэл үргэлжилсэн. Харин 1990 оноос социалист нийгэм зах зээлийн тогтолцоонд шилжих болсноор бусад улсуудын  найрамдлын нийгэмлэгүүд тус тусдаа салсан ч Монгол дахь нийгэмлэг уламжлалаа барьж үлдсэн байдаг. Хэдийгээр Монголын найрамдлын нийгэмлэг үйл ажиллагаагаа  зогсоогоогүй ч найрамдлын сарын ажлыг урьдынх шигээ өргөн хүрээтэй тэмдэглэдэггүй болчихсон. Ийм идэвхгүй үе 2000 он хүртэл үргэлжилсэн гэж хэлж болно.  Харин манай Эрдэнэт хотын хувьд 1974 оноос эхлэн найрамдлын сарын өдрүүдийг  тогтмол тэмдэглэж ирсэн.  Учир нь Эрдэнэт хот бол Монгол-Зөвлөлтийн ард түмний найрамдлын үр шимээр боссон. Тухайн үеийн Зөвлөлт холбоот улсын эдийн засаг, техник технологи, боловсон хүчний бүрэн дэмжлэгээр байгуулсан тул Эрдэнэтчүүд найрамдлын сараар хязгаарлагдахгүй өргөн хүрээ, урт удаан хугацаанд хамтын ажиллагаагаа олон хэлбэрээр өргөжүүлж ирснийг онцлох учиртай.  Ер нь 2000 оноос Монгол-Оросын хамтын ажиллагааны дахин сэргэлтийн үе эхэлсэн гэж болно. Найрамдлын сарын ажил ч мөн энэ үеэс эргэн идэвхжиж, маш өргөн цар хүрээнд өндөр ач холбогдолтой болж байна. ОХУ-ын Ерөнхийлөгчөөс эхлээд яам, хэлтсийн бүх сайд, удирдлагууд, төрийн Думын гишүүд хүрэлцэн ирж оролцдог болсон. Тиймээс найрамдлын сарын ажил гэж нэрлэж байсныг найрамдал, хамтын ажиллагааны өдрүүд гэж өөрчилсөн. Энэ өдрүүдийн хүрээнд  манай хоёр орон  нийгэм, эдийн засаг, соёл спорт, бизнесийн гээд бүхий л салбарт хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлж, харилцан сурталчилдаг болсоноор энэ сарын ажлын утга учир улам бэхжиж, сэргэсэн. Найрамдал хамтын ажиллагааны сарын ажлыг тэмдэглэж ирсэн түүх гэвэл ийм.    - Найрамдлын нийгэмлэг гэдэг байгууллагын үндсэн чиглэл, зорилго нь юу болохыг дэлгэрүүлж хэлэхгүй юу?    - Манай улс  1921 оноос хуучнаар ЗХУ-тай нягт хамтран ажиллаж, холбоотой байж ирсэн. Тэр үед Монголын эдийн засаг ЗХУ-ын тусламж, дэмжлэгээс хамааралтай байв. Бусад гадаад орнуудтай хамтарч байсан ч тухайн үеийн ЗХУ гол үүрэг гүйцэтгэж байсныг хэлэх хэрэгтэй.  Тиймээс Орос  орны соёл уламжлал, шинжлэх ухааны ололтоос суралцах, түгээн дэлгэрүүлэх зорилгоор 2 орны Найрамдлын нийгэмлэг ажилладаг байлаа.  Одоо ч энэ чиглэлээ баримталж байна. Манай Эрдэнэт хотын хувьд энэ уламжлал, чиг зорилгыг онцгой хадгалж явах ёстой гэж боддог. Өмнө би хэлсэн. Хоёр орны найрамдалт харилцааны үр дүнд Эрдэнэт үйлдвэр, хот байгуулагдаж, Монгол орны нийгэм эдийн засгийн хөгжилд үнэтэй хувь нэмрээ оруулсаар байна. Энэ утгаар нь авч үзвэл, Монгол-Оросыннайрамдал, хамтын ажиллагааны өдрүүдийн  уламжлалт үйл ажиллагааг  цаашид хадгалж, залуу үеийнхэнд өвлүүлж үлдээх ёстой. Нөгөө талаас, энэ бол Монголын түүхийн нэгэн хэсэг гэж хэлж болно. Түүхийг түүх чигээр нь үлдээх, үнэн мөнөөр нь ойлгуулахад бас энэ байгууллагын зорилго чиглэл оршиж байна.    - Таны хувьд найрамдлын нийгэмлэгийн ажилтай хэдийнээс эхлэн холбогдсон бэ?    - 1976 оны 1 дүгээр сарын 1-нд Эрдэнэт маань хотын статустай болсон. 1974 оноос Булган аймгийн Эрдэнэт хороо гэж нэрлэгдэж байсныг манайхан мэдэх байх. Тэр үеэс л аймаг, хөдөө орон нутаг бүрт Монгол-Оросын найрамдлын нийгэмлэгийн салбар зөвлөл байгуулагдаж байв. Тэгэхээр манай салбар хоттойгоо чацуу юм.  Миний хувьд  1990 онд Эрдэнэт хотын Монгол-Оросын найрамдлын нийгэмлэгийн орон тооны нарийн бичгийн даргаар ажиллаж эхэлсэн. Одоо бол нэр нь өөрчлөгдсөөр Орхон аймгийн Монгол-Оросын найрамдлын Эрдэнэт  нийгэмлэг болж, өдийг хүртэл сонгуульт ажлаа хийж явна. Энэ бүх хугацаанд хамгийн идэвхтэй үйл ажиллагаатай байж ирсэн хөдөө орон нутгийн салбар гэвэл манай Эрдэнэт нийгэмлэг.    - Энэ жилийн Найрамдлын сарын өдрүүдийн онцлог нь юу вэ?    - Энэ удаагийн Найрамдлын сарын өдрүүд хоёр онцлогтой гэж үзэж байна. Энэ онд Монгол улсын тусгаар тогтнолын хувьд маш том ач холбогдолтой Халх голын дайны 80 жилийн ой тохиосон. Халхын голын 1939 оны дайны ялалт бол дэлхийн 2 дугаар дайны ялалтыг авчирхад их нөлөөлсөн гэж Орос болон дэлхийн олон түүхчид дүгнэдэг. Яагаад гэвэл, Халхын голын дайны ялалтад үнэлж баршгүй гавьяа байгуулсан олон Орос жанжнууд бий. Тухайлбал, ЗХУ-ын дөрвөн удаагийн баатар, Г.К.Жуков жанжин Халх голд маш хүчтэй, цэрэг дайны түүхэнд хэрэглэж байгаагүй олон стандарт бус, санаанд оромгүй тактик гаргаж ялалтанд хүргэснийг түүхэн баримтууд өгүүлдэг. Үүнийгээ ч бас дэлхийн 2 дугаар дайнд ашигласан. Энэ утгаараа Халх голын дайны ялалтын ач холбогдол туйлын өндөр. Тиймээс ч энэ намар болсон ялалтын  ойд ОХУ-ын  Ерөнхийлөгч В.В.Путин өөрийн биеэр хүрэлцэн ирж, энэ тухай зарлан хэлсэн. Мөн манай улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын хүсэлтээр Халх гол сумыг жишиг сум болгон хөгжүүлж байна. Нөгөө талаас, Халхын голын ялалт бол Монгол улсын тусгаар тогтнолыг баталгаажуулах, дэлхийн улс орнуудад хүлээн зөвшөөрөгдөхөд хамгийн гол үр нөлөөг үзүүлсэн. Ийм өндөр ач холбогдолтой учраас Халхын голын дайны ялалтын 80 жилийн ойг өргөн хүрээнд тэмдэглэж, энэ жилийн найрамдлын сарын өдрүүдийн үйл ажиллагааг үүнд чиглүүлж байгаа. Энэ сарын 18-ны өдөр болох хаалтын ажиллагааны үеэр Халх голын 80 жилийн ойд зориулсан гэрэл зургийн үзэсгэлэнг иргэдэд дахин толилуулна. Энэ бол энэ удаагийн найрамдал хамтын ажиллагааны сарын ажлын том онцлог болж байна. Мэдээж, уламжлал ёсоор ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын дунд Монгол, Орос дууны тэмцээн, уралдаан болсон.  Мөн 11 дүгээр сарын 15,16-ны өдрүүдэд  Хангайн бүсийн ерөнхий боловсролын сургуулийн 12 дугаар ангийн сурагчдын дунд Орос хэлний олимпиадыг зохион байгуулж байна. Олимпиадын үйл ажиллагаанд БНМАУ-ын баатар, сансрын нисэгч Ж.Гүррагчаа болон ОХУ-д сургууль төгсөгчдийн холбооны Ерөнхийлөгч ирж, оролцоно. Ингэж ач холбогдол өгөхийн учир нь ОХУ-ын Засгийн газрын тэтгэлэгээр суралцагчдын тоог нэмэгдүүлэхэд мөн оршиж байна. Өмнө нь манайхаас 200 хүүхэд л суралцдаг байсан бол сүүлийн жилүүдэд 500, харин энэ оноос 800 хүргэхээр нэмж байгаа. Ер нь манай найрамдал, хамтын ажиллагааны өдрүүдийн зорилго бол ОХУ-д суралцагчдыг дэмжих, орос хэл, соёл шинжлэх ухаанаас суралцан дэлгэрүүлэх чиг шугамыг баримталсаар байгаагийн нэг илрэл нь энэ юм. Мөн энэ удаагийн найрамдлын өдрүүдээр хуучин ЗХУ, одоогийн ОХУ-д сургууль төгсөгчдийн чуулга уулзалтыг зохион байгуулна. 2008, 2012 онуудад уг чуулга уулзалтыг Эрдэнэт үйлдвэрийн дэмжлэгээр хийж байсан. Энэ жил үүнийг сэргээж байна. Эдгээр арга хэмжээг Оросын шинжлэх ухааны төв, ОХУ-ын Элчин сайдын яам, Монгол-Оросын найрамдлын нийгэмлэг, Найрамдлын нийгэмлэгүүдийн Монголын эвлэл зэрэг байгууллага хамтран зохион байгуулж, “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ дэмжин ивээн тэтгэж, оролцож байна.    - Найрамдлын сарын ажлын хаалтын ажиллагаа хэзээ болох вэ?    - Энэ жилийн найрамдал, хамтын ажиллагааны өдрүүдийн хаалтын ажиллагаа 11 сарын 18-нд Соёл урлагийн цогцолбор буюу хуучнаар Уурхайчин соёлын ордонд болно. Уламжлал ёсоор энэ өдөр Найрамдлын өндөрлөг, Монгол-Оросын дөрвөн жанжны хөшөөнд  цэцэг өргөх, Халх голын 80 жилийн ойд зориулсан зургийн үзэсгэлэн, баярын хурал концерт зэрэг цогц үйл ажиллагаа зохион байгуулагдана. Эрдэнэт үйлдвэрийнхэн төдийгүй Орхон аймгийн нийт иргэд, ОХУ-д сургууль төгссөн төгсөгчдийг найрамдлын өдрүүдийн арга хэмжээнд өргөнөөр оролцохыг энэ дашрамд урьж байна. М.Балжинням Фото Ш.Лхамсүрэн   Дэлгэрэнгүй...
  • Б.Болор-Эрдэнэ: Техникийн шинэчлэлийн ажлууд ирэх онд ч эрчимтэй үргэлжилнэ

       Эрдэнэт үйлдвэрээс хэрэгжүүлж буй “Хөрөнгө оруулалт-2019” хөтөлбөрийн хүрээнд Баяжуулах үйлдвэрийн хэмжээнд хэд хэдэн томоохон бүтээн байгуулалт, техник технологийн шинэчлэлийн ажлууд  хийгдэж байна. Эдгээр ажлын явц, гүйцэтгэл, ирэх оны зорилтын талаар Баяжуулах үйлдвэрийн Механикийн албаны дарга Б.Болор-Эрдэнээс тодруулж, ярилцлаа.          - Баяжуулах үйлдвэрийн хэмжээнд Хөрөнгө оруулалтын жилийн ажлын явц хэрхэн өрнөж байна вэ?    - Баяжуулах үйлдвэрийн хамт олон энэ онд хөрөнгө оруулалтын ажлын хүрээнд хэд хэдэн томоохон бүтээн байгуулалт, техник технологийн шинэчлэл хийхээр төлөвлөн ажиллаж байгаа.Технологийн дарааллаар яривал, механикийн чиглэлээр бутлах тоног төхөөрөмжийн КМД-13 бутлуурыг АНУ-д үйлдвэрлэгдсэн Metso компанийн МР800 бутлуураар солих ажлыг эхэлсэн. Бутлуур бүрэн шинэчлэх энэ ажлыг ирэх 12 сарын 1-нд дуусгахаар төлөвлөж байна. Мөн хүдэр нунтаглалтын тээрмийн хувьд бөмбөлөгт тээрэм дээр  МШЦ 5.5*6.5 маркийн №7 дугаар тээрмийг солих ажил өнгөрсөн сарын сүүлээр эхэлсэн. Өнөөдрийн байдлаар, уг тээрэм солих ажил төлөвлөгөөний дагуу угсралт хийгдэж байна. Өөрөө нунтаглах хэсгийн ММС90*30 №1 тээрмийг солихоор энэ оны засварын ажлын нэгдсэн төлөвлөгөөнд тусгасан боловч одоогоор нийлүүлэлт хийгдээгүй байна. Үүнтэй холбоотойгоор үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөний биелэлтэд өөрчлөлт орж болзошгүй нөхцөл үүсч байгаа. Бидний зүгээс бүхий л шаардлагатай бэлтгэл ажлыг хангасан ч тээрэм өнөөг хүртэл ирээгүй. Үүнийг хэлэх нь зүйтэй байх. Урьдчилсан байдлаар 12 сарын эхний 7 хоногт ОХУ-аас наашаа ачигдана гэсэн мэдээ ирсэн. Хөвүүлэн баяжуулалтын чиглэлээр бид энэ онд томоохон ажлууд төлөвлөөд, гүйцэтгэж байна. Молибдений шинэ флотацийн секц барьж байгаа. Үндсэндээ механик болон цахилгаан талын ажил дууссан. Биелэлт 90-95 хувийн гүйцэтгэлтэй байна. Өнөөдрөөс FLSmidth компаниас холбогдох мэргэжилтнүүд ирж, нийлүүлэгч талаас хариуцах нарийн тохируулгын ажлыг эхлүүллээ. Энэ ажлыг ирэх сарын эхээр дуусгахаар төлөвлөсөн.  Дараагийн бас нэг том ажил Шүүн хатаах хэсгийн молибдений даралтат шүүлтүүр суурилуулах ажил байгаа. Энэ сарын эхээр уг ажил эхлээд, төлөвлөгөөний дагуу хийгдэж байна. Тоног төхөөрөмж нь бэлэн болсон. Одоогоор суурийг нь угсарч байна. Ирэх сарын дундуур дуусгаж, залгахаар төлөвлөж байгаа. Мөн нийлүүлэгч компанийн мэргэжилтнүүд ирж, ажиллана. Техникийн шинэчлэлийн хүрээнд хийгдэж буй ажлуудын тухайд ийм байна.    - Молибдений флотацийн шинэ секц барьж байгаа. Үүнийг ашиглалтад оруулснаар ямар ач холбогдол өгөх вэ?   - Нэгдүгээрт, энэ шинэ секцийн флотмашинууд нь бүрэн автоматжуулагдсан, битүү учир тухайн ажлын байрны нөхцөлийг сайжруулна. Учир нь хуучин секц дээр задгай флотмашинууд нь маш халууны улмаас уур дэгдэн, янз бүрийн урвалжууд нь ажилчдад шууд сөргөөр нөлөөлж байсан. Хоёрдугаарт, үйлдвэрлэлийн тасралтгүй найдвартай ажиллагааг нэмэгдүүлнэ. Гуравдугаарт, хүдэр боловсруулалтын хэмжээ нэмэгдэхэд молибдений флотаци асуудалгүй жигд ажиллах боломж бүрдэнэ. Нөгөө талаас бүтээгдэхүүний чанарт сайн нөлөөтэй. Ийм давуу талуудыг олж харсаны үр дүнд энэхүү техникийн шинэчлэлийг хийж байна.     - Танай цехэд шаардлагатай импорт орлох бүтээгдэхүүн буюу тоног төхөөрөмжийн эд ангиудыг Засвар механикийн заводад үйлдвэрлэх боломжтой. Зарим нэр төрлийг нь үйлдвэрлэж байгаа. Энэ чиглэлд хэрхэн хамтарч байна вэ?    - Мэдээж, энэ тун чухал асуудал. Импорт орлох бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлээр өөрсдийн хэрэгцээ шаардлагыг хангах зорилтыг бид аль аль нь хэрэгжүүлэхийн төлөө ажиллаж байна. Өнгөрсөн онд  Баяжуулах үйлдвэрийн туузан конвейруудын роликийг Засвар механикийн заводад манай захиалгаар үйлдвэрлэж эхэлсэн. Энэ онд бид ийм ролик гаднаас огт аваагүй. Учир нь Засвар механикийн заводын үйлдвэрлэж нийлүүлсэн роликууд манай хэрэгцээг бүрэн хангаж буй. Энэ бол маш талархууштай, үр дүнтэй хамтын ажиллагаа гэж хэлмээр байна. Мөн бид хавтант тэжээгүүрүүдийн хавтанг захиалж хийлгэж байна. Энэ онд бид гурван ширхэг иж бүрдэл хавтанг Засвар механикийн заводад хийлгэж, авч тавьсан. Бас их үр дүнтэй ажил болсон. Чанарын шаардлага хангаж байгаа. Тиймээс цаашид үүнийг ЗМЗ-д   үйлдвэрлээд, нийлүүлээд явах бүрэн боломжтой гэдэг нь харагдсан. Цаашлаад Warman төрлийн булинга шахах насосны эд ангийг үйлдвэрлэх талаар төлөвлөгөө гарган ажиллаж байна. Бид саяхан Хятад улсын зарим үйлдвэрүүдийн үйл ажиллагаатай танилцаад ирсэн. Тэнд хийж байгаа зарим бүтээгдэхүүнүүдийг манай үйлдвэрт үйлдвэрлэх боломжтой нь харагдаж байсан. Иймд Засвар Механикийн Заводын мэргэжилтнүүдийг тусгайлан импорт орлох бүтээгдэхүүнийг нэмэгдүүлэх зорилгоор машин үйлдвэрлэлийн зарим үйлдвэрүүдтэй танилцуулж, Орхон аймгийн аж үйлдвэрлэлийн паркийн үйл ажиллагаатай уялдуулан цогц төлөвлөгөө гарган ажиллах боломжтой гэж үзэж байна.       - Ирэх сард хэд хэдэн шинэчлэлийн ажлууд дуусаж, ашиглалтад орох юм байна. Энэ онд хийхээр төлөвлөсөн их засварын ажлуудын явцыг дүгнэвэл?    - Тоног төхөөрөмжийн шинэчлэлийн бүх ажлууд төлөвлөгөөний дагуу хийгдэж байгааг дахин онцолж хэлье. Энэ оны 4 дүгээр улиралд манайхан ачаалалтай ажиллаж байна. Энэ нь нэг талаас үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөө, нөгөө талаас тоног төхөөрөмжийн шинэчлэлийн ажлууд давхар хийгдэж байгаа. Гэсэн ч манай цехийн хамт олон 12 сарын 14-нөөс өмнө томоохон шинэчлэлийн ажлуудаа дуусгаж, хүлээлгэж өгнө. 2019 онд бид их засвараар 15 ажил хийхээр төлөвлөсөн. Гүйцэтгэл 85 хувьтай байна.     - Энэ онд хөрөнгө оруулалтын бүтээн байгуулалтууд олон хийгдлээ. Ирэх онд ямар ажлууд төлөвлөгөөнд тусгагдсан байгаа вэ?    - Мэдээж, техник тоног төхөөрөмжийн шинэчлэл үргэлжилнэ. Үйлдвэрлэлийн тасралтгүй үйл ажиллагааг хангахын зэрэгцээ шинэчлэлийн ажлуудаа хийнэ. Бутлан тээвэрлэх хэсэгт бутлуурын шинэчлэлийг хийснээр бутлагдсан хүдрийн бүхэллэгийг бууруулж, улмаар цахилгаан эрчим хүч, ган хуягны  зарцуулалтыг багасгах боломжтой гэж харж байгаа. Тиймээс ирэх онд бид хоёр бутлуур болон 4 дүгээр тээрмийг солихоор төлөвлөсөн. Хүдэр боловсруулалтын төлөвлөгөө өсөж байгаа тул үүнтэй уялдуулан засварын цаг нэлээд буурна. Тиймээс 2020 онд засвар үйлчилгээнд ашиглаж буй багаж хэрэгсэлдээ анхаарч, механикжуулах ажлыг эрчимтэй хийнэ. Ирэх оны хоёрдугаар улиралд  Өөрөө нунтаглах хэсгийн ММС тээрмийг солих ажил эхлэнэ. Мөн КМД3000Т2-ДП №12   бутлуурыг Metso компанийн МР800 бутлуураар солино. Нунтаглан баяжуулах хэсгийн МШЦ 5.5*6.5 маркийн №4 дүгээр тээрмийг шинэчлэн солих ажил хийгдэнэ. Түүнчлэн зарим үндсэн конвейрийн хөтлөх механизмыг Герман улсад үйлдвэрлэгдсэн SEW Eurodrive компанийн хөтлөх механизмуудаар солих ажлуудыг  эрчимтэй хийхээр төлөвлөж байна. Энэ бүх техникийн шинэчлэл нь хүдэр боловсруулалтын хэмжээг нэмэгдүүлэхэд үйлдвэрлэлийн  тасралтгүй, найдвартай ажиллагааг хангах гол хөшүүрэг болно. Тиймээс үйлдвэрлэлийн хүчин чадал нэмэгдэх хэрээр техникийн шинэчлэлийн ажил хурдацтай эрчимтэй хийгдэх шаардлагатай юм.    М.Балжинням Фото Б.Баттөгс   Дэлгэрэнгүй...
  • Үйлдвэрлэлийн үндсэн үзүүлэлтүүд бүгд биелжээ

       Баялгийг бүтээгч Эрдэнэт үйлдвэрийн хамт олон  11-р сарын эхний арав хоногийн байдлаар үйлдвэрлэлийн үндсэн үзүүлэлтүүдээ 100-135.1 хувиар биелүүлэн ажиллаж байна.     Уулын цул гаргалт 104.9 хувь, хөрс хуулалт 101.3 хувь, хүдэр олборлолтын төлөвлөгөөг 109 хувиар биелүүлжээ. Хүдэр дэх металлын агуулга зэсээр 101.5 хувь, молбиденоор 125,1 хувиар биелүүлсэн бол  металл авалт зэсээр 100 хувь, молибденоор 135.1 хувь , баяжмал дах металлын агуулга зэсээр 100.8 хувь, молибденоор 103.1 хувиар тус тус биелжээ.    Тайлант хугацаанд ачигдсан зэсийн баяжмалын чанар 100.8 хувь бол ачигдсан зэсийн баяжмал дахь металл 103.9 хувь, ачигдсан молибдены баяжмалын чанар 103.1 хувьтай биелжээ.    Ийнхүү Эрдэнэт үйлдвэрийн хамт олон төлөвлөгөөт даалгавруудаа амжилттай биелүүлэн ажиллаж байна.     А.Бямбамаа   Дэлгэрэнгүй...
  • Н.МАНЧУК: Гадаад харилцаагаа тэлж, оюутнуудаа сургаж дадлагажуулахад анхаарна

       Технологийн сургуулийн Сургалт хариуцсан орлогч захирал Н.Манчуктай тус сургуульд ойрын үед өрнөж буй үйл явдал хийгээд хэтийн зорилтын талаар ярилцлаа.      - Энэ хичээлийн жилд танайд хэчнээн оюутан сурагч суралцаж байна вэ?    - Манай сургууль 2019-2020 оны хичээлийн жилд 164 оюутан, сурагч, суралцагч элсүүлж авсан. Үүнээс ахлах сургуульд 41, мэргэжлийн анхан шатны боловсрол олгох сургалтын нэг жилийн ангид 27, бакалаврын сургалтад 68, магистрт 28 оюутан  элсэж, одоо 728 оюутан сурагч суралцаж байна. Өнгөрсөн хичээлийн жилд 117 оюутан сурагч төгссөн.    - Ахлах сургуульдаа Кембрижийн хөтөлбөр хэрэгжүүлэхээр зорьж байгаа. Энэ талаараа ярина уу?    - Бид Олон улсын Кембрижийн хөтөлбөрийн зөвлөлд хүсэлт явуулсан. Хүсэлтийг маань хүлээн авч хөтөлбөр хэрэгжвэл найман хичээл англи хэл дээр явагдана. Үүнтэй холбоотой ирэх оны нэгдүгээр сард Францаас математикийн ухааны доктор, түүнчлэн гадаадын хэд хэдэн багш урьж, багш нартаа туршлага судлуулахаар зэхэж байна. Одоо бид 10-12-р ангид сургалт явуулдаг энэ хөтөлбөр хэрэгжвэл 9-12-р ангид сургалт явуулах юм.    - Технологийн сургуулийн Боловсролын магадлан итгэмжлэлд орох явц аль шатанд явна?   - Өнгөрсөн хичээлийн жилээс бид тайлангаа бичиж, энэ оны гуравдугаар сард Боловсролын магадлан итгэмжлэлийн Үндэсний зөвлөлд  хүсэлт гаргасан. Тавдугаар сард манай сургууль өөрийн үнэлгээний тайлангаа явуулсан. Ингээд 10-р сарын 16-18-нд БМИҮЗ-ийн зохицуулагч, гурван шинжээч манай сургууль дээр ажилласан. Тэд манай өөрийн үнэлгээний тайлантай холбоотой баримт материалтай танилцаж, сургуулийн багш, оюутнууд, төгсөгч, ажил олгогчидтой уулзаж, сургуулийн үйл ажиллагаатай танилцсан. Энэ нь манай сургуульд гурав дахь удаагаа явагдаж байгаа магадлан итгэмжлэл. 2002 онд анх удаа, 2009 онд хоёр дахиа магадлан итгэмжлэлд орсон. Одоо 10 жилийн дараа гурав дахиа магадлан итгэмжлэлд орж байна.    - Магадлан итгэмжлэлийн дүн хэзээ гарах вэ?    - Шинжээчид бидэнд зөвлөмжөө хараахан ирүүлээгүй байна. Шинжээчдийн зөвлөмжийн дагуу бид шалгуур бүр дээр сайжруулалт хийгээд буцааж явуулна. Түүний дараа шинжээчид тайлангийн үр дүнг комисст хүлээлгэн өгнө. Комиссын шийдвэрээр манай сургууль магадлан итгэмжлэгдэх эсэхийг шийднэ. Төлөвлөгөөт хугацаагаар 12-р сард багтаад шийдвэр гарчих байх.    - Технологийн сургуулийн ирээдүйн талаар таны бодлыг сонсъё?    - Манай хамт олон Олон улсын судалгаанд суурилсан институт болох зорилттой ажилладаг. Үүний тулд эхний ээлжинд гадаад харилцаагаа тэлэх ёстой. Гадаадад үнэлэгдэж байж л олон улсын институт болно. Ингээд хамтран ажилладаг байгууллагуудтайгаа гадаадын тэтгэлэг олгох тухай яриа хэлэлцээр хийж байна. Өнгөрсөн хичээлийн жилээс бид Японы Нагоя, Акита их сургуулийн профессорыг урьж оюутнууддаа хичээл заалгасан. Японы Засгийн газраас зардлыг нь дааж Sakura science хөтөлбөрөөр өнгөрсөн хавар манай нэг оюутныг дадлагажуулсан. Энэ жил Sakura science хөтөлбөрөөс дахин нэг хүүхдэд тэтгэлэг олгосон. Ирэх 1-р сард явах юм. Мөн ахлах сургуулиас Хятад улс руу нэг жилийн хугацаатай хэлний сургалтад төлбөргүй сургах тэтгэлэг зарласан. Одоогоор явах сурагч нь тодроогүй байна. Гадаад харилцаагаа тэлж, оюутнуудаа гадагш явуулж сургах, дадлагажуулахад анхаарч байгаа.    - Япон  улсын сургуулиудтай хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлж  байна уу?   - ШУТИС Японы сургуулиудтай нэлээн өргөн харилцаатай. Хамтын ажиллагаатай сургуулиудад оюутнууд нэг жил хүртэлх хугацаагаар төлбөргүй суралцах боломж байдаг. Энэ боломжийг сургуульдаа авчрахаар зорьж байна. Оюутнууд 7 хоног ч гэсэн гадагш яваад ирэхэд л “нүд тайлагдаж” гадаад хэл үзэж тэнд суралцах хэрэгтэйг маш сайн ойлгодог. Манай сургууль хэлний төвтэй болохоор боломж харьцангуй их. Сурч буй мэргэжлээрээ Японд дадлага, судалгааны ажил хийх, дипломын ажлаа бичээд ирэх ч боломж бий.    - Оюутан сурагчдын гадаад хэлний боловсролд хэрхэн анхаарч байгаа вэ?    - Сүүлийн үед нэг хоёрдугаар курсээс хэлний сургалтад суралцуулж төгсөхөөс нь өмнө гадаад хэлний шалгалт авдаг болсон. Өөрөөр хэлбэл гадаад хэлний шалгалтаа давж байж диплом хамгаална. Ингэж “шахсанаар” тухайн оюутанд гадаадын их сургуульд сурах боломж нэмэгдэнэ. Эрдэнэтийн хүүхдүүд АНУ-ын Аляска Фейрбанксын их сургуульд тухайн орон нутгийн сургалтын төлбөрөөр суралцах боломжтой. Ихэнх орнууд гадаадынхныг өндөр төлбөртэй сургадаг. Тухайн орон нутгийнхаа иргэний адил төлбөрөөр суралцах нь ихээхэн хямд тусдаг. Манай сургуульд сурч байгаа Эрдэнэтийн хүүхдүүдэд ийм боломж өндөр байгаа.    - Оюутны мэдлэг чадвар, чадамжийг сайжруулах чиглэлээр танай сургууль хэрхэн ажиллаж байна?    - Оюутны мэргэжлийн мэдлэг, чадвар багшаас шалтгаална. Мөн сургалтын хөтөлбөртэй ч бас холбоотой. Нөгөөтэйгүүр бид сайн оюутан элсүүлж, чанартай боловсон хүчин бэлтгэх зорилготой байгаа. 2018 оноос манай сургууль босго оноогоо 500 болгосон. ШУТИС-ийнх 450 байдаг. Тэгэхлээр манай босгыг давсан л  бол мундаг хүүхэд. Бид  үр дүнд суурилсан сургалтын хөтөлбөр боловсруулаад гурван жил болж байна. Долоон хөтөлбөрөөс гурвыг нь эцэслэсэн. ШУТИС-ийн хөтөлбөрийн ерөнхий хороо дэмжсэн. Одоо ШУТИС-ийн эрдмийн зөвлөлөөр хэлэлцүүлэхийг хүлээж байгаа. Дэмжигдвэл сургалтдаа эдгээр хөтөлбөрөө хэрэгжүүлнэ.    - Япон улсад суралцсан хүний хувьд манай оюутнуудад тэднээс юуг авч  хэрэгжүүлмээр санагдсан бэ?   - Монгол хүүхдүүд чөлөөтэй, задгай сэтгэдэг. Юмыг  аль ч талаас нь харж чаддагаараа япончуудаас давуу талтай. Төлөвлөдөггүй, цагийн юмыг цагт нь хийдэггүй дутагдал манайханд бий. Үүнийгээ засаад төлөвлөгөөтэй, аливаад дүрмийг чанд баримтлаад сурчихвал манай оюутнууд хэнээс ч хоцрохгүй.    Японы хамгийн олон Нобелийн шагналтан төрөн гарсан Нагоягийн их сургуульд докторын зэрэг хамгаалсан эрдэмтэн бүсгүй Н.Манчук ШУТИС-д багшлахын зэрэгцээ Нагоя их сургуулийн байгуулсан лабораторийн захирлаар ажиллаж байжээ. Орон нутгийн салбарт ажиллаж, сурсан эрдмээ залууст түгээх хүсэлдээ хөтлөгдөн сонгон шалгаруулалтад орсноор 2018 оны гуравдугаар сард энд ирсэн. Гадаад харилцаагаа өргөжүүлж, улмаар судалгаанд суурилсан олон улсын институт болох Технологийн сургуулийнхаа зорилтыг хэрэгжүүлэхэд  өөрийн хувь нэмрээ оруулна гэж тэр итгэлтэй хэлсэн юм.   Я.Энхтуяа Дэлгэрэнгүй...
  • “Залуу ажилтны сургалт” боллоо

       Өнгөрсөн баасан гарагт Холбоо, мэдээллийн технологи, автоматжуулалтын цех “Залуу ажилтны сургалт” зохион байгууллаа. Сургалтын эхэнд тус цехийн дарга З.Бямба-Од цех, хэсгийнхээ үйл ажиллагаа,онцлогийн талаар мэдээлэл хийв. Уг сургалтад 35 хүртэлх насны 99 ажилтан хамрагдсан бөгөөд “Байгууллагын хөгжилд-Залуучуудын оролцоо”, “Залуу үе-Төлөвшил”, ХАБЭА-н манлайлал” зэрэг сэдвээр Хөгжлийн хэлтсийн Бүтээмж инновацын мэргэжилтэн Л.Уранцэцэг, Эрдэнэт сургуулийн ахлах багш,сэтгэл судлалын ухааны магистр Б.Уламбаяр, ХАБЭА-н хэлтсийн Тэргүүлэх инженер Ц.Оргил нар илтгэл тавьж хэлэлцүүлэв. Энэ үеэр тус цехийн лаборант Б.Бота, дээж авагч Б.Шүрэнцэцэг, засварчин Д.Батзориг нарыг Орхон аймгийн хүндэт тэмдгээр  шагналаа. Эрдэнэт үйлдвэрийн ажилтныг шагнаж урамшуулах журмын дагуу тэдэнд тус бүр 100 мянган төгрөгийн мөнгөн шагнал олгов.   Т.Батчулуун                 Дэлгэрэнгүй...
  • ОУХМ Д.ЦАГААН-ЭРДЭНЭ: Эрдэнэт бол волейболын спорт дээд зэргээр хөгжсөн хот

       Эрдэнэт үйлдвэрийн ХАБЭА-н хэлтсийн дарга, Монгол Улсын гавьяат уурхайчин, волейболын спортын ОУХМ Д.Цагаан-Эрдэнэтэй уулзаж ярилцлаа.      - Монголын волейболын Үндэсний дээд лигийн тэмцээн Эрдэнэтэд явагдаж байна. Тэмцээний талаарх сэтгэгдлээ хуваалцахгүй юу?     - “Эрдэнэт” нийгмийн хариуцлагатай жишиг үйлдвэрийн хувьд спортыг байнга дэмжиж ирсэн уламжлалтай. Энэ удаа Эрдэнэт үйлдвэр Монголын волейболын Үндэсний дээд лигийн тэмцээний Ерөнхий ивээн тэтгэгчээр ажиллаж байна. Волейболын лигийн тэмцээнийг хүмүүс хамгийн их үздэг байсан. 2012 оноос хойш волейболын лигийн тэмцээн завсарласан. Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн Монголын волейболын холбооны Ерөнхийлөгчөөр 12 жил ажилласан байдаг. Энэ хүн тус холбооны удирдах зөвлөлийн гишүүний хувьд уг тэмцээнийг дахин сэргээн, удирдан зохион байгуулсанд баяртай байна. Эрдэнэт хот, үйлдвэрийн баг, Монголын волейболын холбооны таван удаагийн аварга, залуучууд, идэрчүүдийн Улсын аваргын тэмцээнд зургаан удаа түрүүлж дээд амжилт тогтоосон.  Бидний энэ буухиаг үргэлжлүүлж Эрдэнэт үйлдвэрийн “Уурхайчин” багийн найм дахь үеийн тамирчид тус тэмцээнд оролцож байгаад сэтгэл өег явна.     - Таныг нэгэн үед Ховдын, Эрдэнэтийн Цагаанаа хэмээн волейбол сонирхогчид нэрлэж явсан юм билээ. Хэзээнээс та волейболын спортыг сонирхож эхэлсэн бэ?    - 1971 онд би Ховд аймгийн улсын баяр наадмын хүүхдийн барилдаанд түрүүлсэн юм. Аймгийн “Шонхор” цол аваад нэлээн урамшсан. Ер нь бөх болох мөрөөдөл тээж явлаа. Монгол улсын арслан Шаравын Ванчинхүү миний нагац. Аав маань аймгийн заан цолтой хүн байлаа. 1971 онд Монгол улсын волейболын үндэсний шигшээ баг дөрөв дэх удаагаа дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд амжилттай оролцоод тарсан байдаг. Тэгэхэд волейболын спортын үндэсний  шигшээ багийн гишүүн А.Кингисхан багш Ховд аймагт ирж ажиллаж амьдарсан юм. Энэ хүний тоглолтыг биширснээр эчнээ шавь нь болж, бөхөө орхиод эргэлт буцалтгүй волейболын тамирчин болохыг мөрөөдөж эхэлсэн. ОУХМ А.Кингисханы тоглолтын өвөрмөц довтолгооны техникүүдийг  харж, өөрийн болгосон. Ховдод тухайн үед волейбол их хөгжсөн. Зун лагерьт албан байгууллагаараа нэгдээд волейбол байнга тоглоно. Би хүүхэд байсан болохоор гарсан бөмбөгийг нь зөөж өгнө. Гурван удаа бөмбөг авчирсан тохиолдолд нэг удаа бөмбөг давуулах эрх надад олгодогсон. Ингэж л би энэ спортод багаасаа дур сонирхолтой болж, бие сэтгэлээ зориулсан хүн дээ.    - Та оюутан болоод волейболын спортоор хичээллэсээр л байсан уу?    - Тэгэлгүй яахав. Дархан хотод оюутан болсон. Энэ үед миний тоглолт арай өөр болчихсон байлаа. Дарханд нэлээн сайн тоглогчид байсан. Ихэвчлэн багш нартайгаа тоглоно. Эндээс миний волейболчин болох гараа эхэлж залуучуудын шигшээ багийн тамирчин болсон юм. Тэгээд гурван жилийн дараа Дархан хотын политехникумыг баяжуулагч-техникч мэргэжлээр төгссөн. Бид  дөрвөн жил сурах байсан ч яамны бодлогоор нэг жилд нь ОХУ-ын ижил төстэй үйлдвэрт мэргэжлээр нь ажиллуулах шийдвэр гарсан юм. Тухайн үед намын хорооны товчооны гишүүд хүн нэг бүрийг авч хэлэлцдэг байлаа. Тэгээд Ц.Одсоргочоо, бид хоёрыг ОХУ уруу явуулаагүй. Хожим удирдах ажилтан бэлтгэх сургалтад ОХУ руу явуулна гээд Сургалтын төвийн багшаар томилсон. Сургалтын төвийн анхны баяжуулагчдыг  бэлтгэхэд хоёр жил гар бие оролцож явлаа. Дараа нь Эрдэнэт үйлдвэрт ээлжийн мастераар ажиллаж, миний ажил амьдралын замнал үргэлжилсэн дээ.          - Эрдэнэтийн волейболын шигшээ багийн тамирчин болсон дурсамжаасаа хуваалцана уу?    - Эрдэнэтэд ирээд волейболчдоо эрж сурахгүй юу. Спорт сонирхогч, МАНЗ-ын орчуулагч Нямаасүрэн гэж хүн намайг Санжмятавтай уулзахыг зөвлөсөн л дөө. Тэр хүн намайг сагс тоглохыг харсан юм билээ. 35-р баазын жолооч Эрдэнэ-Очир, Р.Санжмятав нартаа нэгдээд баг бүрдсэн. 1976 онд Эрдэнэт, Булган аймгийн хороо байсан юм. Манай баг 10 сард Булган аймгийн аварга шалгаруулах тэмцээнд түрүүлсэн. Энэ үеэр Булган аймаг, Р.Санжмятав бид хоёрыг шигшээ багтаа авсан. Хойд бүсийн тэмцээнээс Булган аймгийн шигшээ баг шалгараад улсад өрсөлдсөн. Улсын аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцож байхдаа Ж.Дарьбазар багштай танилцсан. Хавар нь багш Эрдэнэтэд ирж амьдарсан. Тэгэхэд л би их баярласан санагддаг. Багштайгаа нэг багт тоглох болсонд тэр. Цагаан, Жамба, Содномрэнцэн, Санжмятав, Эрдэнэ-Очир нарын хүмүүсээр Эрдэнэтийн анхны волейболын баг бүрдэж байлаа. Энд Хялганатын Б.Зулбаатар, 10-н жилийн дунд сургуулийн сурагч Б.Сүхбаатар нар багтсан. 1979 онд Бүх ард түмний спартакиад Төв аймагт болсон юм. Эндээс манай баг шалгараад Улаанбаатарт  Хөдөлмөр нийгэмлэгтэй  хүрэл медалийн төлөө тоглоод шүүгчийн булхайгаар ялагдсан. Дараа жил нь манай баг Улсын аварга шалгаруулах тэмцээнээс хүрэл медаль авсан. Өөрөөр хэлбэл Эрдэнэт хотын анхны спортын баг хүрэл медаль авсан түүх ийм.       - Таны тоглолтын ур чадварт юу нөлөөлсөн гэж боддог вэ?   - Эрдэнэтийн барилгын “Медимолибден строй”-д ОХУ-ын 15 ресбупликээс ирсэн 26 мянган барилгачид ажиллаж байлаа. Тэдэн дунд хотынхоо шигшээ багт тоглож явсан аваргууд ирсэн нь Эрдэнэтэд волейболын спорт хөгжихөд түлхэц болсон. Сайхан өрсөлдөөнтэй ч байж. ОХУ-ын ОУХМ Белов.М.Е, спортын мастер Лебедев.А.С, Кулик.И.Б, Янченко.С, Иваник.А.Д, Баярчук.А. нарын дүр төрх, тоглолтын арга барил нь миний сэтгэлд тод үлджээ. Эдгээр мастеруудтай тоглоход манай баг шагналт байр л эзэлдэг байлаа. Тэгэхэд улсын аварга шалгаруулах тэмцээнд манай баг гуравдугаар байр эзэлж байх жишээтэй.  Ер нь мастеруудтай тоглож явсан маань бидний ур чадварт их нөлөөлсөн. 1984 онд манай баг Улсын аваргаас хүрэл медаль хүртсэн. 1985 онд волейболын улсын аварга шалгаруулах тэмцээн Эрдэнэтэд болсон юм. Энэ тэмцээнээс мөнгөн медаль хүртсэн. Финалын тоглолтод заал хөл гишгэх зайгүй үзэгчдээр дүүрчихсэн байлаа. Жил бүр волейболын шигшээ багаас шилдэг 12 тамирчныг шалгаруулдаг уламжлалтай байсан. Миний бие оны шилдэг волейболчноор  дөрвөн удаа шалгарч явлаа. 1986 онд манай баг Дарханд болсон УАШТ-ээс хүрэл медаль авч амжилтаа бататгасан. 1988 онд Эвлэлийн төв хорооны цомын төлөөх тэмцээнээс  мөнгөн медаль хүртсэн. Манай баг ЗХУ-ын (хуучнаар) Эрхүү, Улан-Удэ, Новосибирск, Красноярск хотод Олон улсын тэмцээнд оролцож шагналт байр эзэлж байлаа. Манай үйлдвэр тасралтгүй үйл ажиллагаатай. Надад ажлаас чөлөө олгодоггүй байсан. Ажлаа хийж яваад л тэмцээнд орчихно. Дарханд болсон тэмцээнд хотын дарга Цэвээний цохолттой бичгээр, Д.Лхагвасүрэн захирлаас зөвшөөрөл авч оролцож явсан маань тод санагдаж байна. Ер нь би ажлын онцлогоос шалтгаалаад волейболын спортоос эрт хөндийрсөн. Манай баг ахмадын улсын аваргаас олон медаль авсан. Бидний энэ амжилтыг Эрдэнэтчүүд мэдэх байх аа. Эрдэнэт бол волейболын спорт дээд зэргээр хөгжсөн хот. Дээр нэр дурдсан Ж.Дарьбазар багштай, манай баг оросын мастеруудтай өрсөлдөж байсан нь волейболын спортыг сурталчилсан. Хүүхэд, залуучууд ч волейболын спортыг их сонирхох болсон доо. Ц.Хүүхэндүү, Г.Жадамбаа, Т.Батсүх нарын сайн багш нар ч их нөлөөлсөн. Энэ хүмүүс волейболын спортыг Эрдэнэтэд хөгжүүлж ирснийг хэлэх ёстой.        - Таны бодлоор волейболын спорт ямар хүчин зүйлийг бүрдүүлдэг вэ?   - Орчин үеийн хэллэгээр волейболын спорт багаар ажиллах боломжийг бүрдүүлдэг. Нэг нь нийтийн төлөө, нийт нь нэгийн төлөө гэсэн зарчимтай. Өөрөөсөө гадна бусдыгаа гэсэн сэтгэлтэй болдог. Бие бялдрын өв тэгш хүмүүжил олж авдаг. Волейболын тамирчид өөрсдөөрөө бусдыг үлгэрлэдэг. Багийн спорт. Тухайн үед олон газраас ирсэн, янз бүрийн санаа бодолтой залуус нэг спортын төлөө нэгдэж амжилтад хүрэх амаргүй байлаа. Тэгэхдээ бид чадсан. Одоо ч манай баг хамт олон сайхан харилцаатай явдаг. 1980 онд анхны хүрэл медаль авсан багийнхаа нэг хүнийг жилд алдаршуулдаг уламжлалтай. Өөрөөр хэлбэл аймгийн Үйлдвэрчний эвлэлийн холбоотой хамтран нэг тамирчны ажил амьдрал, спортын амжилтыг олон нийтэд сурталчилдаг. Орос ах нартайгаа хамтран тоглож явсан. Орос хоёр тамирчинтайгаа дөрвөн удаа түрүүлсэн амжилтаараа Эрдэнэтийн баг,  Монголын волейболын спортын шилжин явах цомыг үүрд хадгалах эрх авч байлаа.     - Волейболын спортын довтлогчийн онцлог юу вэ?    - Өргөсөн бөмбөгийн эсрэг 2-3 хүн хаалт тавихад хоромхон хугацаанд хааш нь цохихоо мэдэрдэг. Миний хувьд ОУХМ А.Кингисхан багшийн буянаар довтолгооны бүх арга техникийг эзэмшиж чадсан. Өргөлт голохгүй цохих, ширвэх гээд волейболын довтолгооны арга техник нарийн л даа. Нэгэн цагт Монголд А.Кингисхан багш,бид хоёр л араараа цохих техник эзэмшсэн байлаа. Энэ дэгс үг биш. Волейболын спортын  довтолгооны хамгийн өвөрмөц нарийн дахин давтагдахгүй техникүүдийг эзэмшсэн гэсэн үг.     - Таныг аль эрт спортын мастер авчих байсан гэдэг. Өөрийнхөө ур чадварт эрдэж явсан үе байна уу?     - Монголын волейболын нэг номерын тамирчин Дэмбэрэлсайхан хуурлаа, хуурлаа гээд байхгүй юу.  Тэгэхээр нь ингэж хуурдаг юм уу гээд цохичихсон чинь элгэн дээр нь бөмбөг ойгоод гэдрэгээ уначихаж билээ. Тухайн үеийн Монголын Волейболын холбооны Ерөнхийлөгч Цэнд-Аюуш гуай Монголын нэг номерын волейболын тамирчныг доромжилсон гээд надад спортын мастер цол олгоогүй. Уг нь надад дэвжээн дээр нь спортын мастер цол олгохоор ярьж байсан юм билээ.(Инээв.) Энэ явдал залууст сургамжтай л юм.    - Та бүхний залгамж залуучуудын талаар юу хэлэхсэн бол…?    - Бидний дараа үеийн тамирчид бол Харх клубынхэн. Тэд Монгол улсын волейболын дээд лигийн аварга шалгаруулах тэмцээнд гурван удаа түрүүлсэн. Энэ бол том амжилт.    - Баярлалаа.   Т.Батчулуун Дэлгэрэнгүй...
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Мэдээ

     Өнөөдөр Эрүүл ахуйн өдөр. “Эрдэнэт” үйлдвэрийн ХАБЭАБОХХ-ийн Эрүүл ахуйн албаны дарга О.Алтансүхтэй ярилцлаа.

     - Эрүүл ахуйн өдрийг ямар бүтээлч ажлаар угтаж байна вэ?
   - 2016 онд “Эрдэнэт” үйлдвэрийн хэмжээнд дагаж мөрдөх “Эрүүл ахуй, ариун цэврийн тухай” журам батлагдсан. Журамд зааснаар баасан гарагийг “Эрүүл ахуйн өдөр” гэж нэрлэдэг. Энэ өдөр ажилчид ажлын байрны орчноо цэгцлэх, гадна орчноо тохижуулах зэрэг олон ажил төлөвлөн, хийж хэрэгжүүлдэг уламжлалтай. ХАБЭАБОХХ-ээс анх санаачлан, үйлдвэрийн залуучуудын оролцоотой хийсэн эрүүл мэндийн замаар аюул осолгүй зорчиход бид анхаарч ажилладаг. Жил бүрийн гуравдугаар сарын 15-наас аравдугаар сарын 15-ныг хүртэлх хугацаанд эрүүл мэндийн замынхаа эргэн тойрныг цэвэрлэж ажиллана. Энэ ажлаа өнөөдрөөс эхлүүлж байна.

     - Хэрэгжүүлж байгаа ажлаасаа онцолбол?
    - Манай алба 2019 оны турш нэг сард нэг ажил хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн. Эдгээр ажилтай уялдсан “Эргономик”, “Орчны гоо зүй”, “Сонсгол хамгаалах”, “Витаминжуулалт” гэсэн дөрвөн дэд хөтөлбөр хэрэгжинэ. Эхний дэд хөтөлбөр болох эрсдэлтэй ажлын байр тодорхойлох “Эргономик”-ийн үр дүн ирэх сарын сүүлчээр гарна. Дэд хөтөлбөр хэрэгжсэнээр хэд хэдэн үр дүнг бид хүлээж байна. Нэгд, эрсдэлтэй ажлын байрны жагсаалт гаргаж хийх ажлуудаа төлөвлөнө. Хоёрт, гар багаж хэрэгслийг шинэчлэх үндэслэлтэй болно. Гуравт, ажилчдын өвчлөл буурна гэж харж байгаа.

     - Үйл ажиллагаандаа ямар стандартыг дагаж мөрддөг вэ?
   - “Эрдэнэт” үйлдвэрийн Эрүүл ахуйн лаборатори 1991 онд байгуулагдсан, 20 гаруй жилийн түүхтэй. 2018 онд лабораторийнхоо итгэмжлэлийн хүрээнд бүх багаж хэрэгслээ шинэчилсэн. Манай алба 2017 онд батлагдсан. Одоогийн байдлаар MNS 6654, 6656, 6657, 6658 стандартыг мөрдөн ажиллаж байна. Багаж хэрэгслийнхээ ашиглалтыг сайжруулах зорилгоор дээрх стандартын дагуу хүний биенээс тоосны сорьц цуглуулах, тоосонд агуулагдаж байгаа цахиурын давхар исэл болон цулцанд нэвтрэх тоосонд хэмжилт хийж эхэлсэн. Энэ нь маш нарийн ширхэгтэй тоосыг хэлдэг. Үр өгөөжтэй ажил боллоо. Өнгөрсөн сард хэрэгжүүлж эхэлсэн нэг том ажил бол Эрүүл ахуйн лабораторийн цахим бүртгэлийн мэдээллийн систем юм. Үүнийг ХМТАЦ-тай хамтран хийсэн. Энэ цахим бүртгэлд эрүүл ахуйн ажилтнууд 14 хоног тутмын орчны шинжилгээний хэмжилтээ мэдээлж байх юм. Хэмжилт хийсэн даруйд мэдээлэл нь шинэчлэгддэг. Тухайн цахим бүртгэл рүү нэвтрэх эрхтэй мастераас дээш албан тушаалтнууд шинжилгээний үр дүнг хэвлэн, цех дотроо ашиглах боломжтой. Өмнө нь хэмжилтийг манайд гаргадаг ч, нэг хувийг нь тухайн цех рүү шуудангаар явуулах гээд цаг хугацаа алдах асуудал байлаа. Одоо цахим орчинд илүү хялбар, хурдтай ажиллаж эхэлсэн.

     - Орчны шинжилгээг хэмжихэд бүх цехийг хамруулдаг уу?
   - Энэ хэмжилтийг батлагдсан хуваарийн дагуу, хэд хэдэн цэгийг байнгын хяналтанд авч хийдэг. Одоогоор Засвар механикийн заводын Цутгуурын цехийн зарим хэсэгт байнгын хяналт тавьж байна. Харин химийн болон хортой хүчин зүйлс бага гардаг хэрнээ хэвийн бус нөхцөлтэй ажлын байруудад сард нэг удаа хэмжилт хийж байна.

     - Ажилчдын халуун хоолонд тавьдаг хяналтын талаар тодруулахгүй юу?
    - Өнөөдрийн байдлаар үйлдвэрийн хэмжээнд халуун хоолны 12 цэг үйл ажиллагаа явуулж, манай алба тэдгээрт өдөр тутмын хяналттай ажиллаж байна. ХАБ-ын хэсэг дээр Хүнсний эрүүл ахуйч эмч ажилладаг бол Эрдэнэт сувиллын цогцолборт хоолны хяналтын баг бүрэлдэхүүн ажиллаж байна. Мөн дээрх 12 цэгээс 14 хоног тутамд халуун хоолны дээж, гадаргуугийн арчдас авч, хянадаг. Ингэхдээ үйлдвэрийн ажилчдын хоолны орц, чанар, технологийг цогцоор нь хянаж байна. Нэгд, хоолны түүхий эд эрүүл ахуйн шаардлага хангасан байх ёстой. Хоёрт, ямар хоолыг хэдий хугацаанд хэрхэн шарж бэлтгэх вэ гэсэн технологийн ажиллагаанд хяналт тавина. Гуравт, бэлэн болсон хоолонд аюулгүйн халдвар хамгааллыг анхаарч байгаа эсэхийг хянана. Харин гадаргуугийн арчдаст халбага сэрээ, хутганаас авсан хэмжилтийг тооцдог. Эрүүл ахуйн хүрээнд нэг чухал зүйл нь ажилчдын ундны ус юм. Манайх энэ тал дээр савласан ус болон төвлөрсөн шугамд суурилуулсан шүүлтүүр дээрх үзүүлэлтийг нарийвчлан гаргаж, хяналт тавьж байна.

     - Ойрын үед хийгдэх төлөвлөгөөт ажлын талаар?
     - Бид нэн түрүүнд Эрдэнэт сувиллын цогцолбортой хамтран ажиллахаар төлөвлөгөө гаргаж байна. Үйлдвэрийн Ерөнхий захирлын тушаалаар Эрүүл мэндийн зөвлөлтэй болно. “Эргономик” дэд хөтөлбөр ойрын хугацаанд үргэлжилнэ. Тавдугаар сарын нэгнээс үйлдвэрлэлийн “Орчны гоо зүй” аяныг хийхээр удирдамж батлуулсан. Гоо зүй гэдэгт ажлын орчин нөхцөл, ажлын байрны эмх цэгц, гадна орчны цэвэрлэгээ тохижилт, ногоон байгууламж, хаяг шинэчлэх, өнгө будаг сэргээх зэрэг олон ажил багтдаг. Өнгөрсөн жил үйлдвэрийн цех, нэгжүүд энэ аянд өргөн хүрээтэй оролцсон.

И.Чинтогтох
Фото: Б.Баттөгс

     “Эрдэнэт” үйлдвэрийн Ган бөөрөнцгийн цех ажлын байрны нөхцлийн хувьд хүнд, хортой, халуун гэсэн ангилалд багтдаг. Тус цехийн нүүрс хийжүүлэх болон дахин халаах зуухны хэсгийн ажилчид хүнд нөхцөлд ажиллаж байна. Тиймээс цехийн удирдлагын зүгээс хүнд, хортой нөхцөлд ажиллаж буй ажилчдынхаа эрүүл мэндийг хамгаалах, урьдчилан сэргийлэх ажлыг Эрдэнэт сувилалтай хамтран хийхээр санаачилжээ.
     Энэ хүрээнд нийт ажилчдынхаа дунд “Амны хөндийн эрүүл ахуй” сэдэвт сургалт явуулахын зэрэгцээ нүүрсний хий, тортогийн үзлэг, хүчилтөрөгчийн аппарат болон коктейлийн эмчилгээнд өдөр тутам хамруулж байна. Үүний үр дүнд ажлын дараах толгой өвдөлт, нойргүйдэх зэрэг зовиур багасч буйг шөнийн ээлжийн ажилчид хэллээ. Уг эрүүл мэндийн аян гурван сар үргэлжлэх юм. Цаашид тус цех дотоод нөөц боломжоо ашиглан ажлын байрандаа хүчилтөрөгчийн өрөө байгуулж, ажилчдын үдийн цайны цэсэнд коктейль оруулахаар төлөвлөж байна.

М.Балжинням

 

     Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийг Монгол Улсын Засгийн Газрын 2019 оны 03 дугаар сарын 21-ний өдрийн 102 дугаар тогтоолоор "Эрдэнэт үйлдвэр" Төрийн өмчит үйлдвэрийн газар болгож өөрчлөн зохион байгуулсан.
      Иймд цаашид аливаа албан бичиг, баримт бичгийг "Эрдэнэт үйлдвэр" ТӨҮГ-т гэж хаяглан ирүүлнэ үү.

"ЭРДЭНЭТ ҮЙЛДВЭР" ТӨРИЙН ӨМЧИТ
ҮЙЛДВЭРИЙН ГАЗАР

 

     Энэ онд Олон улсын Хөдөлмөрийн байгууллагын 100 жил, Эрдэнэт үйлдвэрийн ҮЭ-ийн Холбооны 45 жилийн ой тус тус тохиож байна. Тэмдэглэлт үйл явдлууд давхцаж буйтай холбогдуулан Эрдэнэт үйлдвэрийн ҮЭХ-ны үйл ажиллагаа, баримталж буй чиглэл, цаашдын зорилтын талаар тус холбооны дарга Б.Төгсбаяртай ярилцлаа.

     -Эрдэнэт үйлдвэрийн ҮЭ-ийн Холбооны 12 дугаар бага хурал саяхан хуралдсан. Энэ хурлаас та  үйлдвэрийн ҮЭ-ийн Холбооны даргаар сонгогдон ажиллаж байна. Ажлаа аваад ямар ажил амжуулав?
     -Эрдэнэт үйлдвэрийн ҮЭХ-ны ээлжит 12 дугаар бага хурал энэ оны нэгдүгээр сарын 17-ны өдөр хуралдаж, шинэ зохион байгуулалтад орсон. Өөрөөр хэлбэл, хоёр сар гаруй хугацаа өнгөрч байна. Ажиллагсдынхаа төлөө хийж хэрэгжүүлэх олон асуудлыг энэ хугацаанд шийдвэрлэхээр зорьж, багагүй ажил нугаллаа гэж хэлж болно. Юуны түрүүнд  бид  Эрдэнэт үйлдвэрийн захиргаа, ҮЭХ-ны хооронд жил тутам шинэчлэн байгуулдаг “Хамтын гэрээ”-ний хэрэгжилтэд түлхүү анхаарч ажилласан. Тэр тусмаа  ажилчдад олгох хөнгөлөлт, тэтгэлгийн талаар үйлдвэрийн удирдлагуудтай хэд хэдэн удаа уулзаж ярилцлаа. Үүний үр дүнд удаан жилийн болон  ажлын байрны нөхцөлийн нэмэгдэл олгож эхэллээ. Бас нэг онцлох зүйл гэвэл 2016 оноос яригдаж эхэлсэн үйлдвэрийн хувь, хувьчлалтай холбоотой асуудалд ҮЭ-ийн байгууллага ямар нэг байдлаар байр сууриа илэрхийлээгүй өнөөдрийг хүрсэн. Харин өнгөрсөн сард манай байгууллагын төлөөлөл төрийн гурван өндөрлөгтэй биечлэн уулзлаа. Мөн УИХ-ын ээлжит бус чуулганаар хэлэлцэгдэж буй  ҮЭ-ийн байгууллага буюу татвар төлж буй хөдөлмөрчдөд чиглэсэн хуулийн хэлэлцүүлэгт оролцоод ирсэн. Энэ хүрээнд нэгэнт үйлдвэрийн хувь, эзэмшлийн асуудал яригдаж байгаа юм бол хамгийн гол нь нэгдүгээрт, үйлдвэрийн энгийн хувьцааны 10 хувийг Эрдэнэт үйлдвэрт ажилладаг ажиллагсдад давуу эрхтэйгээр олгох ёстой. Хоёрдугаарт, Засгийн газар Эрдэнэт үйлдвэртэй “Тогтвортой байдлын гэрээ”-г байгуулж, баталгаажуулах, өөрөөр хэлбэл зэсийн үнийн хэлбэлзэлтэй үед ч түүнээс үл хамааран тогтвортой байх гэсэн санал бүхий албан хүсэлтийг төрийн гурван өндөрлөгт хүргүүлсэн. Агуулгаар нь харах юм бол, бид зөвхөн өнөө маргаашаа харсан зүйл ярих биш бодлогын хэмжээнд асуудлыг дэвшүүлдэг байх, урт хугацаанд бид ямар ажил хийж хэрэгжүүлэхээ тодорхой болгоё гэдэг үүднээс хандаж байна.

     -“Хамтын гэрээ” байгуулагдах бүрд л цалин нэмэх асуудлыг ажилчид илүүтэй сонирхож, хүлээдэг?
    - “Хамтын гэрээ”-ний 3.4 дүгээр зүйлд заасан, “цалинг 20 хүртэл хувиар нэмэх тухай” асуудлыг шийдвэрлэх талаар холбогдох албан тушаалтнуудад шаардлага, хүсэлт явуулаад байна. Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-ийн Төлөөлөн Удирдах зөвлөл гэж байхад шийдвэрийг заавал уг зөвлөлийн хуралдаанаар гаргадаг байсан. Харин одоо бол нөхцөл байдал өөр болж байна. Засгийн газраас манай үйлдвэрт онцгой дэглэм тогтоосонтой холбоотойгоор шийдвэр гаргах эрх нь Засгийн газарт очсон гэсэн үг. Тэгэхээр бид Засгийн газарт бас хандах болж байна. Өөрөөр хэлбэл, “Хамтын гэрээ”-нд тусгагдсан ажилчдын цалинг ялгавартайгаар 20 хүртэлх хувиар нэмэгдүүлэх асуудлыг шийдвэрлэж өгөөч гэсэн хүсэлт тавина. Харин “Хамтын гэрээ”-ний бусад 110 заалт бүгд биелж байгааг хэлэх нь зүйтэй. Хүлээгдэж буй нь, цалин нэмэх асуудал л байгаа.

     -ҮЭ-ийн байгууллага цалин нэмдэг байгууллага гэж ойлгодог тал байх шиг?
    -Өнгөрсөн түүхэн хугацаанд ҮЭ-ийг удирдаж байсан үе үеийн хүмүүс энэ байгууллагыг цалин нэмдэг байгууллага гэж ойлгуулсан тал бий. Ихэнх ажилчид маань ийм ойлголттой байгаа нь харагддаг. Тиймээс зарим үед буруу хандлагууд гардаг л даа. Ер нь ажилчдынхаа цалин, ашиг орлогыг нэмэгдүүлэх зорилго нь ҮЭ-ийн байгууллагын өөрийнх нь өдөр тутам хийх ёстой үндсэн ажил. Энэ бол манай байгууллагын нийт хийх ёстой  ажлын 5-10 хувийг л эзэлдэг. Гэтэл цаана нь 90 орчим хувьд нь ажилчдынхаа төлөө хийж хэрэгжүүлэх бусад асуудлууд байдаг. Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, ажлын байрны нөхцөл, ажил мэргэжлийн нэршил, хүнээ хайрлах хамгаалах гээд бусад олон чиглэлүүд нь хоцрогдоод үлдсэн байна. Мөн хөдөлмөрийн хүнийг шагнах, урамшуулах, дэмжих, ар гэр, амьдралын нөхцөлийг нь сайжруулах гээд хүнээ тойрсон маш их асуудлууд байгаа. Энэ бүхэнд жигд анхаарч ажиллах ёстой юм.

     -Мэргэшсэн боловсон хүчний нөөц бэлтгэнэ гэдэг чухал асуудал байна. ҮЭ-ийн байгууллагын мөн чанарыг ажилчид ойлгох хэрэгтэй санагддаг?
     -Яг зөв. Бидний нэг алдаа байдаг. Дан ганц холбоо гэлтгүй, хороод бас сонгуулиар бүрэлддэг. Тухайн сонгуульд өрсөлдөхдөө зөвхөн ялахын тулд хий хоосон амлах тохиолдол их байна. Жишээлбэл, цалинг 2500 ам.доллар болгоно, 2 дахин нэмэгдүүлнэ гэх мэт. Тэгээд сонгогдож гарч ирээд алга болчихдог. Сонгуульт ажил бол хугацаатай ажил. Хэн ч байсан сонгуульт хугацаа дуусахад дараагийн хүндээ ажлаа хүлээлгэж өгдөг. Харин хэн ч удирдаж байсан байгууллага нь өөрөө хүний нөөцийн бодлоготой байх ёстой. Тэр бодлогын тогтолцоо өнөөдөр манай дээр алдагдсан учраас буруу зөрүү мэдээлэл, хандлага ажиллагсдын дунд байдаг. Өнөөдөр ч манайхны дунд, “үйлдвэрчний эвлэлийн дарга нар гишүүдийн татварын мөнгийг завшиж байна, бидний төлөө юу ч хийхгүй байна” гэх зэрэг хардлага, үл ойлголтууд их байгаа нь нууц биш. Энэ бол манай байгууллагын урт хугацаанд хөгжүүлэх бодлого, стратеги төлөвлөгөө, алсын хараа, үнэт зүйл нь төлөвшөөгүй байгаагийн үр дагавар гэж хэлмээр байна.

     -Одоо тэгэхээр ард үлдсэнийг бус урагшаа харж ажиллах нь гол зорилго гэж ойлголоо. Энэ онд Олон улсын Хөдөлмөрийн байгууллагын 100 жил, Эрдэнэт үйлдвэрийн 45 жилийн ой тохиож буйг ярианыхаа эхэнд онцолсон. Хоёр ой давхацсан жилийн ажлын төлөвлөгөө юу байна вэ?
     -Тиймээ. Энэ он онцлог жил байх болно. Олон улсын Хөдөлмөрчдийн байгууллагын ойн хүрээнд Монголын ҮЭХ болон гадаад дотоодын энэ чиглэлийн байгууллагууд өндөр ач холбогдол өгч байна. Бид ч бас үүнтэй уялдуулан хийх ажлын төлөвлөгөө боловсруулсан. Мөн холбооныхоо ээлжит 12 дугаар бага хурлаас гарсан гишүүд, төлөөлөгчдийн санал хүсэлтийг нэгтгэж, төлөвлөгөө гаргаад ажиллаж байна. Үүнд тус хуралд оролцсон 131 төлөөлөгчийн 200 гаруй санал шүүмжлэл, хүсэлт багтсан байгаа. 2019 оны үндсэн ажлын төлөвлөгөө гэж бас бий. Эдгээр гурван чиглэлийн төлөвлөгөөгөө хийж хэрэгжүүлэх юм бол ажиллагсдынхаа биднээс хүсэн хүлээдэг асуудлын голыг шийдэж чадах дүр зураг харагдаж байна. Цаашид бид хууль тогтоомжийн хүрээнд үйл ажиллагаагаа явуулна. Ярианы эхэнд дурдаад өнгөрсөн. Одоо УИХ-ын хаврын чуулганаар хэлэлцэж байгаа манайд хамааралтай гурван хууль байна. Татварын багц хууль, Ашигт малтмалын тухай хууль, Хөдөлмөрийн тухай хуулийг хэлэлцэж байна. Ашигт малтмалын болон Хөдөлмөрийн тухай хуулийн хэлэлцүүлэгт тухайн хууль санаачлагчдаас нь урилга авч, хэлэлцүүлэгт нь оролцож санал бодлоо тусгуулсан. Тухайлбал, Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47-ийн 5 дугаар зүйлд зэс ашиглахад холбоотой зүйл дээр саналаа оруулсан. Үүнтэй уялдуулаад тогтвортой байдлын гэрээ хийе гэсэн шаардлагаа Засгийн газарт өгч байгаа. Мөн Хөдөлмөрийн тухай хуулийн хэлэлцүүлэгт хэд хэдэн санал хэлсэн. Тодруулбал, өмнө нь явж ирсэн хуульд ажил олгогч давуу эрхтэй байхаар тусгагддаг жишгийг өөрчилж, ажил олгогч болон ажилтны эрх үүргийг тэнцвэртэй болгох, төрийн оролцоог багасгах хэрэгтэй гэсэн санал оруулсан. Мөн өмнө нь ҮЭ-ийн гишүүн, гишүүн бус ч байсан  ялгаагүй Хамтын гэрээгээр олгогддог бүхий л эрх боломжийг эдэлдэг байсан. Эрхээ эдэлдэг хэрнэ үүргээ биелүүлдэггүй, татвараа төлдөггүй явж ирснийг одоо энэ хуулийн зохицуулалтаар байхгүй болгож байгаа. ҮЭ-ийн байгууллага өөрөө хамрах хүрээг нь тогтоож өгнө. Бид гишүүндээ үйлчилнэ, татвар төлдөггүй гишүүн бус ажилтан хамрагдахгүй гэсэн үг. Хууль нь өөрөө ингэж зохицуулаад эхлэхээр ҮЭ-ийн ажил ч хүндрэлгүй болох боломж бүрдэнэ. Хөдөлмөрийн хуульд орж буй нэмэлт өөрчлөлтийн зөвхөн нэг жишээ нь энэ, өөр олон зүйл заалт өөрчлөгдөж байгаа. Хамгийн гол нь ажил олгогч, ажилтан хоёрын эрхийг тэнцүү хэмжээнд авч үзэх зарчмаар ажиллах боломж бүрдэж байгаа юм.

     -Сүүлийн үеийн анхаарал татсан мэдээлэл нь Эрдэнэт үйлдвэр хоёр өөр ҮЭ-ийн холбоотой боллоо гэсэн зүйл. Ажилтны эрх ашгийг хамгаалах үүрэг бүхий байгууллага нэгдмэл байх нь зүйтэй гэсэн бодол байна?
    -Би энэ тухай сонссон. Цаанаа эзэнтэй асуудал гэж хэлмээр байна. Юуны түрүүнд ажилчдадаа хандаж хэлэхэд, баталгаагүй сургаар явж байгаа мэдээллийг үнэн бодит гэж итгэж,  хүлээж авах хэрэггүй.  Энэ асуудлаар хэн нэгэн надтай ирж уулзаагүй, ийм холбоо байгуулъя гэсэн асуудал тавиагүй. Мөн манай ҮЭ-ийн Холбооны гишүүн нэг ч ажилтан холбооноос гаръя, татгалзаж байна гэсэн хүсэлт ирүүлээгүй. Олон нийтийн цахим сүлжээгээр хоёр зуун хүн, хоёр мянган хүн тэрхүү холбоонд нэгдлээ гэсэн үндэслэлгүй мэдээлэл явж байгаа. Үүнд манайхан нухацтай, ул суурьтай хандана гэдэгт итгэлтэй байна. Миний авсан мэдээллээр бол санаа нийлсэн 8 хүн үйлдвэрчний холбоо байгуулаад, даргаар нь Эрдэнэ гэж хүнийг сонгосон гэсэн. Эрдэнэ гуай бол тодорхой хэмжээнд олонд танигдсан хүн л дээ. Тэр утгаараа нэрийг нь ашиглаж байж ч болох юм. Мөн үүний цаана улс төрийн зорилго агуулж байгаа гэдгийг шууд хэлье. 2020 оны сонгуульд бэлдэж байгаа хэлбэр гэж ойлгогдож байна. Энэ хүмүүс Эрдэнэт үйлдвэрийн ажиллагсдын төлөө үнэхээр тустай зүйл хийх гэж байна уу гэхээр бас тийм биш. Өөр байгууллага, тухайлбал Хивсний үйлдвэрийн ажилчид, багш эмч нарын асуудлыг ярьж байна. Ингэснээр “Эв санааны нэгдэл” хэмээх байгууллагын хүрээг л тэлэх зорилготой юм болов уу гэж харагдаж байгаа. Худлаа яриад гараад ирж болно. Гэхдээ үүнийг цаг хугацаа л харуулдаг. Эцсийн дүнд бодит мэдээлэл муутай ажилчид л хохироод үлдэнэ. “Худал - сүржин боловч хоосон, үнэн - алгуур боловч жинтэй” гэж үг байдаг. Тэгэхээр үнэн зүйл цаг хугацааны шалгуураар харагдана. Аливаа мэдээлэлд суурьтай хандаж, өөрийнхөө төлөө нягталж, судалж байхыг ажилчдаасаа хүсмээр байна.

     -Эрдэнэт үйлдвэрийн албан ёсны ҮЭ-ийн байгууллага нь таны удирдаж буй холбоо. Тэгэхээр тантай холбоотой тодруулах нэг зүйл байна. ҮЭХ-ны дарга Б.Төгсбаяр үйлдвэрийн удирдлагуудад тал засаж, бидний төлөө ажиллахгүй байна гэсэн зарим ажилчдын бухимдал байгааг та мэдсэн байх. Энэ тухайд та ямар бодолтой байна вэ?
     -Асуудлыг яаж дүгнэх нь тухайн хүний хандлага, харах өнцгөөс шалтгаалах байх. Ажил явуулахын тулд шийдвэр гаргагч түвшний удирдлагатай уулзаж, асуудлаа танилцуулж байж л гарц шийдэл гарна. Дэлхий ертөнц ч хүн төрөлхтний харилцаан дээр тогтож байгаа. Үүнтэй яг адил. Харилцан ойлголцол, хамтын ажиллагааны үндсэн дээр бидний ажил урагшилна. Сайд, дарга нар ч ялгаагүй хүн. Үйл ажиллагааны харилцаагаа тэлэхийн тулд гадагшаа, тухайн ажил хариуцаж буй хүнд хандана. Санал бодлоо хэлж таниулахын тулд үг хэлээ ойлголцож, итгэлцэх шаардлага гарна. Энэ утгаараа олон чиглэл, үйл ажиллагааны хэлбэр байж бидний асуудал шийдэгдэнэ, үр дүнд хүрнэ. Эцсийн эцэст үр дүн гарч, ажилчдын бодит орлого нэмэгдэж, нийгмийн асуудлууд шийдэгдсэн байх ёстой л гэж бодож байна. Тэрнээс биш захирал, удирдлагуудтайгаа хэл амаа ололцохгүй, үргэлж манай, танай тал гэдэг шиг хандлага гаргавал яаж үр дүн гарах вэ? “Хамтын гэрээ”-ний хэрэгжилтэд талуудын хамтын шийдвэр, харилцан ойлголцол хамгийн чухал гэж бодож байна. Ажил хийж явахад алдаа дутагдал гарна, тэр алдаа дутагдлыг давтахгүй, цаашид засаж сайжруулж явах ёстой. Эцэст нь ҮЭ-ийн гишүүн нийт ажиллагсдадаа  аливаа асуудалд бодитой, нухацтай хандаж дүгнэлт хийж байх хэрэгтэй. Ялангуяа онцгой дэглэм тогтоосон энэ үед бодит бус мэдээлэлд итгэж, ажлын байрандаа болчимгүй зүйлд өртөхөөс болгоомжилж, ажиллахыг зориуд анхааруулмаар байна. Бидний өмнө том зорилт бий. Хувьцааны 10 хувийг давуу эрхтэй эзэмших,  тогтвортой байдлын гэрээ үзэглэх гээд цаг хугацаа шаардах хэдий ч ирээдүйгээ харсан том хөтөлбөр зорилтуудаа хамтын нэгдмэл хүчээр хэрэгжүүлэх ёстой. Өөрөөр хэлбэл, ҮЭ эвлэлдэн нэгдэж байж ажил үйлс нь бүтэмжтэй, урагштай явна гэдгийг дахин хэлье.

     - Таны цаашдын ажилд амжилт хүсье.

М.БАЛЖИННЯМ

     “Эрдэнэт” үйлдвэрийн Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуй, байгаль орчныг хамгаалах хэлтсээс зохион байгуулдаг ХАБЭА-н дөрөвдүгээр шатны үзлэгээр Ган бөөрөнцгийн цехэд хэд хэдэн зөрчил илэрч, тэдгээрийг арилгах нэг сарын хугацаатай үүрэг өгсөн. Тэгвэл тус цехийнхэн алдаа дутагдлаа заасан хугацаанд арилгаж, шалгалтын комиссоос “хангалттай сайн” үнэлгээ авсан байна.
     Үүний хүрээнд ханган нийлүүлэлт, сургалт, ажлын байрны нөхцөлтэй холбоотой асуудлыг тодорхой хэмжээнд шийдвэрлэжээ. Мөн зай талбайн хүрэлцээ муутайгаас үүссэн эмх цэгцгүй байдлыг засаж, 120 орчим тонн хаягдал төмрийг Засвар механикийн заводад хүргүүлсэн. Хог хаях, тамхи татах цэг шинээр барьж, ашиглаж эхэлсэн байна. Үндсэн болон туслах тоног төхөөрөмжийн засвар үйлчилгээг сайжруулан, орчныг цэгцлэх, бичиг баримт хөтлөлтийн зөрчил арилгах, ажиллагсдын мэдлэг чадварыг дээшлүүлэх сургалт зохион байгуулах зэрэг ажил хугацаат үүрэг даалгаврын хугацаанд гүйцэтгэсэн байна.


М.Балжинням
Фото:  Б.Баттөгс

     Дэлхийд тэргүүлэгч Samsung C&T корпорацийн төлөөлөгчид өнөөдөр “Эрдэнэт” үйлдвэрт ажлын айлчлал хийв. Айлчлалын багийг  тус корпорацийн дэд Ерөнхийлөгч, БНХАУ дахь салбарын Гүйцэтгэх захирал Ju Han Yoo ахалж иржээ. Тэрээр өнгөрсөн оны 12 дугаар сард БНХАУ дахь салбар хариуцсан даргаар томилогдсон байна. Samsung C&T корпорацийн Хятад улс дахь салбар нь Монгол, Тайвань зэрэг улстай бизнесийн өргөн хүрээнд хамтран ажилладаг.  Тиймээс энэ удаагийн ажлын зорилго нь өөрийн хариуцаж буй салбарын гол түншлэгч “Эрдэнэт” үйлдвэртэй танилцах, цаашдын төлөвлөгөөний талаар ярилцах юм гэж уулзалтын үеэр ноён Ju Han Yoo онцлов.
     Төлөөлөгчдийг “Эрдэнэт” үйлдвэрийн Ерөнхий захирлын Хөгжил, их барилгын асуудал эрхэлсэн орлогч Д.Эрдэнэцогт тэргүүтэй албаны хүмүүс хүлээн авч, үйлдвэрийн өнөөгийн байдал, үйл ажиллагааны талаар танилцууллаа. Мөн металлын бизнесийн чиглэлээр багагүй хугацаанд хамтран ажиллаж ирсэн БНХАУ дахь салбарын удирдлагын баг бүрэлдэхүүн ажлын айлчлал хийж буйд талархав. Айлчлалын хүрээнд талууд ажил хэргийн уулзалт зохион байгуулж, металлын бизнесийн хамтын ажиллагаагаа хөгжлийн шинэ шатанд гаргах өргөн боломж байгааг ярилцсан.
     Энэ үеэр Samsung C&T корпорацийн дэд Ерөнхийлөгч Ju Han Yoo, “Эрдэнэт”-ийн тусламж, дэмжлэггүйгээр бидний хамтын ажиллагааг төсөөлөхөд бэрх. Тэр тусмаа “Эрдэнэт” үйлдвэртэй хийдэг металлын бизнес бол манай компанийн энэ чиглэлийн үйл ажиллагааны  хамгийн томоохонд тооцогддог. Бидэнд хамтран ажиллаж ирсэн туршлага бий.  Харин Хятадад сайн худалдан авагчид байгаа. Тэдэнтэй бид сайн харилцаатай. Эдгээр давуу талаа ашиглаад хамтрах өргөн боломж бидний өмнө байна” гэсэн юм. Уулзалтын дараа Samsung C&T корпорацийн төлөөлөгчид “Эрдэнэт” үйлдвэрийн Ил уурхай, Баяжуулах үйлдвэрийн үйл ажиллагаатай танилцав. 

М.Балжинням
Фото: Б.Баттөгс
 

     Баяжуулах үйлдвэрийн харьяа Хаягдлын аж ахуйн хамт олон энэ онд шинэ далан, чиглүүлэгч сувгийн хамт барьж, ашиглалтад оруулахаар ажиллаж байна. Уг далан нь М4 нэртэй. Эдгээр ажлын бэлтгэлийг ирэх тавдугаар сарын нэгнээс эхлүүлэхээр төлөвлөж буйгаа Хаягдлын аж ахуйн орлогч дарга Р.Гантулга ярив. Өнгөрсөн онд тус хэсгийнхэн 15 дугаар даланг барьж дуусгажээ. Хаягдлын аж ахуйн шугам хоолойн технологи нь зуны улиралд хуваарилах шугамаараа, өвлийн улиралд нуурын төгсгөл талаас нь элсээ хураадаг горимтой. Ингэж хоёр талаас нь хураах явцад  элсний түвшин нь харилцан нэмэгддэг байна. Үүнтэй уялдан, М3 далангийн элсний түвшин нэмэгдсэн учраас М4 даланг шинээр барих шаардлагатай болжээ. Шинэ далан барих нь байгаль орчинд хаягдал булинга алдахаас сэргийлэх, үйлдвэрийн найдвартай  ажиллагаанд эерэг нөлөө үзүүлэх зэрэг чухал ач холбогдолтой юм. Хаягдлын аж ахуйд энэ жил  12 дахь  худгийг ашиглаж эхлэх бөгөөд усны хүрэлцээг нэмэгдүүлэхийн тулд чиглүүлэгч суваг барихаар болжээ.  Энэ ажлуудыг Хаягдлын аж ахуйн хэсгийнхэн өөрсдийн хүчээр гурван сар орчмын хугацаанд барьж дуусгахаар төлөвлөж байна.
     Мөн тус хэсгийнхний төлөвлөгөөт ажлуудын томоохонд шугам хоолойн засвар үйлчилгээний ажил багтдаг. Сүүлийн жилүүдэд  шугам хоолойн засвар үйлчилгээний чанарт онцгой анхаарах болжээ. Шугаманд базальтан хуягт хоолой сольж тавьснаар шугамын ашиглалтын хугацаа уртсаж, осол гэмтэл үүсэх эрсдэл багассан байна.  Өнгөрсөн онд 50,  400 метрийн шугамыг базальтан хуягтай хоолойгоор сольсон бол энэ онд 650 метр шугаманд  дээрх  хоолой тавихаар төлөвлөжээ.

М.Балжинням
Фото: Б.Баттөгс

     Эрдэнэт үйлдвэр бараа, ажил үйлчилгээний худалдан авалт, тендер шалгаруулалтын урилгыг нээлттэй зарчмаар, олон нийтэд хүргэн ажилладаг. Худалдан авалтад баримталж буй бодлого хууль, журмын талаар болон 2019 оны ажлын зорилтын талаар Хангамжийн хэлтсийн орлогч дарга Ж.Ганзоригтой ярилцлаа.

     -Эрдэнэт үйлдвэрийн хувьд бараа материалын худалдан авалт, нийлүүлэлт, тендер шалгаруулалтын үйл ажиллагаа хэрхэн хийгддэг вэ. Он гарсаар хангамжийн ажлын гүйцэтгэл ямар явцтай байна вэ?             
     -Хангамжийн хэлтэс худалдан авалтын үйл ажиллагаа явуулахдаа 2017 оны 07 дугаар сард компанийн Ерөнхий захирлын баталсан “Эрдэнэт үйлдвэр ХХК-д Бараа, ажил үйлчилгээ худалдан авах ерөнхий журам”-ыг баримталж байна. Өнөөдрийн байдлаар 2019 оны худалдан авалтын болон бизнес төлөвлөгөө батлагдаагүй. Энэ нь компанийн ТУЗ-ийн хурал хойшлогдсон зэрэг бусад шалтгаантай холбоотой. Гэхдээ оны эхний улиралд үйлдвэрлэл болон бусад үйл ажиллагааны хэвийн байдлыг хангахын тулд үйлдвэрийн онцгой комиссын шийдвэр гарч, худалдан авалтын ажлыг журмын дагуу зохион байгуулахыг Хангамжийн хэлтэст даалгасан. Энэ оны эхний гурван сарын байдлаар манай хэлтэс 60 орчим сая ам.долларын үнийн дүнтэй 80 гаруй гэрээ байгуулан ажиллаж байна. Эдгээр гэрээний 80 гаруй хувьд технологийн үйл ажиллагаатай шууд холбоотой нормчлогдсон материалууд авахаар тусгагдсан байгаа. Тухайлбал, ган бөөрөнцөг, ган бөөрөнцөгийн бэлдэц, нүүрс, тээрмийн хуяг, урвалж, белазын дугуй, урвалж, түлш зэрэг технологийн үндсэн материал орсон.  Бусад үйл ажиллагааг Тендерийн хуулийн дагуу зохион байгуулж байна. Өнөөдрийн байдлаар, хоёр тендерийн шалгаруулалт явуулж, гэрээлсэн. Мөн 10 гаруй тендерийн үнэлгээний хороо байгуулагдан, ажиллаж байна. Цаашдаа 40 гаруй тендерийг бэлтгэж, үүнийг тус үнэлгээний хороод зохион байгуулахаар төлөвлөж байгаа.

      -2018 оны Худалдан авалтын төлөвлөгөө бүрэн биелсэн үү, хүлээгдэж буй бараа материал бий юу?
     -Өнгөрсөн оны гэрээлэлтээс их засварын 7 ажил, үндсэн хөрөнгийн 20 орчим ажил хүлээгдэж байгаа. Эдгээрийг бид журмын дагуу 2019 оны шилжих ажлын төлөвлөгөөнд оруулсан. Төлбөр тооцоо нь шилжсэн ажил гэсэн журмаар хийгдээд явж байна. Бид эдгээр ажлын нийлүүлэлтийг ханган ажиллаж байна.

      -Ханган нийлүүлэлт зарим тохиолдолд хугацаа удаашрах, түүнээс улбаалаад үйлдвэрлэлийн үйл явцад саатал гарч болзошгүйг анхааруулдаг. Ер нь бараа материал, тоног төхөөрөмж нийлүүлэгдэхгүй саатах нь юутай холбоотой вэ?
     -Үйлдвэрлэлд шаардлагатай бараа материал зарим тохиолдолд хугацаандаа ирж амжихгүй байх нь манай цех нэгжүүдийн төлөвлөлтөөс шалтгаалдаг гэж ойлгож байна. Хэрэв ажлаа зөв цаг хугацаанд нь төлөвлөөд явбал ийм асуудал гарахгүй байх. Мэдээж, ажил хийж байхад алдаа дутагдал гарахыг үгүйсгэхгүй. Үүнийг аль аль талдаа хүлээн зөвшөөрөх ёстой. Бүх үйл ажиллагаа, тоног төхөөрөмжийг 100 хувь урьдчилан хараад, удирдаад явна гэдэг амаргүй. Гэхдээ 90 хувийг нь бол маш тодорхой төлөвлөж, түүнийгээ хэрэгжүүлэх ёстой гэж бодож байна. Бага хувьд нь асуудал бол гарч байгаа, тэр үед нь бид шуурхай арга хэмжээ авч шийддэг. Их засварын ажил, эсвэл сэлбэг хэрэгсэл худалдан авч буй тохиолдолд Тендерийн тухай хуульд зааснаар тухайн үйлдвэрлэгчтэй нь харилцах, патентыг хамгаалах ёстой байдаг. Жишээлбэл, УАЗ -469 автомашины мотор авахын тулд УАЗ-ын үйлдвэрлэгчид хандаж, холбоо тогтооно. Ингэж тодорхой заасан нөхцөлд тендер шалгаруулалт зарлах нь тохиромжтой биш. Цаг хугацаа алдах гэх мэт ажил удаашрах сөрөг талтай байдаг. Харин үндсэн хөрөнгө шинээр худалдаж авах тохиолдолд тендер шалгаруулалт зарлах нь зүйн хэрэг. Ийм ч журамтай.

     -Худалдан авалтын үйл ажиллагаанд Орон нутгийн үйлдвэрлэгчдээ дэмжих бодлого тусгагдан, хэрэгжиж байгаа. Энэ оны хувьд тодорхой ямар чиглэл баримтлах вэ?
     -Энэ онд бид орон нутгаа дэмжихийн зэрэгцээ үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжинэ гэсэн чиглэл баримтална. Бид өнгөрсөн жилд орон нутгийн үйлдвэрлэл эрхлэгчидтэйгээ нягт хамтран ажиллаж, хоёр удаагийн уулзалт зохион байгуулсан. Уулзалтаар хамтын ажиллагааны тайлан, үр дүн, цаашдын төлөвлөгөөний талаар хэлэлцэж, орон нутгийн үйлдвэрлэгчдийн санал бодлыг сонссон. Тэд ч энэ ажлын талаар ахиц дэвшил гарч, үр дүнтэй байгааг илэрхийлсэн. Энэ ажлаа бид цаашид улам өргөн хүрээнд өгөөжтэй болгохын тулд орон нутгаас гадна Монгол Улсын хэмжээнд хийж хэрэгжүүлье гэж зорьж байгаа. Өөрөөр хэлбэл, албан ёсны түншлэгч гэхээс илүү үндэсний үйлдвэрлэгчдээ дэмжиж ажиллая гэсэн бодлого баримтална. Үйлдвэрлэгчдээ дэмжсэнээр улсдаа нэмүү өртөг бий болгоно гэсэн үг. Нэн ялангуяа уул уурхайн салбарт газрын баялгаа гадагш нь гаргаж, тэр мөнгөөр гадаад улсаас техник, тоног төхөөрөмж худалдан авахыг аль болохоор багасгаж, дотоодын үйлдвэрлэгчдийн бүтээгдэхүүнийг нийлүүлэх бодлого барьж ажиллана.

     -Худалдан авалт Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулиар явагдаж байна гэж ойлголоо?
      -Тиймээ. Худалдан авах ажиллагаанд ил тод, өрсөлдөх тэгш боломжтой, үр ашигтай, хэмнэлттэй, хариуцлагатай байх зарчим баримталж байна. Тендерийн хуульд нээлттэй шалгаруулалт, хязгаарлагдмал тендер шалгаруулалт, харьцуулалтын арга гэсэн хэлбэрийг заасан байдаг. Харьцуулалтын аргаар авах тендерийг бид компанийн цахим хуудас www.erdenetmc.mn -аар нээлттэй зарладаг. Харьцуулалтын аргаар шалгаруулах тендерт хорь орчим компани ч оролцох хүсэлтээ ирүүлэх тохиолдол байна.  Ер нь оролцогчдын тоо нэмэгдсэн. Тэгэхээр манай тендерийн мэдээллийг сонирхож хүлээдэг болжээ гэж харж байна. Тиймээс бид цаашид үүнийг төрөлжүүлж, санал ирүүлж буй компаниудад нийлүүлэлтийн түүх, туршлагаа мэдэгдэх гэсэн шалгуурыг оруулж байгаа. Өнгөрсөн жилийн тухайд харьцуулалтын аргаар хийгдсэн 14 гэрээ амжилттай хэрэгжиж чадаагүй. Учир нь бид бага үнийн шалгаруулалтаар эдгээр компанитай гэрээ байгуулсан. Гэтэл гэрээний хугацаа дуусгавар болоход уг гэрээт ажлаа биелүүлэх боломжгүй гэсэн. Энэ мэтчилэн хариуцлагагүй байдал дахин гаргуулахгүйн тулд дээрх зөрчилтэй компаниудыг дахин шалгаруулалтад оролцуулахгүй байх мэдэгдэл өгч байгаа. Тиймээс өмнөх ажлын туршлагыг нь цаашид харгалзаж байхаар болсон. Түүнчлэн  тендерт оролцогчдын шалгуурыг тодорхой үе шаттайгаар нэмээд явна.

     -Олон жилийн хамтын ажиллагаатай найдвартай, туршлагатай компаниуд бас бий байх?
     -Тодорхой хэдэн компанийг нэрлэвэл том оврын машинууд дээр “Камминз” үйлдвэрийн хөдөлгүүр байдаг. Үүнийг энэ үйлдвэрлэгчээс л авдаг. Харин манай улсад салбар нь “Камминз Монголия” нэртэйгээр байгуулагдсан нь бидний ажилд эерэг нөлөө үзүүлж байна. Албан ёсны салбар компанитай нь шууд холбоо тогтоож, үйлчилгээг нь авах боломж нээгдсэн. Мөн Белаз машин болон сэлбэг хэрэгслийг нь “Юнайтед Белаз Машинери” компанийн Монгол дахь салбараас нь авч байна. Энэ компаниуд зөвхөн манай үйлдвэр бус уул уурхайн бусад томоохон үйлдвэрүүдтэй хамтран ажилладаг. Олон жилийн найдвартай хамтын ажиллагаатай, итгэл хүлээсэн олон компанийг нэрлэж болно.

      -Техникийн шаардлага хангасан, чанартай  бараа бүтээгдэхүүн худалдан авахад бодит судалгаа чухал. Судалгааг хэрхэн хийж байна?
     -Манай хэлтэс үйлчилгээ үзүүлдэг байгууллага гэж би ойлгодог. Нэг талаас, цех нэгжүүд захиалгаа манайд ирүүлдэг. Тэдний захиалгат бүтээгдэхүүнийг бид олж нийлүүлдэг. Нөгөө талаас, Зах зээл судалгааны хэлтэс тухайн бараа, материалын зах зээлийн үнийн судалгаа, бодит үнэ ханшийг гаргаж өгдөг. Эдгээрийг нэгтгэсний дараа бид худалдааны нөхцөлөө тохироод, дараагийн шаардлагатай баталгаат хугацааг нь тавьж өгөх, үйлчилгээ авах эсэх зэргийг тодорхойлж, хэрэгжилтийг нь хянадаг. Тиймээс тоног төхөөрөмжийн найдвартай ажиллагааг судлахаас гадна зөв, баталгаатай бүтээгдэхүүн авч нийлүүлэхийг чухалчилж байна. Энгийн үгээр тайлбарлавал, өнөөдөр 100 төгрөг хэмнэж, маргааш алдаж байснаас, 100 төгрөг илүү зарцуулж урт удаан хугацаанд найдвартай ажиллах тоног төхөөрөмж авах зарчим гэсэн үг. Энэ нь үйлдвэрлэлд өгөх эдийн засгийн өндөр үр ашиг гэж бодож байна. Тэгэхээр худалдан авалтын үйл ажиллагааг хоёр янзаар сонгож үзэх ёстой байдаг. Зөвхөн үнэ биш ажиллах хугацаа, чанарыг нь харах ёстой. Нэгж хугацаанд зарцуулж буй өртгийг тооцох ёстой. Өнөөдөр хямд гэж чанаргүй бүтээгдэхүүн авч улирал тутамд сольж байснаас чанарын шаардлага хангасан, найдвартай бүтээгдэхүүн авч жилд ганц удаа солих бодлогыг л хэрэгжүүлж ажиллана. Энэ нь илүү бодит хэмнэлт болж чадна гэж боддог.

      -Бараа материалын нөөцийг хэрхэн бүрдүүлдэг вэ?
     -Худалдан авалтын журамд нөөц бүрдүүлэлтийг хэрхэн хийх тухай заалтыг баталгаажуулж оруулж өгсөн. Технологийн нормчлогдсон материалын 2-3 сарын нөөц заавал байх ёстой. Энэ нь үйлдвэрлэлийн жигд ажиллагааг хангаж, аливаа эрсдэл доголдол үүсэхэд цаг алдалгүй засч залруулахад тооцсон хугацаа. Дараагийн бүрдүүлэх нөөц нь аюулгүйн нөөц. Энэ бол сэлбэг хэрэгслийн нөөц. Сэлбэг хэрэгслүүд үнэ өндөр, үйлдвэрлэхэд их хугацаа шаарддаг бүтээгдэхүүн учраас заавал нөөцтэй байх ёстой. Эвдэрсэн тоног төхөөрөмжийн суурийг солино гэвэл үйлдвэрлэгч компани тухайн сэлбэгийг жилийн хугацаанд хийх болдог. Тиймээс бид сэлбэг хэрэгслийн нөөцийг бэлэн байлгах ёстой. Худалдан авалтынхаа 7 хувийг аюулгүйн нөөц, 13 хувийг технологийн нөөц бүрдүүлэлтэд зориулах бодлого барьж байна. Өөрөөр хэлбэл, 20 орчим хувь нь агуулахын нөөц бүрдүүлэлт байх ёстой. Энэ хэмжээнд нөөц бүрдүүлэлтийг хийх бодлого барьж ажиллаж байна.

      -Сонирхсон асуултад дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгч, ярилцсанд баярлалаа.

М.Балжинням

     Засгийн газрын ээлжит хуралдаан өнөөдөр болж “Эрдэнэт үйлдвэр” төрийн өмчит үйлдвэрийн газрын Ерөнхий захирлаар Х.Бадамсүрэнг томилов. Х.Бадамсүрэн нь 2016 оны 12 дугаар сараас “Эрдэнэт үйлдвэр” ХХК-ийн Ерөнхий захирлаар ажиллаж байсан юм гэж Засгийн газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтсээс мэдээллээ.

Эх сурвалж: zasag.mn

 

    Монгол Улсын геологийн салбарын 80 жилийн хөгжлийг харуулсан эрдэм шинжилгээний хурал, чуулга уулзалт, ажил мэргэжлийн уралдаан салбарын Сайдын тушаалаар энэ оны турш зохион байгуулагдахаар боллоо. Зохион байгуулагчид ой угтсан эхний томоохон ажлаа энэ сарын 28-29-ний өдөр болох чуулга уулзалт хэмээн онцолж, долоо, есдүгээр сард олон улсын эрдэм шинжилгээний бага хурал, ажил мэргэжлийн уралдаан, цуврал нэвтрүүлэг, түүхэн кино зэрэг олон ажил хийхээр төлөвлөсөн байна.  
     Мөн дээрх ажлын хүрээнд уул уурхайн ууган үйлдвэр “Эрдэнэт”-ийг түшиглэн ирэх есдүгээр сард “Монгол-Оросын геологийн хамтын ажиллагаа өнөөдөр ба ирээдүй” олон улсын бага хурал зохион байгуулах юм.

И.ТОГТОХ


 

Мэдээний төрөл

Календарь

« 3-р сар 2019 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

Зургийн цомог