×

Анхааруулга

JUser: :_load: Unable to load user with ID: 927

     Эрдэнэт үйлдвэрийн Техникийн хэлтсийн дарга Д.Хишигсүрэн, ЗМЗ-ын дарга Б.Чинзориг, Үйлдвэр техникийн товчооны дарга Д.Мөнхсайхан, Технологич инженер Б.Одгийв, Д.Ариунболд нар 5-р сарын 19-29-нд БНХАУ-д томилолтоор ажиллалаа. Энэ талаар ЗМЗ-ын Үйлдвэр техникийн товчооны дарга Д.Мөнхсайханаас  тодрууллаа.



Зүүн гар талаас Д.Хишигсүрэн, Б.Одгийв, Д.Ариунболд, Д.Мөнхсайхан, Б.Чинзориг, Б.Батхуяг


     -Та бүхний томилолтын зорилго юу байв?
     -Бид Бээжин хотод “Metall+ Metallurgy China-2016” үзэсгэлэнд оролцож, Цутгуурын дэвшилтэт технологитой танилцах, манайхтай ижил төстэй зарим үйлдвэрт туршлага судлах зорилготой явсан юм.  Үзэсгэлэнгээс цутгуурын дэлхийн дэвшилтэт технологийн хандлагатай танилцлаа. Мөн үзэсгэлэнд оролцогч Хятадын зарим компанийн төлөөлөгчтэй уулзаж, сонирхсон зүйлээ лавлаж, зарим үйлдвэрийн үйл ажиллагаатай  танилцлаа.
     -Үзэсгэлэнгээс та бүхний анхаарлыг юу ихээр татав?
      -Бидний анхаарлыг их татсан нь вакуум хальсны хэвлэлтийн тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэдэг компани байлаа. Тэдэнтэй уулзахад биднийг үйлдвэрээ очиж үзэхийг урьсан.  Хятадын Шар тэнгисийн эрэгт оршдог Шандун  мужийн Чиндао хотод энэ үйлдвэртэй танилцсан. Вакуум хальсны хэвлэлтийн тоног төхөөрөмж манайд суурилагдаад хэдэн жил болсон ч  бид бүрэн гүйцэт ажиллуулж чадахгүй байгаа. Энэ үйлдвэртэй  танилцсанаар  бид  дээрх технологийг хэрхэн сайжруулж болохыг олж харлаа. Мөн үйлдвэрийн удирдлагуудтай манай тоног төхөөрөмжийг хэвийн ажиллагаанд оруулах боломжийн  талаар ярилцаж, цаашид хамтарч ажиллах санал тавьсан. Тэд ч бидний саналыг нааштай хүлээн авч, үйлдвэрлэлийн тухай нарийн мэдээллийг  албан  ёсоор өгөөч гэсэн  хүсэлт  тавьсан.  Энэ дагуу бид үйлдвэрлэлийн технологийн үйл ажиллагааны судалгаа явуулж, материал бэлтгэж  байна. Энэ үйлдвэр  дэргэдээ судалгааны төвтэй  юм. Манай  технологит  юу нэвтрүүлэх,  технологит хэрэглэдэг   элс, будгийн найрлага  ямар байх зэргийг судлан хамтарч ажиллах тохиролцоонд хүрсэн.  
     -Өөр ямар үйлдвэртэй танилцсан бэ?
      -Баяжуулах фабрикт хэрэглэдэг шахуургуудыг  үйлдвэрвэрлэж байсан үйлдвэрийнхэнтэй уулзаж, холбоо тогтоолоо. Энэ компанийн урилгаар Хэбэй мужийн Цанчжу хотын Hebei kunting Pump үйлдвэрт очиж, технологийг нь судаллаа. Энэ үйлдвэр манайхтай харьцуулбал цөөн нэр төрлийн бүтээгдэхүүнийг дагнан үйлдвэрлэдэг болохоор бүтээгдэхүүний чанар ихээхэн сайн  байсан.  
     -Энэ үйлдвэрээс манайд нэвтрүүлж болох ямар зүйл олж харав?
      -Сүүлийн үед цутгуурын үйлдвэрлэлд модон модель хэрэглэхээс  татгалзаж, хөөсөн моделийн технологи бүрэн хэмжээгээр нэвтэрсэн байна. Онолын хувьд  3D машинаар зорж бэлтгэх, Автоклав ашиглаж прессээр шахаж үйлдвэрлэх, 3D принтерээр хэвлэх гэсэн 3 аргаар хөөсөөр модель бэлтгэдэг юм. Үзэсгэлэнд 3D принтерээр хэвлэсэн модель олж харсангүй. Нөгөө 2 аргаар бэлтгэсэн модель байсан. Бид энэ талаар нилээд сайн судаллаа. Мөн   үйлдвэрээс манайд нэвтрүүлж болох жижиг гэлтгүй зүйл байна. Бид  цутгуурын үйлдвэрийг цаашид  хөгжүүлэхэд зай талбай маш чухал болохыг олж харлаа. Манай тоног төхөөрөмжүүд хавчигдмал орчинд байрладаг болохоор ажиллах боломж муутай нь дээрх үйлдвэр-тэй танилцсаны дараа анзаарагдаж байна. Бид зай талбайгаа өргөсгөж чадвал, дэвшилтэт технологийг бүрэн нэвтрүүлж, ашиглах бүрэн боломжтой болох нь харагдсан.  Энэ үйлдвэрийн цутгуурын хэвний технологийг судалж, тэдний давуу талыг олж харлаа. Хамгийн наад зах нь хэвний будаг гэж байдаг. Түүнийг манайх гадаадаас худалдаж авдаг бол, тэр үйлдвэр өөрсдөө  найруулж бэлтгэдэг юм байна. Энэ нь өөрийнхөө цутгамал, элсэндээ таарсан будгийг өөрсдөө гаргадаг болохоор бүтээгдэхүүний чанар өндөр түвшинд байна. Манайхаас  шатсан,  хагас шатсан элсний холимог гардаг бол тэндээс гарахгүй байна. Бүтээгдэхүүн цэвэр гарч  байна.  Бид энэ үйлдвэртэй цаашид хамтарч ажиллая, давуу талуудыг өөрсдийн технологит нэвтрүүлье гэдэг яриаг тэдний удирдлагуудтай хийсэн. Тэд ч зөвшөөрсөн.
      -Та бүхэн эдгээрээс үйлдвэрлэлд ямар зүйлийг эхний ээлжинд  нэвтрүүлэхээр  төлөвлөөд байна?
      -Бидний Хятадад хийсэн томилолтоос цутгуурын үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэхэд зайлшгүй нэвтрүүлэх зүйлүүд тодорхой байна. Хамгийн наад зах нь хөөсөн модель нэвтрүүлэх зайлшгүй шаардлага тулгарч байна. Модон модель өртөг зардал өндөр, байгаль орчинд сөрөг нөлөөтэй. Хөөсөн модель зардал багатай, технологит ашиглахад хялбар зэрэг давуу талтай юм. Бид томилолтоос ирсний дараа инженерүүдтэйгээ уулзаад, үүнийг нэвтрүүлье гэж шийдсэн. Ингэхдээ  өөрсдөд байгаа материалаа ашиглан туршилт хийхээр судалж байна. Мөн цутгамал гаргахад шаардлагатай металлын тэжээгүүрт экзотермический смесийг бүрэн утгаар нь  ашиглаж чадахгүй байгаа юм. Бид энэ  технологийн талаар нилээн сайн мэдээлэлтэй боллоо. Манайд  нэвтрүүлэх боломж байна. Үүнийг бид   туршиж   эхэлсэн. Мөн ижил төстэй үйлдвэрүүдтэй хамтарч ажиллахаар аман хэлэлцээр хийсэн. Үүнийг үйлдвэрийн удирдлагууд дэмжиж хамтарч ажиллах гэрээ байгуулах байх. Бид эдэнтэй зэрэгцэж явахын тулд дэвшилтэт технологийг нэвтрүүлэх зайлшгүй шаардлагатай.
     -Ярилцлагын төгсгөлд юу хэлэх вэ?
     -Бээжинд зохиогдсон үзэсгэлэнг үзэх, үйлдвэрүүдтэй харилцаа холбоо тогтооход  чин сэтгэлээсээ тусалсан Эрдэнэт үйлдвэрийн Бээжингийн төлөөлөгчийн  газрын  Б.Батхуяг  даргатай хамт олонд баярласнаа  илэрхийлье.


Нүүрийг бэлтгэсэн Я.ЭНХТУЯА

     Эрдэнэт үйлдвэрийн Баяжуулах фабрикийн дарга Д.Эрдэнэцогттой уулзаж цаг үеийн ажлын талаар ярилцлаа.


      -Оны эхний 5 сарын үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөний биелэлтийн талаар ярина уу?
     - Хаврын улиралд цас мөсний ус хайлж үйлдвэрлэлийн технологийн эргэлтийн усанд өөрчлөлт орж технологт хүндрэл гардаг ч бид 5-р сарын үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөг бүх үзүүлэлтээр давуулан биелүүллээ. Оны эхнээс манай үйлдвэрийн металл авалтын төлөвлөгөөний биелэлт тогтмол өссөн. Өөрөөр хэлбэл сар бүр бага багаар таваарын бүтээгдэхүүний хэмжээ нэмэгдэж  байна гэсэн үг. Энэ нь компанийн хэмжээнд хямралын эсрэг авч байгаа ажлын үр дүн. Оны эхний 5 сарын байдлаар Баяжуулах фабрикийн хамт олон 138 мянган тонн хүдэр төлөвлөгөөнөөс илүү боловсруулж, 2880 тн зэсийн баяжмал дахь зэс, 298 тн молибденийн  баяжмал дахь молибден төлөвлөгөөнөөс илүү үйлдвэрлэлээ.
    -Үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаанд сөрөг нөлөөтэй хүндрэлтэй асуудал байна уу?
   - Хятадын нутаг дэвсгэрт химийн хортой бодисын хорио цээр тогтоосонтой холбогдуулан  химийн урвалжийн асуудал яригдаж байна. Энэ асуудлыг манай холбогдох хэлтэс, албад нийлүүлэгчтэй хамтран шийдэж байгаа. Үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаанд шууд нөлөөлөхүйц өөр хүндрэлтэй асуудал алга.
   -Танай цехэд ямар дорвитой ажил хийж байна вэ?
  -Бид улирал бүр ажлын төлөвлөгөө гарган хариуцсан захирлаараа батлуулж ажилладаг. Тухайн улиралд тохирсон бэлтгэл ажил хийдэг. Баяжуулах фабрикийн  Хаягдлын аж ахуйд хийх томоохон ажлын 80 хувийг гүйцэтгээд байна. Үлдсэн 20 хувийн ажлыг энэ 6-р сард хийж дуусна. Энэ нь хаягдал тээвэрлэх 1200 мм-ийн диаметртэй гурван шугам юм. Үүний 2-р шугамын засварын ажил хийгдэж байна. Элэгдсэнийг нь солих, сэргээн засварлах ажил 60 хувьтай байгаа.
  -Дэлхийн зах зээл дээр зэсийн үнэ буурсан. Үүнтэй уялдуулан ямар ажил зохион байгуулж байна вэ?
  -Бид дэлхийн зах зээл дээр нэг тонн зэсийн үнэ 4500 ам.доллар байх үеийн төлөвлөгөөтэй ажиллаж байна. Энэ ажлын хүрээнд өөрийн өртгийг тодорхой хэмжээгээр бууруулж чадсан. Цаашид зэсийн ханш 4000 ам.доллар болсон нөхцөлд хэрхэн ажиллах төлөвлөгөөний бэлтгэл ажил хийж байна.


                                                                                                                          Т.БАТЧУЛУУН

Дэлхийн зах зээл дээр зэсийн үнэ буур-сантай холбогдуулан, хямралын эсрэг авах арга хэмжээний хүрээнд манай үйлдвэрт шат дараалсан олон ажил   хийгдэж байна. Үйлдвэрлэлийн хэлтсээс санаачлан удирдлагын эдийн засгийн эрчимжүүлэлтийн аргыг бүтээлчээр хэрэглэн хэрхэн үр дүнтэй ажилласан талаар Үйлдвэрлэлийн хэлтсийн даргын үүрэг гүйцэтгэгч Т.Түмэн-Өлзий ийнхүү ярьж байна.


-Манай хэлтэс зардал хэмнэж, өртөг бууруулахаас гадна өнөөгийн техник технологийн нөхцөл байдлыг ашиглан нэмэлт бүтээгдэхүүн үйлд-вэрлэхэд анхааран ажиллаж байна. Энэ талаар 2016 онд хэрэгжүүлэх боломжит хувилбаруудыг сонгон тооцоо хийж үйлдвэрийн удирдла-гуудад танилцуулсан. Үүний дагуу өнгөрсөн 2-р сард ердийн бус онцгой горимоор ажилласан. Ерөнхий захир-лын “Үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөө өөрчлөх тухай” А/63 тоот тушаал гарч, хэрэгжүүлэлтийн үе шатанд Үйлдвэрлэлийн хэлтэс, үндсэн цехүүд  өнгөрсөн 2-р сарын төлөвлөгөөний үзүүлэлтүүдийг шинэчлэн өөрчилсөн. 2016 оны үйлдвэрийн батлагдсан төлөвлөгөөнд тусгасан металл гар-галтыг хадгалж, хүдрийн захын агуулгыг өсгөн металл авалтыг зэсээр 87,0 хувь, молибденээр 43,0 хувь  болгон нэмэгдүүлж, сарын хүдэр боловсруулалтын хэмжээг 108 мянган тонноор бууруулж дахин төлөвлө-сөн. Улмаар хүдэр боловсруулалтын хэмжээг  багасгасан.  Энэ хугацаанд үндсэн тоноглолын ашиглалтын зард-лыг хэмнэхийн зэрэгцээ, элэгдэж хуучирсан нэлээд тоног төхөөрөмжид урсгал засвар хийлээ.

   -Удирдлага, төлөвлөлтийн цогц арга хэмжээ авч хэрэгжүүлснээр ямар үр дүнд хүрэв?
-Баяжуулалтын  технологид  0.531 хувийн зэс, 0.017 хувийн молиб-ден агуулсан 2493000 тонн  хүдэр боловсруулж, зэс авалтыг 87.5 хувьд, молибден авалтыг 45 хувьд  хүргэж 11583.1 тонн  зэс, 190.72 тонн молиб-ден гаргасан. Энэ нь төлөвлөгөөнөөс илүү 419.1 тн зэс, 41.3 тн молибден үйлдвэрлэсэн гэсэн үг.
-Тэгвэл эдийн засгийн үр ашгийн хувьд ямар тооцоо гарч байна ?
-Хүдэр боловсруулалтын зардлаас 3,46 тэрбум төгрөг хэмнэж, 1 тн хүдэр боловсруулах өөрийн өртгийг 1151 төгрөгөөр бууруулсан. Нэмэлт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэсний үр дүнд 2,79 тэрбум төгрөгийн орлогыг төлөвлөгөөнөөс илүү оруулсан  байна.
Мэдээж дээрх горимоор байнга ажиллах нь уул геологийн ажлын төлөвлөлт, хүдрийн технологийн шинж чанарын жигдрэлт талаас  хүндрэлтэй ч эдийн засгийн хомсдол тулгарсан үед богино хугацаанд  үр өгөөжтэй арга хэмжээ болох нь харагдлаа. Тиймээс  энэ оны 2-р хагаст ч ийм зарчмаар ажиллах боломжтой.

 -Үйлдвэрийн хэмжээнд өөр хэмнэлтийн ямар горимд шилжин ажиллаж байна вэ?
-Үйлдвэрлэлийн хэлтсийн зүгээс Авто тээврийн байгууллагын техно-логийн болон тусгай зориулалтын хүнд машин, механизмаас бусад автомашин, өөрөөр хэлбэл цехүүдийн  баланс дээр байгаа машин, тех-никийн /нийт 92 нэгж/ шатахуу-ны зарцуулалтыг 30 хувь хүртэл бууруулан мөрдөх, ажлын онцлог, хамрах хүрээг нь харгалзан зарим суудлын  тэргийг  зогсоох,   тэдгээрийн ашиглалтанд тавих хяналтыг сайж-руулах зэрэг хэмнэлтийн өгөөж-тэй ажил зохион байгуулж байна. Эдгээр арга хэмжээг  хэрэгжүүлснээр 2016 онд 1 тэрбум гаруй төгрөгийн хэмнэлт гаргах урьдчилсан тооцоо гарсан. Цаашид үйлдвэрийн эдийн засаг, санхүүгийн хүндрэлтэй энэ үед агуулахын материал сэл-бэгийн үлдэгдлийг оновчтой зөв зохистой ашиглах, нормчлогдсон материалын зарцуулалтыг хэмнэх,  үйлдвэрлэлийн технологийн шуурхай удирдлагад орчин үеийн  мэдээллийн техноло-гийг эрчимтэй ашиглахаар төлөвлөж байна.

Эрдэнэт үйлдвэрийн Баяжуулах фабрикийн Шүүн хатаах хэсгийн краны машинч, уран хат-гамалч  С.Саранцэцэгтэй ярилцлаа.

-Хэзээнээс та үйл урлах эрдэмд суралцав. Танай удамд уран хүн байсан уу?
-Миний ээж Гаанжуурын Төмөр-бат намайг анх үйл урлах эрдэмд сургасан. Аав маань их уран хүн байлаа. Үйл урлах эрдэмд багаасаа суралцсан. Анхны багш маань миний ээж. Дунд сургуулийн 6 дугаар ангиас бидэнд “Үйлчлэх хөдөлмөр”-ийн хичээл орсон юм. Манай  хөдөлмөрийн багш  Ж.Маналжав гэж их  хөдөлмөрч эмэгтэй байсан. Тэр багш зүү ороох, зээгт наамал хийх, ширдэг ширэх, эмээлийн гөлөм оёх гэх мэт маш их зүйл зааж сургасан. Тухайн үед манай ангийнхан ЕБС-даа хамгийн их хөрөнгө оруулсан ангиар шалгарч байлаа. Манай ангийн охид их уран байсан санагддаг юм.
-Эрдэнэт үйлдвэрт хэдэн жил ажиллаж байна. Уран хатгамал, зүү ороож сурсан эрдмээ хаяхгүй яваа нь сайн байна шүү?
-2003 онд сургууль төгсөөд  Эрдэнэт үйлдвэрийн Баяжуулах фабрикт ажилд орсон. Хүний амьдралд  сурсан бүхэн хэзээ нэгэн цагт хэрэг болно гэж ээж маань захидаг байлаа. Тэр үнэн бололтой. 2010 онд Эрдэнэт үйлдвэрийн Эмэгтэйчүүдийн зөвлөлөөс анх “Сая төгрөг эмэгтэйчүүдийн амьдралд” төсөл хэрэгжүүлсэн. Анхны төслийг нь Баяжуулах фабрик хэрэгжүүлж байлаа. Уг төслийн хүрээнд БФ-ийн эмэгтэйчүүдийг хамруулсан “Уран шаглаа”, “Евро-Ази кулинария”, “Эрүүл энхийн жаргалан” нэр-тэй 3 клуб ажилласан. “Уран шаглаа” клубийн удирдагчаар инженер Д.Амаржаргал, сургагч багшаар нь би  ажилласан  юм. Уг  төсөл тухайн үедээ амжилттай хэрэгжсэн ч надад сурах зүйл маш их байсан. Тэгээд Монгол улсын уран хатгамалч З.Цэнгэлсайхантай холбогдож багш шавь болсон. Гэрт нь  хамт амьдарч маш их зүйл заалгаж сурсан. Багш маань Монголын уран хатгамалчдыг дэмжих “Эгнэшгүй санаа” ТББ-ын тэргүүнээр ажилладаг. Монголын Эмэгтэйчүүдийн  Академийн  ака-
демич, Монгол улсын “Уран хатгамалч” цолтой.
-Хатгамлын урлалын гай-хамшгийг Геннист бүртгүүлэх болсон гэж сонслоо. Энэ талаар тодруулна уу?  
-Манай багш  Монголын уран хатгамалчдыг дэмжих “Эгнэшгүй санаа” төв ТББ-аас “Уран хатгамлын гайхамшиг” сэдвийн хүрээнд үндэс-нийхээ  соёлын  үнэт   өв   болох   зүү
ороох, хатгамлын урлалын гайхамш-гийг дэлхийн түвшинд сурталчлан баталгаажуулах зорилгоор 3000 бүсгүй нөхөртөө хөөрөгний даалин нэгэн зэрэг урлаж, дэлхийн дээд амжилт тогтоох, Геннисийн номд бүртгүүлэх ажлыг энэ оны 8 дугаар сарын 1-ний дотор зохион байгуулахаар төлөвлөж оролцох хүсэлтэй хатгамалчдыг урьж, бүрт-гэж эхлээд байна. Уг ажилд Эрдэнэт үйлдвэрийн эмэг-тэйчүүдийг оролцуулах зорилгоор Баяжуулах Фаб-рикийн Эмэгтэйчүүдийн  зөвлөлийн  дарга Л.Уран-цэцэгтэй хамтран үйлд-вэрийн Эмэгтэйчүүдийн холбооны 1 сая төсөлд хамрагдахаар төсөл бичсэн ч дэмжигдсэнгүй. Гэвч БФ-ийн Эмэгтэйчүүдийн зөвлөлтэй хамтран энэ төсөлд бүсгүйчүүдээ оролцуулахаар уг ажлыг эхлүүлээд байна. Уран хатгамал нь манай ард түмний уран гар, оюун ухаан, уйгагүй хөдөлмөрөөр үүсч, хөгжиж, олон зуун жилийн турш хуримтлуулсан арвин баялаг соёлын өв, урын сангийн нэг чухал хэсэг юм.  Гар урлал дотроос уран хатгамал нь цаг хугацаа хамгийн их зарцуулдаг учраас хатгамалч хүн цаг хугацааны үнэ цэнийг сайтар мэдэрч цагийг үр бүтээлтэй өнгөрөөж сурдаг. Хийж байгаа бүтээлдээ ихээхэн тэсвэр тэвчээр гаргаж урладаг учраас юманд тогтвор суурьшилтай, хүлээцтэй хандаж төлөвшдөг. Мөн өөрийн төдийгүй бусдын хөдөл-мөрийг үнэлэх үнэлэмж сайтай, өгөөмөр, уяхан сэтгэлтэй, ур ухааныг бишрэх, хүндэтгэн хайрлах үзэлтэй гоо сайхны өндөр мэдрэмжтэй, аливаа зүйлийг сайн талаас нь харах билгийн нүдтэй болдог юм. Монголчууд эмэгтэй хүүхдийг багаас нь үйл урлах эрдэмд сургахын тулд 10 нас хүрмэгц өөрийнх нь сайн өдөр үйлийн жижиг модон хайрцаг хийж өгдөг заншилтай байсан. Уг хайрцагт нь үйл урлахад хэрэгцээтэй утас, зүү, шөвөг, хуруувч, ээрүүл, хайч, торго даавууны өөдөс зэргийг хийж өгдөг байсан нь эмэгтэй хүний эзэмшвэл зохих 9 эрдмийн тэргүүн эрдэм юм. Энэ нь үйлэнд уран байхыг сургах эхний гараа болж байсныг багш маань “Уран хатгамлын гайхамшиг” номдоо дэлгэрэнгүй бичсэн байгаа. Мөн уран хатгамалчдыг дэмжих “Эгнэшгүй санаа төв”-өөс санаачлан Хөдөлмөрийн яамны дэмжлэгээр бүх аймаг, дүүрэгт зүү ороох оёдол болон Монгол дээлний сургалтыг үнэ төлбөргүй заадаг болсон. Эдгээр арга хэмжээг орон нутагт хэрэгжүүлэхэд би багштайгаа хамтарч ажиллах хүндтэй үүрэг хүлээгээд байна.
-Танд амжилт хүсье.
-Баярлалаа.

Баяжуулах фабрикийн Өргөх механизмын албаны Г.Энхтайван ахлагчтай “Цахим өргүүр”, Цахилгаан хөтлүүр автоматжуулал-тын хэсгийн Г.Түвшин ахлагчтай “Энергомастер” бүтээмж чанарын дугуйлангууд Өөрөө нунтаглах хэсгийн 151-р кранд  соронзон шайбны удирдлагын шкаф  шинээр угсарч тохируулах төсөлт ажил хийжээ. Энэ талаар тус төслийн санаачлагч, удирдагч Баяжуулах фабрикийн Өргөх механизмын албаны автоматикийн инженер Г.Энхтайванаас тодрууллаа. 

-Та бүхний төслийн санаа хэрхэн төрсөн бэ?
 -БФ-ийн Өөрөө нунтаглах хэс-гийг өргөтгөсөнтэй холбоотойгоор 3-р ээлжийн том, жижиг 2 тээрэмд ган бөөрөнцөг хийх зориулалттай   кран зайлшгүй шаардлагатай болсон. Ган бөөрөнцөг  зөөх зориулалттай  соронзон шайбтай краныг худалдаж авахад маш өндөр үнэтэй. Бид ярилцаад эдийн  засгийн хямралтай  энэ үед хуучин кран ашиглан сорон-зон шайбтай краныг тоноглох боломжтой гэсэн шийдэлд хүрсэн.
-Энэ ажлыг хийхэд ямар ажиллагаа шаардагдсан бэ?
-1989 онд ӨНХ хэсэгт угсарсан 10 тн-ын даацтай 151  дугаартай гүүрэн кран байдаг. Энэ  краныг өргөтгөлийн хойд зах руу  шилжүүлэн шинээр соронзон шайбтай болгож, соронзон шайбны удирдлагын шкаф угсарч, тохируулж тавихаар зорьж, ажлын төлөвлөгөө гаргасан. Соронзон шайбтай кран нь тусгай тоноглол хийцтэйгээр үйлдвэрлэгддэг. Иймээс өөрсдийн нөөц бололцоогоор соронзон шайбны удирдлагыг уг-сарч  тохируулан, програмчлал хийх болсон. Энэ ажлыг гүйцэтгэхэд бидэнд соронзон шайбны удирдлагын шкаф, соронзон шайб, кабель эвхэх барабан шаардлагатай болсон.   
-Соронзон шайбны удирдлагын шкаф, соронзон шайб зэргийг хэрхэн шийдэв?
-Соронзон шайбны удирдлагын шкаф  худалдаж  авахад  21  мянган   ам.доллар буюу 41 сая 832 мянган төгрөг болох тооцоо гарсан. Бид   соронзон шайбны удирдлагын  шкафыг  дотоод нөөц бололцоогоо ашиглан  бага зардлаар угсрах болом-жийг судалсан. Хамгийн дөхөмтэйгээр хийх нь синхрон хөдөлгүүрийн воз-будителийн шкаф ашиглах байсан. Ингээд судлахад Эрчим хүчний  цехийн ус өргөх станцуудад  синхрон хөдөлгүүрийн возбудитель ТЭП-400-г ашиглаж байсан. Ус өргөх станцуудад асинхрон хөдөлгүүр тавьсан тул  возбудитель ашиглахаа больсон. Иймээс олон жил МТХБ-ын агуулахад хадгалагдсан нөөцний  10   возбудителийг  актлуулж авсан. Үүнийг соронзон шайбанд зориулан угсарч, стэнд дээр туршиж үр дүнг баталгаажуулсан юм. Соронзон шайбыг манайд хийх боломжгүй тул  8000 $ буюу 15 сая 936 мянган  төгрөгөөр  захиалан авсан.  Кабель эвхэх дамарны араа шүд механик хийцийн зургийг ИЗТТ-өөр, эд ангиу-дыг ЗМЗ-д захиалан хийлгэсэн. Эдгээрт 4 сая төгрөг зарцуулсан.
-Кранд аюулгүй ажиллагааг хангах үүднээс хяналтын албаар баталгаажуулсан байх?
-Кран дээр хийсэн угсралт тохируулгад  ЗУЦ-ийн тохируулагч инженерүүд хэмжилт,  туршилт  хийж,
ӨТММ-ын хяналтын албаар батал-гаажуулсан.
-Одоо хэвийн ажиллаж байгаа юу? Энэ төслийг хэрэгжүүлэхэд ямар цаг хугацаа зарцуулсан бэ?
-Бид шуурхай ажиллаж, судалгаа, захиалга, угсралт, тохируулга, тур-шилтыг 4 сарын хугацаанд гүйцэтгэж, өнгөрсөн оны 8-р сард ажилд оруулсан. Одоог хүртэл кранд эвдрэл гэмтэл гарахгүй, сул зогсолтгүйгээр хэвийн ажиллаж байна. Бидний төсөлт ажил маш оновчтой, цаг үеэ олсон ажил болсонд бид их баяртай байгаа.
-Соронзон шайбтай кран ямар үнэтэй вэ?
-Соронзон шайбтай краныг худалдан авах  үнэ өртгийг судалж үзэхэд ОХУ-ын зах зээл дээр арай хямд буюу 14 сая 303000 рубль  буюу тээвэрлэлт угсралтын зардалтайгаа  429 сая 90 мянган  төгрөгөөр  манайд нийлүүлэгдэхээр байсан.  Бусад орны  зах зээл дээр  бүр ч өндөр үнэтэй, цаг хугацаа,  тээврийн зардал  их зарцуулах юм билээ.
-Эдийн засгийн үр ашгийг нь тооцож үзвэл?
-Зориулалтын соронзон шайбтай краныг  429 сая 90 мянган төгрөгөөр  худалдаж авах байсныг  бид дотоод нөөц бололцоогоо ашиглан 19 сая 936 мянган төгрөгөөр тоноглож, үйлд-вэрт 406 сая 154 мянган  төгрөгийн хэмнэлт гаргалаа. Бид энэ бүх ажлыг чанартай, хямд зардал гарган  гүйцэтгэсэндээ сэтгэл хангалуун байна.
-Эдийн засгийн өндөр үр ашигтай төсөл болжээ. Төслийн ач холбогдол юу вэ?
-Төсөл маань олон талын ач холбогдолтой. Мэдээж импорт орлох бүтээгдэхүүн, зардал ихээхэн хэмнэс-нээрээ хамгийн их ач тустай. Түүнээс гадна тоног төхөөрөмж, машин механизмын механик болон бусад шалтгаантай сул зогсолтыг тодорхой хэмжээгээр багасгана. Засварын зардал хэмнэснээр эдийн засгийн үр ашиг авчирна. Бусад цех нэгжид нэвтрүүлэх боломжтой. Энэхүү тоноглолыг хийснээр манай хамт олонд улам ихийг хийх урам, сэдэл төрүүлсэн.
-Та бүхний шинийг санаачлан бүтээх их үйлсэд амжилт хүсье.
-Баярлалаа.



 

Эрдэнэт үйлдвэрийн ажилчид, ахма-дууд, МШӨ-ний улмаас хөдөлмөрийн чадвар алдалтын хувь  тогтоолгосон хүмүүсийг Медипас эмнэлэгт эрүүл мэндийн урьдчилан сэргийлэх үзлэгт хамруулах тухай Ерөнхий захирлын А/140 тоот тушаал гарсан. Үүнтэй холбогдуулан Медипас эмнэлгийн Урьд-чилан сэргийлэх үзлэг, эрүүл  мэндийг  хамгаалах албаны дарга Т.Мягмар-сүрэнгээс үйлчилгээний онцлогийн та-лаар тодрууллаа.

-Танай эмнэлгийн урьдчилан сэргийлэх үзлэгийн онцлог юу вэ?
-Манай эмнэлэг  нь япон эм-нэлгүүдээс иргэдэд эмнэлгийн урьд-чилан сэргийлэх үзлэг явуулдаг аргачлал удирдамжийн дагуу анх удаа Монгол хүмүүст үйлчлэх гэж байна. Манай эмнэлгийн Урьд-чилан сэргийлэх төвд уг үзлэг хийгдэнэ. Үзлэг эхлэхээс 2-3 хоно-гийн өмнө үйлчлүүлэгчдийн гарт зааварчилга, асуумж өгч үзлэгт орох бэлтгэл хангуулна. Үзлэг шинжилгээнд орсноос 10-14 хоно-гийн дараа үйлчлүүлэгчийн гарт битүүмжилсэн дүгнэлт хүргүүлнэ. Мөн ЭМ-ийн сайдын 2015 оны 340 тоот тушаалын дагуу тодорхой мэдээллийг байгууллагад нь хүр-гүүлнэ. Байгууллагад хүргүүлэх, хувь хүнд өгөх мэдээлэл ялгаатай. Хувь хүнд өөрийн эрүүл мэнд, хувь хүний нууцтай холбоотой мэдээлэл, цаашид хэрхэн анхаарах, заавар зөвлөмжтэй дэлгэрэнгүй байдлаар хүргүүлнэ.
-Медипас эмнэлэг Эрдэнэт үйлдвэрийн ажиллагчдад ямар хөнгөлөлт үзүүлэх вэ?
-Медипас эмнэлэг Эрдэнэт үйлд-вэрийн ажиллагчдад хөнгөлөлт-тэй үйлчлэх хэд хэдэн заалт бий. Тухайлбал, Мэргэжлээс  шалтгаалах өвчний улмаас хөдөлмөрийн чад-вараа алдсан хүмүүс эмнэлгийн шинжилгээ, үйлчилгээнд жилд 2 удаа, үйлдвэрийн ажиллагчид жилд 1 удаа үзлэгт үйлдвэрийн зардлаар хамрагдана.  Ажиллагчид урьдчилан сэргийлэх үзлэгт тодорхой багцаар шинжилгээ хийлгэхээс гадна,  урьдчилан сэргийлэх үзлэгээс гадуур өөрийн-хөө хүсэлт, эмчийн зөвлөмжөөр нарийвчилсан өндөр технологийн шинжилгээ хийлгэхэд тодорхой хөнгөлөлт үзүүлэх заалт байгаа.
-Манай үйлдвэрийнхэн  урьд-чилан сэргийлэх үзлэгт ямар шинжилгээ, үйлчилгээ хийлгэх вэ?
-Манай Урьдчилан сэргийлэх үзлэгийн төв  жилд 10000 орчим хүнд үйлчлэх хүчин чадалтай. Өдөрт 40-50 хүнд үйлчлэх боломжтой.  Бид Эрдэнэт үйлдвэрийн ажиллагчид, ахмад, МШӨ-ний улмаас хөдөлмө-рийн чадвар алдагчдад олон төрлийн шинжилгээ хийж  үйлчилнэ. Хүлээн авах хэсэг дээр  иргэний үнэмлэхээр  манай эмнэлгээр үйлчлүүлэх цахим карт өгнө. Түүн дээр өтгөний болон шээсний шинжилгээг урьд өдөр нь өгсөн зааварчилгааны хамт хүлээн авч, бүртгэсний дараа асуумжийн хэсэгт очно. Түүний дараа амин үзүүлэлтүүдийг хэмжинэ. Даралт, пульс, биеийн жин, биеийн хэмжилт хийж, цусаа авахуулах ёстой. Биеийн хэмжилт хийхээс өмнө 5-10 минут сууж амарна. Ингэснээр даралтыг зөв хэмжих боломжтой болно. Цус авсны дараа сонсголын бичлэг  хийнэ. Сонсголын бичлэгийн дараа нүдний үзлэгт орно. Нүдийг бид нүдний хараа, өнгө ялгалт, нүдний уг, даралт гэсэн 4 үе шатаар үзнэ.  Нүдэнд эм дусааж хүүхэн харааг өргөсгөж даралт үздэг байсан бол манайд ингэхгүйгээр үздэг  аппарат  бий.  Мөн  зүрхний бичлэг хийнэ. Артерийн судасны нарийслыг үздэг орчин үеийн аппаратаар 30-аас дээш насны эрэгтэй, 40-өөс дээш насны эмэгтэйчүүдийг үзнэ. Энэ нь гаж нөлөө үзүүлэхгүй, зовиур өгөхгүйгээр үздэг сүүлийн үеийн аргын нэг. Үүгээр судасны хатуурлыг оношлохоос гадна эмчилгээний үр дүнг эргэж хянах боломжтой. Хэвлийн 3Д, 4Д  ЭХО-оор  түрүү булчирхай, эмэгтэйчүүдийн өвчлөлөөс гадна хэвлийн эрхтэнүүдийн өвчнийг илрүүлнэ. Мөн уушгины багтаамж үзэх шинжилгээг багтаасан. Цээжний рентген зургаар уушгины болон зүрхний эмгэг байгаа эсэхийг 2 проекцоор рентген зургаар харна. Доргион чичиргээтэй нөхцөлд ажил-ладаг хүмүүст ууц нуруу мэдрэл дагасан өвдөлт их байдаг болохоор ууц нурууны рентген зургийг 2 проекцоор харна. Лабораторийн шинжилгээг олон үзүүлэлтээр авч үзэх  зорилт тавьж ажиллаж байгаа. Захын цусны шинжилгээ, цусны дэлгэрэнгүй шинжилгээгээр цус  багадалтаас гадна  цусны үрэвслийн маркеруудыг үзнэ. Шээсний шин-жилгээ гэхэд тунадасын болон тестийн шинжилгээ 2-уулаа хийгдэж байгаагаараа онцлог, илүү олон мэдээлэлтэй. Энэ нь бөөр  давсагнаас болж гэмтэж үү, өөр эрхтэнээс үү гэдгийг эхний байдлаар харах боломжтой шинжилгээ юм. Вирусын маркер В, С-г тоон үзүүлэлтээр үзэж байгаа. Энэ нь В, С вирусыг тухайн үед эмчилгээ шаардлагатай байна уу, эмчилгээний дараа хэд болсныг хянах зориулалттай.  40-өөс дээш насныханд дурангийн, 50-иас дээш насныханд бүдүүн гэдэсний дурангийн шинжилгээ хийнэ. Манай  улсад  хоол боловсруулах өвчний хавдар хожуу үедээ оношлогдож байгаа. Үүнийг илрүүлэх зорилгоор дээрх насны хүмүүсийг дурангийн багцад оруулж байна. Өөх тос, саахарын  үзүүлэлтийг үзнэ. Мөн  ясны сийрэгжилт, кальцын хэмжээ, элэгний үйл ажиллагаа, уургийн задралын бүтээгдэхүүн, шээсний хүчил, тулай өвчтэй эсэхийг үзэж байгаа. Дээрх өвчин судсыг ихээр гэмтээдэг.  Судас гэмтсэн тохиолдолд зүрхний амин чухал эрхтэнүүдийн гэмтэл үүсдэг учраас энэ бүхнийг эхэлж үзээд, эмчилвэл урьдчилан сэргийлэх үзлэгийн үр дүн  харагдах  юм. Бас нэг шинэ үзүүлэлтээр  бөөр хэвийн ажиллаж байгаа эсэхийг үзэх юм. Саахараас юмуу өөх тосны ачааллаас болж бөөр гэмтжээ гэдгийг эрт хэлж өгөх учраас тухайн хүн эрт засах боломжтой. Эдгээрийг оруулж өгсөн нь манай багцын онцлог. Бусад шинжилгээ өгөх үйл ажиллагаа нээлттэй байгаа.





 

Эрдэнэт үйлдвэрийн Уулын тээврийн техникүүдэд  удирдлагын Pitram системийг суурилуулж эхэллээ. Энэхүү системийн онцлог,  давуу талын талаар ХМТАЦ-ийн Мэдээллийн технологи ба аюулгүй байдлын товчооны Системийн шинжээч Л.Ганбаатараас тодрууллаа.


-Энэхүү систем аль улсынх вэ, ямар техникт тавигдах вэ?
-Энэ системийн тоног төхөөрөмж програм нь Австрали улсынх. Эрдэнэт үйлдвэрт  2012 оноос  үе шаттай хэрэгжүүлж буй төслийн хүрээнд хийж буй ажил. Уулын ажлын автомат  удирдлагын  энэхүү  систем нь экскаватор, өрмийн машин, Белаз машинууд дээр тавигдах юм.

-Урьд нь ашиглаж байсан Вист системээс ялгагдах онцлог юу вэ?
-Вист систем нь хүдрийн агуулгын дундажлалыг хангалттай гаргаж чаддаггүй, уулын тээврийн ажлын хяналтын систем байсан. Өнөөдөр хэдэн тонн хүдрийг ямар экскаватораас аль пункт рүү, хэдэн номерийн Белазаар хэдэн рейс зөөсөн, хичнээн түлш зарцуулсан гэсэн мэдээллийг Вист системээс авдаг байсан. Питрам систем нэвтэрснээр зөвхөн автосамос-вал төдийгүй, экскаватор, өрмийн машин гэх мэт, уулын ажлыг гүйцэтгэж буй бүх техникийн мэдээллийг нэгтгэн авахаас гадна аль цооногоос хэр агуулгатай  хичнээн хэмжээний хүдэр зөөгдөж байгааг тодорхойлох боломж бүрдэж байна. Мөн Вист  систем нь аналоги  сигналаар өгөгдлөө дамжуулдаг тул, тухайн техникээс  мэдээлэл авах ч буцаагаад түүн рүү ямар нэгэн мэдээлэл өгөх боломж хязгаарлагдмал  байсан бас орчны нөлөөнөөс хамааран сигналын уналт гарч өгөгдөл алдагдах явдал их гардаг байсан.  Pitram  систем нь  тоон технологи дээр суурилсан Mesh сүлжээгээр өгөгдлөө дамжуулах тул ВИСТ систем дээр гарч  байсан  дээрх  дутагдлууд  байхгүй болно.

-Энэхүү системийг ямар мэргэжилтнүүд  суурилуулж байна вэ?
-Майкромайн компанийн мэргэжилтнүүдийн баг болон манай ХМТАЦехийн инженерүүд хамтран системийн угсралт тохируулгын ажлыг гүйцэтгэж байна.

-Манайхан энэ системийг цааш нь ажиллуулах боломжтой юу?
-Боломжтой.  2012 оноос  Micromine, Geobank систем нэвтэрсэн нь энэ системийн суурь болсон. Энэ системүүд нь уурхайн хүдрийн биетийн тоон загварыг гаргах, өгөгдлийн санг бүрдүүлэх ажлуудыг  гүйцэтгэж байна. Өөрөөр хэлбэл энэ системийг нэвтрүүлэх үндсэн суурь 012 оноос эхлээд тавигдсан. Мөн бид энэ системтэй зарим талаараа төстэй ВИСТ, Автотрейкер зэрэг системийг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэн  ашигласан туршлагатай учраас цаашид энэ системийг ажиллуулах бүрэн боломжтой.

-Pitram системийн давуу тал нь юу байна?
-Маш олон давуу талтай. Хамгийн чухал давуу тал нь Экскаватор дээр суурилагдсан Өндөр нарийвчлалын GPS  болон бусад мэдрэгчүүдийн тусламжтайгаар шанаганы байршлыг тодорхойлж Белаз дээр яг аль цооногоос хэчнээн тонн хүдэр ачигдсаныг тооцож улмаар Баяжуулах фабрикт өгч  буй хүдрийн дундаж агуулгыг тогтмол барих боломжийг бүрдүүлж байгаа явдал юм.  

-Системийн ач холбогдлыг хэлнэ үү?
-Өрөмдлөг тэсэлгээнээс авахуулаад  тээвэрлэх хүртэл бүхий л процессын өгөгдлүүдийг орчин үеийн дэвшилтэт техно-логи бүхий нэгдсэн системээр цуглуулан боловсруулж байгаа нь манай компанийн уулын ашиглалт, төлөвлөлтийн ажлыг шинэ түвшинд гаргана.


Я.ЭНХТУЯА

Орхон аймаг, Эрдэнэт  үйлдвэрийн  2015-2016 оны хамтын  ажиллагааны хүрээнд энэ жил 2, 3, 6-р бичил хорооллын 67 байр, Нутгийн удирдлагын ордны байрны  гадна  фасадыг будаж,  Эрдэнэт хотын  өнгө  төрхийг  шинэчиллээ.  Энэ ажлын үндсэн гүйцэтгэгчээр  Эрдэнэт үйлдвэрийн дэргэдэх РСЦ ХХК  ажилласан. Дээрх ажлын гүйцэтгэл  болон тус компанийн үйл ажиллагааны  талаар  РСЦ  компанийн  захирал  Н.Батцэнгэлтэй ярилцлаа.

   - Орхон аймаг  “Эрдэнэт” үйлдвэрийн хамтын ажиллагааны хүрээнд хотын өнгө төрхийг шинэчлэх энэ ажил хэдийд эхэлсэн бэ?
   - Орхон аймаг, “Эрдэнэт” үйлдвэрийн 2015-2016 оны хамтын ажиллагааны хүрээнд Аймгийн Иргэдийн хурлын ажлын  төлөвлөгөөний дагуу 2, 3, 6-р бичил хорооллын байруудын гадна фасад будах ажил энэ оны  8-р сарын 20-нд эхэлсэн.  
   - Танай компани энэ ажлын үндсэн гүйцэтгэгчээр ажилласан. Та бүхэн ямар үүрэгтэй оролцов?
   - Бичиг баримт бүрдүүлэх, туслан гүйцэтгэгчдийг шалгаруулах ажлыг  аймгийн Захирагчийн албатай хамтарч зохион байгуулсан. Материалаа нэгдсэн журмаар захиалж, компани дээрээ төвлөрүүлэн бүх компанид тараасан. Ер нь ажиллагаа тун ихтэй  ажил байсан. Худалдан авах ажиллагааны тендерийн материал манай дээр хадгалагдаж байгаа.
   - Туслан гүйцэтгэгчээр Эрдэнэтийн компаниуд оролцсон уу?
   - Тийм ээ. Эрдэнэтийн 50 гаруй компани туслан гүйцэтгэгчээр ажилласан.  Хямралын үед орон нутгийн жижиг компаниудыг ажиллуулсандаа сэтгэл  хангалуун байгаа.
   - Олон компанийн хүчээр  богино хугацаанд  дуусгажээ. Ажлаа хэдийд хүлээлгэн өгөв?
   - Хамгийн сүүлд Нутгийн удирдлагын ордны фасад будах  ажил хийсэн.  Эдгээрийг дулааны улиралд амжиж хийлээ. Барилгын ажил гүйцэтгэх стандартын дагуу хасах 5 хэм болоход ажил зогсоож байсан. Бид энэ ажлыг 10-р сарын 26-нд хүлээлгэн өгсөн.
   - Мөнгөн дүнгээр  хэдий хэр  ажил хийв?
   - Энэ нь нийт 3 тэрбум 739, 3 сая төгрөгийн ажил. Аймгийн төсвөөс  884,9 сая төгрөгийн санхүүжилтийг “Эрдэнэт” үйлдвэрийн дансаар дамжуулан өгсөн. Үүгээр материалын үнийг  төлсөн.  Хамтын ажиллагааны хүрээнд 1,2 тэрбум төгрөгийг “Эрдэнэт” үйлдвэр хариуцах юм. Үлдсэн 1,7 тэрбум төгрөгийн эх үүсвэр  шийдэгдээгүй байна. Иймээс  туслан гүйцэтгэгч компаниудад  төлбөр хийгдээгүй байгаа.
   - Хаанахын ямар материал ашигласан бэ?
   - Солонгосын улсын үйлдвэрийн Нора фирмийн хөрсжүүлэгч, фигмент, эмульс хэрэглэсэн. Тэд 10 жилийн баталгаа өгч байгаа.
   - Эрдэнэт хотын өнгө төрх сайхан боллоо гэж хүмүүс сэтгэл хангалуун байна.  Өнгө донжийг хэн  гаргасан бэ?
   - Аймгийн Ерөнхий архитектор гаргасан.  Будаж эхлэхэд  янз бүрээр ярьж байсан л даа. Аймгийн иргэдийн хурлаас баталсан журмаар явсан. Ерөнхийдөө хүмүүст таалагдсан.
   - Энэ жил Орхон аймаг, “Эрдэнэт” үйлдвэрийн хамтын ажиллагааны хүрээнд өөр ямар ажил хийсэн бэ?
   - Баян-Өндөр уулан дахь  цэцэрлэгт хүрээлэнг тохижуулан, хашаа барьсан, Төв цэнгэлдэх хүрээлэнг бүрэн засварласан зэрэг 200 гаруй сая төгрөгийн ажил хийсэн. Ирэх жил  1,4,5-р бичил хорооллын фасадын ажил хийгдэх байх.
   - Танай компани хэдэн ажиллагчтай вэ?
   - Манай компани 240 хүнтэй.  Мэргэжлийн 20 гаруй инженер, барилгын мэргэшсэн ажиллагсадтай. Ер нь   мэргэжлийн боловсон хүчний нөөц сайтай, Эрдэнэтийн хамгийн том барилгын компани.
   - Эрдэнэт үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтын ажилд оролцсон тухайгаа ярина уу?
   - Бид Баяжуулах фабрикийн Өөрөө нунтаглах хэсгийн барилгын ажлын үндсэн гүйцэтгэгчээр ажилласан. Ган бөөрөнцгийн цехийн шинээр ашиглалтанд орж буй нүүрсний хийгээр ажилладаг зуухны  барилгын гүйцэтгэгчээр ажилласан. Бас  Говилд үйлдвэрлэлийн зориулалттай байрыг орон сууц болгон өөрчилж,  Эрдэнэт үйлдвэрийн 37 айлын орон сууцыг ашиглалтанд өгсөн. Ингээд бидний хийсэн ажлын хэмжээ жилээс жилд өсч, тэр хэрээр  борлуулалт нэмэгдэж байгаа.
   - Борлуулалт нэмэгдсэн талаарх  тоон үзүүлэлтийг манай уншигчдад хэлнэ үү?
   - Бидний хийсэн ажлын үзүүлэлт яах аргагүй борлуулалтаар хэмжигдэнэ. 2010 онд 5,7 тэрбум,  2012 онд 6,3 тэрбум төгрөг, 2013 онд 9,5 тэрбум, 2014 онд 13,5 тэрбум төгрөгийн борлуулалт хийсэн.  Мөнгөн дүнгээ (13.5 тэрбум) барилгад шилжүүлэн, тоймлон харьцуулбал  100 ортой 10 цэцэрлэгтэй дүйцнэ гэсэн үг. Энэ оны эхний 10 сарын байдлаар 13 тэрбум 150 сая төгрөгийн нэмүү өртөг шингэсэн ажил хийгээд байна. Ноднингийн мөн үетэй харьцуулахад ажлын үзүүлэлт өндөр байна.
   - Хаа сайгүй эдийн засаг хүндэрсэн  үед танай борлуулалт нэмэгдэхэд юу нөлөөлөв?
   - Хэд хэдэн хүчин зүйл нөлөөлж байгаа. Нэгд, үйлдвэрийн шинэ удирдлага РСЦ-ийн ажилчид чадна гэж бидэнд итгэл үзүүлж байна. Барилгын ажлын үндсэн гүйцэтгэгчээр манай  компанийг сонгох нь “Эрдэнэт” үйлдвэрээс мөнгө гадагшаа урсахгүй давуу талтай. Хоёрт, үр ашигтай технологи нэвтрүүлэхийг бид хичээж байна. Манайх цагт 75-100 м3 бетон үйлдвэрлэх хүчин чадалтай, олон улсын сертификаттай, өвөл зунгүй ажилладаг зуурмагийн узельтэй болсон.  Эрдэнэтэд  13  зуурмагийн узель байдаг ч манайхаас бусад нь өвөл ажилладаггүй.  Гуравт,  хэд хэдэн үйлдвэрлэлийг зэрэгцүүлж явуулахыг зорьж байна. Тухайлбал Чингэлийн гол дээрх 18-р карьерт элс угааж, бетоны гол хольц пегес үйлдвэрлэж,  хөнгөн болон хүрмэн блок хийхээр төлөвлөж байна.  Мөн манай ажилсаг бүтээлч хамт олны хөдөлмөрийн үр дүн ч борлуулалт нэмэгдэхэд нөлөөлж байгаа. Өнөө  жил манайхаас  9 хүн төрийн дээд одон медаль, 14 хүн Засгийн газрын шагнал хүртлээ. Энэ нь  манай компанийн ажлын үзүүлэлт болов уу.
   - Борлуулалт өссөн болохоор танай ажилчдын цалин нэмэгдэв үү?
   - Борлуулалт ихсэх тусам дундаж цалин нэмэгдэж байгаа.  2010 онд манай ажилчдын дундаж  цалин 910 мянган төгрөг байсан бол 2014 онд 1,9 сая төгрөг болсон.
   - Танайх өөрийгөө бүрэн санхүүжүүлж байна уу?
   - Тийм ээ. “Эрдэнэт” үйлдвэрийн охин компани гэдгээрээ Эрдэнэт үйлдвэрийн захиргаа, Үйлдвэрчний эвлэлийн холбооны хооронд байгуулсан хамтын гэрээний дагуу манай ажиллагчдад үйлдвэрээс нийгмийн дэмжлэг олгодог. Ноднин  энэ дэмжлэгийн  30 хувийг манай компани   санхүүжүүлсэн.   Энэ   жил
50 хувьд хүргэхээр ажиллаж байна. Ер нь санхүүгийн хувьд биеэ даан ажиллахаар хичээж байна. Үйлдвэрийн удирдлагаас ч ийм бодлого барьж байгаа.
   - Танай компанийн ирэх жилийн зорилт юу вэ?
   - Энэ жил  үйлдвэрлэлийн зориулалттай барилгыг 37 айлын орон сууц болгон ашиглалтанд хүлээлгэн өгсөн. Манай хамт олон үүндээ урамшин барилга барья гэж шийдэн, дээрх орон сууцны арын талбайд 60 айлын 2 орон сууц барихаар төлөвлөн  ажиллаж байна.
   - Ярилцсанд баярлалаа. Танай компанийн бүтээлч хамт олонд ажлын амжилт хүсье.

 

Я.ЭНХТУЯА

Гэрэл зургийг А.БАЯСГАЛАН