Сурталчилгаа

     Энэ сарын 15-нд тохиох “Дэлхийн гэр бүлийн өдөр”-ийг угтан аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын Нийгмийн бодлогын хэлтэс, Орхон аймгийн Эмэгтэйчүүдийн холбооноос хамтран хэд хэдэн ажил хийхээр төлөвлөсний нэг нь “Өглөөний эртэч уулзалт” юм. “Брайнс нот” кофе хауст зохион байгуулсан уулзалтад Ерөнхий боловсролын сургуулиуд болон багийн нийгмийн ажилтнууд оролцлоо. Сургалт гэр бүлийн харилцааны асуудлыг чухалчилж, “Таны хүүхэд яагаад тань шиг зан чанартай байдаг вэ?” сэдвийг хамарсан нь ихэд сонирхолтой, үр өгөөжтэй болсныг оролцогчид онцоллоо. ХАА-н МСҮТ-ийн захирал, доктор /Ph.D/ Н.Алтанцоож 10 удаагийн багц сургалтын агуулгад гэр бүлийн харилцаанд гардаг асуудлууд, түүнийг хэрхэн даван туулах, орчин үеийн гэр бүлд тулгамдсан асуудал юу болох, эрэгтэй эмэгтэй хүмүүсийн хүйсийн ялгаа зэрэг сэдвийг багтаажээ. Эрдэнэтчүүд “Дэлхийн гэр бүлийн өдөр”-т зориулан энэ сарын 11-ний 9:00 цагт Сархиа уулын хойд энгэрт гэр бүлээрээ мод тарих боломжтой. Мөн энэ сарын 14-нд “Аз жаргалтай гэр бүл” аймгийн чуулган зохион байгуулж, “Аз жаргалтай гэр бүл болцгооё” уриан дор Үйлчилгээний төвөөс А.Амарын талбай хүртэл бүх нийтийн тайван жагсаал хийхээр төлөвлөжээ.   

И.ЧИНТОГТОХ

 

Бүлэг Орон нутаг

     Өнөөдөр тавдугаар сарын 9. Аугаа их, эх орны дайны Ялалтын 74 жилийн ойн өдөр тохиож байна. Энэхүү түүхэн Ялалтын өдрийг ах, дүү эвийн бэлэгдэлт Эрдэнэт хотынхон өргөн дэлгэр тэмдэглэсээр ирсэн. Засаг даргын Тамгын газрын дэргэдэх Цэргийн штабаас зохион байгуулсан “Аугаа их ялалтын дуут жагсаал”-д Орхон аймгийн Ерөнхий боловсролын есөн сургуулийн 145 багш, сурагч оролцож, авьяасаа сорин өрсөлдлөө. А.Амарын талбайд зохион байгуулсан тус тэмцээнд оролцогчид хувцас жигдрэлт, “Катюша”-г хэн сайн дуулах вэ, цэргийн жагсаалын дуу гэсэн гурван төрлөөр шилдгүүдээ тодруулсан юм. Нэгдүгээр байрт М.Лхагвасүрэн ахлагчтай “Маргад” ахлах сургууль, хоёрдугаар байрт Д.Гарьдмагнай ахлагчтай IY сургууль, гуравдугаар байрт Э.Энхбаяр ахлагчтай II сургуулийн тасаг шалгарч, аймгийн удирдлагуудаас шагналлаа гардан авлаа.

И.ЧИНТОГТОХ
Фото: Б.БАТТӨГС

 

     “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-т Орхон аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газрын шалгалт үргэлжилж байна. Шалгалтын комисст 17 улсын байцаагч оролцож, үйлдвэрийн байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөлөл, хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, ажлын байрны эрсдэл, барилга  байгууламж ашиглалт, хөдөлмөрийн харилцаа, хүнсний болон ажлын байрны эрүүл ахуй, цахилгаан хангамж зэрэг нарийн мэргэжлийн 15 чиглэлд хяналт, шалгалт хийхээр болсон. Өнгөрсөн жилийн хяналт шалгалтаар өгсөн акт, албан шаардлагыг биелүүлсэн тухайгаа Мэргэжлийн хяналтын газрын холбогдох албанынханд албан бичгээр хүргүүлжээ. Харин тодорхой шалтгаануудын улмаас 2017, 2018 онд шийдэж чадаагүй Эмульсийн тэсрэх бодисын үйлдвэр шинээр барьж байгуулах ажлаа энэ онд хэрэгжүүлэхээр үнэлгээний хороо ажилдаа ороод байна. Мөн байгаль орчинд үзүүлэх сөрөг нөлөөллийн талаар Орхон аймагтай хамтарсан ажлын хэсэг байгуулж, төлөвлөгөөний дагуу ажлууд хийсэн тухайгаа шалгалтын комисст танилцууллаа. Хяналт шалгалтын нэгдсэн дүнг энэ сарын 15-нд танилцуулна.

И.ЧИНТОГТОХ
 

     Монголын “Мэргэшсэн ХАБЭА-н Мэргэжилтний Холбоо” ТББ-аас улс даяар “Нэн түрүүнд ХАБ” аян зарлалаа. Хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын сонгодог загвар бол нэг талаас хувь хүний чадамж, хандлага нөгөө талаас үйл ажиллагааны оновчтой тогтолцооноос бүрдэнэ гэж тус байгууллага тодорхойлж байна. Тиймээс “Нэн түрүүнд ХАБ” аяны зорилго энэхүү зарчмыг бодитоор хэрэгжүүлэхэд чиглэжээ. Энэ талаар “Мэргэшсэн ХАБЭА-н Мэргэжилтний Холбоо” ТББ-ын Гүйцэтгэх захирал С.Даваанямтай ярилцлаа.

     - Танай холбооноос “Нэн түрүүнд ХАБ” аян санаачилан, МОШПА-ийн тугаа “Эрдэнэт” үйлдвэрт аялуулж байна. Аяны тодорхой зорилго юунд чиглэгдэж байна вэ?
     - Ирэх есдүгээр сарын 25, 26-ны өдөр “Оюу толгой” компанийн ивээн тэтгэлгээр “Нэн түрүүнд ХАБ” хурал зохион байгуулагдана. Энэ хурлыг 2012 онд “Эрдэнэт” үйлдвэр анх зохион байгуулж, 7 жил дараалан ивээн тэтгэсэн. Энэ жилийн хурал хүртэлх хугацаанд бид МОШПА-ийн тугаа аялуулж холбооны зорилго чиглэл, үйл ажиллагааг улсын хэмжээнд таниулахаар зорьж байна. Монголчууд манай МОШПА-д “хайртай” болох ёстой. Энэ нь цаад утгаараа Монгол хүн, Монгол хүндээ хайртай байх гэсэн үг юм. Аюулгүй байдал бол хайр дээр тогтох ёстой. Хайр гэдэг бол тогтолцоо, хүмүүс хоорондын харилцаа, ажиллагсдын амь насны баталгаа юм. Энэ үйлдвэрт ажиллаж буй Монгол хүний амь нас, эрүүл мэндийн асуудлыг шоо хаяж, аз үзэх хэрэг бус зөв оновчтой тогтолцоогоороо хамгаалдаг болох ёстой. Дараагийн зорилго маань өнгөрсөн оны гуравдугаар сард дэлхий нийтэд зарлан тунхагласан ISO 45001 стандартыг таниулахад чиглэгдэж байна. Энэ стандартыг хэрэгжүүлснээр “VISION ZERO” буюу Ослыг тэглэх алсын хараа хөдөлгөөнд нэгдэх боломжтой болно. Өөрөөр хэлбэл, бидний хүрэх цэг нь Ослыг тэглэх алсын хараа хөдөлгөөн, тийшээ очих унадаг дугуй нь ISO 45001-2018 стандарт юм. Үүнийг хэрэгжүүлэх зорилгоор МОШПА улс даяар өөрийн нэрэмжит туг аялуулж, “Нэн түрүүнд ХАБ” аянд мордож байна. Аяны гарааг “Эрдэнэт” үйлдвэрээс эхэлж, тугаа гардуулсан.

        - “Нэн түрүүнд ХАБ” аяны үр дүнг хэрхэн харж байна вэ?  
    - Аяны хүрээнд олон үйл ажиллагаа зохион байгуулагдана. “Нэн түрүүнд ХАБ” аян өрнүүлснээр хамгийн эхлээд бид “VISION ZERO” буюу Ослыг тэглэх алсын хараа хөдөлгөөнд нэгдэж, гэрээнд гарын үсэг зурж баталгаажуулна. Хөдөлмөрийн эрүүл мэнд аюулгүй байдлын менежментийн тогтолцоо, шаардлага, хэрэглэх зааврын хамт MNS ISO 45001:2018 стандартын сургалт зохион байгуулах, Мэргэшсэн ХАБЭА-н Мэргэжилтнүүдийн Холбоонд гишүүн элсүүлэх, үндсэн, дэмжигч гишүүн байгууллага, төрийн байгууллагууд болон бусад сонирхогч талуудын хамтын ажиллагааг идэвхжүүлэх, байгууллагын ХАБЭА-н сургалтын үйл ажиллагааг сайжруулах, ХАБЭА-н сургагч багш, мэргэжилтнийг мэргэшүүлэх, чадавхжуулах сургалт зохион байгуулах зэрэг олон ажил хийгдэнэ. Эдгээр үйл ажиллагааны хамрах хүрээ, ач холбогдол нь энэ аяны үр дүнг тодорхойлох юм.

    - “Нэн түрүүнд ХАБ” аян өрнүүлэх үндэслэл юу байв? “Мэргэшсэн ХАБЭА-н Мэргэжилтний Холбоо” ТББ ямар зорилготой байгууллага вэ?
     
- Олон улсын хөдөлмөрийн байгууллагаас “Эрүүл, аюулгүй ирээдүйн хөдөлмөрийн төлөө” уриан дор аян зарласан. Дэлхий нийт ирээдүйн эрүүл аюулгүй хөдөлмөрийг бий болгоход анхаарч эхэлж байна. Манай улс ч өнөөдрийн биш маргаашийн эрүүл аюулгүй хөдөлмөрлөх орчныг бий болгохыг зорих ёстой юм. Өөрөөр хэлбэл, ирээдүйн төлөө онцгой анхаарах зүй ёсны шаардлага тулгарч байна. Учир юу гэвэл, зөвхөн хөдөлмөрийн аюулгүй байдал бус нийгмийн эрүүл мэнд, эрүүл сэтгэлгээ, эрүүл орчныг бүрдүүлэх хэрэгтэй. Дэлхийн Эрүүл мэндийн байгууллага эрүүл мэнд гэдэг ойлголтыг нийгмийн, орчны, биеийн гэж гурван чиглэлд хуваасан байдаг. Энэ гурван чиглэлийг ижил түвшинд хөгжүүлж авч явах ёстой. Тиймээс том утгаараа зөвхөн хөдөлмөрийн аюулгүй байдал бус Монгол хүний аюулгүй байдал гэж авч үзэх нь зүйтэй болов уу. Манай иргэд ахуйн ослоор амь нас, эрүүл мэнд нь ихээхэн хохирох болсон. Монголчуудын эрүүл мэнд гэдэг бол хамгийн чухал баялаг. Хүн ер нь юуны төлөө амьдарч байна вэ? Аз жаргалтай байхын тулд гэж бүгд хариулна. Энэ хариултыг салгавал азтай байх, жаргалтай байх гээд хоёр утга илэрхийлнэ. Ер нь эрүүл байхын 93 хувь нь тухайн хувь хүнээс шалтгаалдаг юм байна. Энэхүү 93 хувийн 80 хувь хоол, 20 хувь нь хөдөлгөөнтэй холбоотой. Ажилчдын хоолны талаарх ойлголтыг өөрчлөх шаардлага урган гарч байна. Ходоод цадах бус сэтгэл цадах ёстой. Энэ бол түрүүний миний хэлсэн жаргалтай байх гэсэн ойлголт. Харин азтай байна гэдэг нь эрсдэлгүй, аюулгүй ажиллах юм. Үүнийг зан үйл, зуршил болтол хэвшүүлэх ёстой. Хөдөлмөрийн аюулгүй байдлыг хангана гэдэг бол өдөр тутмын зөв хэв маяг юм. Үүнийг төлөвшүүлэх хоёр хөшүүрэг бий. Эхнийх нь хувь хүний мэдлэг чадвар бас зөв хандлага. Энэ хандлагыг суулгахад хугацаа шаардагдана. Хэрэв хувь хүн ямар нэг зүйлийг зөв, ёс зүйтэй хийж дадвал таныг үргэлж аз дагана гэж ойлгож болно. Тогтолцоог сайжруулахын үндэс нь хувь хүний хандлага, зан үйлийг өөрчлөх явдал юм. “Эрдэнэт” үйлдвэр хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын менежментийн  тогтолцооны OHSAS 18001 стандартыг 2011 онд хэрэгжүүлсэн. Мөн Байгаль орчны менежмент, чанарын менежментийн тогтолцооны стандартууд хэрэгжсэн. Цаашид эдгээрийг улам сайжруулж ажиллах шаардлагатай. Сүүлийн үед манай улсын зарим компани нэгдмэл байдлаар менежментийн тогтолцооны стандартуудыг хэрэгжүүлж эхэлсэн. Тухайлбал,  ISO 9001, ISO 14001,  ISO 45001 гэдэг гурван стандартыг нэвтрүүлж байна. Энэ сайн санаачилгын түрүүнд нь “Эрдэнэт” үйлдвэр явах ёстой гэж би ойлгодог. Учир нь Монгол улсад хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн асуудлаар нэг дугаарын гэрчилгээг бид авч байсан. Тиймээс хоцорч болохгүй. Ийм олон үндэслэлээр “Монголын Мэргэшсэн Хөдөлмөрийн Аюулгүй Байдал, Эрүүл Ахуйн Мэргэжилтний холбоо” ТББ-г байгуулан ажиллаж байна.

     - Ярилцсанд баярлалаа.

       М.БАЛЖИННЯМ
Б.БАТТӨГС

     Аугаа их ялалтын 74 жилийн ой энэ өдөр тохиож, “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ, Орхон аймгийн ЗДТГ, Монгол, Оросын найрамдлын нийгэмлэгийн Орхон аймаг дахь салбар хамтран тавдугаар сарын 9-ний өдрийг ёслол төгөлдөр тэмдэглэж байна. Эх орны дайны ялалтын түүхт 70 жилийн ойн хөшөө, “Эрдэнэт” үйлдвэрийн Ерөнхий захиргааны хоёрдугаар байрны урд байрлах Монгол, Зөвлөлтийн баатруудын хөшөө, Найрамдлын өндөрлөгт өнөөдөр цэцэг өргөн, хүндэтгэл үзүүлэв. Баярын үйл ажиллагаанд ахмад дайчид, тэдний үр хүүхэд, Эрдэнэт хотноо ажиллаж, амьдардаг ОХУ-ын иргэд, “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ, Орхон аймгийн ЗДТГ-ын удирдлага, ажилтнууд оролцлоо. Тэд Найрамдлын өндөрлөгөөс А.Амарын талбай хүртэл хүйтэн дайнд амь үрэгдсэн дайчдыг дурсан хүндэтгэж, энх тайвнаар зэрэгцэн оршихын ач холбогдлыг харуулан баярын жагсаал хийсэн.
     1941-1945 оны дайнд ЗХУ хамгийн их хохирол амсаж, 27 сая хүнээ алдаж гашуун зовлонд унасан юм. Энэ үед Монгол түмэн тухайн үеийн ханшаар 435 сая төгрөгийн эд мал, 300 кг алт, 485 мянган толгой агт морь, 32 мянган толгой шилдэг хүлэг фронтод илгээсэн гэсэн баримт бий. Тэр жилүүдэд Монгол, Орос цэргүүд дайны талбарт мөр зэрэгцэн тулалдаж байсан бол энх цагт хамтдаа хөдөлмөрлөж, “Эрдэнэт” үйлдвэр, Эрдэнэт хотыг байгуулсан юм. Монгол, Орос ах дүүгийн найрамдлын бэлэг тэмдэг болсон уулын үйлдвэр, уурхай даган сүндэрлэсэн энэ хотын иргэд жил бүр ялалтын баярыг өргөн дэлгэр тэмдэглэж, өнөө ч хамтдаа ажиллаж амьдарч буй ОХУ-ын иргэд, тэдний гэр бүлд халуун мэндчилгээ хүргэдэг уламжлалтай. Өнөөдрийн байдлаар Эрдэнэт хотноо ОХУ-ын 300 гаруй иргэн ажиллаж, амьдарч байна.

У.Цэрэнбат
Фото: Б.Баттөгс

  

  

  

  

  

  

  

Пүрэв, 09 5-р сар 2019 00:00

Мэндчилгээ

       Эрхэм нөхөд өө! 1941-1945 оны Аугаа их эх орны дайны ялалтын 74 жилийн ойн өмнөхөн энэ сонины хуудсаар та бүхэнтэй мэндчилж байгаадаа баяртай байна. Энэ дайны эхлэл нь 1939 оны найман сард Монголд болсон Японы милитаристуудын эсрэг Монгол Зөвлөлтийн дайчдын Халхын голын тулалдааны үйл явдал байлаа.
     Зөвлөлт Холбоот Улсын Аугаа их эх орны дайн бол Дэлхийн хоёрдугаар дайны үндсэн хэсэг, гол утга нь байлаа. Дэлхийн хоёрдугаар дайны ялалт нь Орос орон төдийгүй хамтын нөхөрлөлийн орнуудын хувьд фашизмд цохилт өгсөн хүн  төрөлхтнийг  бүхэлд нь хамарсан шинжтэй байлаа.   

     Алтанбулаг, Карнавка, Булагтай болон Монголын бусад газраас 5000 гаруй Орос иргэд Аугаа их эх орны дайны фронтод баатарлагаар тулалдсан юм. Тэдний олонх нь тулалдааны талбарт амь үрэгдсэн билээ.
     Бүхий л дайны туршид Зөвлөлтийн хүмүүс Монголын ард түмний ах дүүгийн тусламжийг мэдэрч ирсэн билээ. Дайны хоёр дахь өдөр буюу 1941 оны зургадугаар сарын 23-нд МАХН-ын Төв хороо, Бага хурал болон БНМАУ-ын СНЗ-ийн нэгдсэн хуралдаанаар Германы зандалчдын эсрэг ЗХУ-ын тэмцлийг дэмжих шийдвэр гарч байжээ.
     Бид Монгол нөхдөөс Зөвлөлтийн фронтод ирүүлж байсан бэлэг, дулаан хувцас, сайхан монгол морьдыг өндрөөр үнэлдэг юм. Монгол иргэдийн хөрөнгөөр “Монгол ард” нисэх эскадрил боссон билээ.
     Монголын төлөөлөгчид Улаан армийн дайчдад бэлэг хүргэхээр фронт руу хэд хэдэн удаа ирж байсан юм. 1943 оны эхээр Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Х.Чойбалсан тэргүүтэй төлөөлөгчид Монголын ард түмний нэрийн өмнөөс 112-р Улаан  тугийн одонт бригадад 53 шинэ танкаас бүрдсэн Хувьсгалт Монгол танкийн цувааг хүлээлгэн өгсөн юм. (“Т-32”  - 32 танк ба “Т-70” 21 танкаас бүрдсэн.)
     Дэлхийн 2-р дайны төгсгөлийн шатанд Зөвлөлт Монголын дайчид Японы милитаристуудыг бут цохиход мөр зэрэгцэн тулалдаж Хятадын газар нутгийг тэдний дарлалаас чөлөөлсөн билээ.
     Дайны төгсгөл дэлхийн системийг өөрчилж, энэ нь Монголд шууд нөлөөлсөн. Зөвлөлт Холбоот Улс Гитлерийн эсрэг бүлэглэлийн тэргүүн нарын Ялтын болон Потсдамын хэлэлцээр дээр Монголын талд хатуу шийдэмгий байр суурьтай байсан нь Монгол улсыг тусгаар улс байж, бие даан хөгжих боломжийг олгосон юм.
    Нийтийн дайсан фашизмын эсрэг хамтын тэмцэл нь Орос, Монголын ард түмний найрамдал хамтын ажиллагааг бэхжүүлсэн. Сайн хөршийн харилцаа харилцан туслалцах явдал шинэ дэвшлийг олсон билээ. Манай нөхөрлөлийн бэлгэ тэмдэг болсон хотууд  бол Дархан, Эрдэнэт бөгөөд хамтын хүчин чармайлтаар Эрдэнэт үйлдвэр, “Монголросцвет” үйлдвэрийг байгуулсан билээ. Одоо “Улаанбаатар Төмөр зам” хувь нийлүүлсэн нийгэмлэг хоёр талын илчит тэрэгний үйл ажиллагааг үргэлжлүүлэн гүйцэтгэж байна. Энэ жил Халхын голын Ялалтын 80 жилийн ойд зориулсан хамтарсан томоохон ажлуудыг хийхээр төлөвлөсний дээр Дорнод аймгийн Сүмбэр суманд нийгэм соёлын барилга байгууламжийг Оросын “Роснефть” компанийн дэмжлэгтэйгээр байгуулах болно.
    Сүүлийн үед зарим орнуудад 1945 оны эх орны дайны ялалтыг дахин хянах, ач холбогдлыг бууруулах оролдлого гарсаар байна. Гэвч түүх түүхээрээ үлдэж хүмүүс өөрийн гэсэн үзэл бодлоо хадгалсаар байна. Фашизмын эмгэнэл давтагдах ёсгүй.
    Бидний үүрэг бол дэлхийг фашизмын аюул заналаас чөлөөлсөн өвөг дээдсийн гавьяа дурсгалыг хамгаалах, хайрлах, түүнчлэн өнгөрсөн дайны аймшиг дахин давтагдахгүй байхад бүхнийг хийх явдал юм. Манай ахмад дайчдын эрэлхэг зориг, хүчин чармайлтын ачаар дэлхийг аварч чадсан билээ.
   Эрхэм хүндэт нөхдөө, гэрэл гэгээтэй ялалтын баярын мэндийг чин сэтгэлээсээ дэвшүүлж байгааг хүлээн авна уу.

Дархан хот дахь
ОХУ-ын Ерөнхий консул А.Ц.ДОРЖИЕВ

Мэдээний төрөл

Календарь

« 5-р сар 2019 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Зургийн цомог