Цахим хуудас

Цахим хуудас


Notice: Undefined property: JObject::$description in C:\inetpub\wwwroot\erdenettoday\templates\ts_newsline\html\com_k2\templates\default\user.php on line 59
Цахим шуудан: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Зэс молибдены хөвүүлэн баяжуулах процессын урвалжийн тунг оновчлох, загварчлах, программ зохиох ажлыг Чанарын хяналтын хэлтэс, ХМТАЦ-ийн мэргэжилтнүүд, МУИС-ийн Бизнесийн сургуулийн судалгааны баг хамтран боловсруулж үйлдвэрлэлд нэвтрүүлжээ.Металл авалт хамгийн их, баяжмалын чанарыг төлөвлөгөөт хэмжээнд нь барьж ажиллахад энэхүү туршилт судалгааны ажлын ач холбогдол оршиж байна.Хүдрийн шинж чанараас хамаарсан хугацааны тодорхой давтамж (цаг)-аар тусгай оновчлох арга, алгоритм ашиглан баяжуулах үйлдвэрийн урвалжийн тунг автоматаар тооцоолон ажиллах нь дараах давуу талтай юм.Үүнд:

  • Хамгийн оновчтой хувилбараар технологийн процессыг удирдана.
  • Флотацид өгөх урвалжийн тунг хянах, автоматаар тохируулах нь урвалжийн хамгийн бага зарцуулалттай үед хамгийн их зэс авах эдийн засгийн үр ашигтай.
  • Урвалж тугналтыг хүдрийн шинж чанартай уялдуулж удирдсанаар эцсийн бүтээгдэхүүний чанарт эерэг нөлөөлж, үйлдвэрийн бүтээгдэхүүний өрсөлдөх чадвар нэмэгдэх аж.

Т.Батчулуун

Фото: Б.Баттөгс

Энэ удаа уншигч авхай таныг нэгэн залуу уурхайчинтай танилцуулах гэж байна. Түүнийг Батболорын Тэмүгэ гэдэг. Тэр ухаанаараа учгийн зангилаа тайлах үеэсээ  уурхайчны суу алдраар бахархах болжээ. Үүнд нь өссөн орчин, өхөөрдөн энхрийлэх аав, ээжийнх нь хайр өөрийн эрхгүй нэг л мэдэхэд уулыг нүүлгэх уурхайчин болох хүсэл тэмүүллийн сэжмийг төрүүлсэн гэх.  Өмнийн говьд өвөө, эмээ дээрээ балчир насаа үдсэн хөвүүн, Эрдэнэт хотод эрдэм ном сурах анхны шангаа татжээ. Түүний өвөө 93 настай Намхай гуай эдүгээ энх тунх амьдарч байна. Сайхан байгаа биз. Тэрбээр “Худлаа хэлж, хулгай хийж болохгүй. Аливаа хүнд хар буруу санах нь явдалд цөвтэй. Хорт муу зуршлуудаас хол яв гэсэн өвөөгийнхөө сургаалыг амьдралд мөрддөг гэнэ. Тэмүгэ Эрдэнэтийн тав, найм,14-р сургуулийг дамжин дүүргээд ОХУ-ын Москва хотын Уулын их сургуульд элсэн суралцаж уулын ашиглалтын инженер мэргэжил эзэмшсэн байна. Тэр бага насныхаа гэгээн дурсамжийн талаар: “Украйнд жил гаруй хугацаанд амьдарсан тухай аав, ээж минь ярьдаг. Тэнд миний авга ах ажиллаж амьдарч байлаа. Энэ үеийг би бүдэг бадаг санадаг. Их цэвэрхэн хот. Хүмүүс нь найрсаг. Хар багын явдлаас мартагдахгүй сэтгэлд үлдсэн мөч байх юм. Тэр нь ирээдүйд гадаадад сурч боловсрох юмсан гэсэн бодол. Ийм хүсэл тэмүүллийг хар багад тэр цэмцгэр   хотын өнгө төрх надад олгосон санагддаг. Багадаа би уурхайчид хүдэр олборлоод дотроос нь яг юу гаргадаг талаар их боддог байлаа. Аав маань юу хийдэг юм бол гээд л эргэцүүлнэ. Аав болохоор, чамайг уулын ашиглалтын инженер болгоно гэхээр нь их урамшиж явлаа” гэв.  10 жил төгссөн хүүхдүүд мэргэжлээ сонгох гэж будилж төөрөх. Харин мань эр хар багын мөрөөдөл инженер мэргэжлээ сонгочихсон явжээ. Анх Москвагийн уулын их сургуульд найман монгол оюутан очсон байна. Эрдэнэтээс хоёулаа. Найз Очирбатын Энхбаяртайгаа хэлний бэлтгэлд суулгүй шууд нэгдүгээр курсийн оюутан болоод явчхаж. Үндсэн хичээл, хэлний шалгалтдаа тэнцсэн болохоор бэлтгэл ангид элсэхгүйгээр шийдвэр гаргасан нь энэ. Эхний зургаан сар орос хэл сурах гэж хөглөжээ. Багш нарын юу яриад байгааг ойлгохгүй, лекцээ тэмдэглэж авч чадахгүй хоёр байж. Тодорхой цаг хугацааны дараа толгой оюутнууд болсон гэх. Энэ нь гадаадад сурдаг оюутнууд аав, ээж ах дүүсээсээ хол болохоор биеэ даах чадвар суудаг. Өөрийн үзэл бодолтой болдог. Мөнгө санхүүгээ зөв зохицуулах, хувийн зохион байгуулалт гээд олон хүчин зүйл нөлөөлснийх. ОХУ-д эрдэм сурахаар явахдаа Эрдэнэт үйлдвэртээ эргээд ажиллах амлалт өгсөн аж. Мэргэжил эзэмшээд ирэхэд нь Монгол Улсын гавьяат уурхайчин Н.Бямбадорж Ил уурхайн даргаар ажиллаж байжээ. Түүнд ажилд орох өргөдлөө орос хэл дээр бичин өгч мэргэжлийн шалгалтад тэнцэв. Энэ талаар дурсахдаа Н.Бямбадорж дарга, нэг боолтын 3D зураг гаргах даалгавар өгсөн. О.Энхбаяр бид хоёр нөгөө зургийг нь долоо хоног зурсан. Нэг өнцгөөс харуулсан зургийг төсөөллөөрөө бодит зураг болгох даалгавар байлаа. Ер нь их хэцүү зураг. Бид хоёрын олон янзаар зурсны аль ч хувилбар нь зөв байсан юм билээ. Тэгэхдээ бодит зураг нь арай өөр. Энэ даалгаврыг амжилтай гүйцэтгэснээр цехийн даргын үнэлгээгээр тэр Ил уурхайн босгыг алхсан гэнэ. Ингэж О.Энхбаяр найзынхаа хамт экскаваторын туслахаар ажилд орж хөдөлмөрийн гараагаа эхэлжээ. Тэрээр экскаваторын туслах, чанарын мэргэжилтэн, диспетчер, уулын ашиглалтын инженерийн албан тушаалд богино хугацаанд дэвшин ажиллаж байна. Газрын хэвлийн баялгийг олборлож, ард түмэнд ашиг болгон өгөхийн төлөө уурхайчид ажилладаг. Байгаль орчинд ээлтэй, бусдад хүртээмжтэй, хамгийн бага зардлаар их ашиг олоход хүч хөдөлмөрөө зарцуулдаг мэргэжил бол уулын ашиглалтын инженер. Хүдрээ ямар аргаар яаж олборлох уу. Хамгийн бага хаягдалтай, хамгийн их ашигтайгаар яаж ажиллах уу. Хэдийд тоног төхөөрөмжөө шинэчлэх үү, гээд л үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааг хэвийн жигд явуулахын төлөө уулын инженерийн толгой байнга ажиллана. Миний бие сэтгүүлчийн хөдөлмөр эрхлэх болсноос хойш дарга, цэрэг олон л хүнтэй уулзаж учирч явлаа. Чингэхдээ хүмүүсийн нүүрний хувирал, үг яриа, үйл хөдлөл, юманд хандах хандлагаас хэн болохыг нь гадарлах болсон санагдана. Өөрөөр хэлбэл энэ хүн миний асуултад ийм хариу өгнө дөө, гэхэд хол зөрдөггүй юм. Энэ нь сэтгүүлчийн амьдралаас олж авсан туршлага. Харин инженер Б.Тэмүгэ залуу хүн гэхэд миний төсөөлснөөс эрс өөр нэгэн байв. Учир нь ааш зан нь эвдрээгүй, хүүхдээрээ. Хэлж ярих нь хэрсүү. Хүсэл тэмүүлэл нь оргилуун. Эрдэм боловсролтой ийм залуусаар бахархах сэтгэгдэл төрснийг нуух юун. Түүний хийж бүтээх ажил, амжилт ололт нь урд нь байна. Одоо зүтгэх нас, зорьсондоо хүрэх цаг иржээ, дүү минь. Тэр,  “Цаг үеэсээ хоцорч болохгүй, мэдлэгээ байнга дээшлүүлж яв. Ирээдүйг харж, шинийг сэтгэн ажиллаж байгаарай” гэсэн аавынхаа захиасыг санаж яваа нэгэн. Зовох цагт ухаарал, жаргах цагт сэрэмж хэрэгтэй гэдэг нь энэ буй за. “Өөрийн ертөнцийг үзэх үзэл бодолтой. Түүндээ үнэнч байвал зорьсондоо хүрнэ. Хэн нэгний хэлснээр урваж шарвах хэрэггүй гэж боддог. Аливаа хүн мөрөөдөл, зорилгоо том тавих ёстой. Тэгж гэмээнэ бага, багаар тэр зорилго руугаа тэмүүлж хүрнэ. Өмнөө жижиг зорилт тавьсан тохиолдолд түүнд хурдан хүрнэ. Цааш мөрөөдөл нь ханачихвал утгагүй хийсвэр амьдрал угтана” гэж тэр ярилаа. Нас бага, цус шингэн энэ хүү урлагийнханд нийтлэг байх цагаан цайлган хөөрүү зангүй. Залуу хүн гэхэд төлөв төвшин. Үе, үеийн уурхайчдын залгамж халаа Тэмүгэ тэргүүтнүүд та бидний гэрэлт ирээдүй болохоор, тэднээс үг харамлах утгагүй санагдана. Гэвч сансарт нисгэх магтаал залуу хүнд өгч болохгүй, бордоо болохыг сэтгэн боддог хэн ч ойлгох буй за. Үүнийг үл умартан өгүүлэх минь. Эрдэнэт үйлдвэрийн уулын ажлын ирээдүйг хэрхэн харж байна вэ гэсэн асуултад: “Сүүлийн нэг жил гаруй хугацаанд уулын ажлын төлөвлөлтийн шинэ программ дээр ажиллаж байна. Манай уурхай өнөөгийн ашиглалтын түвшнээ дээшлүүлэх зайлшгүй шаардлагатай. Тэгэхээр бид тоног төхөөрөмжийн шинэчлэлийг сайн судлах хэрэгтэй. Ялангуяа залуучууд. Ижил төстэй уурхайнуудын туршлагаас суралцах ёстой. Инженер техникийн ажилчид энэ уурхайнхаа үйл ажиллагааг шинэ түвшинд хүргэх зорилттой ажиллах нэн чухал байна. Тэгэхээр сайн төлөвлөн ашиглалтаа сайжруулж, нарийвчилсан судалгаа хийх хэрэгтэй. Одоогийн уламжлалт төлөвлөлтөөр явмааргүй байна. Шинэ технологи нэвтрүүлэн, төлөвлөлтийн шинэ гарц нээж гадаадын  өндөр мэдлэгтэй мэргэжилтнүүдийн туршлагаас суралцмаар байна. Учир нь бид алдаа, дутагдлаа хүлээн зөвшөөрөх ёстой. Манай үйлдвэр 40 гаруй жил нэг технологиор сайн ажилласан ч энэ систем маань хоцрогдоод эхэлж байна. Наад захын жишээ гэхэд манай үйлдвэр карьераас хүдрээ шууд дундажлаж өгдөг. Бусад уурхай карьераас гаргасан хүдрээсээ дундажлаж өгөх жишээтэй. Өөрөөр хэлбэл дундын овоолготой ажилладаг. Тэгэхээр эрсдэлээ тооцож экскаваторын бүтээмжийг сайжруулахын тулд дундын овоолготой болох, төлөвлөлтөө шинэ арга барилаар хийх шаардлагатай байна” гэв. Залуу хүний цог заль хүсэл зорилго цаанаа л нэг өөр. Бодож тунгаах, сэтгэж ярих нь гаргууд. Хадуурагчид шиг амандаа орсныг чалчихгүй. Хаширлагчид шиг гишгэсэн мөрөө харж бөвтнөхгүй. Хийж бүтээх ирмүүн хүсэлтэй, хэлж ярих нь эрс шулуун. Ийм л залуусын нэг Тэмүгэ. Уншигч та уул үзээгүй хормой шууж, ус үзээгүй байж гутал тайлах хэн нэгнийг магтлаа гэж бодуузай. Тийм биш. Залуу үе түрэн гарч ирж хөгжил дэвшлийг авчирдаг. Алдаанаасаа суралцаж, ажиллаж хөдөлмөрлөх залуу нас сайхан. Тэр уулын автоматжуулалтын  “Питрам” системийг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэн жигд ажиллахад өөрийн хувь нэмрээ оруулсан аж. Албаны дарга, хамт олонтойгоо ярилцаад  “Питрам” системийг ашиглан хүдэр авалт, хүдэр өгөлтийн агуулгын хэлбэлзлийг багасгаснаар хүдрийн урсгалын хяналт эрс сайжирч ажлын бүтээмж дээшилжээ. Тэр экскаваторын туслахаас газрын дарга хүртлээ ажилласан ааваасаа илүү ихийг хийх зорилт тавин ажиллаж байна. Аавынхаа нэр төрийг өндөрт өргөн явахыг хичээж, хийгээгүйг нь гүйцээх бодол тээж явна. Залгамж чанарыг өвлөсөн залуу уурхайчны үйлс өөдрөг байг ээ.

 

“Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ 2020 оны хөрөнгө оруулалтын төлөвлөгөөндөө Онцгой байдлын газрын Гэрээт аврах, гал унтраах 58-р ангид шаардлагатай хоёр автомашинаар парк шинэчлэлт хийхээр тусгасан. Аврах, гал унтраах иж бүрэн тоноглол бүхий, ОХУ-д үйлдвэрлэсэн, Газель загварын автомашиныг Эрдэнэт үйлдвэр тус ангийн бие бүрэлдэхүүнд өнөөдөр хүлээлгэн өглөө. 360 гаруй сая төгрөгийн үнэ бүхий энэхүү шинэ техник нь гурван давхар барилга дээр хүрч ажиллах давхар шаттай, 300 литр ус, 50 литр хөөс агуулах багтаамжтайгаас гадна уул уурхайн аврах ажиллагааны иж бүрэн багаж хэрэгслээр бүрэн тоноглогдсон давуу талтай. Мөн анхан шатны гал, гамшгийн эх үүсвэр дээр шуурхай очиж, аврах ажиллагааны олон үйлдэл зэрэг гүйцэтгэх боломж  бүрдүүлснээрээ онцлог юм.                         

Энэ өдөр Эрдэнэт үйлдвэрийн Гэрээт аврах, гал унтраах 58-р анги тусгай  зориулалтын шинэ машинаа ашиглан найман хүний бүрэлдэхүүнтэй аврах ажиллагааны үзүүлэх тоглолт, сургуулилт хийв. Тус ангийн бие бүрэлдэхүүн Эрдэнэт үйлдвэрийг галын аюул, гамшгаас урьдчилан сэргийлэх, гарсан гал түймрийг түргэн шуурхай унтраах, аврах үндсэн чиг үүрэг хүлээн ажилладаг. Ийнхүү, тусгай зориулалтын машинтай болсноор техникийн хүчин чадал, алба хаагчдын ажиллах орчин сайжирч, Эрдэнэт үйлдвэрийн галын болон гамшгийн аюулгүй байдлыг хангах нөхцөл дээшилж байна.            

М.ОДГЭРЭЛ

Фото: Б.БАТТӨГС

 

Мэдүүштэй...

1. Өнөөдөр жилийн 168 дахь өдөр. Он дуусахад 197 хоног үлдлээ.

2. Эрдэнэт хотод агаарын хэм өдөртөө +24 градус, шөнөдөө +10 градус дулаан, үүлшинэ, салхины хурд 1-6 м/сек байна.

3. Аргын тооллын 6 дугаар сарын 17. Буд гараг. Билгийн тооллын давхарласан 26. Цагаагчин туулай өдөр. Өдрийн наран 4 цаг 52 минутад мандан, 20 цаг 54 минутад жаргана. Тухайн өдөр хонь, гахай жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн ба могой, морь жилтнээ сөрөг муу нөлөөтэй тул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй. Эл өдөр элдэв үйлд хянуур хандах хэрэгтэй ба ан гөрөө хийх, мал адгуус муулах, гарагийг тахих, мал аж ахуйн үйл удирдлагын суудалд суух, огторгуйн үүдийг боох, их хүмүүнтэй уулзахад сайн. Газар хагалах, ус булгийн эх малтах, улаа гаргах, хэншүү хярвас гаргах, балгадын суурь тавих, нохой худалдан авахад муу. Өдрийн сайн цаг нь хулгана (23:40-01:40), бар (03:40-05:40),туулай (05:40-07:40), морь (11:40-13:40), хонь (13:40-15:40), тахиа (17:40-19:40) болой. Хол замд явах хүмүүс зүүн хойш мөрөө гаргавал зохистой.Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад жаргал үргэлжид ирнэ.  

4.Монгол банкны энэ өдрийн нэрлэсэн ханшаар АНУ-ын доллар 2817, евро 3170, БНХАУ-ын юань 397, ОХУ-ын рубль 40, Японы иен 26, БНСУ-ын вон 2.3 төгрөгтэй тэнцэж байна. (Эх сурвалж: www.gogo.mn)

5.Дэлхийн зах зээл дээр нэг тонн зэс 5759 ам.долларын ханштай байна. (Эх сурвалж: www.lme.com)

 

 

Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэнд энэ сард...

1989 оны 06 дугаар сар

  • ЗХУ-ын техник, эдийн засгийн тусламжтайгаар барьж байгуулсан Мод боловсруулах комбинатыг байнгын ашиглалтад хүлээн авах ёслолын арга хэмжээ болов.

1991 оны 06 дугаар сар

  • Будапештад ЭЗХТЗ-ийг татан буулгах тухай протоколд гарын үсэг зуржээ.
 

Эрдэнэт үйлдвэрийн Тээвэр ложистикийн төвийн ган замчид Улаанбаатар төмөр зам ХНН-ийн хөдлөх бүрэлдэхүүнийг авч ашигладаг, тэдний зам дээр ажилладаг учир жилд нэг удаа мэргэжлийн шалгалт өгч төмөр зам дээр ажиллах эрхийн зөвшөөрөл авдаг. Энэхүү шалгалт өнгөрсөн мягмар гарагт болж, төмөр замын мэргэжлийн диспетчер, галт тэрэгний машинист, туслах машинист, найруулагч, ачаа вагон хүлээлцэгч зэрэг 60 гаруй ажилтан галт тэрэгний хөдөлгөөний аюулгүй байдал, техник ашиглалтын дүрэм, сэлгээний ажлын журам, дохиоллын заавар зэрэг сэдвээр мэдлэг чадвараа шалгуулж, 100 хувийн амжилт үзүүллээ. Уг шалгалтыг Улаанбаатар төмөр зам ХНН-ийн Хөдөлгөөний аюулгүй байдал, ачаа тээвэр, вагон хариуцсан Улсын байцаагч нар ирж авснаар манай ган замчид бүтэн жилийн турш “Эрдэнэт” өртөө рүү орж ажиллах, төмөр замын хөдлөх бүрэлдэхүүн авч ашиглах эрхээ сунгалаа.

Дашрамд мэдээлэхэд сэлгээний илчит тэрэгний үйлчилгээний үнэлгээ нэмэгдсэн байна. Сүүлийн жилүүдэд энэ үйлчилгээний үнэлгээнд тодотгол хийгдээгүй бөгөөд Эдийн засгийн хэлтэс шинэ тариф баталжээ. Эрдэнэт үйлдвэрт бараа бүтээгдэхүүн нийлүүлэхээр тендерт шалгарсан компани тухайн бараагаа Тээвэр ложистикийн төвийн агуулахын хаалганд хүргэж өгөх нөхцөлтэй гэрээ байгуулдаг. “Эрдэнэт” өртөөнөөс “Комбинат” өртөөнд авчрах сэлгээний ажлын үнэлгээ 40 мянган төгрөг байсан бол 12 дахин нэмэгдэж 400 гаруй мянган төгрөг болсон байна.

М.Од

Фото: Б.Баттөгс

 

Ш.Отгонбилэгийн нэрэмжит “Эрдэнэт цогцолбор” дээд сургуулийн төгсөгчид бакалавр, магистрын мэргэжлийн  дипломоо өнөөдөр гардлаа. Тус сургуулийг энэ жил бакалавр зэрэгтэй 39, магистр зэрэгтэй 15 оюутан төгсөв. Мөн Ашигт малтмал  баяжуулалтын технологийн ангийн оюутан Эрдэнэцогтын Мядагмаа 3,21 голч оноотой “Онцлох диплом”-той төгсөж, Эрдэнэт үйлдвэрт урилгаар ажиллах батламж гардах болзол хангажээ. Тэр “Эрдэнэтийн-Овоо ордыг түшиглэн жилд 36 сая тонн зэс, молбидены хүдэр баяжуулах нь” сэдвээр дипломын ажлаа хамгаалсан аж. “Эрдэнэт цогцолбор” сургуулийг 2013 оноос хойш нийт 34 оюутан онц дүнтэй төгсөж урилгаар  Эрдэнэт үйлдвэрт ажилд орсон байна. Төгсөлтийн талаар сургуулийн захирал Д.Зоригтхүүгээс тодруулахад: “Манай сургуулийн 21 дэх төгсөлт болж байна. Энэ жил сургуулийн 45 жилийн ой тохиож байгаа. Дэлхий нийтэд тархсан “Ковид-19” вирусын нөхцөл байдалтай холбоотойгоор хаврын улирлын бүх хичээл цахимаар явагдлаа. Гэнэтийн үйлдэл байсан учраас компьютер, микрофон, чихэвч, видео бичлэг хийх студи хэрэгтэй болсон. Энэ сорилтыг багш, оюутан сурагчид амжилттай давж, цахим орчинд шилжиж чадлаа. Нэг онцлог нь сургалтын байгууллагын чанарын менежментийн тогтолцоонд шилжих ажил эхэлсэн. Багш нартаа танилцуулах “Модуль-1”  сургалтыг цахим орчинд явууллаа. Манай сургууль Чанарын менежментийн тогтолцоо  ISO-21001 боловсролын стандартыг үйл ажиллагаандаа хэрэгжүүлэхээр ажиллаж байна. “Онцлох диплом”-той төгссөн оюутанд Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллах батламжийг  Ерөнхий захирал энэ сарын 18-нд гардуулна” гэв.  

Т.Батчулуун

Фото: Б.Баттөгс

Ган бөөрөнцгийн цех нүүрс хийжүүлэх зуухнаас татгалзаж индукцийн технологи нэвтрүүлснээр хэл ам дагуулсан олон асуудал нэг мөр шийдэгдэж бүтээгдэхүүний чанарт ахиц гарсан. Гэсэн хэдий ч оны эхэнд эрчтэй эхэлсэн ган бөөрөнцгийн шинэ урсгал сар шинийн баярын өмнөхөн тасарч, үйлдвэрлэл дөрвөн сар зогссоны эцэст саяхнаас ажиллаж эхэлжээ. Чухам ямар учир шалтгааны улмаас үйлдвэрлэл саатсан хийгээд цаашдын найдвартай ажиллагааны талаар тус цехийн дарга А.Отгончулуунаас тодруулсан юм.

-Юуны өмнө ган бөөрөнцгийн үйлдвэрлэл зогсох болсон шалтгаан нөхцөлийг тайлбарлана уу?     

-Ган бөөрөнцөг цувих шугамын бул болон түргэн элэгддэг сэлбэг хэрэгсэл, тоног төхөөрөмжийн ханган нийлүүлэлт саатсаны улмаас үйлдвэрлэл хэсэг хугацаанд зогссон. Гол учир нь коронавирусын халдварын нөхцөл байдлаас шалтгаалаад Хятадын уул уурхай, машин үйлдвэрлэлийн томоохон үйлдвэрүүд үйл ажиллагаагаа зогсоосонтой холбоотой сэлбэг хэрэгсэл, тоног төхөөрөмжийн нийлүүлэлт хойшилсон. Үүнээс болоод манай үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөө хоцорч явна. Өчигдөр бид 11 хос бул, 15 индукцийн зуух, 20-иод төрлийн холхивч хүлээн авлаа. Энэ бол “амь тариа” төдий. Оны өмнө ирэх ёстой байсан ханган нийлүүлэлтийг таван сарын дараа авлаа. Цехийн хувьд алдсан төлөвлөгөөг нөхөх маш хариуцлагатай үүрэг хүлээн ажиллаж байгаа. Одоогийн байдлаар нэгдүгээр шугамаар 100-гийн голчтой шаар цувьж, үйлдвэрлэл хэвийн үргэлжилж байна.  

-Үйлдвэрлэлийн гарц хэр хэмжээнд байна?     

-Бид хоногт 95 тонн 100-гийн шаар үйлдвэрлэх төлөвлөгөөтэй. Гэсэн хэдий ч урд шөнийн байдлаар 115 тонныг үйлдвэрлэлээ. Шаарны чанар, хэлбэр дүрс сайн байна. Өнөөдөр, Чанарын хяналтын хэлтэст шаарны дээж өгөхөд Эрдэнэт үйлдвэрт мөрдөгдөж байгаа стандартыг бүрэн хангасан гэсэн урьдчилсан дүгнэлт гарсан. Ер нь Баяжуулах үйлдвэрт ган бөөрөнцөг гурван сар тогтвортой нийлүүлсний дараа  шаар маань өөрийн чанараа бодитоор харуулна. Он гарсаар бид 40-ийн шаар 150 тонн, 80-ын шаар 1400 тонн, 100-гийн шаар 91 тонныг үйлдвэрлээд байна. Энэ бол манай хүчин чадлын хувьд бага тоо. Биднээс хамаарахгүй, давагдашгүй нөхцөл  байдлаас шалтгаалсан үзүүлэлт юм. 

-Ган бөөрөнцгийн шинэ технологийн үйлдвэрлэл хоёр сар үргэлжлээд зогссон. Энэ хугацаанд шаарны чанар танигдаагүй гэж үү?    

-Ган бөөрөнцгийн чанарыг бодит баримтад тулгуурлан ярих ёстой. Одоо арай эрт байна. Гурван сарын хугацаанд 6000-7000 тонн шаар үйлдвэрлэж хэрэглээнд оруулсны дараа чанар танигддаг онцлогтой. Өөрөөр хэлбэл Баяжуулах үйлдвэрийн тээрмүүд дээр нийлүүлэгдэж байсан импортын шаарнууд элэгдэж дуусаад, шаар дүүргэлтийн 70 хувийг эзэлсэн тохиолдолд манай шаарны чанар болжээ, гэж итгэлтэй хэлэх хэмжээнд хүрнэ. Ер нь бол манай хэрэглэгч Баяжуулах үйлдвэрийн Нунтаглан баяжуулах хэсгийн ажилчид шаарны тухайд ам сайтай байгаа. Элэгдэл маш жигд байна гэсэн.

-Үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөө хэдэн хувиар хоцорч яваа вэ?

-Үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөг эргэж харах, зөвшилцөх шаардлагатай. Өөрөөр хэлбэл үйлдвэрлэл зогсож байх хугацаанд багагүй хэмжээний ган бөөрөнцөг худалдаж авсан. Тэр тоо хэмжээнээс хамаарч манай үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөө  тодорхой болно. Бид оны эхэнд 23900 тонн ган бөөрөнцөг үйлдвэрлэх захиалга авсан. Өнөөдрийн байдлаар сэлбэг тасарснаас шалтгаалж хэчнээн тонн ган бөөрөнцөг гаднаас худалдан авсан, он дуустал Баяжуулах үйлдвэрт хэчнээн тонн шаар хэрэгтэй байгааг тооцож төлөвлөгөөг шинэчлэн гаргах болов уу.

-Индукцийн технологийн нэг давуу тал нь хос шугамтай. Жилийн төлөвлөгөөг оны сүүлд гүйцээх боломжгүй юу?

-Үйлдвэрлэл зогссон дөрвөн сарын орон зайг үлдсэн долоон сард нөхнө гэхэд хэтэрхий урт хугацаа өнгөрсөн байна. Манай үйлдвэрлэлийн гарц хоногт 100-гийн голчтой шаар 95-100 тонныг, 80-ын шаар 75-80 тонныг, 40-ийн шаар 15-18 тонныг үйлдвэрлэх хүчин чадалтай. Хос шугамаар 100-гийн шаар 40-тэй явах, 80-ын шаар 40-тэй явах, хоёр 80 явах боломжтойгоороо онцлог. Өөрөөр хэлбэл үйлдвэрлэлийн хэмжээг нэг дахин нэмэх боломжтой. Гэтэл энэ технологи маань Эрдэнэт үйлдвэрт төдийгүй Монгол улсад анх удаа нэвтэрч байгаа учраас сэлбэг хэрэгслийн ханган нийлүүлэлт цаг хугацаандаа хийгдэж чадахгүй л бол найдвартай ажиллагаа алдагдана. Өөр газраас орлуулах боломжгүй гэсэн үг.  

-Одоо ирсэн сэлбэгээр хэд хоног ажиллах вэ?

-Хоёр шугамаар үйлдвэрлэл зэрэг явагдвал 40 хоног ажиллана. Дараагийн сэлбэгийн тендер зарлагдсан байгаа. Нийтдээ 60-аад хос бул ирэх ёстой. Хугацаандаа нийлүүлэгдвэл он дуустал зогсохгүй ажиллах боломжтой. Бид өнгөрсөн хугацаанд индукцийн шугамын тоног төхөөрөмжүүдийн хамгийн эмзэг “эрхтэн” нь аль вэ, хурдан эвдэрч шатах гээд байдаг сэлбэг хэрэгсэл нь юу вэ гэдгийг судалж, үйлдвэрлэгч талтай хамтарч ажилласан. Дэвшилтэт ямар ч техник, технологид эвдрэл гарахыг үгүйсгэхгүй. Эвдрэл гарснаараа тэр технологи оновчтой биш, муу гэсэн үг биш. Үйлдвэрлэл дээр ажилладаг хүмүүс бол ойлгоно. 

-Бэлдэц шаардлага хангаж байна уу?

-Харилцан адилгүй байна. Индукцийн аргаар бэлдэц халааж цувих технологи аргачлал нь мм-ийг 10 хуваах нарийвчлал бүхий тохируулгатай. Тийм болохоор гарч байгаа бүтээгдэхүүний чанар чансаа, хэлбэр дүрс сайн байдаг. Манай бэлдцийн диаметр гэхэд харилцан адилгүй байна. 100-гийн голчтой бэлдэц гэхэд толгой хэсэгтээ 100 мм, дунд хэсэгтээ 104 мм, төгсгөл хэсэгтээ 102 мм байх жишээтэй. Иймэрхүү байдлаас шалтгаалан бэлдцийн хорогдол гарах дүр зураг ажиглагдаж байна. Ажилчдаас маш их ур чадвар, мэдрэмж шаардаж байгаа. Манай ажилчдын 80 гаруй хувь нь 40-өөс доош насны залуус хэдий ч туршлагажиж байна. Бэлдцэд тавих стандартыг Чанарын хяналтын хэлтэстэй хамтран шинэчилсэн.

-Нэгэнт нийлүүлэгдсэн бэлдцээ хэрхэн яаж ашиглаж байна?  

-Худалдан авах ажиллагааны хэлтсээр дамжуулан Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэрт санал уламжилсны дагуу хоёр талаас ажлын хэсэг ирсэн. Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэрээс бэлдэц хөрөөддөг машин өгсөн. Хөрөөгөө бид худалдан авч байна. Нийт 8428 ширхэг 80-ын бэлдэц буюу 1668 тонн бэлдэц хөрөөдөж бэлтгэлээ. Өөрөөр хэлбэл нэмэлт зардал гарч байна л гэсэн үг.

-Үйлдвэрлэл дөрвөн сар зогсох хугацаанд та бүхэн ямар ажил амжуулав?

-Шинэ технологи, тоног төхөөрөмжүүд дээр үүсэж байсан хүндрэлүүдийг арилгахад ажилчид маань санаачилгатай ажиллалаа. Багцалж хэлбэл ажил хөнгөвчлөх, хөдөлмөрийн аюулгүй байдлыг хангах, бүтээгдэхүүний чанар сайжруулах, дуу чимээ намсгах, эрсдэлийг тэглэх чиглэлээр шинэ дэвшилтэт санаанууд хэрэгжүүлэн 14 төрлийн ажил хийж гүйцэтгэлээ. Маш оновчтой, сайн ажлуудыг амжилттай гүйцэтгэсэн хамт олноороо бахархаж байна. Бүх ажлыг зураг, тайлбартай нь Техникийн хэлтэст хүргүүлсэн. Өнгөрсөн долоо хоногоос үйлдвэрлэл хоёр шугамаар зэрэг явагдаж байна. Хос шугам долоодугаар сарын нэгнээс ерөнхийдөө жигдэрнэ.

-Цаг зав гаргасан танд баярлалаа.

М.Одгэрэл

Фото: Б.Баттөгс

Цахилгааны цехийн 2020 оны техник шинэчлэлийн хүрээнд  “ЦРП-7 Эргэлтийн насосны станц” дэд станцын 35кВ-ын зарим цахилгаан тоноглолыг  инженер, техникийн ажиллагчдынхаа хүчээр солих ажил хийгдэж байна. Тухайлбал, хуучин гар удирдлага бүхий ЛР-35кВ хуурай салгуурыг  ОХУ-ын “ЗЭТО” компанийн РГП -35кВ-ын автомат удирдлагатай хуурай салгуураар, ОД-35кВ болон богино холбогч  КЗ-35кВ-ийг  “Энерго Маш” компанийн ВГТ-35 кВ-ын  элегазан таслуураар сольж тэдгээрийн  угсралт, суурилуулалт, тохируулга, хэмжилт, туршилтын ажлыг хийх аж.  40 жил ажиллаж ашиглалтын хугацаа дууссан энэхүү тоноглолыг  орчин үеийн  тоноглолоор шинэчилснээр дэд станцын эрчим хүчний найдвартай ажиллагаа сайжирч аюулгүй байдал бүрэн  хангагдах юм.

Т.Батчулуун

Фото: Б.Баттөгс

Мэдүүштэй...

1. Өнөөдөр жилийн 167 дахь өдөр. Он дуусахад 198 хоног үлдлээ.

2. Эрдэнэт хотод агаарын хэм өдөртөө +26 градус, шөнөдөө +16 градус дулаан, аянга цахилгаантай бага зэргийн аадар бороотой, салхины хурд 4-6 м/сек байна.

3. Аргын тооллын 6 дугаар сарын 16. Ангараг гараг. Билгийн тооллын 26. Цагаан бар өдөр. Өдрийн наран 4 цаг 52 минутад мандан, 20 цаг 53 минутад жаргана. Тухайн өдөр морь, нохой жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн ба бич, тахиа жилтнээ сөрөг муу нөлөөтэй тул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй. Эл өдөр буян номын үйлийг эхлэх, дээдсээс халамж хүсэх, лам хувраг болох, багш шавьд барилдах номын авшиг авах шинэ гэр ба байр авах, сан тавиулах, угаал үйлдэх, амилуулах, өглөгийн түллэг хийх, хишиг дуудуулах, хот балгадын үйл, сэтгэлд сэвтэй газар очих, хүүхэд хөлд оруулахад муу. Өдрийн сайн цаг нь хулгана (23:40-01:40), үхэр (01:40-03:40),луу (07:40-09:40), могой (09:40-11:40), хонь (13:40-15:40), нохой (19:40-21:40) болой. Хол замд явах хүн баруун урагш мөрөө гаргавал зохистой.Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад жаргал үргэлжид ирнэ.  

4. Монгол банкны энэ өдрийн нэрлэсэн ханшаар АНУ-ын доллар 2813, евро 3186, БНХАУ-ын юань 397, ОХУ-ын рубль 40, Японы иен 26, БНСУ-ын вон 2.3 төгрөгтэй тэнцэж байна. (Эх сурвалж: www.gogo.mn)

5. Дэлхийн зах зээл дээр нэг тонн зэс 5646 ам.долларын ханштай байна. (Эх сурвалж: www.lme.com)

 

Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэнд энэ сард...

1987 оны 06 дугаар сар

  • Эрдэнэт хотод ЗХУ-ын соёлын өдрүүд болов.
  • БНХАУ-ын Бүх Хятадын Ардын Төлөөлөгчдийн хурлын Байнгын хорооны орлогч дарга Пэн Чүн Эрдэнэт хотод зочлов.

1988 оны 06 дугаар сар   

  • Эрдэнэт хоттой шууд харилцаатай Алмалык хотын намын хорооны 1-р нарийн бичгийн дарга А.Авдувасиков тэргүүтэй төлөөлөгчид зочлов.
  • Хамтарсан Эрдэнэт үйлдвэр, Монголросцветмет нэгдлийн үйл ажиллагааны эдийн засгийн шинэ нөхцөлийн тухай протоколд гарын үсэг зурав.

Жил бүрийн зургаадугаар сарын 20-нд Онцгой байдлын албаны баярын өдөр тохиодог. 16 дахь жилийн тэмдэглэлт энэхүү өдрийг тохиолдуулан Эрдэнэт үйлдвэрийн Онцгой байдлын Гэрээт гал түймэр унтраах, аврах 58-р ангийн захирагч А.Отгонбаяртай уулзаж, хэрэгжүүлж буй ажлынх нь талаар ярилцлаа. 

-Та хэзээнээс Эрдэнэт үйлдвэртэй ажил амьдралаа холбосон бэ? Эндээс хоёулаа ярилцлагаа эхлэх үү?         

-1972 онд миний аав Ч.Аюуш Эрдэнэт хотод илгээлтээр ирж Геологи хайгуулын ангид жолоочоор ажилласан түүхтэй. Ээж маань тус ангид үйлчлэгчээр ажилд орж хөдөлмөрийн гараагаа эхэлсэн байдаг. Онцгой байдлын Гэрээт гал түймэр унтраах 58-р анги Эрдэнэт үйлдвэртэй нас чацуу. 1978 оны 12-р сарын 12-нд байгуулагдсан түүхтэй. Тус ангийн анхны тулганы чулууг тавилцан, даргаар нь аймгийн арслан О.Жадамбаа агсан 15 жил ажилласан байдаг. Удаах хүн нь тус ангийг 19 жил удирдсан Ж.Мөнхбат гэж хурандаа бий. 58-р ангийн үүсэл хөгжил, байгууллагын соёл эдгээр хүмүүстэй салшгүй холбоотой. Мөн үе, үеийн ангийн захирагчаар ажилласан хурандаа Б.Алтангэрэл, дэд хурандаа Г.Эрдэнэчулуун, хошууч Н.Баясгалан нарыг нэрлэхэд таатай байна. Энэ эрхэм хүмүүсийн залгамж халаа болон ангиа удирдаж яваадаа би баяртай байдаг. Миний бие Эрдэнэт үйлдвэрийн Онцгой байдлын алба, Аврах, гал унтраах 58-р ангид 23 дахь жилдээ ажиллаж байна. Анх аврагч, гал сөнөөгчөөр ажилд орсон. Дараа нь аж ахуйн нярав, гамшгаас хамгаалах Улсын хяналтын байцаагч, ангийн захирагчаар ажиллаж байна. Хуучин, Гал түймэртэй тэмцэх алба, Иргэний хамгаалалтын болон Улсын нөөцийн газар нэртэй байгууллагууд байсан.  Эдгээр байгууллага нэгдэн 2004 оны зургаадугаар сарын 20-нд Монгол Улсын Онцгой байдлын алба үүсэн байгуулагдсан түүхтэй. Тэгэхээр Улсын Онцгой байдлын Ерөнхий газар алба хаагчдын эрүүл ахуй, хөдөлмөрийн аюулгүй байдлыг хангах, тогтвортой ажиллах орчин нөхцөлийг бүрдүүлэх, гамшгаас хамгаалах үйл ажиллагаанд дэвшилтэт технологи, инноваци  нэвтрүүлэх зорилт тавин ажиллаж байна.  Энэ зорилтын хүрээнд Орхон аймгийн Онцгой байдлын газар болон Гал унтраах анги үйл ажиллагаагаа явуулдаг.

-Дэвшүүлсэн зорилтын хүрээнд ямар ажлууд хийгээд байна вэ?

-2020 он гарснаас хойш манай анги нэлээдгүй ажил хийлээ. Парк шинэчлэлийн хүрээнд аврах үйл ажиллагааны зориулалттай Газель маркийн иж бүрэн тоноглолтой автомашин Эрдэнэт үйлдвэрээс хүлээн авсан. Өнгөрсөн онд Урал маркийн шинэ автомашинаар парк шинэчлэл хийж хүчин чадлаа нэмэгдүүлсэн. 2019 онд дэслэгч Б.Амарбаяр ахлагчтай нэгдүгээр салаа Монгол Улсын “Тэргүүний салаа”-гаар тодорсон. Энд 300 гаруй салааны бие бүрэлдэхүүн оролцсон байгаа. Алба хаагчдын нийгмийн баталгаа, ажиллах орчныг бүрдүүлэх ажлын хүрээнд тус ангид 23 жил ажилласан ахлах ахлагч М.Ганзоригт хамт олны маань санаачилгаар тусламж дэмжлэг үзүүлж байна. Энэ нь 8х8 харьцаатай, 4х5-ын гонхтой палкан байшинд нь иж бүрэн засвар хийж эзэнд нь хүлээлгэн өгөхөд бэлэн болоод байна. Мөн аймгийн удирдлагуудад хүсэлт гаргаж ахлах ахлагч Г.Магнайбаярт таван ханатай гэр олгуулж, хашааны газрыг нь шийдэж өглөө. Энэ ажлын хүрээнд 12 айлын хашаанд хүнс, хүнсний ногоо тарих ажлыг тухайн багийн алба хаагчидтай хамтран зохион байгуулж хэвшээд байна. Гал унтраах ангийн алба хаагчдад зориулсан саун ашиглалтад хүлээн авч, шинээр теннисийн өрөө тохижууллаа. Мэдээлэл зүйн дөрвөн компьютер бүхий өрөө тохижуулж, алба хаагчдынхаа мэдлэг чадварыг дээшлүүлэх зориулалттай номын сантай боллоо. Салаан даргын өрөөнд засвар хийлээ. Эдгээр ажлуудыг Гал унтраах ангийн алба хаагчид өөрсдийн дотоод нөөц боломжоо ашиглаж хийсэн нь онцлог юм.

-Дэлхий нийтийг хамарсан цар тахлын үед Эрдэнэт үйлдвэрийн бүтцийн нэгжүүд өндөржүүлсэн бэлэн байдалд ажиллаж байна. Энэ талаар..?

-Коронавирусын халдварын тархалттай холбоотойгоор Аврах, гал унтраах 58-р анги үйлдвэрийн хэмжээнд 24 цагийн шуурхай штаб байгуулан ажиллаж, мэдээ, мэдээллийг холбогдох газруудад өгөх, урьдчилан сэргийлэх халдваргүйтгэл ариутгал хийж, бүтцийн нэгжийн ажиллагчдад сургалт явуулж байна. Мөн “Эрдэнэт” сувиллын цогцолбор, Гэрээт цагдаагийн тасаг, Дотоодын цэргийн 816-р салбарын алба хаагчидтай хамтран үйлдвэрийн дүүрэгт нэвтэрч буй бүх ажилчид, иргэдийн халууныг хэмжих, тусгаарлалтад байгаа иргэдийн аюулгүй байдлыг хангах, Улсын болон аймгийн Онцгой комиссоос гаргасан тогтоол шийдвэрийн хэрэгжилтийг хангуулахад анхаарал тавин ажиллаж байна.    

-Гамшгаас хамгаалах үйл ажиллагаанд дэвшилтэт технологи, инноваци нэвтрүүлэхэд зориулсан ажил хийгдэж байгаа юу?

-Хийгдэж байна. Манай ангийн аврах, гал сөнөөгч А.Баттулга Онцгой байдлын албаны нийт албан хаагчдад зориулсан аппликейшн зохиох санаачилга гаргасан. Тус албаны бие бүрэлдэхүүн холбогдох хууль, дүрэм, гал сөнөөгчдийн дагаж мөрдөх үүрэг, хариуцлагыг зайлшгүй мэдэх шаардлагатай байдаг. Тиймээс би энэ санаачилгыг дэмжсэн. Анх энэ аппликейшныг сургалтад ашиглах зориулалттай байсан юм. Түүний гаргасан  санаачилгыг арай өөр түвшинд хүргэж ашиглах саналд хүрсэн. Ингэснээр Онцгой байдлын албан хаагчдад үйлчилж буй хууль, дүрэм, журам, заавар, амьсгалын бие даасан болон эмнэлгийн анхан шатны тусламжийг багтаасан “Nema gok 58” аппликейшныг мэргэжлийн хүмүүст хандан бүтээлээ. Үүнийг Онцгой байдлын албаны дурын албан хаагч татсанаар интернетгүй орчинд өөрийн мэдлэгээ дээшлүүлэх боломжтой. Энэ нь нэлээн үр ашигтай дэвшилтэт ажил болсон.

-Хоёулаа ярианыхаа сэдвийг жаахан өөрчилье. Та хэзээнээс спортоор хичээллэсэн бэ? Ямар цол зэрэгтэй билээ?

-1995 онд анх сагсан бөмбөгийн спортоор хичээллэсэн. 1999 онд спортын мастер цол хүртэж байлаа. Ажиллах хугацаандаа гал унтраах техникийн олон төрөлтийн спортоор хичээллэж, улсын аваргын рекордыг эвдэн спортын мастерын болзол хангасан. Мөн пауэрлифтингийн спортоор хичээллэснээр Энэтхэг улсад зохион байгуулсан гурван төрөлтийн тэмцээнээс алтан медаль хүртсэн. 2019 онд Азийн аварга шалгаруулах тэмцээнээс мөнгөн медаль, Япон улсад зохион байгуулсан дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд шагналт тавдугаар байр эзэлсэн зэрэг спортын амжилттай явна. 

-Алба хаагчдынхаа ажлын онцлогийг тодорхойлж хэлэхгүй юу?

-Манай нэг яруу найрагчийн бичсэн:

...Гамшиг хаасан энхийн харуул

Галын алба-эрсийн золбоо

Гал түймрийг сөрөн зогссон

Галын алба-бидний бахархал

Эрдэнэт уулынхаа заяаг түшихээр

Илгээлт өвөрлөн тушаалаар ирсэн

Эр борхон хөвгүүдийн намтартай

Эгэл даруухан аварга ангийнхан...гэсэн шат мөрүүдийг хэлэх дуртай.

-Сүүлчийн асуултыг танд үлдээе?

-Эрдэнэт үйлдвэрийн үе, үеийн удирдлагууд тус ангийн алба хаагчдын нийгмийн асуудалд анхаарч, манай ангийн үйл ажиллагаанд хэрэгцээтэй машин техник, багаж зэвсгээр цаг алдалгүй хангаж ирсэнд баярлаж явдаг. Мөн аймгийн Онцгой байдлын газрын  хурандаа Г.Ганбаатар даргатай бие бүрэлдэхүүн бидний ажлыг дэмжиж тусалдагт сэтгэл өег явдгаа энэ завшааныг ашиглан хэлэх байна.

-Баярлалаа.

Т.Батчулуун

Фото: Б.Баттөгс

Мэдээний төрөл

Календарь

« 7-р сар 2020 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Зургийн цомог