• “ХАБЭА ба ажилтны оролцоо-2020” бага хурал боллоо

        “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын ХАБЭА-н зөвлөл, ХАБЭА-н хэлтсээс хамтран зохион байгуулсан “ХАБЭА ба ажилтны оролцоо 2020” бага хурлыг энэ сарын 15-нд Соёл, урлагийн цогцолборын их танхимд зохион байгууллаа. Цех, нэгжийн төлөөлөл бүхий 450-иад ажилтан оролцсон тус хурал нь хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн чиглэлээр хийж хэрэгжүүлсэн оны ажлаа дүгнэх, ажиллагчдынхаа санал бодлыг сонсох, цаашид хийж хэрэгжүүлэх ажлаа тодорхойлоход чиглэснээрээ онцлогтой. Энэ удаагийн ээлжит бага хуралд “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн, Үйлдвэрийн бодлогын газрын дарга П.Батболор, Гадаад харилцааны бодлогын газрын дарга Г.Тэнгэр, Захиргаа, хүний нөөцийн бодлогын газрын орлогч дарга Н.Энхболд, ХАБЭА-н хэлтсийн орлогч дарга Б.Баттайван тэргүүтэй бүтцийн нэгжийн холбогдох мэргэжилтнүүд, Орхон аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газрын Хөдөлмөр хамгааллын байцаагч нар оролцлоо.     Эрдэнэт үйлдвэр 1978-1998 онд хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн стандартгүй байсан бол 1998-2007 онд Хөдөлмөр хамгааллын удирдлагын систем, 2007-2018 онд Олон улсын чанарын удирдлагын тогтолцооны OHSAS 18001:2007 стандартыг тус тус нэвтрүүлж, 2020 онд ISO 45001:2018 стандартыг хэрэгжүүлэхээр зорин ажиллаж байна. Бага хурлын үеэр ХАБЭА-н хэлтсийн удирдлагууд 2019 онд хийж хэрэгжүүлсэн ажлаа нэгтгэн танилцуулж, холбогдох мэргэжилтнүүд сонирхолтой илтгэл тавьсан юм. Өнгөрсөн онд тус хэлтэс ХАБЭА-н дүрэм журмыг шинэчлэн боловсруулах ажлын хүрээнд 22 журмыг хянан шинэчилж, ажилтны манлайлал, оролцоог нэмэгдүүлснээр 5527 ажилтан бүтээлч санаачилга гарган ажилласан байна. “Мэдээллийн хаалгач” аппликейшны хэрэглээг хэвшүүлснээр ажлын байран дахь зөрчлийн талаар тухай бүрд мэдээлэл хүлээн авч, ажилчдын оролцоотой 140 орчим аюул ослыг илрүүлэн ажиллажээ. Түүнчлэн үйлдвэрийн газрын ХАБЭА-н ажилтнуудын мэргэжил, ур чадварын түвшин тогтоох шалгалтыг 2019 онд амжилттай зохион байгуулж, 122 удаагийн сургалтаар давхардсан тоогоор 9050 ажилтныг хамруулсан байна. Аврах ажиллагааны “Алтан бамбай 2019”, “Safety first” тэмцээнийг жил тутам зохион байгуулснаар үйлдвэрийн ажиллагсдыг идэвхжүүлж, оролцоог нэмэгдүүлэхэд түлхэц өгч байгаа талаар тайлан мэдээлэлд онцоллоо.     Эрдэнэт үйлдвэрийн ХАБЭА-н хэлтэс эдүгээ тусгай үүрэг чиглэл бүхий 3 албатай үйл ажиллагаа явуулж байна. Уурхайчдад хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын хууль, дүрэм, журмыг таниулан сурталчлах, үйлдвэрийн найдвартай, тасралтгүй ажиллагааг хангахад мэргэжлийн 80-аад ажилтан мэдлэг, ур чадвараа дайчлан ажилладаг. Бага хурлын үеэр ажилчдыг сэдэлжүүлэхэд томоохон алхам болсон “Өглөөний ХАБ”-ын шилдгүүдийг шагнаж урамшуулан, ажиллагсдын төлөөлөл чөлөөт индэрт санал бодлоо илэрхийллээ. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн “ХАБ бол бидний нэн тэргүүний ажил. Энэ ажилтай холбоотой хангамжийн асуудал ч нэн тэргүүнд байх ёстой. Эрдэнэт үйлдвэрийн хувьд тулгамдсан асуудал байх ёсгүй тул асуудлаа шуурхай шийдвэрлэж явах болно. Өнөөдөр үйлдвэрийн санхүүгийн байдал бэхжиж, мөнгөний бодлого оновчтой хэрэгжин, аливаа асуудлаа шийдвэрлэхэд санхүүгийн хүндрэл бэрхшээлгүй болсон. Үйлдвэрлэлийг сайн явуулахад гар сэтгэл нийлэн ажиллаж байгаа хэлтсийн хамт олон, ХАБ-ын ажилтнууд та бүхэндээ талархал илэрхийлж, ажлын амжилт хүсье” хэмээн санал бодлоо илэрхийлж, амжилт хүссэнээр бага хурлын үйл ажиллагаа өндөрлөлөө.     Хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын дүрэм журмыг сахин биелүүлж, болзошгүй эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэхэд уурхайчдыг татан оролцуулах олон ажлыг энэ онд зохион байгуулахаар төлөвлөжээ. И.Чинтогтох Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Улаанбаатар төмөр замынхан Эрдэнэт үйлдвэрийн бүтээмжийн үйл ажиллагаатай танилцлаа

        “Улаанбаатар төмөр зам” Хувь нийлүүлсэн нийгэмлэгийн ажилтнуудын төлөөлөл Эрдэнэт үйлдвэрийн бүтээмжийн үйл ажиллагаатай танилцан, туршлага судалж байна. Тус нийгэмлэгийн Хөдлөх бүрэлдэхүүний засвар, ашиглалт хариуцсан орлогч дарга Х.Амгалан тэргүүтэй 12 хүний бүрэлдэхүүн энэ удаа бүтээмж инновацийн үйл ажиллагаа, хөгжил болон сайн саналын системийн үр дүнгийн талаар хичээл сургалт авлаа.     Эрдэнэт үйлдвэрт бүтээмж инновацийн хөдөлгөөн 2005 оноос эрчимжиж, сайн санал, санаачилга өнөөдрийн байдлаар 32 мянгад хүрээд байгааг мэргэжилтнүүд онцолдог. Энэ нь ажиллагсдын идэвх санаачилга дээшилснийг харуулаад зогсохгүй үйлдвэрлэл эдийн засгийн үр өгөөжид эерэг нөлөө үзүүлснийг ч баталж буй юм.     Тус үйлдвэрийн бүтээмж, инновацийн үйл ажиллагаатай танилцах үеэр “Бид олон газрын бүтээмж, инновацийн сайн туршлагаас судалж, танилцаж байсан. Ажилтнуудынхаа мэдлэг чадварыг сайжруулж, байгууллагынхаа хандлагыг өөрчлөх зорилгоор бусдын сайн туршлага, арга барилаас суралцахыг зорьдог. Үүний ч үр дүнд манай байгууллагын бүтээмж, инновацийн үйл ажиллагаа шинэ тутам боловч зөв ажиллаж байгаа гэж хэлэх байна. Эрдэнэт үйлдвэрт бүтээмж инноваци, сайн саналын систем нь хэдийнээ тогтворжиж, хэвшсэн юм байна. Суралцах, санаа авах зүйл маш их харагдлаа. Хөгжлийн хэлтэс, инновацийн төвийн мэргэжилтнүүд, сургагч багш нарын хичээл, мэдээллүүд өгөөжтэй байна. Цаашид энэ чиглэлээр нягт хамтран ажиллаж, суралцах хэрэгтэй гэсэн санаа төрлөө” гэж Хөдлөх бүрэлдэхүүний засвар, ашиглалт хариуцсан орлогч дарга Х.Амгалан ярилаа. М.Балжинням Фото Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Дэлхийн энтэй хүн Шагдарын Отгонбилэг

        Зууны манлай бүтээн байгуулалт Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэн замнал, бахархам хөгжил дэвшилтэй салшгүй холбоотой нэгэн бол Шагдарын Отгонбилэг билээ. Монгол-Оросын хамтарсан уулын баяжуулах Эрдэнэт үйлдвэрийн анхны монгол захирлаар томилогдон ажиллаж байсан төр нийгмийн нэрт зүтгэлтэн Ш.Отгонбилэг агсны улс орон,Эрдэнэт үйлдвэрт оруулсан хувь нэмрийг хойч үеийнхэн мартах учиргүй. Тиймээс ч түүний гэгээн дурсгалыг хүндэтгэн эл өдөр алдар гавьяа, үйл хэргийг  дурсан санах учиртай.      “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын дэргэдэх Ш.Отгонбилэг агсны нэрэмжит Технологийн сургуулиас түүний төрсөн өдөр буюу жил бүрийн 2 дугаар сарын 1-нийг угтан “Монгол Улсын хөдөлмөрийн баатар Ш.Отгонбилэгийг хэн сайн мэдэх вэ” эссэ бичлэгийн уралдаан зохион байгуулдаг уламжлалтай. Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, техникийн шинжлэх ухааны доктор Ш.Отгонбилэгийн намтар, үйл хэргийг судлах, олон нийтэд түгээн дэлгэрүүлж, сурталчлах, тус сургуулийн үүсэл хөгжилд оруулсан хувь нэмрийг нь тодорхойлж, бахархал болгох зорилготой уг уралдааны шилдэг бүтээлийн дээжээс уншигчдадаа хүргэж байна.     Дэлхийн энтэй хүн Шагдарын Отгонбилэг       Хүний үр сад сайн явахад нутгийн уул толгод нь баярлан өндөлздөг юм гэсэн. Тэгээд л хүний нутаг ус “Төрүүлсэн хүүгээ ” байнга харж нэхэн санадаг байх. Завхан аймгийн Дөрвөлжин  сумын нутагт хоёр буурлын уул гэж хосгүй сайхан хангай бий. “Хойд буурал”-ын ууланд  тэмээний бөх шиг хоёр шовх, элгэн хүрэн байц хадан уулын онь хөтөл дээр туг дарцаг, хадаг яндар намирсан бэсрэг цагаан овоо байдаг. Нутгийнхан Буурлын цагаан овоо гэхээсээ илүү “Сартуулын цагаан овоо” гэнэ.  Энэ л сайхан хайрхнууд нь 1952 оны луу жил нэгэн хүүг өлгийдөн авсан нь тэр нутагт тэнгэрийн хүү мэндэлсэн гэлтэй. Түүний  эцэг нь ардын хувьсгалын анхны партизануудын нэг Хатанбаатар Магсаржавын цэрэг, хожим намын үүрийн анхны дарга, сумандаа удирдах ажил хийж  явсан Гэцэгжавын Шагдар  хэмээх нутаг олондоо хүндтэй нэгэн байлаа. Түүний хань Сайнхувьтын Самбуу гэж малчин удмын  саальчин бүсгүй байв. Тэд хүний орчлонд хувь заяагаа холбосоор  зургаан охин,  хоёр хүү төрүүлж өсгөсний отгон хүү нь энэхүү эсээний баатар Отгонбилэг билээ. Тэр багадаа   өнчрөл хагацал, амьдралын хатууг үзсэн ч, Дөрвөлжин сумын бага сургуулийг онц дүнтэй төгсөн, аавтайгаа   хотын зүг хүлгийн жолоо залжээ. Улсын нийслэлд ирээд төмөр замын  “Хонхор”  өртөөнд суурьшин хэдэн жилийн нүүр үзээд, удалгүй хотын төвд байршин 21-р сургуульд орж, сурлага урлаг спортоор олон аавын хүүгээс онцгойрон, арван жилийн сургуулиа 1970 онд алтан медальтай төгссөн байна. Тэр жилээ  Ангар мөрний зүг,  Эрхүү хотод суралцахаар аяны дөрөө жийв. Авхаалжтай хүү Отгонбилэг аугаа оросын ард түмний амьдрал ахуйг судална, англи  орос хэлийг  ахисан түвшинд сурна, уул уурхайн инженер, улс төрийн эдийн засаг, түүх нийгэм гээд түүний суралцсан эрдэм хязгааргүй байлаа. Сурахын зэрэгцээ  гар бөмбөг, хөл бөмбөг,  хөнгөн атлетикт хүч үзнэ. Аз туршсан тэмцээнд аваргын төлөө өрсөлдөнө.Бидний хэдэн нөхөд ажлын шугамаар  Эрхүүгийн техникийн их сургуультай танилцахаар очиход сургуулийн уул уурхай-маркшейдерийн тэнхимийн хаалган дээр Ш.Отгонбилэгт зориулсан дурсгалын самбар байрлуулсан  нь бидэнд их дотно санагдсан. Тэр үед  агуу удирдагчаар бахархах сэтгэл төрж байв. Баатрын  маань идэр залуу насны амьдрал, хайр дурлал нь Эрхүүгийн тэнгэр дор өрнөжээ. Энд л  эхнэр Туяатайгаа анх танилцаж, энд л эрдэмтэн болох гараагаа тавьсан аж. 1976 онд   оюутан насаа онц дүнтэй үдэж, уул уурхайн инженер- маркшейдерийн улаан диплом өвөртлөн, уул уурхайн яамны удирдлагын мэдэлд очлоо. Уул уурхайн сайд П.Очирбат халуун дотно хүлээн авч, урмын үгээр мялааж   яамны  мэргэжилтнээр  томилжээ.  1978 онд Эрхүүгийн Анагаахын дээд сургуулийг эмзүйч мэргэжлээр дүүргэсэн Дорноговь аймгийн  харьяат Данзандаржаагийн Туяа бүсгүйтэй  амьдралаа холбон тов хийсэн хурим хийв. Эрдмийн мөр хөөсөн энэ  айлын  гишүүн  бүр  ном дагах хувь заяатай хүмүүс гэлтэй. Хүү О.Содбилэг, охин О.Одмаа нар  аав, ээжийнхээ адил номын мөр хөөсөн эрдэмтэй хүмүүс болон өсцгөөсөн.  Угийн  авхаалжтай Отгонбилэг ажил мэргэжилдээ гаршиж,  яамандаа газар, хэлтсийн дарга хийж аспирантурт суралцан, “Эрдэнэтийн орд газрын хүдрийн чанар, агуулгыг дундчилах нь” сэдвээр эрдмийн цол,  докторын зэргийг хамгаалж, Москвагийн Уул Уурхайн Их сургуулийн эрдмийн зөвлөлийнхний талархлыг хүлээлээ.  Судалгааны үр дүн нь уулын ажлын хүндхэн асуудлыг шийдвэрлэж чадсанаараа уул уурхайн шинжлэх ухаанд маш том асуудлыг шийдвэрлэх дөт замыг нээж өгсөн гэж манай эрдэмтэд үнэлдэг.      1989 онд Эрдэнэт үйлдвэрийн захирлаар томилогдоход улс орны эдийн засаг зах зээлд  шилжин хямралд орсон  үе байлаа. Ихэнх үйлдвэрүүд хаалгаа барьсан ийм хүнд үед үйлдвэрийг чадварлаг удирдан зохион байгуулж, хямралыг давж, үйлдвэрлэлийн шинэчлэл хийж, хүдэр олборлолтыг нэмэгдүүлж,  туслах хэсгүүдийг  зохих хэмжээгээр өргөтгөсөн байна. Түүний найзууд нь монголын нэрийг  дэлхийд Эрдэнэт, Отгонбилэг хоёр гаргасан. Энэ хоёроор дэлхий дахин монголыг таньж байгаа гэж ярьдаг нь үнэний хувьтай.  Ш.Отгонбилэгийн гавьяаг төр засаг  үнэлж, 1996 онд Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар цол олгон, Сүхбаатарын одон,  “Алтан соёмбо” тэмдгээр энгэрийг нь мялаахад баатар маань ачлалт аав ээж хоёроо дурсан санаж, алтан нутгийнхаа  уул усыг санагалзан , уул уурхайн мэргэжилтэй болж, газар шорооныхоо өгөөжийг хүн арддаа   түгээж байгаагийн хаялга гэж жигтэйхэн  баярласан гэдэг.      Эрдэнэтийг боловсон хүчнээр хангах ажил 1976-1986 онд түүний гараар дамжин хэрэгжиж байсан. Ш.Отгонбилэг 1996 оны 11-р сарын 15-нд Технологийн сургуулийг нээж хэлсэн үгэндээ: “Цаашид энэ сургууль сургалт үйлдвэрлэлийг эрдэм шинжилгээ, судалгаа, төслийн ажилтай хослуулсан цогцолбор байх ёстой” хэмээн дурдсаныг онцлон өнөөдөр  сургуулийн хамт олон “Сургалт-Эрдэм шинжилгээ -Үйлдвэрлэл”-ийн таатай орчинг бүрдүүлэх замаар оюуны үйлдвэрлэлээ явуулж  байна. Энэхүү сургуулийг 2001 онд  “Шагдарын Отгонбилэгийн нэрэмжит Технологийн сургууль” болгосон. 2002 онд тус сургуулийг үндэслэгч их хүмүүнд зориулан хүрэл хөшөөг нь үүдэн хойморт нь сүндэрлүүлсэн билээ.  Идэр залуугаасаа эх орныхоо уул уурхайн салбарт зүтгэж,  Эрдэнэт үйлдвэрийг дэлхийн дайтай үйлдвэр болгон удирдан зохион байгуулсан,  улс орныхоо төрийг түшилцэж явсан энэ эрхэм хүн 2001 онд  зуд турханд ядарсан малчин ардад туслахаар ажил үүргээ  гүйцэтгэж яваад Увс аймгийн Малчин сумын нутагт харамсалтайгаар осолдсон. Газрын дээр төрж, тэнгэрийн дор амьдарч байсан тэнгэрлэг сайхан эрхэм хүмүүн тэнгэртээ хальж,  нутгийн сайхан хайрхнууд нь гудайн барааж, түмэн олон эмгэнэн гашууджээ.     Тийм ээ тэр ард түмнээ  эрүүл энх, энх тунх, элбэг хангалуун сайхан амьдралтай байлгах  хүсэл тээсээр хорвоогоос одсон юм. Шилдэг мэргэжилтэн, шаргуу хөдөлмөрч, гарамгай удирдагч, гавшгай бизнесмен, түмэнд нэртэй түүхэнд мөртэй таны  үйл хэрэг үеийн үед дуурсагдах нь гарцаагүй.   Технологийн сургуулийн Номын сангийн эрхлэгч  Д.Цэнд-Аюуш Дэлгэрэнгүй...
  • Эрдэнэт үйлдвэрийнхэн оны эхний 10 хоногт хүдэр олборлолтын төлөвлөгөөг 114 хувиар биелүүлэв

            Шинэ оны эхний сарын 10 хоногийн байдлаар “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөний биелэлт өндөр үзүүлэлттэй гарлаа. Уурхайчид сарын эхний 10 хоногт 732 мянган метр куб уулын цул гаргаж, төлөвлөгөөг 111 хувиар биелүүлэн ажиллаж байна. Хөрс хуулалтын төлөвлөгөө 107.2 хувиар, хүдэр олборлолтын төлөвлөгөө 114.7 хувиар тус тус биелжээ. Баяжуулагчид энэ хугацаанд 906.56 мянган тонн хүдэр боловсруулсан нь төлөвлөгөөний  биелэлтийг  106.5 хувьд хүргэсэн  байна.       Хүдэр дэх металлын агуулга зэсийнх 95.4 хувь, молибденых 87.9 хувьтай байсан бол зэсийн металл авалтын төлөвлөгөө 100.4 хувь, молибдены металл авалт 107.1 хувиар тус тус биеллээ. Баяжмал дахь металлын агуулга зэсээр 101.2 хувь,  молибденоор 104.3 хувийн гүйцэтгэлтэй гарчээ. Оны эхний 10 хоногт 16002 тонн зэсийн баяжмал, 244.7 тонн молибдены баяжмал ачсан байна. Ачигдсан баяжмалын чанарыг авч үзвэл, зэсийн баяжмал 101.2 хувь, молибдены баяжмал 104.3 хувийн чанарын үзүүлэлттэй гарчээ.   М.Балжинням Фото: Б.Баттөггс Дэлгэрэнгүй...
  • Залуурдагч

        Эрдэнэт үйлдвэрийн 2019 оны Шилдгийн шилдэг ажилтнаар тодорсон Авто тээврийн цехийн Уулын технологийн тээврийн хэсгийн хүнд даацын машины жолооч, сургагч багш Мишиграгчаагийн Болдбаатартай уулзаж ярилцахаар утас цохилоо. Дуу шуу болсон уриалгахан нөхөртэй өдөр уулзахаар цаг товлов. Ээлжийн ажилтай уурхайчид цаг ягштал баримталдаг жишгээр “болзоо”-ндоо минут ч хоцорсонгүй. Инээд алдсан, дулаан төрхтэй энэ эр уулыг нүүлгэх ажилдаа маргааш гарна гэнэ. Бидний уулзалт Говь-Алтай аймгийн тухай яриагаар эхэллээ. Түүний аав Б.Мишиграгчаа Алтай сумын харьяат хүн байжээ. Уулын үйлдвэр байгуулагдах дуулианаар илгээлт өвөртлөн ирж, Эрдэнэт хотыг цогцлоосон анхны барилгачдын нэг төдийгүй Эрдэнэт үйлдвэрийн өрмийн анхны машинч юм. Харин ээж нь одоогийн “Эрдэнэт” сувиллын цогцолборын сувилагч Б.Цолмон гэж зөөлөн гартай, хүнлэг сэтгэлтэй эмэгтэй байв.      М.Болдбаатар хүүхэд байхаасаа уурхайчдын хөдөлмөрийн хүнд хэцүү, зовлон, жаргалыг мэдэрч өссөн. Ээлжинд гарсан аавыгаа их хүлээдэг, аав нь ажлаас бууж ирэхээрээ хоол идчихээд олон цаг сэрэхгүй унтахыг хараад урам нь хугарч бас их өрөвддөг байсан тухайгаа одоо дурсан сууна. Тэрээр 10 жилийн сурагч байхдаа Монгол хэл, уран зохиолын хичээлд илүү сайн, “Номын сайн нөхөр”, онц сурлагатан байв. Багш болохыг битүүхэн мөрөөддөг М.Болдбаатар хүү сургуулиа төгсөөд Улаанбаатар хотод Соёлын техникумын номын санчийн ангид элсэн суралцсан гэдэг. Ном унших сонирхол нь тийш хөтөлсөн хэрэг. Харин тэндээс эрдэм сурахын зэрэгцээ нэгэн насны түшиг хань эрдэнээ олсон. Дундговийн бүсгүйтэй дурлалцаж, дундуур нь цэргийн алба ч хааж, юм юмыг амжуулсан сэргэлэн оюутан явжээ. Болдоо 1987 онд сургуулиа дүүргэж, эхнэр нь Хялганат уруу томилогдоход амьдралын эрхээр дагаж нэг жил номын санчаар ажилласан. Гэсэн ч түүний зүрх сэтгэл Эрдэнэт үйлдвэр хэмээх их айлын нүргээнт амьдралыг санаж байлаа. Сэтгэлийн дуудлагаа тэр дагасан нь оносон. 1990 онд Ил уурхайд жижүүрийн тэрэгний жолоочоор анх ажилд орж, шинэ машин ирэхийг хүлээх зуураа аж ахуйн ажилд хамжилцдаг байв. Зав л гарвал “КСИ”-гийн ойролцоо очоод Белаз хүдэр ачин ирж, буулгаж байгааг хараад зогсдог байснаа дурслаа. Ер нь хүн хөгжих, урагшлах асар их хүсэл шуналтай байх хэрэгтэй гэж шилдгийн шилдэг ажилтан ярьж байна. Анх Эрдэнэт үйлдвэрт ажилд орохсон гэж хүсэж явсан бол дараа нь аварга техник жолоодохсон гэж, Белазын жолооч болсныхоо дараа хамгийн том, хамгийн сайных нь жолоог мушгиж манлайд нь явахсан гэж шунаж хичээсэн цагт амжилт ирдэг. 1991 оны намар М.Болдбаатар Белазын жолооч болох хүсэлтээ илэрхийлэн өргөдөл гаргаснаар даргынхаа өрөөний хаалгыг өдөр бүр онголзуулан шалж, зарим үед зэмлүүлж, сайхан ааштай үед нь тууштай хэмээн магтуулж байж 40 тонны даацтай техникийн жолоо атгасан. Б.Шарав багшийнхаа үг, үйлдэл бүрийг хичээнгүйлэн дагаж ажил мэргэжилдээ жинхэнэ эзэн суусан. Түүгээр ч зогсохгүй уурхайчдынхаа эрх ашгийн төлөө дуу хоолойгоо өргөдөг, зүтгэл сэтгэлийг нь хүртэл өвлөсөн шавь. Тэрээр анх 40 тоннын белаз жолооддог байхдаа зөрж өнгөрөх 110 тоннын 01, 02 дугаартай  белазуудыг бахдан харж, жолооч нараас нь үлгэр дуурайлал авдаг байжээ. Тухайн үед 01 дугаарын белазыг одоогийн Аж үйлдвэрийн гавьяат ажилтан Д.Чадраабал жолооддог байж. Машин дотроо явахдаа ганган, цэмцгэр, цаанаа л нэг гоё харагддаг байсан гэв. Удалгүй 136 тоннын “КАТ” ирэхэд белазын залуу жолооч нараас шалгалт аван байр эзлүүлж хамгийн өндөр оноо авсан хоёр хүнд шинэ тэрэг өгсний нэг нь М.Болдбаатар. Тухайн үед хэн нэгэн “20 гаруй жилийн дараа та бүхнийг хэдэн тонн ачаатай хаана явааг, ачсан хүдэр нь ямар агуулгатайг, түлшний зарцуулалт хэр хэмжээнд байгааг сансраас хянадаг болно” гэж хэлсэн бол мэдрэл муутай нөхөр байна гэж бодох байсан биз. Харин одоо диспетчерийн хяналтын системээр энэ бүхнийг хянаж байна. Эрдэнэт үйлдвэрийн 6600 ажилтны манлайд яваа шилдгийн шилдэг ажилтан маань уурхайн хүнд даацын БелАЗ-75131 загварын 130 тонн даацтай өөрөө буулгагч автомашинаар Х.Сабит, Л.Нармандах, Ч.Батхуяг нарын экипажийн залуусын хамт өнгөрсөн онд 640,6 мянган м.куб уулын цул тээвэрлэж, төлөвлөгөөг 102.1 хувиар, 5,4 сая тн.км ачаа эргэлт гүйцэтгэж, төлөвлөгөөг 102.4 хувиар биелүүлжээ. Тэрээр “Жолооч хүн гэдэг нэгээс нөгөө рүү давхиж очоод ачаа буулгахдаа гол нь биш. Белазынхаа хүчин чадлыг маш сайн мэддэг, бас мэдэрдэг ухаантай байх хэрэгтэй. Даац 136 тонн, белаз өөрөө 107 тонн, нийлээд 240 гаруй тонн жинтэй техникийг жолоодоход хүнээс өндөр ур чадвар шаарддаг. Жолоо мушгихдаа жаахан хэтрүүлж дарахад л ачаа хажуу тийш савирч асгарна. Тэр дээгүүр өөрөө бас журмын нөхөд нь явна. Унасан чулуу машины дугуй сүйтгэнэ. Өнөөдөр белазын нэг дугуйны зах зээлийн үнэ 24000 доллар. Нэг белазанд зургаан дугуй эргэж байгаа гэхээр жолооч анхаарал жаахан алдахад л ямар их гарзтай нь ойлгомжтой. Тиймээс дугуйнд өдөр тутмын арчилгаа чухал. Чулуу хавчуулагдсан бол түүх, аль болох чулуу дайрахгүй явах ур чадварт залуусаа сургахыг хичээдэг” гэж ярьсан юм. М.Болдбаатар белазын VPRS-E2A 33.00R51 загварын дугуйг 2019 онд нормоос 17,5 мянган км илүү гүйлгэж үйлдвэрт 10 орчим сая төгрөгийн хэмнэлттэй ажиллажээ.     Тэрээр одоогоор 10 гаруй шавьтай. Цаашид энэ тоо хэдэн арваар өснө. Учир нь тэр саяхнаас сургагч багш болжээ. Технологийн тээврийн “аялал”-даа гарахын зэрэгцээ өөрийн мэдлэг, чадвараа залууст зааж сургах эрхэм үүрэг түүнд оногдсон. Хамгийн сүүлд БелАЗ-75131 загварын автомашины удирдлагын цахилгаан тохируулгын хянах дэлгэцийн гарын авлага санаачлан гаргаж жолооч нартаа зааж сургажээ. Үүний үр дүнд хөдөлмөрийн бүтээмж дээшилж, автомашины хүчин чадлыг бүрэн ашигладаг болсон тухай хэсгийн дарга нь ярив.     Уулзах төдийд эрч хүч, халуун сэтгэл мэдрүүлдэг хүн байдаг. Тийм л хүмүүсийн нэг нь М.Болдбаатар гэлтэй. Эрдэнэсийн үйлдвэртээ 28 жилийн хөдөлмөрөө бүрэн зориулсан энэ эгэл агаад энгүй хөдөлмөрийн эзний хэлэх ярих нь ухааны уурхай юм. Аюулгүй ажиллагаа, машин техник эзэмших эв дүй, ажлын арга барил, амрах соёл, биеэ ажилд бэлтгэх чадвар гээд буй биеэрээ үлгэр дуурайлал, амьд “гарын авлага”. Аварга техникийн жолоо атгасан залуурдагч өнөөдөр залуу ажилчдыг араасаа дагуулах залуурч болж.      Олон жилийн өмнө М.Болдбаатар Дундговь аймагт айлын найранд суужээ. Дэргэд нь суусан өвгөн “Миний хүү, тэр белаз гэдэг унаа чинь ямархуу эд байдаг юм дээ?” гэж асууж. Мань хүн “136 тонн ачаа ачдаг, долоон метр өндөр, өргөн нь зургаан метр...” гээд ойлгуулчих санаатай техникийн тодорхойлолт хэлсэн чинь өөдөөс нь “ЗИЛ-130” чинь хэдэн тонн билээ?” гэж. Болдоо хариуд нь “Таван тонн. Миний машин 27 “ЗИЛ 130” машины ачааг нэг дор ачна шүү дээ, ах минь” гэтэл таг болчихож. Хэсэг дуугүй байснаа “Миний хүү, уг нь хүн харахад нүдэнд дулаахан, сайхан залуу байх юм. Жаахан бодолтой залж байхгүй бол хүн амьтны элэг доог болно шүү” гэж аминчлан захисан гэдэг. Өвгөний төсөөлөлд багтаагүй белазыг өнөөдөр ч жолоодсоор яваа М.Болдбаатарын зөөсөн хүдрийг тооцвол нэгэн том уул болох биз ээ. Залуурдагчийн үйлс бүхэн өөдөө, гэгээн хүсэл нь биелж яваг.      М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Ган бөөрөнцгийн шинэ урсгал

            Уулын хүдрийг нунтаглан баяжуулахад хамгийн чухал үүрэгтэй ган бөөрөнцгийг Эрдэнэтчүүд 23 жилийн өмнөөс үйлдвэрлэж эхэлсэн. Хувьд байсан үйлдвэр 2007 оноос Эрдэнэт үйлдвэрийн харьяанд орж, үйлдвэрлэлийн нэгэн томоохон цех болон өргөжсөнөөр техник, технологийн шат дараатай шинэчлэлүүд хийгдэж ирсэн. Гэсэн ч бүгд оновчтой байгаагүй. Нүүрс хийжүүлэх зуухны технологи нь байгаль орчинд халтайн дээр ажлын байрны хортой нөхцөл, техникийн доголдол гээд олон асуудал, хэл ам дагуулж байв. Энэ бүхнийг цогцоор нь шийдэх технологийн шинэчлэл 2019 оны төгсгөлд өрнөж, 12-р сарын 31-ний өдөр тоног төхөөрөмжүүдийг ашиглалтад хүлээн авснаар хөгжлийн шинэ хуудас эргэлээ.     Индукцын технологи ган бөөрөнцгийн үйлдвэрлэлд хэрхэн нэвтэрч, манай буйранд хэрхэн нутагшиж буй талаар сурвалжлахаар тус цехийг зорилоо. А.Отгончулуун дарга өрөөндөө инженер техникийн ажилтнуудаа цуглуулаад хуралдаж сууна. Шилэн хаалганы цаанаас харвал бүгдийнх нь царай гэрэлтэй, тайван, үйл хөдлөл нь эрчтэй урам дүүрэн ажиглагдана. Намайг ороход оосорлогч авах, 2020 оны захиалгаа гүйцээх үүрэг даалгаврын чиглэл өгснөөр хурал өндөрлөв. Өнөөдөр Ган бөөрөнцгийн цехийн удирдлагын зүгээс бүтээгдэхүүнийхээ тоо хэмжээг нэмэгдүүлэхээс илүү шинэ тоног төхөөрөмж дээр ажилчдаа сургаж дадлагажуулах, мэргэшүүлэхэд илүү анхаарал хандуулж, бодлого, үйл ажиллагаагаа тэр зүг чиглүүлж байгаагаа илэрхийлсэн. Ингэж гэмээнэ тоног төхөөрөмжүүдийн найдвартай ажиллагаа, бүрэн бүтэн байдал эхнээсээ хангагдана гэж үзэж байна. Индукцын технологи нэвтрүүлэх техник эдийн засгийн үндэслэлээр 66 орон тоо баталсан ч хүнээ нэмэхгүй хуучин орон тоогоороо ажиллах боломжтой гэв.             Ган бөөрөнцгийн цехийн технологийн шинэчлэлийн тоног төхөөрөмжүүдийг үйлдвэрлэгчээс нь шууд худалдан авалт хийснээрээ онцлог, давуу талтай. Нийлүүлэгч компанийнхан тоног төхөөрөмжүүдийн угсралт, суурилуулалтын ажилд оролцож, нэгдүгээр сарын долоонд ашиглалтад хүлээлгэн өгөх гэрээтэй хэдий ч төлөвлөгөөт хугацаанаас өмнө ийнхүү дуусгажээ. Одоо тоног төхөөрөмжийн туршилт, тохируулга, зүгшрүүлэлт ажлын байрны сургалттай хамт явагдаж байна. Ажилчдыг сургаж дадлагажуулах ажил хоёр сар үргэлжлэх бөгөөд танхимын сургалт ч зохион байгуулах аж. Хятад мэргэжилтнүүд Өвөрмонгол орчуулагчтай учраас бүрэн ойлголцоход хүндрэл учирчээ. Гэсэн ч Баяжуулах үйлдвэрийн Өөрөө нунтаглах хэсгийн инженер, Дундад улсад их сургууль төгссөн залуугийн тусламжтайгаар ажил урагштай явна.     Үйлдвэрийн хэсэг рүү ороход дуу чимээ ихтэй ч урьдын утаа угаар, тоос шороо үгүй болжээ. Өнгө муутайхан, тортогтой хувцастай байдаг ажилчид нь ер бусын өнгөтэй, жавхаатай харагдана. Ган бөөрөнцгийн шинэ урсгал хоёр зэрэг тасралтгүй хөвөрнө. Тэд шинэ тоног төхөөрөмжөө ашиглалтад хүлээн авснаас хойш 80, 100-гийн голчтой “шаар” 20 гаруй тонныг үйлдвэрлээд байна. Технологийн горимоо зүгшрүүлэх, ажилчдаа сургахыг илүү чухалчилж байгаа учир шинэ шугамаас гарсан бүтээгдэхүүнээ Чанар хяналтын хэлтсийн Металлын лабораторит шинжлүүлэхээ азнаж байгаа гэнэ. Мөн эднийх үйлдвэрийнхээ дэргэд металлын өөрийн гэсэн лабораторитой болох бэлтгэл хангасныг үзлээ. “Шаар”-ны бүтэц, чанарыг лабораторитоо шинжлээд үйлдвэрлэлийн процесс хэрхэн явагдаж байгааг хянан горимыг тохируулж ажиллах юм. Аливаа шинэ технологи, тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэлд нэвтрэхэд нэг л өдөр бүх зүйл төгс болчихгүй. Энд нь нэг эвүүр хийчихмээр юм байна, тэнд нь ролик тавьчих нь зүйтэй юм байна гэсэн жижиг сайжруулалтын ажлууд хэсэгтээ үргэлжилдэг. Ингэснээр тоног төхөөрөмжийн бүрэн бүтэн байдал хангагдаж, эвдрэл гэмтлээс удаан сэргийлж чадна. Ажилчид камер суурилуулах, дуу чимээ намсгах, усны хэрэглээ багасгах гэх мэт чиглэлээр сайн саналууд гаргасаар...      Одоогоор Ган бөөрөнцгийн цехэд 12000 тонн бэлдэц бий. Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэрийн эдгээр бэлдэц жигд биш байгаагаас үйлдвэрлэлд бага зэргийн асуудал үүсгэж байна. Бэлдцүүд үзүүр хэсэгтээ нарийн, дундаа бүдүүн, гулзайлт ихтэй, барзгар гадаргуутай байх жишээтэй. Индукцын цувих шугамын технологи нь хэмжүүрийн 100-ны нарийвчлалтай. Гэтэл Дарханы бэлдэц 10-ны нарийвчлалтай учраас тэр. Гэхдээ сайн саналын системээр сайжруулах боломжтой гэж цехийн дарга ярилаа. Түүнээс гадна Ган бөөрөнцгийн цехийн түүхэнд тодоор бичигдэх шинэчлэлийн ажлыг хамтран хэрэгжүүлсэн Механикийн болон Эрчим хүчний хэлтэс, Цахилгааны цех, Барилга засварын цех, Засвар механикийн завод, Засвар, угсралтын цехийн хамт олонд, тоног төхөөрөмжүүдийг богино хугацаанд нийлүүлэхэд хүчин чармайлттай ажилласан У.Эрдэнэбаяр даргатай Худалдан авалт, хангамжийн хэлтсийн багийнханд тусгайлан талархал илэрхийлэв.     Тус хамт олон 2020 оныг эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажлын жил болгожээ. Бүтээгдэхүүнийхээ бүтэц, чанарыг улам сайжруулах, алсдаа 120, 125-ын “шаар” үйлдвэрлэх хэтийн зорилго, төлөвлөгөөтэй тооцоо судалгаа явагдана. Ажил, мэргэжлийн хувьд асар их хүсэл шуналтай байж гэмээнэ амжилтад хүрдэг гэдэг. Ган бөөрөнцгийн шинэ урсгал дөнгөж эхэлж байхад дараагийн дэвшлийг төлөвлөж чадаж байгаа нь энэ хамт олны ирмүүн хөдөлмөр, сэтгэлийн илэрхийлэл юм. Ээлжийн мастер М.БАХДАЛ:      -“Шаар”-ны хэлбэр дүрс сайхан гарч байна. Энгийн нүдээр харахад импортоор ирж байгаа хятадын шаарнаас ялгарах юм алга. Индукцын технологи их мэдрэмтгий, нарийвчлал өндөр. Тиймээс шинэ тоног төхөөрөмжүүд ажилтнаас ур чадвар, мэдрэмж их шаардаж байна. Манай ажилчид Хятад мэргэжилтнүүдийг дагаад сайн дадлагажиж байгаа. Ажлын байрны орчин нөхцөл эрс сайжраад, манайхан сэтгэл өндөр, ажиллах урам зориг дүүрэн байгаа нь хөдөлмөрийн бүтээмжээс нь мэдрэгдэж байна. Өмнө нь нүүрс хийжүүлэх зуухтай байхад нүүрсээ буулгана, ачна, шигшинэ, бэлдэнэ гээд ажиллагаа ихтэй, бас хаягдал нүүрс, үнс, давирхай ихээр хуримтлагддаг асуудал байсан. Индукцын давуу тал нь бэлдцийг жигд халааж, цувилтад оруулдаг. Нэг бэлдцийг хоёр минутад цувиж байна. Бэлдцийг индукцын зуухаар халааж цувилтад оруулсны дараа “шаар” хөргөлтийн системээр дамжаад амраах зууханд ирж тодорхой хэмд гаргана. Тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэгч Анянг компанийн инженер ЖАН ХАЙ ЖЕЙ:       -Ерөнхийдөө тоног төхөөрөмжийн угсралт 100 хувь болсон. Одоо тохируулга, туршилт, сургалт хариуцан ажиллаж байна. Үйлдвэрлэл хэвийн явагдаж байна. Гарын авлагад тулгуурлан онолын болон ажлын байрны сургалт давхар явагдаж байгаа. Монгол ажилчид үнэхээр ур дүйтэй, чадвартай байгаа нь надад их амар байна. Би гадаадын 30 улсад энэ тоног төхөөрөмжийг суурилуулсан. Харин Монголд анх удаа ирлээ. Өнгөрсөн хоёр хоногт Эрдэнэт үйлдвэрийн үйл ажиллагаатай танилцаж маш том гэдгийг мэдэрсэн. Дэлхийд чансаагаараа ТОП тавд эрэмбэлэгддэг уул уурхайн үйлдвэрт ажиллаж байгаадаа баяртай байна. Суралцах зүйл их байна.  Оператор Ц.АЛТАНГЭРЭЛ:     -Би Эрдэнэт үйлдвэрт 19 дэх жилдээ ажиллаж байна. Анх Шведийн цувих машин байхад л ирсэн. Индукцын технологи утаа униаргүй, цахилгаанаар ажилладаг болохоор илүү амар. Хуучин мэдрэмжээрээ, туршлагаараа ажиллаад, давхар суралцаад явж байна. Хамгийн гол нь ажлын байрны хортой нөхцөл сайжирсанд баяртай байна. Үйлдвэрийн шалыг резинэн будгаар будаад угааж арчих цэвэрлэгчтэй болно гэхээр цаашид маш цэвэр орчин бүрдэнэ.    Жижүүр Г.ХИШИГСҮРЭН:     -Амраад ажилдаа иртэл шинэ шугам тавигдчихсан, үйлдвэрлэл явж байна. Ган бөөрөнцөг урсаж байгааг хараад үнэхээр их баярласан. Тэр өдөр тогтож сууж чадахгүй догдлоод, гадаах цасаа цэвэрлээд, доторх шороо тоосоо арчиж угаагаад л, эрч хүч цаанаасаа оргилсон сайхан өдөр байсан. Хүн бүрийн царайд инээмсэглэл тодорсон тийм сайхан өдрийг би энд  зургаан жил ажиллахдаа олон хараагүй. Жижүүрийн үүрэг бол бүтээгдэхүүнээ жинлэнэ, хэдэн кг бэлдэц ирсэн, хэдэн кг шаар үйлдвэрлээд явуулав гэдгийг бүртгэнэ. Камер хянана. Нүүрс хийжүүлэх зуухтай байхад бид үнэхээр хүнд нөхцөлд ажилладаг байсан. Гэртээ очиход угаар үнэртээд зогсохгүй ажлаас буусан шөнө ханиалгаад унтаж амарч чаддаггүй байсан. Би “24” гараад “72” амардаг. Хонож байж ханиалга намддаг байлаа. Одоо бол асуудалгүй сайхан байна.     Ган бөөрөнцгийн үйлдвэрлэлийн технологийн шинэчлэл хэр үр дүнтэй болсныг цаг хугацаа харуулна. Эрдэнэт үйлдвэр жилд ойролцоогоор таван төрлийн 35000 тонн “шаар” хэрэглэдэг. Цехийн хүчин чадал нэмэгдсэн учраас өөрийн үйлдвэрийн хэрэглээг хангаад зогсохгүй дотоодын зах зээлд жилд 3000-5000 тонн ган бөөрөнцөг борлуулахыг зорьж байгаагаа ч тэд нуусангүй. Ган бөөрөнцгийн шинэ урсгал эрчтэй, ажилчдын сэтгэл тэнүүн байна.                     М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Станц 329 сая кВт/цаг цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэнэ

        Эрдэнэт үйлдвэрийн Дулааны цахилгаан станц хоёр жилийн өмнөөс Монгол Улсын эрчим хүчний системд цахилгаан нийлүүлж эхэлсэн. Диспетчерийн Үндэсний төвөөс өнгөрсөн онд 324 сая кВт/цаг цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэн нийлүүлэх горим төлөвлөгөө өгснийг манай “галын бурхад” 100,1 хувиар биелүүлжээ. Харин энэ жил үүрэг хариуцлагыг дахин таван кВт/цаг-аар нэмэгдүүлж 329 кВт/цаг эрчим хүч үйлдвэрлэн түгээх даалгавар өгснийг амжилттай биелүүлэхээр ажиллаж байна. Харин дулаан үйлдвэрлэх төлөвлөгөө нэмэгдүүлээгүй. Тус хамт олон, тоног төхөөрөмжийн урсгал болон их засварыг чанартай гүйцэтгэж, нүүрс нөөцлөлт болон гуравдугаар зуухны их засварт анхаарал хандуулан ажилласны үр дүнд төлөвлөгөөт хугацаанд нь галлаж өвлийн ид ачаалалд ажрахгүй байх нөхцөл бүрдлээ. Одоогоор станц 52000 тонн нүүрсний нөөцтэй байгаа нь 50 хоногийн хэрэглээ юм.     2019 оны төгсгөлд IV цахилгаан станц доголдож, цахилгаан эрчим хүчний нэг трубин зогссоноос ижил төстэй станцуудын ачаалал нэмэгдсэн. Энэ үед Эрдэнэт үйлдвэрийн Дулааны цахилгаан станц таван зуухны горимоор бүрэн хүчин чадлаараа ажиллаж эрчим хүчний салбарт дэм үзүүлэв.  М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Д.МӨНХБОЛД: Хэрэгцээтэй тоног төхөөрөмжийн техникийн тодорхойлолт боловсруулна

        Эрдэнэт үйлдвэрийн үйлдвэрлэлийн тоног төхөөрөмжүүдийг худалдан авахад хэрэглэх “Техникийн тодорхойлолт”-ыг Техникийн хэлтэс боловсруулж байна. Энэ талаар Техникийн хэлтсийн орлогч Д.Мөнхболдоос тодрууллаа.     -“Эрдэнэтийн-Овоо” орд газрын өөрийн онцлог гэж байдаг. Оюутолгой зэрэг бусад ордууд өөр өөрийн онцлогтой. Өөрөөр хэлбэл тухайн  ордын агуулга, бүтэц, найрлага өөр учраас... Тэгэхээр бид 41 жилийн түүхэндээ Эрдэнэтийн ордыг ашигладаг технологитой болчихсон. Энэ технологи өөр газар таарахгүй. Ийм технологид тохирсон тоног төхөөрөмж энд ажиллах ёстой.     Өнгөрсөн оны зургаадугаар сард үйлдвэрийн Ерөнхий захирлын тушаалаар “Тогтвортой хөгжлийн бодлого”-ыг баталсан. Энэ нь техник технологийн, эдийн засгийн, нийгмийн, байгаль орчны, тогтвортой хөгжлийн бодлого юм. Уг ажлын хүрээнд  үйлдвэрлэлд тулгамдаж буй техникийн асуудлыг техникийн зөвлөлөөр шийдвэрлэж байгаа. Техникийн хэлтсийнхэн  2019 оны сүүлийн хагас жилд техникийн бодлогыг хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны журам боловсруулж байна. Өмнө нь онцгой комисс хуралдаж тулгамдаж буй асуудлаа шийдэж ирсэн. Үйлдвэрийн удирдлагын баг 2020 оныг “Шинжлэх ухаанд суурилсан үйлдвэрлэлийг эрчимтэй хөгжүүлэх” он болгох зорилт дэвшүүллээ. Энэ нь үйлдвэрлэлийг эрчимтэй хөгжүүлье. Тэгэхдээ шинжлэх ухаанд суурилъя гэсэн санаа.    Эрдэнэт үйлдвэрт техник, тоног төхөөрөмж ямар байх ёстой юм. Ямар шаардлага хангасан тоног төхөөрөмж авч, хэрхэн ашигтай ажиллуулах ёстойг зөв тодорхойлох нь маш чухал ажил. Иймээс анхан шатны техникийн баримт бичгийг тодорхой болгож нэг стандарт загварт оруулах шаардлагатай  гэж үзсэн.     -Техникийн тодорхойлолт боловсруулж нэг загварт оруулснаар ажлын ямар өөрчлөлт гарах вэ?     -Ямар техник хэрэгцээтэйг зөв тодорхойлох шаардлагатай. Тухайн техникт ерөнхий болон тусгай шаардлага тавигддаг. Сүүлийн жилүүдэд техникийн тодорхойлолтыг үйлдвэрийн бүтцийн нэгжүүд өөр өөрийн чиглэлээр янз бүрийн хэлбэрээр боловсруулж байсан. Энэ нь зарим нэг техникийн шаардлагыг орхигдуулах, улмаар зөвхөн нэг талыг баримталж тодорхойлох нь олон асуудал дагуулдаг. Жишээлбэл, шинэ техник, тоног төхөөрөмж захиалахдаа худалдан авсны дараа тухайн техник дээр ажиллах ажилтныг сургах шаардлагыг орхигдуулснаар асуудал үүсдэг. Тухайн техникийг тодорхойлолтын дагуу тендер зарлаж худалдан авалт хийгээд техникийг ажиллуулах үед бэлтгэгдсэн ажилтангүй байгаа нь тухайн техникийг эвдэх, ажилтан осолдох зэрэг хүндрэл үүсгэдэг. Тэгэхээр уг техникийн тодорхойлолт дээр нь хүн сургах шаардлагатайг тусгачих ёстой.     Үүнээс гадна захиалсан тоног төхөөрөмж ямар орчинд ажиллахыг тодорхойлоогүйгээс шинээр ирсэн агаар шахах компрессор халаад байн байн зогсоод байсан.     Учир юу вэ гэвэл гадна орчин ба дулаан байранд ажиллах зориулалтыг тодорхойлолгүй захиалга хийгдсэн. Гадна ажиллах тоног төхөөрөмжийг дотор тавихаар халаад ажиллахгүй байх жишээтэй.     Техникийн тодорхойлолтод үндсэн үзүүлэлт, төрөл, загвар, ямар энергийн эх үүсвэр хэрэглэх талаар тодорхой заах хэрэгтэй. Гаднын зарим тохиолдолд нэмэлтээр өөр энергийн эх үүсвэр шаардлагатай байдаг. Тухайлбал, зарим тоног төхөөрөмжид тусгай хий азот шаарддаг.     Үүнийг техникийн тодорхойлолтод тусгаагүй бол азотын станц тавих, шугам татах зэрэг нэмэлт ажлууд гарна. Тэгэхээр цахилгаан, азот, ус, уур хэрэглэнэ гээд тусгай шаардлага дээр нь заачихвал ямар ч асуудал гарахгүй. Энэ бүхнийг тооцоогүйгээс нэмэлт зардал гардаг. Шинэ техник үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэхэд хүндрэл учруулдаг.     Тоног төхөөрөмжийн  техникийн тодорхойлолтыг зөв боловсруулснаар ийм алдаа дахин гарахгүй. Техникийн бодлого зөв хэрэгжинэ, нэг стандартад орж цэгцэрнэ. Өнгөрсөн оны сүүлийн улиралд үйлдвэрийн инженер, техникийн ажилтнууд болон бодлогын хэлтсүүдтэй хамтран техникийн тодорхойлолт загварыг зөвшилцөх замаар боловсруулж, 12-р сарын 25-ны өдөр буюу Уурхайчдын баяраар “Техникийн тодорхойлолтын загвар батлах тухай” үйлдвэрийн Ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд Ерөнхий инженерийн шийдвэр гарсан. Ингэснээр 2020 онд Эрдэнэт үйлдвэр худалдан авалт хийж буй бүх тоног төхөөрөмжийнхөө техникийн тодорхойлолтыг нэг загвараар боловсруулна. Техникийн бодлого нь техникийн тодорхойлолтоос эхлэх ёстой. Байшин барилаа гэж бодоход суурийг нь сайн тавина гэсэн үг. -Баярлалаа. Т.Батчулуун Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Д.ҮҮРИЙНТУЯА: Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлагуудын өрөө тасалгаа, бичиг баримтыг битүүмжилж, зогсоосон гэдэг мэдээлэл үндэслэлгүй...

       Монгол Улсын Засгийн газар “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-т онцгой дэглэм тогтоосноос хойш 10 сар болох гэж байна. Онцгой дэглэмийн хугацаанд үйлдвэрийн үйл ажиллагаанд  гарсан үр дүнг дүгнэх зорилгоор Сангийн яамны Төрийн нарийн бичгийн даргаар ахлуулсан ажлын хэсэг Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллаж байна. Шалгалтын зорилго, чиглэлийн талаар Ерөнхий захирлын Санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч Д.Үүрийнтуяагаас тодрууллаа.         -Өнөөдөр зарим нэг нэр бүхий сайт, цахим хэрэгслээр Эрдэнэт үйлдвэрт АТГ, ТЕГ зэрэг газрын бүрэлдэхүүнтэй “десант” бууж, үйлдвэрийн өрөө тасалгаа, бичиг баримтыг битүүмжиллээ гэсэн утгатай мэдээлэл олон нийтийн сүлжээнд тавигдсан. Энэ талаар та тодорхой мэдээлэл өгнө үү?     -Монгол Улсын Ерөнхий сайдын 2019 оны 12 сарын 27-ны өдрийн 178 дугаар захирамж гарч, Монголросцветмет болон Эрдэнэт үйлдвэрт өнгөрсөн 3 сард тогтоосон Онцгой дэглэмийн хугацаанд ямар үр дүнтэй ажилласан бэ гэдгийг шалгах, санхүүгийн иж бүрэн шалгалт хийх ажлын хэсгийг томилсон байгаа. Энэ хүрээнд ЗГХЭГ-ын даргын баталсан удирдамжийн дагуу санхүүгийн хяналт шалгалтын үйл ажиллагаа өчигдөр Эрдэнэт үйлдвэрт эхэлсэн. Шалгалт үргэлжилж байна. Гэхдээ Эрдэнэт үйлдвэрийн үйл ажиллагааг битүүмжилсэн, удирдлагуудын ажлыг зогсоосон, лацадсан, бичиг баримт битүүмжилсэн зүйл байхгүй. Тиймээс  зарим цахим сүлжээгээр тавигдаад буй  мэдээлэл үндэслэлгүй юм.     -Ажлын хэсгийнхний энэ удаагийн шалгалт юунд чиглэгдэж байна вэ?    -Шалгалтын ажлын хэсгийнхэн нэлээд өргөн бүрэлдэхүүнтэй ирсэн байгаа. Сангийн яам, Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газар зэрэг төрийн захиргааны төв байгууллагууд, Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар болон хууль хүчний байгууллагуудаас АТГ, ТЕГ, ЦЕГ оролцсон ажлын хэсэг ажиллаж байна. Ажлын хэсэг,  Эрдэнэт үйлдвэрт “Онцгой дэглэм” тогтоосон 2019 оны 3 сараас хойшхи хугацааны санхүүгийн үйл ажиллагаа хууль тогтоомжийн дагуу явагдсан эсэх, худалдан авах үйл ажиллагаа дүрэм журмын дагуу хийгдсэн зэргийг шалгаж, үнэлэлт дүгнэлт өгөх чиглэлтэй ажиллаж байна. Өөрөөр хэлбэл, Засгийн газраас тогтоосон, дараа нь УИХ-ын чуулганаар дахин 6 сараар сунгаад буй “Онцгой дэглэм”-ийн үед “Монголросцветмет”, “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-уудын үйл ажиллагаа ямар үр дүнтэй ажиллаж байна вэ гэдгийг үнэлж, дүгнэлт өгнө гэж хэлж болно.     -Дээрх мэдээлэлд худалдан авах үйл ажиллагаа буюу тендертэй холбоотой асуудал дурьдагдсан байна. Тухайлбал, Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлагууд 100 орчим тэрбум төгрөгийн гэрээ байгуулсан гэх мэтчилэн. Үүн дээр дахин тодруулга өгнө үү?     -Эрдэнэт үйлдвэрийн тендерийн үйл ажиллагаа хууль тогтоомжийн хүрээнд явагдаж байна. Бид 2019 оны худалдан авалтын үйл ажиллагааны тайланг гарган холбогдох төр захиргааны байгууллагуудад хүргүүлсэн. Өмнө нь бид тайлангаа урьдчилсан байдлаар бэлтгэж хүргүүлсэн бол өнөөдрийн байдлаар эцэслэн гаргаж дууслаа. Худалдан авах үйл ажиллагаатай холбоотой үнэн зөв мэдээллийг  цаг тухай бүрт нь бид хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр дамжуулан хүргэж байна. Эрдэнэт үйлдвэр ямар нэг байдлаар хууль тогтоомж зөрчин тендер зохион байгуулсан тохиолдол байхгүй. Худалдан авалтын мэдээллийг  цахим тендерт байршуулан, үнэлгээний хороо хэрхэн ажиллах зарчмын дагуу явуулж байна. М.Балжинням Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Е-оffice систем нэвтэрснээр албан бичиг баримтын хүлээгдэлгүй болно

             Эрдэнэт үйлдвэрийн Холбоо, мэдээлэл технологи, автоматжуулалтын цехийн инженерүүд үйлдвэрийн ажилтан болон ажлын байрны цогц мэдээллийн сан бүхий Е-оffice системийг боловсруулан нэвтрүүлж байна.    Энэ талаар тус цехийн Мэдээлэл боловсруулах хэсгийн системийн шинжээч Б.Солонгоос тодруулахад: “Е-оffice системийг үйлдвэрийн хэмжээнд өнгөрсөн жилээс эхлэн туршсан. Өнөөдрийн байдлаар уг туршилтын үр дүнд бүрэн нэвтрүүлэх ажил эхлээд байна. Бид систем нэвтрүүлэх явцад гарч буй алдаа дутагдлыг арилгах, сайжруулахад анхаарч байна. Манай цехийн мэргэжилтнүүд хоёр  жилийн өмнөөс энэ системийг боловсруулах судалгааны ажил хийж эхэлсэн. Нийслэлийн архивын газраас туршлага судалж, өөрсдийн хийж байсан арга жишээн дээр тулгуурлан уг системийг боловсрууллаа. Е-оffice системийг нэвтрүүлж ашигласнаар дотоод албан тоот, баримт бичгийн хүлээгдэл арилж, цаасгүй технологиор цаг хэмнэж ажиллах боломж бүрдэж байна. Энэ системийг боловсруулахдаа мэдээллийн аюулгүй байдлыг хангах үүднээс Хуулийн хэлтэстэй хамтарч ажилласан. Ингэснээр систем рүү нэвтрэхэд мэдээллийн бааз дугаарлагдсан эсэх, мэдээллийн сан нь зөвхөн программаар нэгтгэгдэх зэрэг хэд хэдэн тавигдах шаардлагыг хангасан. Энэ систем нь дотроо бичиг хэргийн ажилтнуудад зориулагдсан, хэрэглэгчдэд хүргэх вэб программ гэсэн хоёр хэсэгтэй. Систем нэвтрүүлж буйтай холбоотой олон санал ажилтнуудын зүгээс тавьж байгаа. Тодруулбал, Е-оffice системээр дамжуулан ажил үүргийг цахимаар хуваарилах, илүү боловсронгуй болгох, өргөн хүрээнд ашиглах боломж бүрдүүлэх гэх зэргээр бидэнд хандаж байна. Тиймээс илүү сайжруулахаар хичээж байна” гэж хариулав. М.Балжинням      Дэлгэрэнгүй...
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Холбоо барих
Даваа, 27 5-р сар 2019 00:00

Удмын уурхайчин

   Эрдэнэт үйлдвэрийн Хөдөлмөрийн аварга, Ил уурхайн экскаваторын машинч Эрдэнэбаатарын Ган-Эрдэнэтэй уулзахаар утас руу нь залгалаа. Тэр дороо утсаа авсан ч “Одоо ажилдаа гарах гэж байна, амжихгүй ээ” гэх товч, тодорхой ганц өгүүлбэр хариулт хэлээд харилцуураа таслах нь нэн түрүүнд ажил шүү дээ гэх утгыг давхар агуулна. Хэдэнтээ учирлан байж уулзлаа. Үг дуу цөөнтэй, шавилхан биетэй шар залуу болзсон цагтаа ирэв. Энгийн үед саравчтай малгай, тамирын хувцсаар гоёсон түүнийг ямар ажил хийдгийг мэдэхгүй хүн бол чөлөөт бөхийн хөнгөн жингийн тамирчин л гэж харахаар. Уулыг нурааж буй аварга техникийн залуурчийг сахалтай, том биетэй нөхөр байхаар төсөөлсөн минь эндүүрэл байв.

   Эрдэнэт үйлдвэр анх байгуулагдахад түүний аав Ховд аймгаас, ээж нь Хөвсгөлөөс илгээлт өвөрлөн ирж, уурхайчдын хотхонд учран ханилж Э.Ган-Эрдэнийг 1983 онд төрүүлжээ. Түүний аав Ил уурхайд экскаваторын туслах машинч, Материал техникийн хангамжийн баазад цахилгаанчин байв. Харин ээж нь Эрдэнэт үйлдвэрийн Дулааны цахилгаан станцын конвейрын машинч Ц.Нямдалай гэхэд үеийнхэн нь андахгүй. Аав, ээжийнх нь ажилч хичээнгүй, зарчимч, аливааг цаг хугацаанд нь цэгцтэй, чанартай хийдэг зан чанар түүнд нэвт шингэсэн. Хүүхэд байхаасаа л үйлдвэрийн тасралтгүй найдвартай үйл ажиллагаа, цаг нартай уралдсан ундарсан их ажлын талаар ойлгож мэдэрсэн төрмөл гэмээр хариуцлага нь түүнийг өнөөдрийн өндөрлөгт хүргэсэн байж ч болох. Удам дагасан уурхайчин гэх брэнд үгний гол утга учир, амин сүнс нь угтаа энэ. Уурхайчны амьдралын жаргал хийгээд “зовлон”-г дэргэдээс нь харж, биеэр мэдэрч өсөхдөө бүхий л сэтгэлээ зориулахаар бахархал, омогшил хамт төлөвшдөг гэлтэй.
    Хичээл тарсны дараа ангийн хөвгүүдтэйгээ чихээ хөлдтөл хөл бөмбөг тоглочхоод маргааш нь пэмбийж хавдсан чихнээс ус дуслахыг харан бие биеэ шоолон инээж байсан багачууд өнөөдөр эрийн цээнд хүрчээ. Тэр үед нэгнээ дэлхийд данстай уул уурхайн үйлдвэрийн Хөдөлмөрийн аварга болохын чинээ санаагүй биз. Э.Ган-Эрдэнэ Эрдэнэт үйлдвэрийнхээ дэргэдэх Технологийн сургуульд экскаваторын оператор мэргэжлээр сурч төгсөн 2002 онд эрдэнэс ил олборлох уурхайд ажилд оржээ. Уулын инженер Н.Лхагважамцын удирдаж байсан ээлжинд Черинов гэх орос машинчийн дохио зангаан дор есөн сар ажилласан байна. Улмаар Тэргүүний уурхайчин М.Болдбаатар машинчийн гарын шавь болон дөрвөн жил гаруй хугацаанд ажиллахдаа цаашдын дүн нуруу цэх байх чанарыг олж авсан гэдэг. Өнөөдөр боломжгүй зүйл маргааш боломжтой болдог гэж хэлэх дуртай Э.Ган-Эрдэнэ аварга одоо шөнийн ээлжинд ажиллаж байна. Илүү анхаарал болгоомжтой, илүү ур чадвартай ажиллах шаардлагатайг тэр сайн мэднэ. Шөнийн нам гүмийг эвдэн хүчит техникүүд гэрлээ гялбуулан сүлжилдэж, уурхайн гүнд их ажил буцалж байгааг экскаваторынхаа бүхээгээс тэр харахдаа Зууны манлай үйлдвэрээрээ үргэлж бахархана. 
   Би Э.Ган-Эрдэнээс “Таны Эрдэнэт үйлдвэрт оруулсан хувь нэмэр юу вэ?” гэж асуухад тэрээр “Хариуцсан техникээ ариг гамтай ашиглах, засвар үйлчилгээг цаг тухайд нь чанартай хийлгэх, өгсөн үүрэг даалгаврыг сайн биелүүлэх, уурхайн дүрэм журмыг чандлан сахиж үр бүтээлтэй, аюулгүй хөдөлмөрлөх, ажлын цагийг ягштал баримталж сэтгэл зүтгэлээ ажилдаа бүрэн зориулах нь миний үйлдвэртээ оруулж буй хувь нэмэр юм даа” хэмээн даруухан агаад үнэн хариулсан юм. Их ажлын ард эгэл боргил оршдог мянга мянган уурхайчдын ажлын чиг шугам, зарчим энэ. Гэхдээ үүнийг ажил, амьдралынхаа мөрдлөг, хэмнэл болгож чадна гэдэг аваргын чансаа.

   Э.Ган-Эрдэнэ Ил уурхайд 16 жилийн хөдөлмөрөө зориулахдаа ЭКГ-10 ¹14, ЭКГ-10 ¹21 экскаваторын машинчаар амжилт бүтээл дүүрэн ажиллаж, уулын цул ачилтын сар, жилийн үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөт даалгавраа чанарын өндөр түвшинд тогтмол давуулан биелүүлж ирсэн туршлагатай уурхайчин. Өнгөрсөн онд түүний бригадын хамт олон 2459 мянган м3 уулын цул ачиж, төлөвлөгөөт даалгавраа 104 хувь биелүүлсэн юм. Мөн цаг ашиглалтын коэффициентыг 0,79 хувь, цагийн хөдөлмөрийн бүтээмжийг 355м3, техникийн бэлэн байдлын коэффициентыг 0,91 хувьд хүргэсэн нь үнэмлэхүй амжилт байлаа. Тэр дундаа хамгийн их уулын цул гаргасан, зогсолт багатай, сэлбэг материалын хэмнэлттэй ажилласан Э.Ган-Эрдэнэ юм. Тэрээр бригад хамт олноо үргэлж манлайлан ажиллаж, өнгөрсөн онд гэхэд экскаваторын шанаганы 10 шүд, 778,5 кг ган татлага хэмнэж, үйлдвэрт 50 орчим сая төгрөгийн хэмнэлт  гаргажээ. Э.Ган-Эрдэнэ нь ЭКГ-10 маркийн экскаватораар сүүлийн таван жилд дунджаар 2182 мянган м3 уулын цул ачиж, үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөт даалгаврыг 102,5 хувь биелүүлсэн байна. Түүний бригадын хамт олон энэ хугацаанд нийт 319 сая төгрөгийн өртөг бүхий уулын цул илүү ачсан юм. Үүнд түүний хувь илүү жин дарах нь тодорхой. Шинэхэн хөдөлмөрийн аварга маань өөрийн ажлын арга барил, мэргэжлийн ур чадвараа залуу ажилчдад зааж сурган дадлагажуулж байна. Түүний шавь Ж.Ган-Эрдэнэ, Л.Алтан-Эрдэнэ нар экскаваторын туслах машинчаар үр бүтээлтэй ажиллаж байгааг журмын нөхөд нь хараад багшийн өв зүтгэл хэмээн бахархдаг.
   Эрдэнэсийн хот гүн нойронд умбана. Харин Эрдэнэт үйлдвэрийн шөнийн ээлжийнхэн баялаг ундраан амсхийх чөлөөгүй ажиллана. Тэр дунд, эхлэл цэгт экскаваторын машинчийн сэтгэл зүрх хамт цохилж байдгийг санаарай.

М.ОДГЭРЭЛ

   Эрдэнэт үйлдвэр хоёр зууныг дамнан Монголчуудыг тэжээж ирсэн бодит үнэнийг хүн бүхэн мэднэ. Өмнөх зуунд дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 70 хувийг дангаар бүрдүүлж байв. 21-р зуунд 30-40 хувийг бүрдүүлж байх жишээтэй. Энэ нь уурхайчдын хөдөлмөрийн үр дүн гэдэгтэй хэн ч маргашгүй. Энэ утгаараа Эрдэнэтийг “саалийн үнээ” гэх. Иймээс Эрдэнэт үйлдвэрийн үе үеийн Ерөнхий захирлын явуулж буй бодлого, үйл ажиллагаа, ажлын хэрэгжилт Монголчуудын болоод улс төрчдийн хавчилга шахалт, хардалт сэрдэлт, хараа хяналтын дор байдаг нь ч нууц биш.
   Эдүгээ Эрдэнэтийг хөгжүүлэх 15 жилийн хөтөлбөр батлагдаад хэрэгжиж эхэлсэн. Эрдэнэтийн овооны нөөцийг  60 жил ашиглах болсныг мэргэжилтнүүд тогтоогоод байна. Тус үйлдвэрийн ажилчдын урамшууллын сангийн хэмжээг 20 хувиар нэмсэн. Компанийн нийт ажилчдын цалинг 15 хувиар нэмсэн зэрэг хийж хэрэгжүүлсэн бодит ажлыг энд тэмдэглэх ёстой.
   Амжилт гарган ажиллаж яваа хүмүүсийн алдаж онохыг алийг тэр гэхэв. Тэгээд ч алдаа гаргахгүй амжилтад хүрсэн хэн нэгнийг хаа нэгтэйгээс хайгаад олохгүй биз. Хувь хүмүүс рүү дайрсан улс төрийн хийрхэл хэрээс хэтэрч, удирдлагын ард байх олон мянган баялаг бүтээгч уурхайчдын үйлс зорилго, амжилт бүтээлийг бүдгэрүүлэх учиргүй. Нийгэмд ам.долларын ханш өдрөөс өдөрт чангарч, төгрөгийн ханш унасаар инфляц өсөж өргөн хэрэглээний барааны үнэ тэнгэрт хадав. Энэ хэрээр иргэдийн амьдрал доройтсоор...
   Тэгэхэд эвэртэн туурайтнууд ард түмний амьдралын зовлонгоос ашиг хонжоо хайн юм бүхнийг улс төржүүлэх болов. Манай нийгмийн ороо бусгаа цагийн аясыг үл тоон өнөө хэдэн уурхайчид л уйгагүй хөдөлмөрлөсөөр. Өнгөрсөн онд Эрдэнэт үйлдвэрийн уурхайчид 31 сая тонн хүдэр боловсруулах төлөвлөгөөтэй ажиллаж, амжилттай биелүүлсэн. Энэ жил 31 сая 500 мянган тонн хүдэр боловсруулах том зорилт өмнөө тавин, ажиллаж байна.
   Нөгөө жингэр хуцаж л байна. Жин хөвж л явна гэгчээр. Өнгөрөгч онд Эрдэнэт үйлдвэрийн бүтээлч хамт олон цаашдын бүтээн байгуулалтынхаа ажлын зорилго, чиглэлийг тодорхойлсон. Улмаар үйлдвэрийнхээ алсын хараа, эрхэм зорилгоо шинэчлэн баталгаажуулав.
   Борлуулалтын орлогоо түүхэндээ анх удаа хоёр их наяд төгрөгт хүргэж, цэвэр ашгийн төлөвлөгөөг 120 тэрбум төгрөгөөр давуулан биелүүлсэн билээ. Ингэснээр улс, орон нутгийн төсөвт 655 тэрбум төгрөг төвлөрүүлснийг түүхийн хуудас гэрчлэх болов. Улс төрөөс ангид орших уурхайчдын хөдөлмөр мандтугай.!

Т.БАТЧУЛУУН

 

     Эрдэнэт үйлдвэрийн “Бүтээлч санаачлагч-2018” сайн саналын системийн шилдэг 100 манлайлагчийн жагсаалтыг тэргүүлсэн Авто тээврийн цехийн Механикийн албаны механик Х.Болдбаатартай ярилцлаа. Тэрбээр сайн саналын системээр дамжуулан 38 санал гаргаж, 83,3 хувийг нь үйлдвэрлэлд хэрэгжүүлжээ.

   - Та аль нутгийн хүн бэ? Эрдэнэт хоттой хэрхэн холбогдсон тухай ярилцлагаа эхэлье?
  - Миний уугуул нутаг Булган аймаг. Их  бүтээн байгуулалтад оролцохоор аав маань илгээлт өвөрлөн 1974 онд Эрдэнэтийг зорьсон. Тэр үед би нэг настай байсан гэдэг. Ингэж л Эрдэнэтийн хүн болсон доо.

   - Ажил мэргэжлийн тухайд хүүхэд насны тань мөрөөдөл биелсэн үү?
   - Биелсэн гэж хэлж болно. Манай аав тээврийн тэрэгний жолооч байсан. Арваадхан настайгаасаа л би Хөвсгөл, Багануур, Дархан, Хөтөл гээд л холын тээвэрт аавынхаа машины бүхээгт хамт явдаг байлаа. Аав минь шаламгай, бахархмаар чадалтай хүн байсан. Би аав шигээ л сайн  жолооч болно гэж мөрөөддөг байлаа. Ааваасаа гуйж, жолоо барина, замд машины дугуй хагарах үед домкрат, дорцов ойртуулж, нөхөхөд нь тусалж  гүйсээр машинд дөртэй болсон. 1991 онд 10-р ангиа төгсөөд Эрдэнэт үйлдвэрийн Авто тээврийн цехэд автын засварчнаас ажлын гараагаа эхэлсэн. Их “айл”-ын өндөр босгоор алхахдаа “Би азтай хүн” хэмээн баярлаж, энэ сайхан тавилангаа хичээнгүй хөдөлмөрөөр  өнгөлөн зүлгэнэ гэж өөртөө тангараглаж билээ.
  
   - Засварчны мэргэжлээ хэдийд механикчаар солив?
  - Төрөл бүрийн машины авто гараажид тухайн үеийнхээ шилдэг ажилчид, оросын мэргэжилтнүүдтэй мөр зэрэгцэн засварчнаар ажиллаж байхдаа мэргэжлээ дээшлүүлэх, мэдлэгээ ахиулах хэрэгтэйг мэдэрсэн. Ингээд ажиллахын зэрэгцээ Ш.Отгонбилэгийн нэрэмжит Технологийн сургуульд автын инженер мэргэжлээр суралцаж 2005 онд төгссөн. Дараа жил нь Тоног төхөөрөмж болон өргөн тээвэрлэх машин механизмын механикч албан тушаалд томилогдон өнөөг хүртэл ажиллаж байна.

   - Та шилдэг шинийг санаачлагчийн жагсаалтад сүүлийн хоёр жил дээгүүр “давхиж” өнөө жил өнгөллөө. Ер нь шинэ санаачилга хэрхэн гаргадаг вэ?
   - Энэ бол зөвхөн миний амжилт биш. Миний удирддаг бүтээмж чанарын “Гавшгай” дугуйлангийнхны санаачилгын үр дүн. Бид ажлын цагийг өндөр бүтээмжтэй ашиглахыг зорьдог. Төлөвлөгөөт ажлаа чанартай хийж, илүү гарсан цагт юуг яаж өөрчилж сайжруулахад анхаарлаа хандуулдаг. Шинээр санаачилсан болгон ямар нэг байдлаар үр ашгаа өгдөг. Тухайлбал, бид ажлын байраа тасралтгүй сайжруулдаг. Ингэснээр хөдөлмөр хөнгөвчлөгдөнө, хөдөлмөрийн аюулгүй байдал хангагдана. Зарим тоног төхөөрөмж, техникийн эд анги, сэлбэгийг орлуулах, сайжруулах зэргээр  үйлдвэрийнхээ эдийн засагт томоохон хэмнэлт авчирна. Ер нь ажил хийх явцад хүндрэлтэй зүйл их тулгардаг. Үүнийг шийдэх гэж эрэлхийлж явахад л шинэ санаачилга урган гардаг. Үүнд хүн бүрийн идэвх оролцоо их чухал. Манай Механикийн албаныхан шинийг санаачлах, үр дүн нь ямар болох талаар байнга хэлэлцдэг. Гишүүдийн санаачилсан зүйлээ батлах мэтгэлцээн дундаас зөв шийдвэр гарах нь элбэг. Тогтсон санаагаа судална, тооцоолол хийнэ, инженерийн шийдэл гаргана. Ингээд л хэрэгжүүлнэ дээ.

   - Манай үйлдвэр ажиллагчдынхаа санаачилгыг хэр дэмжиж, урамшуулдаг гэж та үздэг вэ?
  - Эрдэнэт үйлдвэрээс бүтээмж инновацийн чиглэлээр хэрэгжүүлж буй ажил сүүлийн жилүүдэд их сайжирч байгаа. Бүтээмж инновацийн сантай болж, урамшууллыг өсгөснөөр хүмүүсийн оролцоо нэмэгдэж байна. Мөн дотоод гадаадын сургалт, үзэсгэлэнд хамруулж байгаа нь ажилчдын идэвхийг сэргээж байгаа. Манай цехийн инновацийн мэргэжилтэн Пүрэвсүрэн биднийг арга зүйгээр ханган чиглүүлж, бас урамшуулан дэмжиж ажилладаг. Өнгөрсөн оны 10-р сард Хятад улсад зохиогддог  олон улсын “Сanton fаir” үзэсгэлэнд манай цехээс бидний гурван ажилтан оролцсон. Үйлдвэрт нэвтрүүлж болох санаа, эдийн засгийн хэмнэлт авчрах орчин үеийн шилдэг техник технологитай танилцсандаа баяртай байна. Илүү ихийг сэтгэж, хийх  урам зориг өгсөн. 

   - Шилдэг шинийг санаачлагчийн хувьд бусад хүмүүст  туршлагаасаа хэрхэн хуваалцах  вэ? Ажилчдад хандаж юу уриалах вэ?
   - Ажилчидтай санал солилцож, ажлын байранд сургалт явуулж, туршлага солилцъё гэсэн бодол бий. Шилдэг шинийг санаачлагчдаас ч суралцъя. Өөрийнхөө мэддэгийг ч түгээе. Бидний эцсийн зорилго бол үйлдвэрлэлийн ослоос сэргийлэх, эдийн засгийн үр ашиг авчрах, үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааг сайжруулахад чиглэсэн бүтээлч  санал, санаачилга гарган хэрэгжүүлэх. Энэ бол Эрдэнэт үйлдвэрийнхээ хөгжил, ирээдүйн сайн сайхны төлөө хийж буй ажил. Үүний төлөө бүгдээрээ хамтдаа хичээе, зүтгэе.

   - Та амьдралд юуг “жанжин шугам”-аа болгодог вэ?
  - Би дөрвөн зүйлийг л чухалчилдаг. Нэгд, бие эрүүл байх. Үүний тулд амьдралын зөв хэв маягтай байж, эрүүл хүнс хэрэглэн, агаар салхинд алхахыг эрхэмлэдэг. Хоёрт, ажилдаа сэтгэлээсээ хандаж, ажлын цагийг үр бүтээлтэй өнгөрүүлэхийг хичээдэг. Гуравт, эргэн тойрныхонтойгоо эвтэй байж, хамт олон найз нөхдийнхөө сайн чанарыг нь түрүүлж олж харахыг боддог. Дөрөвт, хүнд тус хүргэж яваарай гэсэн аавынхаа сургаалийг мөрддөг. Хүнийг ядарч зүдэрч, алдаж “асгах” үед нь байгаагаа бариад л очихыг чин сэтгэлээсээ хүсдэг дээ. Би үйлдвэрт 28 дахь жилдээ ажиллаж байгаа дунд үеийн ажилтан. Технологийн сургуульд мэргэжлээрээ багшилдгийн хувьд  дүү нар болон шавь нартаа үр хүүхдүүддээ дээр дурдсаныг захиж хэлдэг.

   - Гэр бүлээ танилцуулна уу? Үр хүүхдүүдээ хэрхэн хүмүүжүүлдэг вэ?
  - Манай эхнэр Бүсийн оношилгоо эмчилгээний төвийн Мэс заслын тасагт арга зүйчээр ажилладаг Ё.Амарцэцэг гэдэг бүсгүй бий. Охин Б.Хулан Орос 19-р сургуулийн 6-р анги, хүү Б.Жавхлан Цайхун гэгээ сургуулийн 4-р анги, бага хүү Б.Тэмүүлэн гурван  настай цэцэрлэгт явдаг. Манайхан ном уншиж заншсан. Хүн бүр оройд таван хуудас ном уншдаг. Хүүхдүүдээ ахас, ихсээ хүндэтгэн харьцдаг,  зөв сайхан төлөвшсөн, эрдэм боловсролтой иргэн болгох чин хүсэлтэй. Бид аль болох өөрсдөөрөө үлгэрлэхийг хичээдэг. Аливаа сайн үйлд бусдыг үлгэрлэн дагуулдаг энэ бүтээлч залуу “Санаачил, хичээ, хөдөлмөрлө. Үр дүнд нь таныг сэтгэлийн их таашаал, амжилт бүтээл, элбэг хангалуун амьдрал угтана” гэх. Үнэхээр ч шилдгийн шилдэг санаачлагчийн сэтгэлд нар гийсэн нь илт. Амжилт ч түүнийг дагажээ. Тэрбээр 2012 онд Авто тээврийн байгууллагын Хөдөлмөрийн аварга, 2017 онд Эрдэнэт үйлдвэрийн Хөдөлмөрийн аваргаар шалгарчээ. 2015 онд Засгийн газрын шагнал Тэргүүний уурхайчин цол тэмдэг хүртсэн байна. Өдгөө Эрдэнэт үйлдвэрийн сайн саналын системийн 100 манлайлагчийн жагсаалтыг тэргүүллээ.

Я.ЭНХТУЯА

   “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ил уурхайн дарга Б.Отгондаваатай цаг үеийн ажлын талаар ярилцлаа.

   - Оны эхний таван сарын байдлаар Ил уурхайн үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа хэрхэн явагдаж байна?
  - Үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөт бүх үзүүлэлтээ биелүүлэн хэвийн ажиллаж байна. Уурхай маань өдөр ирэх тусам гүнзгийрч уул геологийн нөхцөл хүндэрч байгаа учраас хүдрийн чанарт нөлөө үзүүлж байна. Исэлдсэн хүдэр ачилт төлөвлөгөөнөөс бага зэргийн хоцрогдолтой яваа. Гэхдээ бид хоцрогдлыг сарын сүүлчээр нөхөх бүрэн боломжтой. Бусад хөрс хуулалт, Баяжуулах үйлдвэрт хүдэр өгөлт зэрэг ажлууд төлөвлөгөөнөөс давсан үзүүлэлттэй байна.

   - Үндсэн техникийн хүрэлцээ, хангамж хэр байгаа вэ?
   - Бид саяхан шинээр ОХУ-ын ЭКГ-12К маркийн экскаваторыг өөрсдийн нөөц бололцоо хүн хүчээ ашиглан угсарч ажилд оруулсан. Ингэснээр бид үйлдвэрлэлийн найдвартай, тасралтгүй үйл ажиллагааг бүрэн ханган ажиллаж байна. Мөн ашиглалтын зардал өндөртэй, ашиглах хугацаа нь дуусаж байгаа Liebherr маркийн хуучин экскаватор нэг, ЭКГ маркийн 15м3-ын шанагатай экскаватор нэгийг түр зогсоосон. Шинэ экскаватор ажилд оруулсан сар гаруйн хугацаанд үндсэндээ 400 мян.м3 орчим уулын цул ачсан байна. Шинэ техник маань бүтээмжтэй ч юм, найдвартай ажиллагаа ч сайн байна.
 
  - Энэ онд өөр ямар техник авах вэ?
  - Долдугаар сарын сүүлчээр дахин нэг ЭКГ-12К экскаватор авна. Наймдугаар сард угсралт, тохируулгын ажил хийгдээд есдүгээр сард ажилд оруулчих болов уу. Мөн СБШ250 өрмийн нэг машин ирнэ. Бид үйлдвэрлэгч компанитай шууд худалдан авалт хийх гэрээ байгуулах талаар ярилцаж байна. Түүнээс гадна Вагнер Ази компаниас Катерпиллар фирмийн 16M загварын автогрейдер, Трансвест Монголиа компаниас Комацу фирмийн D275А загварын гинжит бульдозер зэргийг авахаар төлөвлөсөн. Ингээд уурхайн үндсэн техникийн хүрэлцээ, хангамж боломжийн болно. Үүнээс гадна нэн шаардлагатай сэлбэг хэрэгслийн нөөц бүрдүүлэх шаардлага бий. Ер нь үйлдвэрлэлийн сэлбэг хэрэгсэл тодорхой хэмжээнд нөөцлөгдсөн байх ёстой. Цаашид сэлбэг хэрэгслийн хангамж цаг хугацаандаа нийлүүлэгдэж байвал хүндрэл учрахгүй байх нөхцөл бүрдэнэ.

   - Цаг агаарын урьдчилсан мэдээгээр зургадугаар сард бороо ахиу орох төлөвтэй. Өнөөх “ногоон ус”-ны асуудал яригдана даа?
   - Бид ногоон усны бассейныг исэлдсэн хүдрийн 12 болон 8а овоолгын дор байгуулсан. Одоогийн байдлаар бассейны дүүргэлт 40 гаруй хувьтай байна. Гэхдээ цаг агаарын нөхцөл байдлаас хамаараад дүүрнэ, ууршина гээд асуудлууд гарч ирдэг. Иймээс бассейныг суллах ажлын бэлтгэл хангагдаж байна. 12-р овоолгын бассейны ногоон усыг ”Эрдмин” компани руу татах, харин 8а овоолгын бассейны усыг уурхайн эргэлтийн ус руу холбох бэлтгэл ажил явагдаж байна. Ил уурхайн засварын хэсгээс зүүн хойд зүгт 200 м зайд байрлах 5000 м3-ийн багтаамжтай ногоон усны бассейныг шууд эргэлтийн ус руу холбочихсон байгаа. Ногоон ус маань өөрөө хүчиллэг шинж чанартай учраас түүнд тэсвэртэй насос худалдан авах тендер зарлагдаад явж байна.

   - “Ногоон ус” гэж чухам ямар усыг хэлээд байна?
   - Ил уурхайн хэмжээ томорч овоолгын талбай ихэссэнтэй холбоотойгоор исэлдсэн хүдрийн овоолго дээр орсон бороо, цасны ус доош нэвтэрч зэс, төмөр агуулсан уусмал байдлаар шүүрч гарахыг “ногоон ус” гэж нэрлээд байгаа юм.
  
   - Энэ усыг ашиглах боломж бий юу?
   - Ашиглах боломж бий гэж үзэж байгаа. Учир нь манай бассейнуудад хуримтлагдсан ногоон уснаас зэс гаргаж авахаар хоёр компани Эрдэнэт үйлдвэртэй гэрээ байгуулаад хамтран ажиллаж байна. Өнөөдрийн байдлаар “Ган сэнтий” ХХК үйлдвэрлэлээ эхлэхээр бэлтгэлээ хангаад явж байна. Бэлтгэл ажлын хүрээнд зам, талбай засах ажлуудаа бүрэн хийж дууссан. Ирэх наймдугаар сард “Ачит Ихт” ХХК-ийн тоног төхөөрөмжтэй адил жижиг оврын тоног төхөөрөмжүүд оруулж ирнэ.

   - Уурхайн амсар тэлэлт хэр хэмжээнд явна?
  - Баруун хойд ордын уурхайн карьерийн урд хэсгийн ханын ачааллыг багасгах зорилгоор  4a  болон 5-р овоолгын 1415-1475 м хүртэлх түвшний 2.5 сая.м3 хөрсийг 11-р овоолго руу зөөвөрлөсөн. Энэ мэтээр хөрс хуулалтын ажил явуулахад уурхайн зүүн урд хэсэг тодорхой хэмжээгээр тэлэгдэнэ. Тус ордын баруун хойд, баруун болон баруун өмнөд хэсэгт хана дагуу хагарлуудын чигт тодорхой хэмжээгээр нуралт гулсалт үүсэх болсон. Эдгээр хэсгүүдэд ханын эвдрэлийг зогсоох зорилгоор бид геотехникийн хяналт, судалгааны ажлыг эрчимжүүлж байна. Үүнээс гадна овоолгын тогтворжилтын хяналтад анхаарал хандуулж, давхар суурь хийх зураг төсөл зохиогдож дуусаад одоо хэрэгжээд явж байна.

   - Ер нь  манайх хөрсний нуралт, гулсалтаас хамгаалах ямар арга хэмжээ авч ажилладаг вэ?
   - Өнгөрсөн гуравдугаар сард Эко Алтан Заамар компанийн уурхайд гарсан ослоос шалтгаалж Ашигт малтмал, газрын тосны газраас албан бичиг ирсэн. Энэ мэдэгдэлд, шаардлагатай тохиолдолд геотехникийн судалгаа, уурхайн хананы тогтворжилтын үнэлгээг хийлгэх, мөн болзошгүй ослоос урьдчилан сэргийлэх зорилгоор гамшгийн эрсдэлийн үнэлгээг хийлгэж үйл ажиллагаандаа баримтлан ажиллах тухай дурдсан байсан. Манай уурхайд 2016 онд ШУТИС-ийн Уул уурхайн төсөл судалгааны төв “Эрдэнэтийн Овоо ордын баруун хойд хэсгийн уурхайн хажуугийн тогтворжилтын судалгаа”, 2018 онд Бүгд Найрамдах Чех Улсын “GEOtest ” компани “Ил уурхайн геотехникийн нөхцөл байдлын иж бүрэн судалгаа” зэрэг уурхайн ханын хажуугийн тогтворжилтыг үнэлэх, чулуулгийн физик механикийн шинж чанарыг судлах, уурхайн цаашдын геотехникийн ажлын төлөвлөлт хийхийн тулд геотехникийн өрөмдлөгийн ажил хийх зэргээр үнэлгээ, судалгаа шинжилгээний ажлууд хийгдсэн. Судалгааны эдгээр ажлын үр дүнгээс харахад манай уурхайн хана тогтворжилт хангаж байгаа. Одоо тусгай зөвшөөрөлтэй, мэргэжлийн үнэлгээний компаниар гамшгийн эрсдэлийн үнэлгээ хийлгэж байна. 

   - Ингэхэд тэсрэх бодисын үйлдвэр шинээр барих ажил хэр урагштай байгаа вэ?
   - Олон жил яригдсан эмульсийн тэсрэх бодисын үйлдвэр шинээр барих ажил тун урагштай яваа шүү. Үнэлгээний хороо хуралдаад тендер нь нийтэд нээлттэй зарлагдсан. Гүйцэтгэгч компани тодрохоор гэрээ байгуулаад түлхүүр гардуулах нөхцөлтэйгөөр энэ үйлдвэр маань баригдана.

   - Байгаль орчны нөхөн сэргээлтийн чиглэлээр ямар ажлууд хийгдэж байна?
   - Энэ жилийн хувьд Монгол Улсын ерөнхийлөгчийн санаачилсан мод тарих өдөр хуваарийн дагуу ажиллаж “Ногоон төгөл”-д 130-аад шинэс тарьсан. Манай тарьсан мод боломжийн хэмжээнд ургаж байгаа. Мөн бид Баян-Өндөр уулын урд энгэрийн 140 гаруй хуучин хожуулыг ховхолж нүхэнд нь хар шороо дүүргэж тэгшилсэн. Ирэх намраас тэр газарт мод тарихаар төлөвлөж байна.

   - Цаг гаргасан танд баярлалаа.

М.Одгэрэл

     Өнгөрөгч мягмар гарагт бид үйлдвэрлэлийн технологийн булингыг барьцалдуулагч бодистой хольж, хатуу гадаргуу үүсгэн цагаан тоос дарж байгаатай газар дээр нь танилцсан юм. Энэ технологийн талаар Эрдэнэт үйлдвэрийн БОНХХ-ийн дарга О.Эрдэнэтуяагаас тодрууллаа.

     - Хүнд даацын техникээр далангийн захаас шүрших, барьцалдуулагч бодис ашиглах аргаар цагаан тоос дарж байна. Эхлээд та мэргэжлийн хүний хувьд үйлдвэрлэлд нэвтрүүлсэн энэ технологийн талаар тайлбарлана уу?
     - Цагаан тоосыг гурван аргаар дарж байна. Нэгдүгээрт, хаягдал булингыг дарагч бодистой барьцалдуулан талбайг норгож байна. Өөрөөр хэлбэл дарагч бодис маань нарийн ширхэгтэй элсийг барьцалдуулж өгдөг, физик шинж чанартай. Энэ аргаар бид 543 га газрын тоосыг дарлаа. Хоёрдугаарт, тоос дарагч бодисыг устай хольж тоостой талбайд цацах арга хэрэглэж байна. Уг аргыг хэрэглэхийн тулд зориулалтын техник ашиглана. Нуурын шаварт суучхааргүй зориулалтын техник захиалсан. Удахгүй ирнэ. Дараагийнх нь үйлдвэрлэлийн технологийн аргаар нь талбайг норгож байна. Өнөөдрийн байдлаар Хаягдлын аж ахуйн тоос босож буй 543 га талбайн цагаан тоосыг дарагч урвалжаар, 300 га талбайн цагаан тоосыг үйлдвэрлэлийн технологийн аргаар дарсан. Үлдсэн 200 гаруй га талбайд зуны хаялга өгөхтэй холбогдуулан цагаан тоос дарах ажил хүлээгдэж байгаа.

     - Барьцалдуулагч бодисын хүрэлцээ хэр байгаа вэ?
    - Одоогоор 40 тонн нөөцтэй байна. Олон төрлийн барьцалдуулагч бодис байдаг. Бид үйлдвэрлэлийн технологийн процесст огт нөлөөгүйг нь сонгосон.

     - Өмнө нь цагаан тоос дарах үйлдвэрлэлийн ямар технологи нэвтрүүлж байсан бэ? Цаасны үйлдвэрийн хаягдал лигнин хэмээх бодис хүртэл ашигласан санагдана?
    - Өвлийн улиралд хөрсөөр дардаг байсан. Энэ нь маш сайн арга. Ер нь тоос босохгүй шүү.  Онцлог нь өвөлжин ажиллана. Хүн, хүч, техник, зардал их ордог. Гэвч ажлын үр дүн сайтай. Хөрсөөр дарах ажил өвлийн улиралд хийгддэг байсан. Баяжуулах үйлдвэрийн Хаягдлын аж ахуйд цагаан тоос дарах алба байгуулсан. Энэ албаны хүмүүс шинэ тоног төхөөрөмж ажиллуулна. Өөрөөр хэлбэл жилийн дөрвөн улиралд цагаан тоос дарах ажлыг гүйцэтгэнэ.

     - Ажлын хүндрэл бэрхшээл гарах юм уу?
    - Далангийн дагуу хэсгийн 200 гаруй га газарт бид хүрч ажиллаж чадахгүй байна. Энэ далангийн хэсэг өвөл хөлддөг. Тэгэхээр энэ нь үйлдвэрлэлийн тодорхой стандартын хэмжээнд хүртэл гэсэх ёстой. Гэсээгүй тохиолдолд цагаан тоос дарах үйлдвэрлэлийн технологи нэвтрүүлбэл далангийн тогтвортой байдалд нөлөөлөх аюултай. Иймд далангийн аюулгүй байдлыг хариуцдаг хүмүүс үйлдвэрлэлийн зуны хаялга өгөх үйл ажиллагаа явуулахыг зөвшөөрөхгүй байгаа. Одоо уг далангийн тоос дарах ажил хүлээгдэж байна.

     - Нийгмийн хариуцлагын хүрээнд байгалийн нөхөн сэргээлтийн ямар ажил хийхээр төлөвлөөд байна вэ?
    - 2019 онд Баян-Өндөр ууланд дүйцүүлэх нөхөн сэргээлт хийнэ. Одоогоор бид 120 модны хожуул цэвэрлэж, аймгийн Байгаль орчны газрын хашаанд буулгалаа. Хожуулын нүхийг хар шороон хөрсөөр дүүргэж тэгшилсэн. Энд 900 гаруй мод тарина. Ил уурхайн гуравдугаар овоолгын дор хоёр га газар нөхөн сэргээлтийн ажил эхлүүлээд байна. Ногоон төгөлд шинээр 500 мод тарилаа.

Т.БАТЧУЛУУН

     Эрдэнэт үйлдвэр Нийгмийн хариуцлагынхаа хүрээнд “Энэрэл” төвийн хүүхдүүдэд чийрэгжүүлэлтийн танхим барьж өгөхөөр болжээ. Уг төв нь цэцэрлэгийн зориулалтын барилгатай учир чийрэгжүүлэх танхим байдаггүй. Иймээс тус төвийн  хашаанд 18х24 м талбай бүхий Биеийн тамирын заал ашиглалтад оруулах юм. “Энэрэл”-ийн хүүхдүүдийн чөлөөт цагийг  зөв өнгөрүүлэх, биеийн тамир спортоор хичээллүүлэн бие бялдрыг нь хөгжүүлэхэд Эрдэнэт үйлдвэрийн хамт олон ийнхүү анхаарал тавьж байна. Уг барилгын тендер 5-р сарын нэгэнд зарлагдсан бөгөөд одоо ажил нь эхэлж байгаа аж. Энэрэл төвийн хүүхдүүд ирэх хичээлийн жилийн эхэн буюу 9-р сарын нэгэн гэхэд Чийрэгжүүлэх танхимтай болох нь ээ. Улсын хэмжээний 31 асрамжийн газрын дөрөв нь орон нутагт байдаг. Тэднээс  халамж анхаарал, хангамж хүртээмж сайтай нь Эрдэнэт үйлдвэрийн дэргэдэх Энэрэл төв юм.

Я.ЭНХ

Мэдээний төрөл

Календарь

« 5-р сар 2019 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Зургийн цомог