• “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ олон нийтийн байгууллагуудаа дэмжин ажиллана

       Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн Ахмадын зөвлөл, Залуучуудын холбоо, Эмэгтэйчүүдийн зөвлөлийн тэргүүлэгчдийг өнөөдөр “Зэс” танхимд хүлээн авч, уулзлаа. Ололт амжилтаа ярилцаж, хамтын ажиллагааны чиглэлээр хийж хэрэгжүүлж байгаа ажлаа танилцуулсан энэхүү уулзалтанд Ерөнхий захирлын Санхүү, Эдийн засаг хариуцсан орлогч захирал Д.Үүрийнтуяа болон холбогдох газар, хэлтсийн удирдлагууд оролцсон юм. Эрдэнэт үйлдвэрийн 65 хувийг 40-өөс доош насныхан эзэлж, нийт ажиллагсдын 33 хувийг эмэгтэйчүүд бүрдүүлдэг нь холбоодын үйл ажиллагааны хамрах цар хүрээг бүрэн илэрхийлж байна. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын удирдлагууд салбар уулзалтаар үйлдвэрийн үйл ажиллагааны үзүүлэлт хийгээд хэрэгжүүлж эхэлсэн томоохон төсөл хөтөлбөрүүдийн үр өгөөжийг хэрхэн тооцоолж байгаагаа танилцууллаа.     Эрдэнэт үйлдвэр нийгмийн хариуцлагын хүрээнд 2016 онд 68.6 тэрбум төгрөг төсөвлөж байсан бол 2019 оны хүлээгдэж буй гүйцэтгэлээр 99.7 тэрбум төгрөг зарцуулахаар төлөвлөөд байна. Удирдлагуудын зүгээс арилжааны 10 банктай уулзаж, тодорхой хэлцэл хийснээр нийт ажиллагсдынхаа зээлийн хүүгийн түвшинг байж болох хамгийн бага хэмжээнд бууруулсан нь уурхайчдын хувьд томоохон дэмжлэг болсныг хэлэх нь зүйтэй. Ажиллагсдаа дэмжсэн орон сууцны хороолол шинээр барьж, хөнгөлөлт хэлбэрээр 12 сая төгрөгийн дэмжлэг үзүүлж байгаа тухай, “Эрдэнэт” соёл спортын цогцолборын ажлын явц, Ш.Отгонбилэгийн нэрэмжит Технологийн сургуулиа “Эрдэнэт цогцолбор” дээд сургууь болгох, Оюутны хотхон барьж байгуулах бааз суурийг бэлтгэх, чадварлаг боловсон хүчин бэлтгэх зорилгоор залуу ажилчдаа гадаадын их, дээд сургуульд явуулах гээд тал бүрийн мэдээлэл хүргэсэн нь уулзалтанд ирсэн хүн бүрийн сонирхлыг татлаа.     2020 оны төлөвлөгөө хэлэлцэхээр санал авч буй эдгээр өдрүүдэд хийхээр төлөвлөсөн ажлуудаа тодорхой тусгаж өгөхийг Ерөнхий захирал уулзалтын үеэр холбоодын тэргүүлэгчдэд сануулсан юм. Нэг бус нийтийн эрх ашгийн төлөө ажилладаг Эрдэнэт үйлдвэрийн олон нийтийн байгууллагуудын үүрэг оролцоо, хариуцлага нэн их билээ.       Уулзалтын төгсгөлд “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэнгийн сэтгэгдлийг хуваалцсанаа хүргэе.    Х.БАДАМСҮРЭН: Олон нийтийн байгууллагуудтай уулзаж байгаа нь эхний үр дүн      2019 он Эрдэнэт үйлдвэрийн хувьд ихээхэн онцлогтой жил болж байна. Миний хувьд хамтран ажиллаад гурван жил боллоо. Гэвч эрхзүйн орчин тодорхойгүй, амаргүй цаг хугацааг үдлээ. Энэ оны гуравдугаар сард Эрдэнэт үйлдвэрийг Төрийн өмчит үйлдвэрийн газар болгосноор эрхзүйн орчин тодорхой болж, үйл ажиллагаагаа хэвийн үргэлжлүүлж байна. Сүүлийн 26 жил төр засгаас Эрдэнэт үйлдвэрийн асуудлыг тусгайлан авч үзэж, шийдвэр гаргасан зүйл байсангүй. Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн Засгийн газар үйлдвэрийн асуудлыг тусгайлан авч үзэж, тогтоол гаргасан нь Эрдэнэт үйлдвэрийн хэт ирээдүйг тодорхой болголоо. Энэ үндсэн дээр манай инженер, техникийн ажилтнууд, үйлдвэрийн удирдлагуудын санаачлан боловсруулсан Эрдэнэт үйлдвэрийг ирэх 15 жилд хөгжүүлэх Үндсэн чиглэлийг баталж өгсөн. Хэрэгжүүлэх ажил хийгдэж байна. Үүнд, үйл ажиллагааг өргөтгөх чиглэлийн ажлууд тусгагдсан. Эрдэнэт үйлдвэрийг уул уурхайн үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх жишиг загвар болгон хөгжүүлье гэсэн зарчмаар явж байна. Бид чадна. Сэтгэл, зүтгэл байвал бүх зүйл бүтнэ. Олон нийтийн байгууллагуудтай уулзаж байгаа нь эхний үр дүн. Энд ажиллаж байгаа хүн бүр ёс зүйтэй байх ёстой. Залуучууд, бүсгүйчүүд нь манлайлагч байх хэрэгтэй. Айлын үр хүүхэд сахилга журамтай, аав ээж нь манлайлагч байвал айл гэр гялалзаад байдгийн нэгэн адил юм. Цаг заваа гарган уулзсан, сэтгэлээсээ илэн далангүй ярилцсан ахмадын болон эмэгтэйчүүд, залуучуудын төлөөлөлд баярлалаа. Та нартаа ажлын өндөр амжилт, ахмадууддаа эрүүл энх, сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе.                 И.Чинтогтох Фото: Ш.Лхамсүрэн Дэлгэрэнгүй...
  • Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн нийгмийн цехийн ажилчдынхаа дуу хоолойг сонслоо

       “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэнгийн хэлсэнчилэн сэтгэл санаа өөдрөг байвал ажил хөдөлмөр амжилттай байх нь гарцаагүй. Угтаа энэ сарын 17-ны өдөр Ерөнхий захирлын Нийгмийн цехүүдийн ажилчидтай хийсэн уулзалтын утга агуулга, үндсэн санаа энэ үгээр бүрэн илэрхийлэгдлээ. Ажил хийж, амьдралын төлөө хичээн зүтгэж яваа хэн бүхэнд асуудал мундахгүй. Тэр бүрийд тайлагнаад байдаггүй хувь, хувьсгалын зовлон жаргалаа анх удаа нээлттэй ярилцаж, асуудлын шийдлийг хамтдаа эрэлхийлснээрээ энэхүү уулзалт өндөр ач холбогдолтой байсныг хэлэх нь зүй.     Уулзалтанд “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн, Ерөнхий захирлын Санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч захирал Д.Үүрийнтуяа, Гадаад харилцааны бодлогын газрын дарга Г.Тэнгэр, Захиргаа, хүний нөөцийн бодлогын газрын дарга О.Отгонбаяр болон бусад цех, нэгжийн удирдлагууд оролцож, санал бодлоо хуваалцлаа. Соёлын ордны зааланд хуран цугласан энэхүү уулзалт Ерөнхий захирлын төлөвлөгөөт уулзалтуудын “салхийг хагалснаараа” онцлог байсан юм. Уулзалтын эхэнд Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөний биелэлт, өнөөгийн нөхцөл байдал хийгээд өнгөрсөн тавдугаар сараас эхлүүлсэн хөрөнгө оруулалт, бүтээн байгуулалтын төсөл хөтөлбөрүүдээ танилцуулж, мэдээлэл хүргэсэн. Алсын хараа, эрхэм зорилгоо тодорхойлж, алс хэтийн 15 жилийн хөгжлийн төлөвлөгөөгөө гаргасан “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын хөдөлгөгч хүч болсон нийгмийн цехийнхэн мэдээллийг анхааралтай сонсож, өөрт хэрэгцээтэйг сэтгэл оюундаа тунгаан суулаа.     Үйлдвэрлэлийн гэхээс илүүтэй урлаг, спорт, эмнэлэг сувилал, сургууль, цэцэрлэг, хоол үйлдвэрлэл зэрэг Эрдэнэт үйлдвэрийн арын албыг хариуцлагатайгаар хашиж ирсэн нийгмийн 10 цех 870 гаруй ажилтан ажиллагсадтай. Тэдгээрийн төлөөлөл болох 13 хүн хамт олон, цех нэгжийнхээ болоод хувийн асуудлаар удирдлагуудад хандаж, газар дээр нь хариугаа авсан юм. Тулгарсан бэрхшээлийг даван туулах, шийдвэрлэх арга зам ямагт байдаг хойно асуулт бүрт тохирсон хариултыг оноон, ирэх долоо хоногийн эхний өдрүүдэд зарим асуудлыг шийдвэрлэхээр болсон нь хэн бүхэнд баярлаж, талархах сэтгэл төрүүллээ. Танхим дүүрэн нижигнэсэн алга ташилтаар өндөрлөсөн энэ удаагийн уулзалт “Уурхайчин би” дуугаар хаалтаа хийж, цугласан олонд Эрдэнэт үйлдвэрийн гэрэлт ирээдүй рүү хамтдаа тэмүүлэх урам зоригийг өгч чадлаа.         Уулзалтын төгсгөлд “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэнгийн сэтгэгдлийг хуваалцсанаа хүргэе.    Х.БАДАМСҮРЭН: 10 дугаар сарын 1-нээс ажилчдынхаа цалинг нэмэх боломжтой гэж үзсэн      Хамт олныхоо санаа бодлыг сонсож, ирэх онд хийх зүйлээ нарийвчлан төлөвлөж, хамгийн гол нь хамт олныхоо санаа бодолд тулгуурласан төлөвлөгөө байгаасай, ийм ажлыг хийх юмсан гэж бид зорьж байна. Нийгмийн цехүүдийнхээ ажилтан ажилчдын ярьж байгаа асуудлын заримыг газар дээр нь шийдлээ. Заримыг нь ирэх 7 хоногийн эхний өдрүүдэд шийдвэрлэх үүрэг чиглэлийг холбогдох газар, хэлтэсүүдэд өгсөн. Ажлын хэсэг байгуулаад ажиллах асуудал ч байх шиг байна, зарим цехийн ажлын байранд хамт олонтой нь уулзах, мэдээлэл өгөх, шийдэх асуудал ч байх шиг байна. Өнөөдрийн ярьсан асуудлаараа хөрөнгө оруулалтын асуудал 2019 онд яаж шийдэж байна гэдэгт үнэлэлт дүгнэлт өгнө. Ажлаа эрчимжүүлэх, өвлийн бэлтгэлээ базаах, ирэх 2020 оны ажлыг чамбай төлөвлөх чиглэлээр албан даалгавар гаргана. Хугацаатай, тодорхой эзэнтэй ажлууд төлөвлөн хэрэгжүүлнэ. Өнөөдрийн уулзалтын үр дүн ч тэнд гарах байх. Нүүр нүүрээ харж уулзсан анхны, ач холбогдолтой, үр дүнтэй ажил боллоо. Ярьсан хөөрсөн зүйлээ ажил болговол бүр ч сэтгэл хангалуун ажил болно гэдэгт эргэлзэхгүй байна.    Зэсийн ханш өндөр бус, төлөвлөсөн хэмжээнээс доогуур буюу 400 орчим ам.доллараар бага байна. Гэвч бид өртөг зардлаа бүх түвшинд хямгадаж, үр дүнд нь урьдчилсан байдлаар оны эхний 9 сарын дүнгээ тооцож үзсэн. Энэ утгаараа 10 дугаар сарын нэгнээс ажилчдынхаа цалинг нэмэх боломж бололцоо харагдаж байна. Цалин нэмэх тухайгаа нийгмийн цехийнхэнд хэллээ. Үндэслэл тооцоогоо үргэжлүүлээд явна. Ер нь ажил хөдөлмөр хийгээд, үр дүнтэй байвал эргээд амьдрал ахуйд сайнаар тусдаг. Энэ чиглэлээр сайн ажиллаж байгаа ажилтнууддаа юуны өмнө анхаарал тавья гэж шийдвэрлэсэн. Үүнтэй холбогдуулан хоёр тушаал гаргалаа. Нэгдүгээрт, үйлдвэрлэлийн анхан шатны удирдлага болох ихээхэн үүрэг хариуцлагатай мастеруудынхаа дунд “Мастерын манлайллын хөтөлбөр”-ийг хэрэгжүүлж байна. Эхний ээлжинд 40 “Манлайлагч мастер”-ыг шалгаруулсан. Эдгээр хүмүүстээ оны эхний нэгдүгээр сараас тооцон, сар бүр 600 000-1 000 000 төгрөгийн урамшуулал олгохоор тогтсон. Удахгүй энэ мөнгө эзэддээ очих болно. Цаг наргүй ажилладаг нэг мастерын гар дээр эхний хагас жилийн байдлаар зургаан сая төгрөг очиход гэр бүлд нь нэмэр хандив болно гэдэгт итгэж байна. Хоёрдугаарт, үйлдвэрлэлийн нарийн чимхлүүр, хариуцлагатай ажлыг хийдэг ажилчдаасаа зургаадугаар зэрэг авсан, цалин хөлс нь тогтмолжсон 30 гаруй хүнийг “Тэргүүлэх” зэргийн мэргэжилтэн болгож, сар бүр 300 000 төгрөгөөр урамшуулахаар болсон. Энэ урамшууллыг долдугаар сарын нэгнээс тооцож олгоно. Сар бүр авдаг цалин дээрээ урамшуулал нэмж авснаар амьдрал ахуйгаа дээшлүүлэн, тодорхой алхам хийхэд нэмэртэй болов уу гэж үйлдвэрийн удирдлагуудын зүгээс үзлээ.            И.Чинтогтох Фото: Ш.Лхамсүрэн   Дэлгэрэнгүй...
  • Маршал Ю.Цэдэнбалын хөшөөнд цэцэг өргөж, хүндэтгэл үзүүллээ

       Монголын төр засгийг 44 жил тэргүүлэн ажиллаж, эх орныхоо тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдал, ард иргэдийнхээ сайн сайхан амьдралын төлөө амь амьдралаа зориулсан төр, нийгмийн нэрт зүтгэлтэн, маршал Ю.Цэдэнбалын мэндэлсний 103 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна. Ойг тохиолдуулан “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын удирдлагууд, “Ю.Цэдэнбал академи”-ийн Орхон аймаг дахь салбарын гишүүд морин цагт түүний хөшөөнд цэцэг өргөж, хүндэтгэл үзүүллээ. Эрдэнэт үйлдвэр, Эрдэнэт хотыг бүтээн байгуулах их үйл хэргийг эхлүүлсэн их удирдагчийг хүндэтгэн дурсах үйл ажиллагаанд Эрдэнэт үйлдвэр ихээхэн ач холбогдол өгч ирсэн бөгөөд Монгол Улсын Засгийн газрын шийдвэрээр Уулын баяжуулах Эрдэнэт үйлдвэрийг 2016 оны 9 дүгээр сарын 21-ний өдөр Ю.Цэдэнбалын нэрэмжит болгосон түүхтэй.     Одоогийн Увс аймгийн Давст сумын нутаг Хандгайтын цагаан бураа хэмээх газарт мэндэлсэн Ю.Цэдэнбалд Монголын тусгаар тогтнолыг бэхжүүлэх, олон улсын нэр хүндийг өндөржүүлэхийн тулд явуулсан бодлогыг нь үнэлж 1961 онд БНМАУ-ын Хөдөлмөрийн баатар, 1966 онд БНМАУ-ын баатар, 1979 онд  БНМАУ-ын цэргийн дээд цол буюу Маршал цолыг олгосон байдаг. Түүнийг 1984 оны 8 дугаар сард өвчний учир МАХН-ын Төв хорооны Ерөнхий нарийн бичгийн даргын үүрэгт ажил, Улс төрийн товчооны гишүүн, БНМАУ-ын АИХ-ын Тэргүүлэгчдийн даргын албанаас тус тус чөлөөлж, 1990 онд намаас хөөж, өмнө авсан гавьяа шагналыг нь хураажээ. 1991 оны 4 дүгээр сарын 21-нд Москва хотноо таалал төгссөн түүний цол хэргэм, одон медаль, шагналыг буцаан тухай Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Н.Багабандийн зарлиг 1997 онд гарч,  2003 онд МАХН-ын XXII их хурлаас түүний намын гишүүнчлэлийг сэргээсэн байна.        Цэцэг өргөх ёслолын үеэр “Ю.Цэдэнбал академи”-ийн Орхон аймаг дахь салбарын тэргүүн, түүхийн ухааны доктор, Аж үйлдвэрийн гавьяат ажилтан Б.Мянганбаяр гуайтай уулзаж ярилцлаа.       Б.МЯНГАНБАЯР: “Ю.Цэдэнбал дарга ба Эрдэнэт хот” товхимол бүтээнэ      -Та манай уншигчдад “Ю.Цэдэнбал академи”-ийн орон нутаг дахь салбарын талаар мэдээлэл өгөхгүй юу?    -Академийн Орхон аймаг дахь салбар зөвлөлийг 2014 онд байгуулсан. Өнөөдрийн байдлаар үйлдвэр аж ахуйн газар, Эрдэнэт хотын нийт иргэдийн 20-30 хувь нь академийн гишүүнчлэлтэй. Бид орон нутагтаа “Ю.Цэдэнбалын нэрэмжит гудамж бий болгоё” гэсэн санаачилга өрнүүлээд байгаа. Салбар зөвлөлийг санаачилга өрнүүлдэг сайн дурын байгууллага гэж ойлгож болно.    -Эрдэнэт хот, Эрдэнэт үйлдвэрийг бүтээн байгуулах нь Ю.Цэдэнбал даргын алсын хараа байсан тухай та хэлсэн. Энэ талаар тодруулбал?    -Ю.Цэдэнбал даргын төрсөн өдрийг Эрдэнэт хот, Эрдэнэт үйлдвэр өндөр түвшинд тэмдэглэн өнгөрүүлэх учиртай. Монголын төрийг 44 жил удирдахдаа алс хэтийг харсан эдийн засаг, улс төр, нийгэм, хүмүүнлэгийн дорвитой бодлого явуулсны нэг илрэл нь ЗХУ-ын дээд удирдлагатай удаа дараа уулзаж, Монголын газар нутаг дээр байгаа баялаг ордыг ард түмэнд өгч, эзэмших талаар өөрийн бодол санаагаа хэлж, олон удаа уулзаж, баталж нотолсны үр дүнд энэ сайхан хот, үйлдвэр төрсөн түүхтэй. Ю.Цэдэнбал дарга Эрдэнэт үйлдвэрийг байгуулах асуудлыг анхаарлынхаа төвд байлгаж, Эрдэнэт хоттой холбоотой асуудлыг “ногоон” гэрлээр шийдвэрлэдэг байсан.    -Та бүхэн ойрын үед ямар ажил хийхээр зорьж байна вэ?    -Ю.Цэдэнбал дарга амьд ахуй цагтаа Эрдэнэтэд дөрвөн удаа ирсэн. Түүний явуулж байсан бодлого, хөдөлмөрчидтэй уулзаж, санал сэтгэгдлийг нь сонссон түүхэн үйл явдлыг бид судалж, “Ю.Цэдэнбал дарга ба Эрдэнэт хот” гэсэн товхимол ном гаргахаар төлөвлөн ажиллаж байна. Энэ том хот, үйлдвэрийг барьж байгуулахад ямар их хүч хөдөлмөр, ухаан, мэргэжил зарсныг ахмад үеийнхэн сайн мэднэ. Гэвч залуучууд маань хараахан мэдэхгүй байна уу даа гэж санагдах үе бий. Энэ бүхнийг мэдэх нь Ю.Цэдэнбалыг тахин шүтэхдээ бус тухайн үеийн намын бодлого, хоёр улсын найрамдалт харилцааны талаарх мэдлэгээ тэлэхэд ач холбогдолтой. Энэ хүрээнд хийхээр төлөвлөсөн ажлуудаа олон нийтэд хүргэнэ.       -Танд нэмж хэлэх зүйл бий юу?    -Энэ дашрамд их удирдагчийн 103 жилийн ойг тохиолдуулан найрамдлын билэгдэлт Эрдэнэт хот, иргэд хөдөлмөрчид, үйлдвэрийн газрын нийт ажилтны нэрийн өмнөөс Ю.Цэдэнбал даргын үйл хэрэгт баярлаж талархаж явдгаа үр хүүхэд, төрөл төрөгсдөд нь илэрхийлье.             И.Чинтогтох Фото: Ш.Лхамсүрэн   Дэлгэрэнгүй...
  • Засгийн газрын нээлттэй хаалганы өдөрлөгт “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ оролцож байна

       Засгийн гарын хэрэг эрхлэх газар, Сангийн яам, Монгол Улсын Ерөнхий сайд, Шадар сайдын эрхлэх асуудлын хүрээний агентлаг, харьяа байгууллагын үйл ажиллагааг олон нийтэл сурталчилан таниулах “Нээлттэй өдөрлөг”-ийг Сүхбаатарын талбайд өнөөдөр зохион байгуулж байна. Энэхүү өдөрлөгт яам, агентлаг, 20 гаруй байгууллагын төлөөллөөс гадна “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ оролцож, үйл ажиллагаагаа сурталчлан, нээлттэй өдөрлөгт мэдээллээ түгээн ажиллаж байгаа юм.     “Эрдэнэт үйлдвэр” ХХК-ийг энэ оны гуравдугаар сарын 21-ний өдрийн 102 дугаар тогтоолоор “Төрийн өмчит үйлдвэрийн газар” болгон өөрчилж, дүрмийг баталснаар 100 хувь төрийн өмчит статустай болсон. Эрдэнэт үйлдвэр нь Төрийн өмчийн үйлдвэрийн газар болсон ч өнгөрсөн хугацаанд үйл ажиллагаагаа хэвийн үргэлжлүүлж, улсад төлсөн татварын хэмжээгээр тэргүүлсээр байна. Өдөрлөгийн үеэр үйлдвэрийн холбогдох мэргэжилтнүүд иргэд, олон нийтийн сонирхсон асуултанд хариулт өгч, энэ онд хөрөнгө оруулалт, бүтээн байгуулалтын чиглэлээр хийгдэж байгаа томоохон төсөл хөтөлбөрүүдийн талаарх мэдээллээ хүргэн ажиллаж байна. Оны эхний 8 дугаар сарын байдлаар Эрдэнэт үйлдвэрийн төлөвлөгөөт үзүүлэлтүүд 100-аас дээш хувиар биелэж, эдийн засгийн үзүүлэлт өссөн дүнтэй гарсан нь улс, орон нутгийн төсөвт 688 тэрбум төгрөг төвлөрүүлэх нөхцөлийг бүрдүүллээ.    И.Чинтогтох Фото: Б.Ялалт         Дэлгэрэнгүй...
  • П.УНДРАХ: Дурлаж сонгосон мэргэжилдээ хамгаас их хайртай

    Соёлын ажилтныөдрийг тохиолдуулан зорин очсон удаах уран бүтээлч маань Эрдэнэт үйлдвэрийн Соёл, урлагийн цогцолборын “Эрдэнэт дуу бүжгийн чуулга”-ын уран бүтээлч, бүжигчин П.Ундрах билээ. Уран гуалиг хөдөлгөөнөөр хүмүүний сэтгэлийг уясуулан, бүсгүй хүний торгомсог мэдрэмжээр тайзан дээр “дүүлэн нисэх” бүжигчний уран бүтээлийн замнал хийгээд уурхайчдын дунд мөр зэрэгцэн хөдөлмөрлөж яваа содон ертөнцийг зураглахыг хичээлээ. -Хүн бүр мөрөөддөг ч зуун хүнээс ганц нь л мөрөөдлийнхөө мэргэжлийг эзэмшдэг гэх яриа бий. Бүжигчин болох нь таны хүсэл мөрөөдлийн нэгээхэн хэсэг байв уу? -Би Эрдэнэтийн унаган иргэн. Цэцэрлэгт байхдаа Тунгалаг багшийн удирдлага дор олон тэмцээнд оролцож, бүжгийн урлагтай багаасаа холбогдсон. 1997 оноос “Хаврын баяр” наадамд оролцож, арван жилийн сурагч болсоор соёлын ордноос салдаггүй хүүхэд байлаа. Улмаар 2002 онд сургуулиа төгсөөд соёлын ордны бүжигчнээр ажиллах болсон. Соёлын дээд сургуулийг бүжгийн багш, Бээжингийн Олон Улсын хэл соёлын их сургуулийн Хятад хэлний ахисан дунд шатны сургалт, Улс төрийн академийг Соёлын удирдлагаар тус тус төгссөн. Хүн бүр хүсэл мөрөөдөлтэй, түүнийхээ төлөө тэмүүлэн, хичээн зүтгэдэг байх. Хааяа шантрах үе гардаг ч дурлаж сонгосон мэргэжилдээ би хамгаас их хайртай. Энэ эрдмийн шимийг хүртээсэн Х.Эрдэнэбаяр, Д.Отгонбаатар, Д.Ганчулуун, Д.Одончимэг гээд олон сайхан багш бий. -Эрдэнэт үйлдвэрийн соёлын ордны бүжигчин байна гэдэг юугаараа онцлог, давуу талтай вэ? -“Эрдэнэт” дуу бүжгийн чуулга үйл ажиллагааныхаа хувьд Монголын бусад чуулгаас нэлээд онцлогтой. Бүх уран бүтээлчдээ дуулах, жүжиглэх, бүжиг дэглэх гээд хөрвөх чадвартай бэлтгэдэг нь хувь хүний хөгжилд томоохон хөрөнгө оруулалт болдог гэх үү дээ. Бид үйлдвэрийн уран сайханчидтай ажиллахын зэрэгцээ дугуйлан ажиллуулдаг. Олон шавьтай болсон. Миний хувьд цэцэрлэг сургуулийн хүүхдүүдэд сонгодог бүжгийн багшаар ажиллаж байсан. Манай чуулга “Сономбула”-аар “Гран При” хүртэж байсан. Ер нь аймгуудын бусад чуулгаас дээгүүрт үнэлэгддэг.  -Таны бахархал юу вэ? -Хөрсөн доорх баялгаараа хүн зоныг тэжээн тэтгэсэн Эрдэнэт үйлдвэрээрээ бахархаж явдаг даа. Мөн “Эрдэнэт” дуу бүжгийн чуулга хүндлэл бахархалын минь хойморт хүндтэй байр эзэлдэг. -Бүжгийн урлагт өөрийгөө хөгжүүлэхээс гадна сурсанаа бусдад зааж сургах, шавь нараа бэлтгэх хариуцлагатай ажил байдаг шүү дээ. Одоогоор хичнээн шавь бэлтгэв? -Үйлдвэрийн уран сайханчдаас олон шавь бий. Өмнө нь тоолж байсангүй. /инээв/ Нэг цехийн хамтлагт 20 гаруй шавь байдаг гэж бодвол чамгүй тоо гарах байх. Миний хувьд цэцэрлэгийн хүүхдүүдтэй их ажилласан. Үйлдвэрээс зохион байгуулж байгаа ажлуудад аль болох олон шавь нараа хамруулахыг хичээдэг. -Сэтгэлд хоногшсон гэгээлэг дурсамжаасаа хуваалцахгүй юу? -“Эрдэнэт” дуу бүжгийн чуулгад орсны дараахан БНХАУ руу фестивальд оролцохоор хамт олонтойгоо явсан. Миний хувьд анхны бөгөөд хамгийн том оролцоо энэ фестиваль байсан учраас сэтгэлд тодхон үлджээ. Ер нь Москва, Манжуур гээд гадаадын аялалууд сайхан дурсамж үлдээж, мартагддаггүй. -Хувийн уран бүтээл хийж байгаа юу? Өөрийгөө хэрхэн дайчилж байна вэ? -Ирэх оны 4, 5 дугаар сард бүжгийн төрлөөр хамтарсан тоглолт хийхээр ярилцаж байна. Найз Ц.Удвалтайгаа хамтран зохион байгуулна. Бид он гарсны дараа тоглолтынхоо ажилд яаравчлан орох тул одоогоор буриад концертондоо анхаарч, бэлтгэлээ хангаж байна. Мөн ойрын төлөвлөгөөнд маань шинэ жилийн бэлтгэл ажил ч багтсан. Бид 10 дугаар сарын сүүлчээр морин хуурын концертоо тоглоно. Сар сардаа ажлаа төлөвлөдөг учраас тухай бүрт нь бэлтгэл сайтай байх л хэрэг гарч байна. Ямартаа ч хувийн уран бүтээлээ цалгардуулахгүй. -Бүжгийн ямар төрлийг сонгон хичээллэж байна вэ? -Орчин үе талдаа сонгодог болон жазз урсгалыг сонирхож байна. Тэр чиглэлээр хувийн уран бүтээлээ ч түлхүү хийх бодолтой явна. Төлөвлөгөөт болон хувийн уран бүтээл дээрээ ажиллахад цаг зав багатай ч аль болох бүгдийг нь амжуулахыг хичээдэг. -Амьдралдаа хамгийн үнэтэй зөвлөгөөг хэнээс авч байв? -Д.Цэрэннадмид гавъяат маань “Бүжигчин хүн цагаа барь, формтой бай, байнгын бэлтгэлтэй бай” гэж хэлдэг байсан. Захиасыг нь өнөө хэр мартаагүй, амьдралдаа мөрдлөг болгосоор явна. -Авьяасыг тань өнгөлөх шидтэй, амьдралын тань салшгүй хэсэг болсон хамт олондоо зориулж юу хэлэх вэ? -Өгөөмөр баян сэтгэлтэй, өөдрөг гэгээн тэмүүлэлтэй урлагийн салбарын уран бүтээлч хамт олондоо халуун баяр хүргэе. Та нар минь энэ амьдралын гэрэл гэгээ, илч дулаан, урам зориг болдог шүү. Мөн энэ дашрамд миний болон хамт олныхоо хайр хүндлэлийг хүлээсэн МУСТА Д.Одончимэг, МУГЖ Д.Цэрэннадмид, МУСТА Д.Отгонбаатар, МУСТА Х.Эрдэнэбаяр багш, найруулагч нартаа баярлаж явдгаа илэрхийлье. -Танд баярлалаа. Уран бүтээлийн амжилт хүсье. Ярилцсан И.Чинтогтох Фото: Ш.Лхамсүрэн Дэлгэрэнгүй...
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Бидний тухай
Даваа, 27 5-р сар 2019 00:00

Удмын уурхайчин

   Эрдэнэт үйлдвэрийн Хөдөлмөрийн аварга, Ил уурхайн экскаваторын машинч Эрдэнэбаатарын Ган-Эрдэнэтэй уулзахаар утас руу нь залгалаа. Тэр дороо утсаа авсан ч “Одоо ажилдаа гарах гэж байна, амжихгүй ээ” гэх товч, тодорхой ганц өгүүлбэр хариулт хэлээд харилцуураа таслах нь нэн түрүүнд ажил шүү дээ гэх утгыг давхар агуулна. Хэдэнтээ учирлан байж уулзлаа. Үг дуу цөөнтэй, шавилхан биетэй шар залуу болзсон цагтаа ирэв. Энгийн үед саравчтай малгай, тамирын хувцсаар гоёсон түүнийг ямар ажил хийдгийг мэдэхгүй хүн бол чөлөөт бөхийн хөнгөн жингийн тамирчин л гэж харахаар. Уулыг нурааж буй аварга техникийн залуурчийг сахалтай, том биетэй нөхөр байхаар төсөөлсөн минь эндүүрэл байв.

   Эрдэнэт үйлдвэр анх байгуулагдахад түүний аав Ховд аймгаас, ээж нь Хөвсгөлөөс илгээлт өвөрлөн ирж, уурхайчдын хотхонд учран ханилж Э.Ган-Эрдэнийг 1983 онд төрүүлжээ. Түүний аав Ил уурхайд экскаваторын туслах машинч, Материал техникийн хангамжийн баазад цахилгаанчин байв. Харин ээж нь Эрдэнэт үйлдвэрийн Дулааны цахилгаан станцын конвейрын машинч Ц.Нямдалай гэхэд үеийнхэн нь андахгүй. Аав, ээжийнх нь ажилч хичээнгүй, зарчимч, аливааг цаг хугацаанд нь цэгцтэй, чанартай хийдэг зан чанар түүнд нэвт шингэсэн. Хүүхэд байхаасаа л үйлдвэрийн тасралтгүй найдвартай үйл ажиллагаа, цаг нартай уралдсан ундарсан их ажлын талаар ойлгож мэдэрсэн төрмөл гэмээр хариуцлага нь түүнийг өнөөдрийн өндөрлөгт хүргэсэн байж ч болох. Удам дагасан уурхайчин гэх брэнд үгний гол утга учир, амин сүнс нь угтаа энэ. Уурхайчны амьдралын жаргал хийгээд “зовлон”-г дэргэдээс нь харж, биеэр мэдэрч өсөхдөө бүхий л сэтгэлээ зориулахаар бахархал, омогшил хамт төлөвшдөг гэлтэй.
    Хичээл тарсны дараа ангийн хөвгүүдтэйгээ чихээ хөлдтөл хөл бөмбөг тоглочхоод маргааш нь пэмбийж хавдсан чихнээс ус дуслахыг харан бие биеэ шоолон инээж байсан багачууд өнөөдөр эрийн цээнд хүрчээ. Тэр үед нэгнээ дэлхийд данстай уул уурхайн үйлдвэрийн Хөдөлмөрийн аварга болохын чинээ санаагүй биз. Э.Ган-Эрдэнэ Эрдэнэт үйлдвэрийнхээ дэргэдэх Технологийн сургуульд экскаваторын оператор мэргэжлээр сурч төгсөн 2002 онд эрдэнэс ил олборлох уурхайд ажилд оржээ. Уулын инженер Н.Лхагважамцын удирдаж байсан ээлжинд Черинов гэх орос машинчийн дохио зангаан дор есөн сар ажилласан байна. Улмаар Тэргүүний уурхайчин М.Болдбаатар машинчийн гарын шавь болон дөрвөн жил гаруй хугацаанд ажиллахдаа цаашдын дүн нуруу цэх байх чанарыг олж авсан гэдэг. Өнөөдөр боломжгүй зүйл маргааш боломжтой болдог гэж хэлэх дуртай Э.Ган-Эрдэнэ аварга одоо шөнийн ээлжинд ажиллаж байна. Илүү анхаарал болгоомжтой, илүү ур чадвартай ажиллах шаардлагатайг тэр сайн мэднэ. Шөнийн нам гүмийг эвдэн хүчит техникүүд гэрлээ гялбуулан сүлжилдэж, уурхайн гүнд их ажил буцалж байгааг экскаваторынхаа бүхээгээс тэр харахдаа Зууны манлай үйлдвэрээрээ үргэлж бахархана. 
   Би Э.Ган-Эрдэнээс “Таны Эрдэнэт үйлдвэрт оруулсан хувь нэмэр юу вэ?” гэж асуухад тэрээр “Хариуцсан техникээ ариг гамтай ашиглах, засвар үйлчилгээг цаг тухайд нь чанартай хийлгэх, өгсөн үүрэг даалгаврыг сайн биелүүлэх, уурхайн дүрэм журмыг чандлан сахиж үр бүтээлтэй, аюулгүй хөдөлмөрлөх, ажлын цагийг ягштал баримталж сэтгэл зүтгэлээ ажилдаа бүрэн зориулах нь миний үйлдвэртээ оруулж буй хувь нэмэр юм даа” хэмээн даруухан агаад үнэн хариулсан юм. Их ажлын ард эгэл боргил оршдог мянга мянган уурхайчдын ажлын чиг шугам, зарчим энэ. Гэхдээ үүнийг ажил, амьдралынхаа мөрдлөг, хэмнэл болгож чадна гэдэг аваргын чансаа.

   Э.Ган-Эрдэнэ Ил уурхайд 16 жилийн хөдөлмөрөө зориулахдаа ЭКГ-10 ¹14, ЭКГ-10 ¹21 экскаваторын машинчаар амжилт бүтээл дүүрэн ажиллаж, уулын цул ачилтын сар, жилийн үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөт даалгавраа чанарын өндөр түвшинд тогтмол давуулан биелүүлж ирсэн туршлагатай уурхайчин. Өнгөрсөн онд түүний бригадын хамт олон 2459 мянган м3 уулын цул ачиж, төлөвлөгөөт даалгавраа 104 хувь биелүүлсэн юм. Мөн цаг ашиглалтын коэффициентыг 0,79 хувь, цагийн хөдөлмөрийн бүтээмжийг 355м3, техникийн бэлэн байдлын коэффициентыг 0,91 хувьд хүргэсэн нь үнэмлэхүй амжилт байлаа. Тэр дундаа хамгийн их уулын цул гаргасан, зогсолт багатай, сэлбэг материалын хэмнэлттэй ажилласан Э.Ган-Эрдэнэ юм. Тэрээр бригад хамт олноо үргэлж манлайлан ажиллаж, өнгөрсөн онд гэхэд экскаваторын шанаганы 10 шүд, 778,5 кг ган татлага хэмнэж, үйлдвэрт 50 орчим сая төгрөгийн хэмнэлт  гаргажээ. Э.Ган-Эрдэнэ нь ЭКГ-10 маркийн экскаватораар сүүлийн таван жилд дунджаар 2182 мянган м3 уулын цул ачиж, үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөт даалгаврыг 102,5 хувь биелүүлсэн байна. Түүний бригадын хамт олон энэ хугацаанд нийт 319 сая төгрөгийн өртөг бүхий уулын цул илүү ачсан юм. Үүнд түүний хувь илүү жин дарах нь тодорхой. Шинэхэн хөдөлмөрийн аварга маань өөрийн ажлын арга барил, мэргэжлийн ур чадвараа залуу ажилчдад зааж сурган дадлагажуулж байна. Түүний шавь Ж.Ган-Эрдэнэ, Л.Алтан-Эрдэнэ нар экскаваторын туслах машинчаар үр бүтээлтэй ажиллаж байгааг журмын нөхөд нь хараад багшийн өв зүтгэл хэмээн бахархдаг.
   Эрдэнэсийн хот гүн нойронд умбана. Харин Эрдэнэт үйлдвэрийн шөнийн ээлжийнхэн баялаг ундраан амсхийх чөлөөгүй ажиллана. Тэр дунд, эхлэл цэгт экскаваторын машинчийн сэтгэл зүрх хамт цохилж байдгийг санаарай.

М.ОДГЭРЭЛ

   Эрдэнэт үйлдвэр хоёр зууныг дамнан Монголчуудыг тэжээж ирсэн бодит үнэнийг хүн бүхэн мэднэ. Өмнөх зуунд дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 70 хувийг дангаар бүрдүүлж байв. 21-р зуунд 30-40 хувийг бүрдүүлж байх жишээтэй. Энэ нь уурхайчдын хөдөлмөрийн үр дүн гэдэгтэй хэн ч маргашгүй. Энэ утгаараа Эрдэнэтийг “саалийн үнээ” гэх. Иймээс Эрдэнэт үйлдвэрийн үе үеийн Ерөнхий захирлын явуулж буй бодлого, үйл ажиллагаа, ажлын хэрэгжилт Монголчуудын болоод улс төрчдийн хавчилга шахалт, хардалт сэрдэлт, хараа хяналтын дор байдаг нь ч нууц биш.
   Эдүгээ Эрдэнэтийг хөгжүүлэх 15 жилийн хөтөлбөр батлагдаад хэрэгжиж эхэлсэн. Эрдэнэтийн овооны нөөцийг  60 жил ашиглах болсныг мэргэжилтнүүд тогтоогоод байна. Тус үйлдвэрийн ажилчдын урамшууллын сангийн хэмжээг 20 хувиар нэмсэн. Компанийн нийт ажилчдын цалинг 15 хувиар нэмсэн зэрэг хийж хэрэгжүүлсэн бодит ажлыг энд тэмдэглэх ёстой.
   Амжилт гарган ажиллаж яваа хүмүүсийн алдаж онохыг алийг тэр гэхэв. Тэгээд ч алдаа гаргахгүй амжилтад хүрсэн хэн нэгнийг хаа нэгтэйгээс хайгаад олохгүй биз. Хувь хүмүүс рүү дайрсан улс төрийн хийрхэл хэрээс хэтэрч, удирдлагын ард байх олон мянган баялаг бүтээгч уурхайчдын үйлс зорилго, амжилт бүтээлийг бүдгэрүүлэх учиргүй. Нийгэмд ам.долларын ханш өдрөөс өдөрт чангарч, төгрөгийн ханш унасаар инфляц өсөж өргөн хэрэглээний барааны үнэ тэнгэрт хадав. Энэ хэрээр иргэдийн амьдрал доройтсоор...
   Тэгэхэд эвэртэн туурайтнууд ард түмний амьдралын зовлонгоос ашиг хонжоо хайн юм бүхнийг улс төржүүлэх болов. Манай нийгмийн ороо бусгаа цагийн аясыг үл тоон өнөө хэдэн уурхайчид л уйгагүй хөдөлмөрлөсөөр. Өнгөрсөн онд Эрдэнэт үйлдвэрийн уурхайчид 31 сая тонн хүдэр боловсруулах төлөвлөгөөтэй ажиллаж, амжилттай биелүүлсэн. Энэ жил 31 сая 500 мянган тонн хүдэр боловсруулах том зорилт өмнөө тавин, ажиллаж байна.
   Нөгөө жингэр хуцаж л байна. Жин хөвж л явна гэгчээр. Өнгөрөгч онд Эрдэнэт үйлдвэрийн бүтээлч хамт олон цаашдын бүтээн байгуулалтынхаа ажлын зорилго, чиглэлийг тодорхойлсон. Улмаар үйлдвэрийнхээ алсын хараа, эрхэм зорилгоо шинэчлэн баталгаажуулав.
   Борлуулалтын орлогоо түүхэндээ анх удаа хоёр их наяд төгрөгт хүргэж, цэвэр ашгийн төлөвлөгөөг 120 тэрбум төгрөгөөр давуулан биелүүлсэн билээ. Ингэснээр улс, орон нутгийн төсөвт 655 тэрбум төгрөг төвлөрүүлснийг түүхийн хуудас гэрчлэх болов. Улс төрөөс ангид орших уурхайчдын хөдөлмөр мандтугай.!

Т.БАТЧУЛУУН

 

     Эрдэнэт үйлдвэрийн “Бүтээлч санаачлагч-2018” сайн саналын системийн шилдэг 100 манлайлагчийн жагсаалтыг тэргүүлсэн Авто тээврийн цехийн Механикийн албаны механик Х.Болдбаатартай ярилцлаа. Тэрбээр сайн саналын системээр дамжуулан 38 санал гаргаж, 83,3 хувийг нь үйлдвэрлэлд хэрэгжүүлжээ.

   - Та аль нутгийн хүн бэ? Эрдэнэт хоттой хэрхэн холбогдсон тухай ярилцлагаа эхэлье?
  - Миний уугуул нутаг Булган аймаг. Их  бүтээн байгуулалтад оролцохоор аав маань илгээлт өвөрлөн 1974 онд Эрдэнэтийг зорьсон. Тэр үед би нэг настай байсан гэдэг. Ингэж л Эрдэнэтийн хүн болсон доо.

   - Ажил мэргэжлийн тухайд хүүхэд насны тань мөрөөдөл биелсэн үү?
   - Биелсэн гэж хэлж болно. Манай аав тээврийн тэрэгний жолооч байсан. Арваадхан настайгаасаа л би Хөвсгөл, Багануур, Дархан, Хөтөл гээд л холын тээвэрт аавынхаа машины бүхээгт хамт явдаг байлаа. Аав минь шаламгай, бахархмаар чадалтай хүн байсан. Би аав шигээ л сайн  жолооч болно гэж мөрөөддөг байлаа. Ааваасаа гуйж, жолоо барина, замд машины дугуй хагарах үед домкрат, дорцов ойртуулж, нөхөхөд нь тусалж  гүйсээр машинд дөртэй болсон. 1991 онд 10-р ангиа төгсөөд Эрдэнэт үйлдвэрийн Авто тээврийн цехэд автын засварчнаас ажлын гараагаа эхэлсэн. Их “айл”-ын өндөр босгоор алхахдаа “Би азтай хүн” хэмээн баярлаж, энэ сайхан тавилангаа хичээнгүй хөдөлмөрөөр  өнгөлөн зүлгэнэ гэж өөртөө тангараглаж билээ.
  
   - Засварчны мэргэжлээ хэдийд механикчаар солив?
  - Төрөл бүрийн машины авто гараажид тухайн үеийнхээ шилдэг ажилчид, оросын мэргэжилтнүүдтэй мөр зэрэгцэн засварчнаар ажиллаж байхдаа мэргэжлээ дээшлүүлэх, мэдлэгээ ахиулах хэрэгтэйг мэдэрсэн. Ингээд ажиллахын зэрэгцээ Ш.Отгонбилэгийн нэрэмжит Технологийн сургуульд автын инженер мэргэжлээр суралцаж 2005 онд төгссөн. Дараа жил нь Тоног төхөөрөмж болон өргөн тээвэрлэх машин механизмын механикч албан тушаалд томилогдон өнөөг хүртэл ажиллаж байна.

   - Та шилдэг шинийг санаачлагчийн жагсаалтад сүүлийн хоёр жил дээгүүр “давхиж” өнөө жил өнгөллөө. Ер нь шинэ санаачилга хэрхэн гаргадаг вэ?
   - Энэ бол зөвхөн миний амжилт биш. Миний удирддаг бүтээмж чанарын “Гавшгай” дугуйлангийнхны санаачилгын үр дүн. Бид ажлын цагийг өндөр бүтээмжтэй ашиглахыг зорьдог. Төлөвлөгөөт ажлаа чанартай хийж, илүү гарсан цагт юуг яаж өөрчилж сайжруулахад анхаарлаа хандуулдаг. Шинээр санаачилсан болгон ямар нэг байдлаар үр ашгаа өгдөг. Тухайлбал, бид ажлын байраа тасралтгүй сайжруулдаг. Ингэснээр хөдөлмөр хөнгөвчлөгдөнө, хөдөлмөрийн аюулгүй байдал хангагдана. Зарим тоног төхөөрөмж, техникийн эд анги, сэлбэгийг орлуулах, сайжруулах зэргээр  үйлдвэрийнхээ эдийн засагт томоохон хэмнэлт авчирна. Ер нь ажил хийх явцад хүндрэлтэй зүйл их тулгардаг. Үүнийг шийдэх гэж эрэлхийлж явахад л шинэ санаачилга урган гардаг. Үүнд хүн бүрийн идэвх оролцоо их чухал. Манай Механикийн албаныхан шинийг санаачлах, үр дүн нь ямар болох талаар байнга хэлэлцдэг. Гишүүдийн санаачилсан зүйлээ батлах мэтгэлцээн дундаас зөв шийдвэр гарах нь элбэг. Тогтсон санаагаа судална, тооцоолол хийнэ, инженерийн шийдэл гаргана. Ингээд л хэрэгжүүлнэ дээ.

   - Манай үйлдвэр ажиллагчдынхаа санаачилгыг хэр дэмжиж, урамшуулдаг гэж та үздэг вэ?
  - Эрдэнэт үйлдвэрээс бүтээмж инновацийн чиглэлээр хэрэгжүүлж буй ажил сүүлийн жилүүдэд их сайжирч байгаа. Бүтээмж инновацийн сантай болж, урамшууллыг өсгөснөөр хүмүүсийн оролцоо нэмэгдэж байна. Мөн дотоод гадаадын сургалт, үзэсгэлэнд хамруулж байгаа нь ажилчдын идэвхийг сэргээж байгаа. Манай цехийн инновацийн мэргэжилтэн Пүрэвсүрэн биднийг арга зүйгээр ханган чиглүүлж, бас урамшуулан дэмжиж ажилладаг. Өнгөрсөн оны 10-р сард Хятад улсад зохиогддог  олон улсын “Сanton fаir” үзэсгэлэнд манай цехээс бидний гурван ажилтан оролцсон. Үйлдвэрт нэвтрүүлж болох санаа, эдийн засгийн хэмнэлт авчрах орчин үеийн шилдэг техник технологитай танилцсандаа баяртай байна. Илүү ихийг сэтгэж, хийх  урам зориг өгсөн. 

   - Шилдэг шинийг санаачлагчийн хувьд бусад хүмүүст  туршлагаасаа хэрхэн хуваалцах  вэ? Ажилчдад хандаж юу уриалах вэ?
   - Ажилчидтай санал солилцож, ажлын байранд сургалт явуулж, туршлага солилцъё гэсэн бодол бий. Шилдэг шинийг санаачлагчдаас ч суралцъя. Өөрийнхөө мэддэгийг ч түгээе. Бидний эцсийн зорилго бол үйлдвэрлэлийн ослоос сэргийлэх, эдийн засгийн үр ашиг авчрах, үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааг сайжруулахад чиглэсэн бүтээлч  санал, санаачилга гарган хэрэгжүүлэх. Энэ бол Эрдэнэт үйлдвэрийнхээ хөгжил, ирээдүйн сайн сайхны төлөө хийж буй ажил. Үүний төлөө бүгдээрээ хамтдаа хичээе, зүтгэе.

   - Та амьдралд юуг “жанжин шугам”-аа болгодог вэ?
  - Би дөрвөн зүйлийг л чухалчилдаг. Нэгд, бие эрүүл байх. Үүний тулд амьдралын зөв хэв маягтай байж, эрүүл хүнс хэрэглэн, агаар салхинд алхахыг эрхэмлэдэг. Хоёрт, ажилдаа сэтгэлээсээ хандаж, ажлын цагийг үр бүтээлтэй өнгөрүүлэхийг хичээдэг. Гуравт, эргэн тойрныхонтойгоо эвтэй байж, хамт олон найз нөхдийнхөө сайн чанарыг нь түрүүлж олж харахыг боддог. Дөрөвт, хүнд тус хүргэж яваарай гэсэн аавынхаа сургаалийг мөрддөг. Хүнийг ядарч зүдэрч, алдаж “асгах” үед нь байгаагаа бариад л очихыг чин сэтгэлээсээ хүсдэг дээ. Би үйлдвэрт 28 дахь жилдээ ажиллаж байгаа дунд үеийн ажилтан. Технологийн сургуульд мэргэжлээрээ багшилдгийн хувьд  дүү нар болон шавь нартаа үр хүүхдүүддээ дээр дурдсаныг захиж хэлдэг.

   - Гэр бүлээ танилцуулна уу? Үр хүүхдүүдээ хэрхэн хүмүүжүүлдэг вэ?
  - Манай эхнэр Бүсийн оношилгоо эмчилгээний төвийн Мэс заслын тасагт арга зүйчээр ажилладаг Ё.Амарцэцэг гэдэг бүсгүй бий. Охин Б.Хулан Орос 19-р сургуулийн 6-р анги, хүү Б.Жавхлан Цайхун гэгээ сургуулийн 4-р анги, бага хүү Б.Тэмүүлэн гурван  настай цэцэрлэгт явдаг. Манайхан ном уншиж заншсан. Хүн бүр оройд таван хуудас ном уншдаг. Хүүхдүүдээ ахас, ихсээ хүндэтгэн харьцдаг,  зөв сайхан төлөвшсөн, эрдэм боловсролтой иргэн болгох чин хүсэлтэй. Бид аль болох өөрсдөөрөө үлгэрлэхийг хичээдэг. Аливаа сайн үйлд бусдыг үлгэрлэн дагуулдаг энэ бүтээлч залуу “Санаачил, хичээ, хөдөлмөрлө. Үр дүнд нь таныг сэтгэлийн их таашаал, амжилт бүтээл, элбэг хангалуун амьдрал угтана” гэх. Үнэхээр ч шилдгийн шилдэг санаачлагчийн сэтгэлд нар гийсэн нь илт. Амжилт ч түүнийг дагажээ. Тэрбээр 2012 онд Авто тээврийн байгууллагын Хөдөлмөрийн аварга, 2017 онд Эрдэнэт үйлдвэрийн Хөдөлмөрийн аваргаар шалгарчээ. 2015 онд Засгийн газрын шагнал Тэргүүний уурхайчин цол тэмдэг хүртсэн байна. Өдгөө Эрдэнэт үйлдвэрийн сайн саналын системийн 100 манлайлагчийн жагсаалтыг тэргүүллээ.

Я.ЭНХТУЯА

   “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ил уурхайн дарга Б.Отгондаваатай цаг үеийн ажлын талаар ярилцлаа.

   - Оны эхний таван сарын байдлаар Ил уурхайн үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа хэрхэн явагдаж байна?
  - Үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөт бүх үзүүлэлтээ биелүүлэн хэвийн ажиллаж байна. Уурхай маань өдөр ирэх тусам гүнзгийрч уул геологийн нөхцөл хүндэрч байгаа учраас хүдрийн чанарт нөлөө үзүүлж байна. Исэлдсэн хүдэр ачилт төлөвлөгөөнөөс бага зэргийн хоцрогдолтой яваа. Гэхдээ бид хоцрогдлыг сарын сүүлчээр нөхөх бүрэн боломжтой. Бусад хөрс хуулалт, Баяжуулах үйлдвэрт хүдэр өгөлт зэрэг ажлууд төлөвлөгөөнөөс давсан үзүүлэлттэй байна.

   - Үндсэн техникийн хүрэлцээ, хангамж хэр байгаа вэ?
   - Бид саяхан шинээр ОХУ-ын ЭКГ-12К маркийн экскаваторыг өөрсдийн нөөц бололцоо хүн хүчээ ашиглан угсарч ажилд оруулсан. Ингэснээр бид үйлдвэрлэлийн найдвартай, тасралтгүй үйл ажиллагааг бүрэн ханган ажиллаж байна. Мөн ашиглалтын зардал өндөртэй, ашиглах хугацаа нь дуусаж байгаа Liebherr маркийн хуучин экскаватор нэг, ЭКГ маркийн 15м3-ын шанагатай экскаватор нэгийг түр зогсоосон. Шинэ экскаватор ажилд оруулсан сар гаруйн хугацаанд үндсэндээ 400 мян.м3 орчим уулын цул ачсан байна. Шинэ техник маань бүтээмжтэй ч юм, найдвартай ажиллагаа ч сайн байна.
 
  - Энэ онд өөр ямар техник авах вэ?
  - Долдугаар сарын сүүлчээр дахин нэг ЭКГ-12К экскаватор авна. Наймдугаар сард угсралт, тохируулгын ажил хийгдээд есдүгээр сард ажилд оруулчих болов уу. Мөн СБШ250 өрмийн нэг машин ирнэ. Бид үйлдвэрлэгч компанитай шууд худалдан авалт хийх гэрээ байгуулах талаар ярилцаж байна. Түүнээс гадна Вагнер Ази компаниас Катерпиллар фирмийн 16M загварын автогрейдер, Трансвест Монголиа компаниас Комацу фирмийн D275А загварын гинжит бульдозер зэргийг авахаар төлөвлөсөн. Ингээд уурхайн үндсэн техникийн хүрэлцээ, хангамж боломжийн болно. Үүнээс гадна нэн шаардлагатай сэлбэг хэрэгслийн нөөц бүрдүүлэх шаардлага бий. Ер нь үйлдвэрлэлийн сэлбэг хэрэгсэл тодорхой хэмжээнд нөөцлөгдсөн байх ёстой. Цаашид сэлбэг хэрэгслийн хангамж цаг хугацаандаа нийлүүлэгдэж байвал хүндрэл учрахгүй байх нөхцөл бүрдэнэ.

   - Цаг агаарын урьдчилсан мэдээгээр зургадугаар сард бороо ахиу орох төлөвтэй. Өнөөх “ногоон ус”-ны асуудал яригдана даа?
   - Бид ногоон усны бассейныг исэлдсэн хүдрийн 12 болон 8а овоолгын дор байгуулсан. Одоогийн байдлаар бассейны дүүргэлт 40 гаруй хувьтай байна. Гэхдээ цаг агаарын нөхцөл байдлаас хамаараад дүүрнэ, ууршина гээд асуудлууд гарч ирдэг. Иймээс бассейныг суллах ажлын бэлтгэл хангагдаж байна. 12-р овоолгын бассейны ногоон усыг ”Эрдмин” компани руу татах, харин 8а овоолгын бассейны усыг уурхайн эргэлтийн ус руу холбох бэлтгэл ажил явагдаж байна. Ил уурхайн засварын хэсгээс зүүн хойд зүгт 200 м зайд байрлах 5000 м3-ийн багтаамжтай ногоон усны бассейныг шууд эргэлтийн ус руу холбочихсон байгаа. Ногоон ус маань өөрөө хүчиллэг шинж чанартай учраас түүнд тэсвэртэй насос худалдан авах тендер зарлагдаад явж байна.

   - “Ногоон ус” гэж чухам ямар усыг хэлээд байна?
   - Ил уурхайн хэмжээ томорч овоолгын талбай ихэссэнтэй холбоотойгоор исэлдсэн хүдрийн овоолго дээр орсон бороо, цасны ус доош нэвтэрч зэс, төмөр агуулсан уусмал байдлаар шүүрч гарахыг “ногоон ус” гэж нэрлээд байгаа юм.
  
   - Энэ усыг ашиглах боломж бий юу?
   - Ашиглах боломж бий гэж үзэж байгаа. Учир нь манай бассейнуудад хуримтлагдсан ногоон уснаас зэс гаргаж авахаар хоёр компани Эрдэнэт үйлдвэртэй гэрээ байгуулаад хамтран ажиллаж байна. Өнөөдрийн байдлаар “Ган сэнтий” ХХК үйлдвэрлэлээ эхлэхээр бэлтгэлээ хангаад явж байна. Бэлтгэл ажлын хүрээнд зам, талбай засах ажлуудаа бүрэн хийж дууссан. Ирэх наймдугаар сард “Ачит Ихт” ХХК-ийн тоног төхөөрөмжтэй адил жижиг оврын тоног төхөөрөмжүүд оруулж ирнэ.

   - Уурхайн амсар тэлэлт хэр хэмжээнд явна?
  - Баруун хойд ордын уурхайн карьерийн урд хэсгийн ханын ачааллыг багасгах зорилгоор  4a  болон 5-р овоолгын 1415-1475 м хүртэлх түвшний 2.5 сая.м3 хөрсийг 11-р овоолго руу зөөвөрлөсөн. Энэ мэтээр хөрс хуулалтын ажил явуулахад уурхайн зүүн урд хэсэг тодорхой хэмжээгээр тэлэгдэнэ. Тус ордын баруун хойд, баруун болон баруун өмнөд хэсэгт хана дагуу хагарлуудын чигт тодорхой хэмжээгээр нуралт гулсалт үүсэх болсон. Эдгээр хэсгүүдэд ханын эвдрэлийг зогсоох зорилгоор бид геотехникийн хяналт, судалгааны ажлыг эрчимжүүлж байна. Үүнээс гадна овоолгын тогтворжилтын хяналтад анхаарал хандуулж, давхар суурь хийх зураг төсөл зохиогдож дуусаад одоо хэрэгжээд явж байна.

   - Ер нь  манайх хөрсний нуралт, гулсалтаас хамгаалах ямар арга хэмжээ авч ажилладаг вэ?
   - Өнгөрсөн гуравдугаар сард Эко Алтан Заамар компанийн уурхайд гарсан ослоос шалтгаалж Ашигт малтмал, газрын тосны газраас албан бичиг ирсэн. Энэ мэдэгдэлд, шаардлагатай тохиолдолд геотехникийн судалгаа, уурхайн хананы тогтворжилтын үнэлгээг хийлгэх, мөн болзошгүй ослоос урьдчилан сэргийлэх зорилгоор гамшгийн эрсдэлийн үнэлгээг хийлгэж үйл ажиллагаандаа баримтлан ажиллах тухай дурдсан байсан. Манай уурхайд 2016 онд ШУТИС-ийн Уул уурхайн төсөл судалгааны төв “Эрдэнэтийн Овоо ордын баруун хойд хэсгийн уурхайн хажуугийн тогтворжилтын судалгаа”, 2018 онд Бүгд Найрамдах Чех Улсын “GEOtest ” компани “Ил уурхайн геотехникийн нөхцөл байдлын иж бүрэн судалгаа” зэрэг уурхайн ханын хажуугийн тогтворжилтыг үнэлэх, чулуулгийн физик механикийн шинж чанарыг судлах, уурхайн цаашдын геотехникийн ажлын төлөвлөлт хийхийн тулд геотехникийн өрөмдлөгийн ажил хийх зэргээр үнэлгээ, судалгаа шинжилгээний ажлууд хийгдсэн. Судалгааны эдгээр ажлын үр дүнгээс харахад манай уурхайн хана тогтворжилт хангаж байгаа. Одоо тусгай зөвшөөрөлтэй, мэргэжлийн үнэлгээний компаниар гамшгийн эрсдэлийн үнэлгээ хийлгэж байна. 

   - Ингэхэд тэсрэх бодисын үйлдвэр шинээр барих ажил хэр урагштай байгаа вэ?
   - Олон жил яригдсан эмульсийн тэсрэх бодисын үйлдвэр шинээр барих ажил тун урагштай яваа шүү. Үнэлгээний хороо хуралдаад тендер нь нийтэд нээлттэй зарлагдсан. Гүйцэтгэгч компани тодрохоор гэрээ байгуулаад түлхүүр гардуулах нөхцөлтэйгөөр энэ үйлдвэр маань баригдана.

   - Байгаль орчны нөхөн сэргээлтийн чиглэлээр ямар ажлууд хийгдэж байна?
   - Энэ жилийн хувьд Монгол Улсын ерөнхийлөгчийн санаачилсан мод тарих өдөр хуваарийн дагуу ажиллаж “Ногоон төгөл”-д 130-аад шинэс тарьсан. Манай тарьсан мод боломжийн хэмжээнд ургаж байгаа. Мөн бид Баян-Өндөр уулын урд энгэрийн 140 гаруй хуучин хожуулыг ховхолж нүхэнд нь хар шороо дүүргэж тэгшилсэн. Ирэх намраас тэр газарт мод тарихаар төлөвлөж байна.

   - Цаг гаргасан танд баярлалаа.

М.Одгэрэл

     Өнгөрөгч мягмар гарагт бид үйлдвэрлэлийн технологийн булингыг барьцалдуулагч бодистой хольж, хатуу гадаргуу үүсгэн цагаан тоос дарж байгаатай газар дээр нь танилцсан юм. Энэ технологийн талаар Эрдэнэт үйлдвэрийн БОНХХ-ийн дарга О.Эрдэнэтуяагаас тодрууллаа.

     - Хүнд даацын техникээр далангийн захаас шүрших, барьцалдуулагч бодис ашиглах аргаар цагаан тоос дарж байна. Эхлээд та мэргэжлийн хүний хувьд үйлдвэрлэлд нэвтрүүлсэн энэ технологийн талаар тайлбарлана уу?
     - Цагаан тоосыг гурван аргаар дарж байна. Нэгдүгээрт, хаягдал булингыг дарагч бодистой барьцалдуулан талбайг норгож байна. Өөрөөр хэлбэл дарагч бодис маань нарийн ширхэгтэй элсийг барьцалдуулж өгдөг, физик шинж чанартай. Энэ аргаар бид 543 га газрын тоосыг дарлаа. Хоёрдугаарт, тоос дарагч бодисыг устай хольж тоостой талбайд цацах арга хэрэглэж байна. Уг аргыг хэрэглэхийн тулд зориулалтын техник ашиглана. Нуурын шаварт суучхааргүй зориулалтын техник захиалсан. Удахгүй ирнэ. Дараагийнх нь үйлдвэрлэлийн технологийн аргаар нь талбайг норгож байна. Өнөөдрийн байдлаар Хаягдлын аж ахуйн тоос босож буй 543 га талбайн цагаан тоосыг дарагч урвалжаар, 300 га талбайн цагаан тоосыг үйлдвэрлэлийн технологийн аргаар дарсан. Үлдсэн 200 гаруй га талбайд зуны хаялга өгөхтэй холбогдуулан цагаан тоос дарах ажил хүлээгдэж байгаа.

     - Барьцалдуулагч бодисын хүрэлцээ хэр байгаа вэ?
    - Одоогоор 40 тонн нөөцтэй байна. Олон төрлийн барьцалдуулагч бодис байдаг. Бид үйлдвэрлэлийн технологийн процесст огт нөлөөгүйг нь сонгосон.

     - Өмнө нь цагаан тоос дарах үйлдвэрлэлийн ямар технологи нэвтрүүлж байсан бэ? Цаасны үйлдвэрийн хаягдал лигнин хэмээх бодис хүртэл ашигласан санагдана?
    - Өвлийн улиралд хөрсөөр дардаг байсан. Энэ нь маш сайн арга. Ер нь тоос босохгүй шүү.  Онцлог нь өвөлжин ажиллана. Хүн, хүч, техник, зардал их ордог. Гэвч ажлын үр дүн сайтай. Хөрсөөр дарах ажил өвлийн улиралд хийгддэг байсан. Баяжуулах үйлдвэрийн Хаягдлын аж ахуйд цагаан тоос дарах алба байгуулсан. Энэ албаны хүмүүс шинэ тоног төхөөрөмж ажиллуулна. Өөрөөр хэлбэл жилийн дөрвөн улиралд цагаан тоос дарах ажлыг гүйцэтгэнэ.

     - Ажлын хүндрэл бэрхшээл гарах юм уу?
    - Далангийн дагуу хэсгийн 200 гаруй га газарт бид хүрч ажиллаж чадахгүй байна. Энэ далангийн хэсэг өвөл хөлддөг. Тэгэхээр энэ нь үйлдвэрлэлийн тодорхой стандартын хэмжээнд хүртэл гэсэх ёстой. Гэсээгүй тохиолдолд цагаан тоос дарах үйлдвэрлэлийн технологи нэвтрүүлбэл далангийн тогтвортой байдалд нөлөөлөх аюултай. Иймд далангийн аюулгүй байдлыг хариуцдаг хүмүүс үйлдвэрлэлийн зуны хаялга өгөх үйл ажиллагаа явуулахыг зөвшөөрөхгүй байгаа. Одоо уг далангийн тоос дарах ажил хүлээгдэж байна.

     - Нийгмийн хариуцлагын хүрээнд байгалийн нөхөн сэргээлтийн ямар ажил хийхээр төлөвлөөд байна вэ?
    - 2019 онд Баян-Өндөр ууланд дүйцүүлэх нөхөн сэргээлт хийнэ. Одоогоор бид 120 модны хожуул цэвэрлэж, аймгийн Байгаль орчны газрын хашаанд буулгалаа. Хожуулын нүхийг хар шороон хөрсөөр дүүргэж тэгшилсэн. Энд 900 гаруй мод тарина. Ил уурхайн гуравдугаар овоолгын дор хоёр га газар нөхөн сэргээлтийн ажил эхлүүлээд байна. Ногоон төгөлд шинээр 500 мод тарилаа.

Т.БАТЧУЛУУН

     Эрдэнэт үйлдвэр Нийгмийн хариуцлагынхаа хүрээнд “Энэрэл” төвийн хүүхдүүдэд чийрэгжүүлэлтийн танхим барьж өгөхөөр болжээ. Уг төв нь цэцэрлэгийн зориулалтын барилгатай учир чийрэгжүүлэх танхим байдаггүй. Иймээс тус төвийн  хашаанд 18х24 м талбай бүхий Биеийн тамирын заал ашиглалтад оруулах юм. “Энэрэл”-ийн хүүхдүүдийн чөлөөт цагийг  зөв өнгөрүүлэх, биеийн тамир спортоор хичээллүүлэн бие бялдрыг нь хөгжүүлэхэд Эрдэнэт үйлдвэрийн хамт олон ийнхүү анхаарал тавьж байна. Уг барилгын тендер 5-р сарын нэгэнд зарлагдсан бөгөөд одоо ажил нь эхэлж байгаа аж. Энэрэл төвийн хүүхдүүд ирэх хичээлийн жилийн эхэн буюу 9-р сарын нэгэн гэхэд Чийрэгжүүлэх танхимтай болох нь ээ. Улсын хэмжээний 31 асрамжийн газрын дөрөв нь орон нутагт байдаг. Тэднээс  халамж анхаарал, хангамж хүртээмж сайтай нь Эрдэнэт үйлдвэрийн дэргэдэх Энэрэл төв юм.

Я.ЭНХ

Мэдээний төрөл

Календарь

« 5-р сар 2019 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Зургийн цомог