• Баяжуулагчид тэргүүний гэр бүлээ тодруулж, урчуудаа урамшууллаа

    Өнөөдөр Баяжуулах үйлдвэрийн хамт олон шинээр тодорсон “Тэргүүний гэр бүл”-үүддээ хүндэтгэл үзүүлэн шагнал гардууллаа. 2020 оны Тэргүүний гэр бүлээр Бутлан тээвэрлэх хэсгийн засварчин Ё.Батболд, Засварын хэсгийн засварчин Д.Энхмандал, Механик боловсруулалт, бигнүүрийн хэсгийн токарьчин А.Отгонбаатар, Цахилгаан хөтлүүр, автоматикийн хэсгийн инженер М.Оч-Эрдэнэ, Дулаан агааржуулалтын хэсгийн засварчин Н.Алтангэрэл, Өөрөө нунтаглах хэсгийн конвейрийн машинч Т.Цэцэгмаа, Нунтаглан баяжуулах хэсгийн хөвүүлэн баяжуулагч Г.Эрдэнэ нарын гэр бүл тодорчээ. Мөн тус цехийн удирдлагууд энэ өдөр Эрүүл мэнд, чийрэгжүүлэлтийн төвийнхөө хүүхдийн өрөөнд Бүжинлхам бурхан заллаа. Хүүхдийг сахин хамгаалагч Бүжинлхам бурханыг Бутлан тээвэрлэх хэсгийн засварчин, шашны сургууль төгссөн бурхан урлаач Н.Эрдэнэбаяр бүтээсэн бөгөөд түүнд талархсан сэтгэлээ илэрхийлэн урамшуулал гардуулав. Түүнээс гадна Эрдэнэт үйлдвэрт хүлээлгэн өгсөн зээгт наамал урлал бүхий “Цагаандарь эх” бурханыг бүтээсэн Шүүн хатаах хэсгийн краны машинч, Монгол Улсын уран хатгамалч С.Саранцэцэг тэргүүтэй дөрвөн бүсгүйг мөн урамшуулсан юм. Түүнээс гадна энэ жил 12-р анги төгсөж байгаа хүүхдүүдээ цехийн удирдлага хүлээн авч, мэргэжил сонголтын талаар зөвлөгөө мэдээлэл өгч, сургамж ерөөлөө хайрлав.     М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Жолооч нарын аюулгүй байдлыг хангалаа

    Баяжуулах үйлдвэрийн Шүүн хатаах хэсгийн дэргэдэх төмөр замын гармын урд талын авто зам дээр хоёр сарын өмнө хурд сааруулагч шинээр байгуулсан нь техникийн ерөнхий стандарт шаардлага хангаагүй, жолооч нарын аюулгүй байдлыг алдагдуулсан учир уг хурд сааруулагчийг өнөөдөр авлаа. Энэхүү хурд сааруулагчийг өвлийн улиралд гарам цэвэрлэх үед машин гулсаж орж ирэх эрсдэлтэйгээс гадна зам дагуух үерийн сувгийн чиглэлийг өөрчлөх зорилгоор Тээвэр ложистикийн төв хүсэлт гаргасны дагуу Барилга засварын цех хийсэн байна. Харин жолооч нар гомдол гаргаснаар Автотээврийн цех судалж үзээд Монгол Улсын Замын хөдөлгөөний дүрмийн “Төмөр замын гарам нэвтрэх” бүлгийн заалт зөрчих нөхцөл үүссэн, мөн өвлийн улиралд халтиргаа гулгаа үүсгэх, тээврийн хэрэгсэл өгсөх чигийн хөдөлгөөнд хүч алдах зэрэг эрсдэл үүсгэнэ гэж дүгнэн хурд сааруулагчийг авах шийдвэр гаргажээ.       М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Цутгуурын үйлдвэрлэл эхэллээ

    Засвар механикийн заводын Цутгуурын цехийн хэвний технологи бүрэн шинэчлэгдэж өнгөрсөн долоо хоногт үйлдвэрлэлийг туршилтаар эхлүүллээ. Сэтгүүлч хүний хувьд шинэ бүхнийг соргогоор мэдэрч, дэргэдээс нь үзэхийг “хорхойсдог” болохоор яваад очлоо. Өмнөх дуу чимээ, утаа униар эрс багасжээ. Төмрийн “дархчууд” маань шинэ тоног төхөөрөмж, технологи дээрээ хамгийн түрүүнд Баяжуулах үйлдвэрийн тээрмийн хуяг цутгаад дөнгөж шигшин гаргаж байхтай таарав. Одоо тасдаж ялгаад гадаргууг нь цэвэрлэнэ гэнэ. Өмнө нь үйлдвэрлэж байснаас өөр харагдана уу? гэж асуухад технологич инженер О.Майдаррагчаа “Бүрэн гүйцэт болохоор л харьцуулна даа. Хэвний хувьд нягт, гадаргуу жигд, маш сайн болсон” гэлээ. Цутгуурын цехийн хайлалт хуучнаараа явагдаж байна. Харин хэвний хагас автомат шинэ шугам зогсоо чөлөөгүй ажиллана. Үйлдвэрлэл дөнгөж эхэлж байгаа болохоор элсний температураас эхлээд үйлдвэрлэлийн явцын дунд тоног төхөөрөмжийн зарим нэг тохируулга давхар хийгдэж байв. Шинэ шугам ажилд орсноор орцын материалууд цөөрчээ. Өмнө нь 7-8 мянган тонн элс хэрэглээд хогийн цэг рүү хаядаг байсан бол одоо 2000 тонн элс цех дотроо тасралтгүй эргэлдэх юм. Зардал хэмнэхээс гадна байгаль орчин бохирдуулахгүй давуу талтай. Одоо Оросоос ирсэн кварцын элс хэрэглэж байна. Мөн манайхны ярьдгаар дулаанд тэсвэртэй хар элс ашиглаж харагдана. Түүнээс гадна өмнө нь олон төрлийн барьцалдуулагч бодис, туслах материал үйлдвэрлэлдээ хэрэглэдэг байсан бол одоо хатууруулагч, давирхай гээд хоёр бүтээгдэхүүн ашиглаж байна. Энэ нь шинэ технологи үйлдвэрлэлд хамтран нэвтрүүлж буй “FAT” компанийн тоног төхөөрөмжид зориулсан шингэн бөгөөд Чех улсаас ирдэг гэнэ.   Хүйтнээр хатуурах холимгоор хэв барих хагас автомат шугамаас гарах бүтээгдэхүүний чанар, гадаргуугийн цэвэршилт эрс сайжирсныг Хэвний хэсгийн туршлагатай мастер Э.Дүүрэнбаяр онцоллоо. Хэв сайжрах нь үйлдвэрлэлийн дараагийн дамжлагад шууд сайнаар нөлөөлнө. Тухайлбал, металл цэвэрлэх цаг гэхэд 80 хувь буурсан байх жишээтэй. Цутгуурын цехийн ажилчид өмнө нь маш их дуу чимээ, утаа униар дунд голдуу биеийн хүчний ажлыг олуулаа гүйцэтгэдэг байсан бол одоо хянах, товчлуур дарах, оосорлох, элс тэгшлэх, будах гэх мэт энгийн ажлыг тайван хийцгээнэ. Хүний гар ажиллагаа эрс багассан нь харваас илт. Хольц бэлтгэх хэсгийнхний ажил бүр үгүй болж тэнд ажиллаж байсан хүмүүсээ Механик цех рүүгээ шилжүүлжээ. Энэ үеэр зарим ажилчидтай уулзаж, ажлын завсраар нь цөөн хором ярилцлаа. Хэвчин Ж.НЯМДАВАА: -Би Эрдэнэт үйлдвэрт 18 жил ажиллаж байна. Өмнө нь гараар, хийн багажаар ажилладаг байсан. Сүүлийн үед гар чилж өвддөг болсон. Технологийн шинэчлэл хийгдсэнээр бүх тоног төхөөрөмж автомат болж, хүний гар ажиллагаа эрс багассан. Ажил хөнгөвчлөгдөж, бүтээмж сайжирсан. Манай Цутгуурын цехийн үйлдвэрлэл бүтэн долоон сар зогссон болохоор шинэ шугам дээр ажил эхлэхийг сэтгэл догдлон, хоног тоолон хүлээсэн. Өргөтгөл шинэчлэлийн энэ том ажлыг манайхан өөрсдийн хүчээр богино хугацаанд хийж, дэлхийн шилдэг технологийг алдаагүй нэвтрүүлж чадсан хамт олноороо үнэхээр бахархаж байна. Хэвчин Г.ТОГТОХБАЯР: -Би өмнө нь хольц бэлтгэгчээр ажиллаж байсан. Том холигч дээр өөрөө шавраа зуураад, хүрзэднэ. Механик ажиллагаа ихтэй, биеийн хүч шаардсан ажил байсан. Миний хийж байсан ажлыг одоо автомат машин хийх болсон. Тиймээс би хэвийг  дамжуулах хэсэг дээр ажиллаж байна. Ер нь технологийн шинэчлэл хийгдсэнээр бүтээгдэхүүний чанар сайжирч, нэр төрөл олшрохоос гадна хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн эрсдэлт хүчин зүйл эрс багассан. Өмнө нь хэвний хэсэг өдөрт дунджаар 30-аад тонн цутгамал бүтээгдэхүүн хийдэг байсан бол тоног төхөөрөмжүүд маань автомат, хурдтай болсон болохоор нэмэгдэх дүр зураг харагдаж байгаа гэв. Хүйтнээр хатуурах цутгамлын технологи өндөр нарийвчлалтай. Өөрөөр хэлбэл гологдол бүтээгдэхүүн багасна гэсэн үг. 2001 онд Цутгуурын цехийн гологдол долоон хувь байсан. 2010 онд мөн Германы “FAT” компанийн хүйтнээр хатуурах гар хэвний холигч 30 тонны жижиг машин ашиглаж эхэлснээр өнгөрсөн онд гэхэд гологдол 3,9 хувь болж буурсан. Одоо шинэ технологи нэвтрүүлснээр 2,3 хувь болно. Энэ нь 160-аад тонн цутгамал бүтээгдэхүүн буюу өнөөдрийн үнэ ханшаар бодоход нэг тэрбум орчим төгрөгийн хэмнэлттэй ажиллах нөхцөл бүрдсэн гэж заводын Ерөнхий инженер А.Арвис ярьсан. Учир нь бүтээгдэхүүний чанар ажилтан бүрийн ур чадвараас шууд хамаардаг байсан бол одоо тоног төхөөрөмжийн алдаагүй ажиллагаа илүү нөлөөтэй болжээ. Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллаж буй “FAT” компанийн төлөөлөгч Монгол инженерүүдийн ур чадвар, туршлагыг өндөр үнэлж, хамтран ажиллахдаа тун таатай байгаагаа аяга цай уух зуураа илэрхийлдэг гэнэ. Цутгуурын цехийн шинэчлэл коронавирусын халдварын төлөвлөөгүй нөхцөл байдалтай тулгарсан ч манай мэргэжилтнүүд бүхий л хүч бололцоогоо дайчлан ажиллаж ард нь гарч чадсаны тод илэрхийлэл нь шинэ шугамаас гарсан бүтээгдэхүүний хийц, чанар байв. Яг л шинэ хүүхэд мэндлэхэд догдлон тойрч суугаад харж шинждэг шиг баяр бахдал дүүрэн байцгаасан. Дэлхийн жишигт нийцсэн, Монголын бахархал болсон Цутгуурын үйлдвэрлэл ийнхүү амжилттай эхэллээ.   М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс     Дэлгэрэнгүй...
  • Б.БАТЦЭЦЭГ: Тамхи татахаа багасгахаас илүү шууд хаях нь хамгийн үр дүнтэй

    Дэлхий нийтээр тамхигүй өдрийг жил бүрийн тавдугаар сарын 31-нд тэмдэглэн өнгөрүүлдэг уламжлалтай. Эл өдрийг угтан Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын гишүүн орнууд иргэдийнхээ тамхины хэрэглээг багасгах, түүний хор уршгийн талаарх мэдлэгийг дээшлүүлэх зорилт тавин олон ажил зохион байгуулж байна. Энэ удаагийн дугаарт тамхины хэрэглээ, хор уршгийн талаар “Эрдэнэт” сувиллын цогцолборын  хоол зүйч Б.Батцэцэгтэй ярилцлаа.   -Манай улсад тамхины хэрэглээ ямар түвшинд байна вэ? -Тамхи бол мансууруулах нөлөөтэй, донтуулах үйлчилгээтэй бодис агуулсан нэгэн төрлийн хор. Тамхи татахыг олон улсын өвчний ангилалд f-17 сэтгэцийн өвчнөөр бүртгэсэн байдаг. Манай улсын хүн амын 47 хувь буюу бараг тэн хагас нь тамхи татаж, үлдсэн хагас нь дам тамхидалтад өртдөг нь халдварт бус өвчин нэмэгддэг гол шалтгааны нэг  болж байна. -Тамхи татах нь хүний бие организмд ямар сөрөг нөлөөтэй вэ ? -Хүний  бие организм хүчилтөрөгчийн дутагдалд орно.  Тамхины утаанд агуулагдах янз бүрийн химийн нэгдэл, хорт бодис уушгины эдийг гэмтээнэ. Мөн цусанд шингэж судасны ханыг гэмтээх нөлөө үзүүлнэ. Ийм учраас тамхи татдаг хүн зүрхний ишеми өвчнөөр өвдөх эрсдэл тамхи татдаггүй хүнээс тав дахин их байдаг. Тамхи татах нь  жирэмсэн эмэгтэйн ураг, үр хөврөлд маш хор нөлөөтэй. Ургийн гажиг үүсэх, зулбах, жин багатай төрөх аюултай. -Тамхи хорт хавдар үүсгэдэг үү? -Тамхи бүх төрлийн хавдар үүсгэдэг. Тамхинд 7000-аад төрлийн химийн бодис байдгаас 69 нь хорт хавдар үүсгэнэ. Химийн хортой бодис агуулагддаг уушгины хавдраар өвчилсөн хүмүүсийн 87 хувь нь тамхи татдаг хүмүүс байдаг. Цус харвалт, зүрхний шигдээс, хавдар, уушгины эмгэг гэх мэт олон өвчний шалтгаан тамхинаас үүдэлтэй. Тиймээс залуу хүн ч энэ өвчинд өртөх эрсдэлтэй. Нэг янжуур татахад хүний нас долоон минутаар хорогддог гэсэн эрдэмтдийн судалгаа бий. Тиймээс өөртөө өвчин худалдаж аваад байна гэсэн үг. -Тамхинаас хүн гараад эргээд орчих тохиолдол түгээмэл байдаг. Ийм тохиолдолд яах ёстой вэ? -Хамгийн зөв арга бол ердөө өөрийгөө удирдах, тамхи татдаг тохиолдлууддаа дүгнэлт хийж, зайлсхийх төлөвлөгөө боловсруулах хэрэгтэй л дээ. Цөөрүүлж  татах хугацааг хол болгох гэхээсээ илүүтэй шууд хаях нь хамгийн үр дүнтэй. Тамхи стресс тайлдаг гэж хүмүүс эндүүрдэг. Стрессийг тайлахгүйн дээр эхний янжуурыг татах үед дараагийн янжуурыг татах сэдлийг өгч донтуулдгийг анхаарах хэрэгтэй. -Тамхинаас татгалзсанаар хэдий хугацаанд хүний биед эерэг өөрчлөлт гарах вэ? -Таталгүй найман цаг болоход цусны хүчилтөрөгчийн тэжээл хэвийн хэмжээнд очно. 48 цагийн дараа  цусан дахь никотин алга болж, уушгийг бүрхсэн жижиг үснүүд хэвийн ажиллаж эхэлнэ. Нэг жилийн дараа зүрхний өвчин тусах магадлал 50 хувь буурна. Арван жилийн дараа  уушгины хорт хавдар тусах магадлал 50 хувь, 15 жил болоход  эрүүл хүнийхтэй ижил түвшинд очно. Тиймээс тамхийг цаг алдалгүй хаях хэрэгтэй.  -Эрдэнэт үйлдвэрийн ажилчдын дунд тамхины хэрэглээ хэр байна. Энэ төрлийн судалгаа бий юу? -2020 оны 5 сард түүврийн аргаар ажилчдын 10 хувийг хамруулсан судалгаа авч дүгнэсэн байгаа. Судалгаанд хамрагдагсдын 76 хувь нь татдаг гэж хариулсан.  Үүнээс 10-аас дээш жил татсан нь 50-иас илүү хувийг эзэлдэг нь тамхины хэрэглээ манай үйлдвэрийн ажилчдын дунд өндөр байна. Тамхинаас гарах гэж оролдсон боловч одоо хэр нь татдаг гэсэн хувь их байгаа нь ажиглагдсан. Мөн 26-39 насны залуучууд ихэнх хувийг эзэлж байгаа нь харамсалтай. Тиймээс тамхины хор хөнөөлийг таниулах, хэрэглээг багасгах үр нөлөөтэй төсөл хөтөлбөрүүд хэрэгжүүлэн ажиллах шаардлагатай байна. Тамхидалт нь ажилчдын эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлснөөр тэдний ажлын бүтээмж буурдаг, эрүүл мэндийн зардал, мөн ажил таслалт ихсэх талтай. Т.Батчулуун Дэлгэрэнгүй...
  • Т.БАТМӨНХ: Нэмэлт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж зардал хэмнэнэ

    “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд Ерөнхий инженер Т.Батмөнхтэй уулзаж, үйлдвэрийн өргөтгөл шинэчлэлийн ажил болон цаг үеийн асуудлыг хөндөн ярилцлаа. -Ярилцлагынхаа эхэнд та, Онцгой дэглэмийн үед шат дараатай авч хэрэгжүүлж буй үйл ажиллагааны талаар манай уншигчдад мэдээлэл өгнө үү? -Цаг үеийн нөхцөл байдалтай холбоотойгоор үйлдвэрлэлийн тасралтгүй ажиллагааг хангахын тулд үйлдвэрийн Ерөнхий захирлын А/139 тоот тушаал гарсан. Уг тушаалын дагуу тасралтгүй ажиллагаатай дөрвөн чиглэлийн штаб байгуулсан. Миний хариуцсан штаб үйлдвэрлэлийн тасралтгүй үйл ажиллагааг ханган ажиллана. Тус штаб нь гурван багц ажил хариуцан хийж байна. Нэгдүгээрт, нэмэлт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэн нэмэлт орлого олох даалгавартай. Зах зээл дээр зэсийн ханш унаж байна. Дэлхий нийтийг хамарсан цар тахлын үед харилцагч орнуудад үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа доголдсон. Тухайлбал, Эрдэнэт үйлдвэр нийт 120-иод нэр төрлийн бүтээгдэхүүн авч үйлдвэрлэлийнхээ технологид ашигладаг. Үүний 50-иад нэр төрлийн бүтээг-дэхүүнийг өмнөд хөршийн үйлдвэрүүдээс шууд авдаг. Энэ бүтээг-дэхүүнийг үйлдвэрлэдэг үйлд-вэрүүдийн үйл ажиллагаа зогссон. Иймээс үйлдвэрлэлийн тасралтгүй үйл ажиллагааг хангах манай штаб нөөц бүрдүүлэх ажлыг хийж эхэлснээр харьцангуй энэ цаг үед бэлтгэлтэй орсон. Тухайлбал, үйлдвэр маань гадна, дотнын байгууллагад өр төлбөргүй байгаа. Өөрсдийн хэмжээнд хэрэгцээтэй бараа, материалаа нөөцөлж чадсан нь бидэнд давуу тал олгосон. Нэмэлт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх даалгаврын хүрээнд бид 300 мянган тонн хүдрийг жилд төлөвлөгөөнөөс илүү боловсруулах болсон. Зэсийн металл авалтыг 0,4 хувиар, молибдены металл авалтыг 3,5 хувиар өсгөнө. Өөрөөр хэлбэл металл авалтаа өсгөн нэмэлт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэн, орлого нэмж олох зорилготой ажиллаж байна. Одоогийн байдлаар бид үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөө болон нэмэлт даалгавраа биелүүлээд явж байна. -Танай штаб гурван цогц асуудал хариуцан ажиллана гэж дурдлаа. Нөгөө хоёр нь ямар ажил хийхээр төлөвлөөд байна? -Хоёрдугаарх нь, томоохон төслүүдээ хөдөлгөн үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэх ажил байгаа. Ингэснээр ирээдүйд үйлдвэрийнхээ найдвартай ажиллагааг хангана. Жишээ нь: Баяжуулах үйлдвэрийн Өөрөө нунтаглах хэсгийн дөрөвдүгээр шугамыг барина. Энэ ажлын гэрээ байгуулагдаад явж байна. Үндсэн тоног төхөөрөмжүүдийн үйлдвэрлэл эхэлчихсэн. Зураг, төсвийн ажил хийгдсэн. Барилга байгууламж, суурийн ажлын зургийг цахимаар хүлээж аваад хөндлөнгийн хяналтаар оруулах шатанд явж байна. Энэ ажлыг бид төлөвлөгөөгөөр 2021 оны наймдугаар сард дуусгаж, залгах ёстой. Одоогийн байдлаар гаднын мэргэжилтнүүд ирэх боломжгүй ч бид энэ ажлыг цахимаар хийж байна. Мөн ЗМЗ-ын Цутгуурын цехийн хэвний технологид хүйтнээр хатуурах холимгоор хэв барих хагас автомат шугам нэвтрүүлэх ажлыг бид гүйцэтгэсэн. Ингэхдээ, Цутгуурын цехийн үйл ажиллагааг зургаан сар зогсоож технологийн шинэчлэлийн ажлыг хугацаандаа дуусгалаа. Герман улсын мэргэжилтнүүд ирж тохируулга, залгалтын ажил хийх байсан нь коронавирусээс шалтгаалан ирж чадаагүй. Манай инженер, техникийн ажилтнууд Германы мэргэжилтнүүдээс цахимаар зөвлөмж авсны дагуу тохируулга, залгалтын ажлыг амжилттай гүйцэтгэлээ. Одоо бид бүтээгдэхүүнээ үйлдвэрлэж эхлээд байна. Түүнчлэн Нунтаглан баяжуулах хэсгийн тавдугаар секцийг 12 сая тонн хүдэр хүлээн авах хүчин чадалд хүргэн өргөтгөх ажил байгаа. Уг ажлын тендерийг шалгаруулах үнэлгээний хороо байгуулагдаад явж байна. Гурав дахь нь, Эмульсний тэсрэх бодисын үйлдвэр барьж байгуулах ажил байна. Манай тэсрэх бодисын үйлдвэрийн үйл ажиллагааг Мэргэжлийн хяналтын байгууллагаас хориглочихсон. Энэ нь тэсэрч дэлбэрэх бодис үйлдвэрлэдэг онцгой объект. Тэгэхээр үйл ажиллагаагаа хэвийн явуулахын тулд энэ үйлдвэрийг шинээр барих ёстой. Уг үйлдвэр барих ажлын гүйцэтгэгчийг сонгон шалгаруулаад явж байна.  -Үйлдвэрлэлийн шинэчлэлийн бодлогын хүрээнд өөр ямар ажил хийхээр төлөвлөөд байна вэ? -Химийн төв лаборатори барьж ашиглалтад оруулах зорилготой ажиллаж байна. Зураг төслийн тендерийн шалгаруулалт явагдаж байна. Гүйцэтгэгчийг шалгаруулах тендерийг явуулж, уг ажлыг энэ онд эхлүүлнэ. Дараагийн ажил нь Цэвэр усны гуравдугаар шугамыг барьж байгуулна. 2021 он гэхэд бид үйлдвэрлэлийнхээ хүчин чадлыг өргөтгөн жилд  35 сая тонн хүдэр боловсруулах хэмжээнд хүрэх ёстой. 2023 онд манай хүдэр дэх зэсийн агуулга  эрс буурна. Иймээс 2021 оны 8-р сард Өөрөө нунтаглах хэсгийн дөрөвдүгээр шугамыг нэмж барихаар төлөвлөөд байна. Ингэснээр зургаан сая тонн хүдэр нэмж боловсруулна. Энэ ажил эхэлсэн. Нунтаглан баяжуулах хэсгийн тавдугаар секцийг өргөтгөх ажил  явагдаж байна. Үүнтэй уялдаж цахилгаан хангамжийн асуудал гарч ирдэг. Хуучин 63 МВт-ийн трансформатор ашиглан цахилгаанаар хангадаг байсан. Энэ хүчин чадлаа 80 МВт хүргэн өргөтгөх шинэчлэлийн ажил 2020 онд хийгдэнэ.                     -Таны дурдсан шинэчлэлийн ажлуудыг хийхэд хүндрэлтэй асуудал бий юу? -Ус хангамжийн асуудал байна. Манай үйлдвэрлэлийн хүчин чадал нэмэгдсэнээр технологид шаардлагатай усан хангамж хүрэлцэхгүйд хүрнэ. Тэгэхээр бид цэвэр усны гуравдугаар шугамыг зайлшгүй барьж байгуулах ёстой. Уг ажлын гүйцэтгэгчийг сонгон шалгаруулахаар Ерөнхий эрчим зүйчээр ахлуулсан ажлын хэсэг ажиллаж байгаа. Тэгэхээр Хятадын компани шалгарууллаа гэх юм уу, тендерт оролцогчдоос ямар нэгэн гомдол гардаг учраас үүнийг би дахин тодруулж хэлж байна.                  -Дэлхийн зах зээл дээр зэсийн ханш унасан, нийтийг хамарсан цар тахлаас шалтгаалан улс орон даяар эдийн засгийн хэмнэлтийн бодлого барьж байна. Манай үйлдвэрийн бүтцийн нэгжүүд өртөг зардлаа бууруулах зорилт тавьсан. Энэ талаар жаахан тодруулна уу?  -Зардал хэмнэх ажил явагдаж байна. Үйлдвэрийн бүтцийн нэгжүүд нэгдсэн төлөвлөгөө боловсруулсан. Нэг талаас нэмэлт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэнэ. Нөгөө талаас зардал хэмнэнэ гэсэн үг. Тэгэхээр сайн зохион байгуулалт, сахилга дэг журам, мэргэжилтнүүдээс ур чадвар шаардана. Энэ ажлыг хэрэгжүүлснээр оны төгсгөлд  25,9 тэрбум төгрөгийн зардал хэмнэж 17,6 тэрбум төгрөгийн нэмэлт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхээр төлөвлөсөн. Оны эхний дөрвөн сард бид үйлдвэрийн төлөвлөгөөнөөс илүү 6,9 тэрбум төгрөгийн нэмэлт орлого олсон. 1,9 тэрбум төгрөгийн зардал хэмнэлээ. Ийм байдлаар явбал оны төгсгөлд бидний зардлын болон нэмэлт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөө хангалттай биелнэ. Энэ ажилд манай штаб хяналт тавьж, зохион байгуулалтын ажлыг гүйцэтгэж байна.   -Тасралтгүй үйл ажиллагаатай үйлдвэрийн нөөцгүй ажилладаг, тоног төхөөрөмжийг жилд нэг удаа зогсоож, дараагийн жил найдвартай ажиллах боломжийг хангах зорилгоор их засвар хийдэг. Энэ онд тоног төхөөрөмжүүдийн их засварын ажил хэдийд хийгдэх вэ? -Жил бүр 7-р сарын эхэнд 48 цаг зогсоод тоног төхөөрөмжөө залгадаг. Энэ жил сонгууль давхацсан учраас 7-р сарын 31-ээс 8-р сарын 2-ны өдрүүдэд байнгын ажиллагаатай тоног төхөөрөмжөө зогсоох төлөвлөгөө гарсан. Ерөнхий захирлын А/56 тоот тушаалын дагуу их зогсолт хийх, бэлтгэл ажлыг хангана. Үүнтэй уялдуулан Ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд Ерөнхий инженерийн 52-р шийдвэр гарсан. Ингэснээр их зогсолт хийх, бэлтгэл ажлыг хангах штаб байгуулагдаад ажиллаж байна. Өнөөдрийн байдлаар дөрөв дэх удаагаа штаб хуралдлаа. Хүн хүч, тоо хэмжээ, хийх ажлын цар хүрээ гарсан. Их зогсолттой холбоотой сэлбэг, хэрэгсэл материалын худалдан авалтын ажиллагаа ид явагдаж байна. Одоогийн байдлаар их засварын ажилд хэрэгцээтэй тоног төхөөрөмж, сэлбэг материалын 20 хувийг үйлдвэртээ хүлээж аваад байна. Үлдсэн хувийг нь 7-р сарын сүүлч хүртэл хүлээн авна. Манай үйлдвэрийн Худалдан авах бодлогын газар тодорхой төлөвлөгөө гарган долоо хоног бүр штабын хурлаар биелэлтээ танилцуулж байгаа. -Дэлхий нийтэд тархсан коронавирусээс урьдчилан сэргийлэх талаар ямар арга хэмжээ авч ажиллаж байна? -Дэлхий нийтэд цар тахлын дэгдэлт тархсанаас Монгол улсын хэмжээнд өндөржүүлсэн бэлэн байдалд ажиллаж байна. Тэр дундаа Эрдэнэт үйлдвэр онцгой дэглэмтэй, өндөржүүлсэн бэлэн байдалд үйл ажиллагаа явуулж буйг та бүхэн мэднэ. Үйлдвэрийн дүүрэгт гамшгаас хамгаалах 24 цагийн тасралтгүй үүрэг бүхий штаб Ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд Ерөнхий инженерээр ахлуулан ажиллаж байна. Улс, орон нутгийн Онцгой комиссоос өгсөн шийдвэрүүдийг Эрдэнэт үйлдвэр маш өндөр зохион байгуулалттай хэрэгжүүлэх ёстой. Яагаад гэвэл хамгийн их хүний урсгал бий болж буй газар Эрдэнэт үйлдвэр. Нэг ээлжинд 30 гаруй автобус дүүрэн хүн ирдэг. Тэгэхээр улсын Онцгой комиссоос нэг дор олон хүн бөөгнөрүүлэхгүй байх чиглэл өгсөн. Иймд ариутгал халдваргүйтгэлийн ажлыг өндөр түвшинд хийж байна. Нийгмийн цехүүдэд хөдөлмөр зохион байгуулалтын арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэн ажиллагчдынхаа цалинг бүтэн өгч ажиллуулж байна. Иймээс энэ цехийн хүмүүсийг ариутгал халдваргүйтгэлийн ажилд хяналт тавин ажиллуулж байгаа. Нөгөө талаар, ариутгал халдваргүйтгэлийн ажлыг өдөрт гурван удаа хийж байна. Энд онцгой комисс ажиллаж, орж гарсан хүмүүсийн биеийн халууныг үзэж байна. Гаднын байгууллагуудын хүмүүсийн хөдөлгөөнийг хориглосон. Ажиллагчдын нэг автобус хүнээ буулгасны хойно дараагийн автобус зорчигчдоо буулгах жишээтэй. Нөгөө талаар, “Эрдэнэт” сувиллын цогцолборт тусгаарлалтын бүс бий болгоод орж ирсэн хүмүүсийг тусгаарлах арга хэмжээ авч байна. Тэнд ажиллаж буй эмнэлгийн хүмүүсээ аюулгүй ажиллах хувцас, хамгаалах хэрэгсэл, ариутгалын бодис, хяналтын камер бусад хэрэгцээтэй зүйлсээр хангаад явж байна. -Үйлдвэрлэлийн технологит ашигладаг бодис, сэлбэг хэрэгсэл, бараа материалын хүрэлцээ хэр байна вэ? Хангалттай байна. Бид аваарын нөөц бүрдүүлж ажилладаг. Өөрөөр хэлбэл үйлдвэр тасралтгүй хоёр сар ажиллах нөөц бүрдүүлж явдаг. Технологийн материалууд дээр нөөц бүрдүүлж ашиглаад, нөхөж бүрдүүлээд явж байгаа. Үйлдвэрлэлийн хувьд хэцүүдэж тасалдах юм алга. Манай үйлдвэрийн уурхайчид хагас цэрэгжилтийн байдлаар ажилладаг. Дэлхий нийтийг хамарсан эдийн засгийн хямралд бид бэлтгэлтэй ажиллаад сурчихсан. Эрдэнэт үйлдвэр дансандаа мөнгөтэй байна. Үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа явуулахад шаардлагатай бараа материалаа худалдаж аваад нөөцөлсөн байна. Дэлхийн зах зээл дээр зэсийн ханш төлөвлөснөөс унасан ч нэмэлт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх үүрэг авсан штабууд үйлдвэрлэлээ хэвийн явуулж байна даа. -Цаг зав гарган ярилцсанд баярлалаа. Т.Батчулуун Дэлгэрэнгүй...
  • “ТОП”-ууд Эрдэнэт үйлдвэрт зочилж, улсын хөгжлийг эрчимжүүлэх талаар хэлэлцлээ

    Монгол Улсын эдийн засгийн гол ачааг нуруундаа үүрч, ажлын байр олноор бий болгон улсын хөгжил, иргэдийн амьжиргааг сайжруулахад жинтэй хувь нэмэр оруулж, “ТОП-100” аж ахуйн нэгжийн тэргүүн эгнээнд эрэмбэлэгдсэн Эрдэнэс Таван толгой, Оюутолгой, Хаан банк, Голомт банк, Улаанбаатар төмөр зам, MCS, Петровис, МАК, Шунхлай компанийн захирлууд өнгөрсөн баасан гарагт Эрдэнэт үйлдвэрт зочилж, улс орны эдийн засгийг бэхжүүлж, хөгжлийг эрчимжүүлэх талаар хэлэлцлээ. Монголын Үндэсний худалдаа аж үйлдвэрийн танхим, “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ хамтран анх удаа зохион байгуулсан уг уулзалтад оролцогч магнатууд ТОП-100 аж ахуйн нэгжийг 18 дахь удаагаа тэргүүлсэн манлай үйлдвэрийн Ил уурхайн тэсэлгээ, Баяжуулах үйлдвэр, Белазын гарааш, Засвар механикийн заводын Цутгуурын цехийн үйлдвэрлэлтэй танилцсан юм. Тэд Эрдэнэт үйлдвэрт зочилж, Монголын эдийн засгийн хөгжилд тэргүүлэх 10 компанийн үүрэг оролцоог тодорхойлж, цаашид хэрхэн хамтран ажиллах талаар санал солилцон “Эрдэнэтийн тунхаг” гаргалаа. Сонгуулийн үр дүнгээр байгуулагдах шинэ УИХ, Засгийн газарт энэхүү тунхаг бичгээ өргөн барина гэж МҮХАҮТ-ын Ерөнхийлөгч О.Амартүвшин ярилаа.                         М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс   Дэлгэрэнгүй...
  • Уурхайчид улс, орон нутгийн төсөвт 230 тэрбум төгрөг төвлөрүүлэв

    “Он гарсаар, Эрдэнэт үйлдвэрийн уурхайчид улс, орон нутгийн төсөвт 230 тэрбум төгрөг төвлөрүүлэн, хэвийн жигд ажиллаж байна. Энэ хугацаанд үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөт бүх үзүүлэлт 100-121,5 хувийн биелэлттэй байв. Үүнийг дагаад санхүү, эдийн засгийн үзүүлэлтүүд ч эдийн засгийн хямралтай энэ цаг үед эерэг сайн байлаа” гэж Үйлдвэрийн газрын Ерөнхий захирал мэдээллээ. Дэлхийн зах зээл дээр зэсийн ханш огцом унасан ч хэмнэлтийн бодлогыг тууштай хэрэгжүүлж ажлын байрыг хадгалах, цалин орлогыг нэмэгдүүлэх, үйлдвэрлэлийн хэмжээг өсгөх, хүрсэн түвшнээ алдахгүй байхын төлөө уурхайчид ажиллаж байна.  Дэлгэрэнгүй...
  • Өнөөдөр 06 дугаар сарын 03

    Мэдүүштэй... 1. Өнөөдөр жилийн 154 дэх өдөр. Он дуусахад 211 хоног үлдлээ.          2. Эрдэнэт хотод агаарын хэм өдөртөө +20 градус, шөнөдөө +4 градус дулаан, ялимгүй хур тунадастай, салхины хурд 6-7 м/сек байна. 3. Аргын тооллын 6 дугаар сарын 03. Буд гараг. Билгийн тооллын шинийн 12. Улаагчин үхэр өдөр. Өдрийн наран 4 цаг 56 минутад мандан, 20 цаг 45 минутад жаргана. Энэ өдөр тахиа жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн. Харин могой, морь жилтнээ сөрөг муу тул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй. Эл өдөр элдэв үйлд хянуур хандах хэрэгтэй ба ан гөрөө хийх, мал адгуус муулах, лус тахих, мал арилжих, гэр бүрэхэд сайн. Харин цөөрөм байгуулахад муу.Өдрийн сайн цаг нь  бар (03:40-05:40), туулай (05:40-07:40), могой (09:40-11:40), бич (15:40-17:40), нохой (19:40-21:40), гахай (21:40-23:40) болой. Хол замд явах хүн баруун хойш зүгт мөрөө гаргавал зохистой.Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад өвчин эмгэг ирнэ.          4.Дэлхийн зах зээл дээр нэг тонн зэс 5463 ам.долларын ханштай байна. (Эх сурвалж: www.lme.com) 5.Монгол банкны энэ өдрийн нэрлэсэн ханшаар АНУ-ын доллар 2805, евро 3115, БНХАУ-ын юань 392, ОХУ-ын рубль 39, Японы иен 26, БНСУ-ын вон 2.2 төгрөгтэй тэнцэж байна. (Эх сурвалж: www.gogo.mn)     Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэнд энэ сард... 1969 оны 06 дугаар сар Зөвлөлт Узбекстаны Ташкент хотноо Монгол-Зөвлөлтийн залуучуудын III их наадам болов. МХЗЭ, БХЛКЗЭ-ийн хамтын ажиллагааны 1969-1979 оны хэтийн төлөвлөгөө батлагдав. Москва хотноо коммунист, ажилчны намуудын ээлжит зөвлөгөөн болов. Чехословак, Зөвлөлтийн мэргэжилтнүүд “Эрдэнэтийн-Овоо”-ны зэс, молибдены ордыг ашиглах талаар техник эдийн засгийн анхны тооцоог хийж, БНМАУ-ын Түлш, эрчим хүчний үйлдвэр, геологийн яамны коллегийн хурлаар хэлэлцүүлжээ.         Дэлгэрэнгүй...
  • Өнөөдөр 06дугаар сарын 02

    Мэдүүштэй... 1. Өнөөдөр жилийн 153дахь өдөр. Он дуусахад 212хоног үлдлээ. 2. Эрдэнэт хотод агаарын хэм өдөртөө +16градус, шөнөдөө +4 градус дулаан, ялимгүй хур тунадастай, салхины хурд 6-8м/сек байна. 3. Аргын тооллын 6 дугаар сарын 02.Ангараг гараг. Билгийн тооллын шинийн 11.Улаан хулгана өдөр. Өдрийн наран 4 цаг 56 минутад мандан, 20цаг 44 минутад жаргана. Энэ өдөр луужилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн. Харин бич, тахиажилтнээ сөрөг муу тул элдэв үйлд хянамгай хандаж, биеэ энхрийлүүштэй. Буян номын үйлийг эхлэх, дээдсээс халамж хүсэх, лам хувраг болох, багш шавьд барилдах, номын авшиг авах, шинэ гэр байр авах, лусыг тахих, хүүхэд үрчлэн авах, хур оруулах, дархны үйлд сайн. Улааны үйл, төлгө тавих, морь уралдах, сэтгэлд сэвтэй газар очиход муу болой. Өдрийн сайн цагнь  нохой(19:40-21:40), хулгана(23:40-01:40), үхэр(01:40-03:40), туулай (05:40-07:40), морь(11:40-13:40), бич (15:40-17:40), тахиа(17:40-19:40)болой.Хол замд явах хүн зүүн урд зүгт мөрөө гаргавал зохистой.Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад эрхтэн хурц болно. 4.Дэлхийн зах зээл дээр нэг тонн зэсийн үнэ 5376ам.долларын ханштай байна. (Эх сурвалж: www.lme.com) 5.Монгол банкны энэ өдрийн нэрлэсэн ханшаар АНУ-ын доллар 2806, евро 3089, БНХАУ-ын юань 392, ОХУ-ын рубль 39, Японы иен 26, БНСУ-ын вон 2.2 төгрөгтэй тэнцэж байна. (Эх сурвалж: www.gogo.mn)   Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэнд энэ сар... 1963 оны 06 дугаар сар Монгол-Чехословакийн хамтарсан геологийн 1-р экспедиц байгуулах хэлэлцээрт гарын үсэг зурав. 1965 оны 06 дугаар сар БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Ю.Цэдэнбал БНСЧСУ-д айлчлав. 1966 оны 06 дугаар сар МАХН-ын XVих хурал БНМАУ-д социализмыг бүрэн байгуулах зорилт дэвшүүлсэн МАХН-ын IVпрограммыг баталж, 1966-1970 онд улс ардын аж ахуйг хөгжүүлэх IVтаван жилийн төлөвлөгөөний удирдамжийг гаргажээ. 1967 оны 06 дугаар сар Дархан хотод Монгол Зөвлөлтийн залуучуудын IIих наадам болов.   Дэлгэрэнгүй...
  • “Миний мөрөөдөл” цахим уралдааны дүн гарлаа

    Хүүхдийн баярыг угтан Баяжуулах үйлдвэрээс Эрдэнэт үйлдвэрийн нийт ажиллагчдын хүүхдүүдийн дунд зарласан “Миний мөрөөдөл” зохион бичлэгийн цахим уралдааны шилдгүүд тодорлоо. Зургаан насны ангиллаар бүтэн сарын хугацаанд үргэлжилсэн уг уралдаанд хүүхдүүдийн 90 гаруй бүтээл иржээ. 1-3-р ангийн насны ангилалд Цахилгаан цехийн цахилгаанчин Орхоны охин, XIV сургуулийн 3б ангийн сурагч О.Мөнгөнтуул түрүүлж, Баяжуулах үйлдвэрийн НБХ-ийн баяжуулагч Золжаргалын охин, XIV сургуулийн 2б ангийн сурагч Б.Хулан удаалж, “Сэлэнгэ” амралт, аялал жуулчлалын цогцолборын үйлчлэгч Очмаагийн хүү, V сургуулийн 3д ангийн сурагч Б.Сүлд-Эрдэнэ гуравдугаар байрт шалгарсан байна. Харин 4-5-р ангийн насны ангиллын нэгдүгээр байрыг Баяжуулах үйлдвэрийн ӨНХ-ийн засварчин Будаевийн охин, IV сургуулийн 5-р ангийн сурагч Б.Энхжин, хоёрдугаар байрыг “Сэлэнгэ” амралт, аялал жуулчлалын цогцолборын Нийтийн хоолны хэсгийн нярав Сугарын охин, XIII сургуулийн 5г ангийн сурагч С.Очгэрэл, гуравдугаар байрыг Засвар механикийн заводын ЗУХ-ийн дарга Мэндбаярын охин, М.Анужин эзэлжээ. 6-7-р ангийн насны ангилалд Ил уурхайн экскаваторын туслах машинч Мягмарбулганы охин, XIX сургуулийн 7-р ангийн сурагч М.Хулан түрүүлж, Засвар механикийн заводын токарьчин Буджавын хүү, V сургуулийн 6г ангийн сурагч Б.Энх-Амгалан, Автотэээврийн цехийн гагнуурчин Амгалан-Эрдэнийн хүү, V сургуулийн 7г сурагч А.Түвшинтөгс нар удааллаа. 8-9-р ангийн насны ангилалд тэргүүн байрыг Дулааны цахилгаан станцын мастер Болдбаатарын охин, Орхон Эмпати сургуулийн 9б ангийн сурагч Б.Энхжин эзэлж, дэд байрт Ус хангамжийн цехийн лабораторийн эрхлэгч Өнөрийн хүү, XIV сургуулийн 8-р ангийн сурагч Тулга, гутгаар байрт Ус хангамжийн цехийн оператор Одгэрэлийн хүүхэд, “Билэгт-Өргөө” сургуулийн 8-р ангийн сурагч А.Нэрзэм нар шалгарчээ. Харин 10-12-р ангийн насны ангилалд Аж ахуй, үйлчилгээний цехийн Хүний нөөцийн мэргэжилтэн Болормаагийн охин, V сургуулийн 12в ангийн сурагч Э.Солонго түрүүлж, Авто тээврийн цехийн гагнуурчин Батжаргалын хүү, “Эрдмийн сан” сургуулийн 11-р ангийн сурагч Б.Баттулга, Ус хангамжийн цехийн лабораторийн эрхлэгч Өнөрийн хүү, 14-р сургуулийн 11-р ангийн сурагч Г.Намхай нар удаалав.  М.Одгэрэл Дэлгэрэнгүй...
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Бидний тухай
Даваа, 27 5-р сар 2019 00:00

Удмын уурхайчин

   Эрдэнэт үйлдвэрийн Хөдөлмөрийн аварга, Ил уурхайн экскаваторын машинч Эрдэнэбаатарын Ган-Эрдэнэтэй уулзахаар утас руу нь залгалаа. Тэр дороо утсаа авсан ч “Одоо ажилдаа гарах гэж байна, амжихгүй ээ” гэх товч, тодорхой ганц өгүүлбэр хариулт хэлээд харилцуураа таслах нь нэн түрүүнд ажил шүү дээ гэх утгыг давхар агуулна. Хэдэнтээ учирлан байж уулзлаа. Үг дуу цөөнтэй, шавилхан биетэй шар залуу болзсон цагтаа ирэв. Энгийн үед саравчтай малгай, тамирын хувцсаар гоёсон түүнийг ямар ажил хийдгийг мэдэхгүй хүн бол чөлөөт бөхийн хөнгөн жингийн тамирчин л гэж харахаар. Уулыг нурааж буй аварга техникийн залуурчийг сахалтай, том биетэй нөхөр байхаар төсөөлсөн минь эндүүрэл байв.

   Эрдэнэт үйлдвэр анх байгуулагдахад түүний аав Ховд аймгаас, ээж нь Хөвсгөлөөс илгээлт өвөрлөн ирж, уурхайчдын хотхонд учран ханилж Э.Ган-Эрдэнийг 1983 онд төрүүлжээ. Түүний аав Ил уурхайд экскаваторын туслах машинч, Материал техникийн хангамжийн баазад цахилгаанчин байв. Харин ээж нь Эрдэнэт үйлдвэрийн Дулааны цахилгаан станцын конвейрын машинч Ц.Нямдалай гэхэд үеийнхэн нь андахгүй. Аав, ээжийнх нь ажилч хичээнгүй, зарчимч, аливааг цаг хугацаанд нь цэгцтэй, чанартай хийдэг зан чанар түүнд нэвт шингэсэн. Хүүхэд байхаасаа л үйлдвэрийн тасралтгүй найдвартай үйл ажиллагаа, цаг нартай уралдсан ундарсан их ажлын талаар ойлгож мэдэрсэн төрмөл гэмээр хариуцлага нь түүнийг өнөөдрийн өндөрлөгт хүргэсэн байж ч болох. Удам дагасан уурхайчин гэх брэнд үгний гол утга учир, амин сүнс нь угтаа энэ. Уурхайчны амьдралын жаргал хийгээд “зовлон”-г дэргэдээс нь харж, биеэр мэдэрч өсөхдөө бүхий л сэтгэлээ зориулахаар бахархал, омогшил хамт төлөвшдөг гэлтэй.
    Хичээл тарсны дараа ангийн хөвгүүдтэйгээ чихээ хөлдтөл хөл бөмбөг тоглочхоод маргааш нь пэмбийж хавдсан чихнээс ус дуслахыг харан бие биеэ шоолон инээж байсан багачууд өнөөдөр эрийн цээнд хүрчээ. Тэр үед нэгнээ дэлхийд данстай уул уурхайн үйлдвэрийн Хөдөлмөрийн аварга болохын чинээ санаагүй биз. Э.Ган-Эрдэнэ Эрдэнэт үйлдвэрийнхээ дэргэдэх Технологийн сургуульд экскаваторын оператор мэргэжлээр сурч төгсөн 2002 онд эрдэнэс ил олборлох уурхайд ажилд оржээ. Уулын инженер Н.Лхагважамцын удирдаж байсан ээлжинд Черинов гэх орос машинчийн дохио зангаан дор есөн сар ажилласан байна. Улмаар Тэргүүний уурхайчин М.Болдбаатар машинчийн гарын шавь болон дөрвөн жил гаруй хугацаанд ажиллахдаа цаашдын дүн нуруу цэх байх чанарыг олж авсан гэдэг. Өнөөдөр боломжгүй зүйл маргааш боломжтой болдог гэж хэлэх дуртай Э.Ган-Эрдэнэ аварга одоо шөнийн ээлжинд ажиллаж байна. Илүү анхаарал болгоомжтой, илүү ур чадвартай ажиллах шаардлагатайг тэр сайн мэднэ. Шөнийн нам гүмийг эвдэн хүчит техникүүд гэрлээ гялбуулан сүлжилдэж, уурхайн гүнд их ажил буцалж байгааг экскаваторынхаа бүхээгээс тэр харахдаа Зууны манлай үйлдвэрээрээ үргэлж бахархана. 
   Би Э.Ган-Эрдэнээс “Таны Эрдэнэт үйлдвэрт оруулсан хувь нэмэр юу вэ?” гэж асуухад тэрээр “Хариуцсан техникээ ариг гамтай ашиглах, засвар үйлчилгээг цаг тухайд нь чанартай хийлгэх, өгсөн үүрэг даалгаврыг сайн биелүүлэх, уурхайн дүрэм журмыг чандлан сахиж үр бүтээлтэй, аюулгүй хөдөлмөрлөх, ажлын цагийг ягштал баримталж сэтгэл зүтгэлээ ажилдаа бүрэн зориулах нь миний үйлдвэртээ оруулж буй хувь нэмэр юм даа” хэмээн даруухан агаад үнэн хариулсан юм. Их ажлын ард эгэл боргил оршдог мянга мянган уурхайчдын ажлын чиг шугам, зарчим энэ. Гэхдээ үүнийг ажил, амьдралынхаа мөрдлөг, хэмнэл болгож чадна гэдэг аваргын чансаа.

   Э.Ган-Эрдэнэ Ил уурхайд 16 жилийн хөдөлмөрөө зориулахдаа ЭКГ-10 ¹14, ЭКГ-10 ¹21 экскаваторын машинчаар амжилт бүтээл дүүрэн ажиллаж, уулын цул ачилтын сар, жилийн үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөт даалгавраа чанарын өндөр түвшинд тогтмол давуулан биелүүлж ирсэн туршлагатай уурхайчин. Өнгөрсөн онд түүний бригадын хамт олон 2459 мянган м3 уулын цул ачиж, төлөвлөгөөт даалгавраа 104 хувь биелүүлсэн юм. Мөн цаг ашиглалтын коэффициентыг 0,79 хувь, цагийн хөдөлмөрийн бүтээмжийг 355м3, техникийн бэлэн байдлын коэффициентыг 0,91 хувьд хүргэсэн нь үнэмлэхүй амжилт байлаа. Тэр дундаа хамгийн их уулын цул гаргасан, зогсолт багатай, сэлбэг материалын хэмнэлттэй ажилласан Э.Ган-Эрдэнэ юм. Тэрээр бригад хамт олноо үргэлж манлайлан ажиллаж, өнгөрсөн онд гэхэд экскаваторын шанаганы 10 шүд, 778,5 кг ган татлага хэмнэж, үйлдвэрт 50 орчим сая төгрөгийн хэмнэлт  гаргажээ. Э.Ган-Эрдэнэ нь ЭКГ-10 маркийн экскаватораар сүүлийн таван жилд дунджаар 2182 мянган м3 уулын цул ачиж, үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөт даалгаврыг 102,5 хувь биелүүлсэн байна. Түүний бригадын хамт олон энэ хугацаанд нийт 319 сая төгрөгийн өртөг бүхий уулын цул илүү ачсан юм. Үүнд түүний хувь илүү жин дарах нь тодорхой. Шинэхэн хөдөлмөрийн аварга маань өөрийн ажлын арга барил, мэргэжлийн ур чадвараа залуу ажилчдад зааж сурган дадлагажуулж байна. Түүний шавь Ж.Ган-Эрдэнэ, Л.Алтан-Эрдэнэ нар экскаваторын туслах машинчаар үр бүтээлтэй ажиллаж байгааг журмын нөхөд нь хараад багшийн өв зүтгэл хэмээн бахархдаг.
   Эрдэнэсийн хот гүн нойронд умбана. Харин Эрдэнэт үйлдвэрийн шөнийн ээлжийнхэн баялаг ундраан амсхийх чөлөөгүй ажиллана. Тэр дунд, эхлэл цэгт экскаваторын машинчийн сэтгэл зүрх хамт цохилж байдгийг санаарай.

М.ОДГЭРЭЛ

   Эрдэнэт үйлдвэр хоёр зууныг дамнан Монголчуудыг тэжээж ирсэн бодит үнэнийг хүн бүхэн мэднэ. Өмнөх зуунд дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 70 хувийг дангаар бүрдүүлж байв. 21-р зуунд 30-40 хувийг бүрдүүлж байх жишээтэй. Энэ нь уурхайчдын хөдөлмөрийн үр дүн гэдэгтэй хэн ч маргашгүй. Энэ утгаараа Эрдэнэтийг “саалийн үнээ” гэх. Иймээс Эрдэнэт үйлдвэрийн үе үеийн Ерөнхий захирлын явуулж буй бодлого, үйл ажиллагаа, ажлын хэрэгжилт Монголчуудын болоод улс төрчдийн хавчилга шахалт, хардалт сэрдэлт, хараа хяналтын дор байдаг нь ч нууц биш.
   Эдүгээ Эрдэнэтийг хөгжүүлэх 15 жилийн хөтөлбөр батлагдаад хэрэгжиж эхэлсэн. Эрдэнэтийн овооны нөөцийг  60 жил ашиглах болсныг мэргэжилтнүүд тогтоогоод байна. Тус үйлдвэрийн ажилчдын урамшууллын сангийн хэмжээг 20 хувиар нэмсэн. Компанийн нийт ажилчдын цалинг 15 хувиар нэмсэн зэрэг хийж хэрэгжүүлсэн бодит ажлыг энд тэмдэглэх ёстой.
   Амжилт гарган ажиллаж яваа хүмүүсийн алдаж онохыг алийг тэр гэхэв. Тэгээд ч алдаа гаргахгүй амжилтад хүрсэн хэн нэгнийг хаа нэгтэйгээс хайгаад олохгүй биз. Хувь хүмүүс рүү дайрсан улс төрийн хийрхэл хэрээс хэтэрч, удирдлагын ард байх олон мянган баялаг бүтээгч уурхайчдын үйлс зорилго, амжилт бүтээлийг бүдгэрүүлэх учиргүй. Нийгэмд ам.долларын ханш өдрөөс өдөрт чангарч, төгрөгийн ханш унасаар инфляц өсөж өргөн хэрэглээний барааны үнэ тэнгэрт хадав. Энэ хэрээр иргэдийн амьдрал доройтсоор...
   Тэгэхэд эвэртэн туурайтнууд ард түмний амьдралын зовлонгоос ашиг хонжоо хайн юм бүхнийг улс төржүүлэх болов. Манай нийгмийн ороо бусгаа цагийн аясыг үл тоон өнөө хэдэн уурхайчид л уйгагүй хөдөлмөрлөсөөр. Өнгөрсөн онд Эрдэнэт үйлдвэрийн уурхайчид 31 сая тонн хүдэр боловсруулах төлөвлөгөөтэй ажиллаж, амжилттай биелүүлсэн. Энэ жил 31 сая 500 мянган тонн хүдэр боловсруулах том зорилт өмнөө тавин, ажиллаж байна.
   Нөгөө жингэр хуцаж л байна. Жин хөвж л явна гэгчээр. Өнгөрөгч онд Эрдэнэт үйлдвэрийн бүтээлч хамт олон цаашдын бүтээн байгуулалтынхаа ажлын зорилго, чиглэлийг тодорхойлсон. Улмаар үйлдвэрийнхээ алсын хараа, эрхэм зорилгоо шинэчлэн баталгаажуулав.
   Борлуулалтын орлогоо түүхэндээ анх удаа хоёр их наяд төгрөгт хүргэж, цэвэр ашгийн төлөвлөгөөг 120 тэрбум төгрөгөөр давуулан биелүүлсэн билээ. Ингэснээр улс, орон нутгийн төсөвт 655 тэрбум төгрөг төвлөрүүлснийг түүхийн хуудас гэрчлэх болов. Улс төрөөс ангид орших уурхайчдын хөдөлмөр мандтугай.!

Т.БАТЧУЛУУН

 

     Эрдэнэт үйлдвэрийн “Бүтээлч санаачлагч-2018” сайн саналын системийн шилдэг 100 манлайлагчийн жагсаалтыг тэргүүлсэн Авто тээврийн цехийн Механикийн албаны механик Х.Болдбаатартай ярилцлаа. Тэрбээр сайн саналын системээр дамжуулан 38 санал гаргаж, 83,3 хувийг нь үйлдвэрлэлд хэрэгжүүлжээ.

   - Та аль нутгийн хүн бэ? Эрдэнэт хоттой хэрхэн холбогдсон тухай ярилцлагаа эхэлье?
  - Миний уугуул нутаг Булган аймаг. Их  бүтээн байгуулалтад оролцохоор аав маань илгээлт өвөрлөн 1974 онд Эрдэнэтийг зорьсон. Тэр үед би нэг настай байсан гэдэг. Ингэж л Эрдэнэтийн хүн болсон доо.

   - Ажил мэргэжлийн тухайд хүүхэд насны тань мөрөөдөл биелсэн үү?
   - Биелсэн гэж хэлж болно. Манай аав тээврийн тэрэгний жолооч байсан. Арваадхан настайгаасаа л би Хөвсгөл, Багануур, Дархан, Хөтөл гээд л холын тээвэрт аавынхаа машины бүхээгт хамт явдаг байлаа. Аав минь шаламгай, бахархмаар чадалтай хүн байсан. Би аав шигээ л сайн  жолооч болно гэж мөрөөддөг байлаа. Ааваасаа гуйж, жолоо барина, замд машины дугуй хагарах үед домкрат, дорцов ойртуулж, нөхөхөд нь тусалж  гүйсээр машинд дөртэй болсон. 1991 онд 10-р ангиа төгсөөд Эрдэнэт үйлдвэрийн Авто тээврийн цехэд автын засварчнаас ажлын гараагаа эхэлсэн. Их “айл”-ын өндөр босгоор алхахдаа “Би азтай хүн” хэмээн баярлаж, энэ сайхан тавилангаа хичээнгүй хөдөлмөрөөр  өнгөлөн зүлгэнэ гэж өөртөө тангараглаж билээ.
  
   - Засварчны мэргэжлээ хэдийд механикчаар солив?
  - Төрөл бүрийн машины авто гараажид тухайн үеийнхээ шилдэг ажилчид, оросын мэргэжилтнүүдтэй мөр зэрэгцэн засварчнаар ажиллаж байхдаа мэргэжлээ дээшлүүлэх, мэдлэгээ ахиулах хэрэгтэйг мэдэрсэн. Ингээд ажиллахын зэрэгцээ Ш.Отгонбилэгийн нэрэмжит Технологийн сургуульд автын инженер мэргэжлээр суралцаж 2005 онд төгссөн. Дараа жил нь Тоног төхөөрөмж болон өргөн тээвэрлэх машин механизмын механикч албан тушаалд томилогдон өнөөг хүртэл ажиллаж байна.

   - Та шилдэг шинийг санаачлагчийн жагсаалтад сүүлийн хоёр жил дээгүүр “давхиж” өнөө жил өнгөллөө. Ер нь шинэ санаачилга хэрхэн гаргадаг вэ?
   - Энэ бол зөвхөн миний амжилт биш. Миний удирддаг бүтээмж чанарын “Гавшгай” дугуйлангийнхны санаачилгын үр дүн. Бид ажлын цагийг өндөр бүтээмжтэй ашиглахыг зорьдог. Төлөвлөгөөт ажлаа чанартай хийж, илүү гарсан цагт юуг яаж өөрчилж сайжруулахад анхаарлаа хандуулдаг. Шинээр санаачилсан болгон ямар нэг байдлаар үр ашгаа өгдөг. Тухайлбал, бид ажлын байраа тасралтгүй сайжруулдаг. Ингэснээр хөдөлмөр хөнгөвчлөгдөнө, хөдөлмөрийн аюулгүй байдал хангагдана. Зарим тоног төхөөрөмж, техникийн эд анги, сэлбэгийг орлуулах, сайжруулах зэргээр  үйлдвэрийнхээ эдийн засагт томоохон хэмнэлт авчирна. Ер нь ажил хийх явцад хүндрэлтэй зүйл их тулгардаг. Үүнийг шийдэх гэж эрэлхийлж явахад л шинэ санаачилга урган гардаг. Үүнд хүн бүрийн идэвх оролцоо их чухал. Манай Механикийн албаныхан шинийг санаачлах, үр дүн нь ямар болох талаар байнга хэлэлцдэг. Гишүүдийн санаачилсан зүйлээ батлах мэтгэлцээн дундаас зөв шийдвэр гарах нь элбэг. Тогтсон санаагаа судална, тооцоолол хийнэ, инженерийн шийдэл гаргана. Ингээд л хэрэгжүүлнэ дээ.

   - Манай үйлдвэр ажиллагчдынхаа санаачилгыг хэр дэмжиж, урамшуулдаг гэж та үздэг вэ?
  - Эрдэнэт үйлдвэрээс бүтээмж инновацийн чиглэлээр хэрэгжүүлж буй ажил сүүлийн жилүүдэд их сайжирч байгаа. Бүтээмж инновацийн сантай болж, урамшууллыг өсгөснөөр хүмүүсийн оролцоо нэмэгдэж байна. Мөн дотоод гадаадын сургалт, үзэсгэлэнд хамруулж байгаа нь ажилчдын идэвхийг сэргээж байгаа. Манай цехийн инновацийн мэргэжилтэн Пүрэвсүрэн биднийг арга зүйгээр ханган чиглүүлж, бас урамшуулан дэмжиж ажилладаг. Өнгөрсөн оны 10-р сард Хятад улсад зохиогддог  олон улсын “Сanton fаir” үзэсгэлэнд манай цехээс бидний гурван ажилтан оролцсон. Үйлдвэрт нэвтрүүлж болох санаа, эдийн засгийн хэмнэлт авчрах орчин үеийн шилдэг техник технологитай танилцсандаа баяртай байна. Илүү ихийг сэтгэж, хийх  урам зориг өгсөн. 

   - Шилдэг шинийг санаачлагчийн хувьд бусад хүмүүст  туршлагаасаа хэрхэн хуваалцах  вэ? Ажилчдад хандаж юу уриалах вэ?
   - Ажилчидтай санал солилцож, ажлын байранд сургалт явуулж, туршлага солилцъё гэсэн бодол бий. Шилдэг шинийг санаачлагчдаас ч суралцъя. Өөрийнхөө мэддэгийг ч түгээе. Бидний эцсийн зорилго бол үйлдвэрлэлийн ослоос сэргийлэх, эдийн засгийн үр ашиг авчрах, үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааг сайжруулахад чиглэсэн бүтээлч  санал, санаачилга гарган хэрэгжүүлэх. Энэ бол Эрдэнэт үйлдвэрийнхээ хөгжил, ирээдүйн сайн сайхны төлөө хийж буй ажил. Үүний төлөө бүгдээрээ хамтдаа хичээе, зүтгэе.

   - Та амьдралд юуг “жанжин шугам”-аа болгодог вэ?
  - Би дөрвөн зүйлийг л чухалчилдаг. Нэгд, бие эрүүл байх. Үүний тулд амьдралын зөв хэв маягтай байж, эрүүл хүнс хэрэглэн, агаар салхинд алхахыг эрхэмлэдэг. Хоёрт, ажилдаа сэтгэлээсээ хандаж, ажлын цагийг үр бүтээлтэй өнгөрүүлэхийг хичээдэг. Гуравт, эргэн тойрныхонтойгоо эвтэй байж, хамт олон найз нөхдийнхөө сайн чанарыг нь түрүүлж олж харахыг боддог. Дөрөвт, хүнд тус хүргэж яваарай гэсэн аавынхаа сургаалийг мөрддөг. Хүнийг ядарч зүдэрч, алдаж “асгах” үед нь байгаагаа бариад л очихыг чин сэтгэлээсээ хүсдэг дээ. Би үйлдвэрт 28 дахь жилдээ ажиллаж байгаа дунд үеийн ажилтан. Технологийн сургуульд мэргэжлээрээ багшилдгийн хувьд  дүү нар болон шавь нартаа үр хүүхдүүддээ дээр дурдсаныг захиж хэлдэг.

   - Гэр бүлээ танилцуулна уу? Үр хүүхдүүдээ хэрхэн хүмүүжүүлдэг вэ?
  - Манай эхнэр Бүсийн оношилгоо эмчилгээний төвийн Мэс заслын тасагт арга зүйчээр ажилладаг Ё.Амарцэцэг гэдэг бүсгүй бий. Охин Б.Хулан Орос 19-р сургуулийн 6-р анги, хүү Б.Жавхлан Цайхун гэгээ сургуулийн 4-р анги, бага хүү Б.Тэмүүлэн гурван  настай цэцэрлэгт явдаг. Манайхан ном уншиж заншсан. Хүн бүр оройд таван хуудас ном уншдаг. Хүүхдүүдээ ахас, ихсээ хүндэтгэн харьцдаг,  зөв сайхан төлөвшсөн, эрдэм боловсролтой иргэн болгох чин хүсэлтэй. Бид аль болох өөрсдөөрөө үлгэрлэхийг хичээдэг. Аливаа сайн үйлд бусдыг үлгэрлэн дагуулдаг энэ бүтээлч залуу “Санаачил, хичээ, хөдөлмөрлө. Үр дүнд нь таныг сэтгэлийн их таашаал, амжилт бүтээл, элбэг хангалуун амьдрал угтана” гэх. Үнэхээр ч шилдгийн шилдэг санаачлагчийн сэтгэлд нар гийсэн нь илт. Амжилт ч түүнийг дагажээ. Тэрбээр 2012 онд Авто тээврийн байгууллагын Хөдөлмөрийн аварга, 2017 онд Эрдэнэт үйлдвэрийн Хөдөлмөрийн аваргаар шалгарчээ. 2015 онд Засгийн газрын шагнал Тэргүүний уурхайчин цол тэмдэг хүртсэн байна. Өдгөө Эрдэнэт үйлдвэрийн сайн саналын системийн 100 манлайлагчийн жагсаалтыг тэргүүллээ.

Я.ЭНХТУЯА

   “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ил уурхайн дарга Б.Отгондаваатай цаг үеийн ажлын талаар ярилцлаа.

   - Оны эхний таван сарын байдлаар Ил уурхайн үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа хэрхэн явагдаж байна?
  - Үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөт бүх үзүүлэлтээ биелүүлэн хэвийн ажиллаж байна. Уурхай маань өдөр ирэх тусам гүнзгийрч уул геологийн нөхцөл хүндэрч байгаа учраас хүдрийн чанарт нөлөө үзүүлж байна. Исэлдсэн хүдэр ачилт төлөвлөгөөнөөс бага зэргийн хоцрогдолтой яваа. Гэхдээ бид хоцрогдлыг сарын сүүлчээр нөхөх бүрэн боломжтой. Бусад хөрс хуулалт, Баяжуулах үйлдвэрт хүдэр өгөлт зэрэг ажлууд төлөвлөгөөнөөс давсан үзүүлэлттэй байна.

   - Үндсэн техникийн хүрэлцээ, хангамж хэр байгаа вэ?
   - Бид саяхан шинээр ОХУ-ын ЭКГ-12К маркийн экскаваторыг өөрсдийн нөөц бололцоо хүн хүчээ ашиглан угсарч ажилд оруулсан. Ингэснээр бид үйлдвэрлэлийн найдвартай, тасралтгүй үйл ажиллагааг бүрэн ханган ажиллаж байна. Мөн ашиглалтын зардал өндөртэй, ашиглах хугацаа нь дуусаж байгаа Liebherr маркийн хуучин экскаватор нэг, ЭКГ маркийн 15м3-ын шанагатай экскаватор нэгийг түр зогсоосон. Шинэ экскаватор ажилд оруулсан сар гаруйн хугацаанд үндсэндээ 400 мян.м3 орчим уулын цул ачсан байна. Шинэ техник маань бүтээмжтэй ч юм, найдвартай ажиллагаа ч сайн байна.
 
  - Энэ онд өөр ямар техник авах вэ?
  - Долдугаар сарын сүүлчээр дахин нэг ЭКГ-12К экскаватор авна. Наймдугаар сард угсралт, тохируулгын ажил хийгдээд есдүгээр сард ажилд оруулчих болов уу. Мөн СБШ250 өрмийн нэг машин ирнэ. Бид үйлдвэрлэгч компанитай шууд худалдан авалт хийх гэрээ байгуулах талаар ярилцаж байна. Түүнээс гадна Вагнер Ази компаниас Катерпиллар фирмийн 16M загварын автогрейдер, Трансвест Монголиа компаниас Комацу фирмийн D275А загварын гинжит бульдозер зэргийг авахаар төлөвлөсөн. Ингээд уурхайн үндсэн техникийн хүрэлцээ, хангамж боломжийн болно. Үүнээс гадна нэн шаардлагатай сэлбэг хэрэгслийн нөөц бүрдүүлэх шаардлага бий. Ер нь үйлдвэрлэлийн сэлбэг хэрэгсэл тодорхой хэмжээнд нөөцлөгдсөн байх ёстой. Цаашид сэлбэг хэрэгслийн хангамж цаг хугацаандаа нийлүүлэгдэж байвал хүндрэл учрахгүй байх нөхцөл бүрдэнэ.

   - Цаг агаарын урьдчилсан мэдээгээр зургадугаар сард бороо ахиу орох төлөвтэй. Өнөөх “ногоон ус”-ны асуудал яригдана даа?
   - Бид ногоон усны бассейныг исэлдсэн хүдрийн 12 болон 8а овоолгын дор байгуулсан. Одоогийн байдлаар бассейны дүүргэлт 40 гаруй хувьтай байна. Гэхдээ цаг агаарын нөхцөл байдлаас хамаараад дүүрнэ, ууршина гээд асуудлууд гарч ирдэг. Иймээс бассейныг суллах ажлын бэлтгэл хангагдаж байна. 12-р овоолгын бассейны ногоон усыг ”Эрдмин” компани руу татах, харин 8а овоолгын бассейны усыг уурхайн эргэлтийн ус руу холбох бэлтгэл ажил явагдаж байна. Ил уурхайн засварын хэсгээс зүүн хойд зүгт 200 м зайд байрлах 5000 м3-ийн багтаамжтай ногоон усны бассейныг шууд эргэлтийн ус руу холбочихсон байгаа. Ногоон ус маань өөрөө хүчиллэг шинж чанартай учраас түүнд тэсвэртэй насос худалдан авах тендер зарлагдаад явж байна.

   - “Ногоон ус” гэж чухам ямар усыг хэлээд байна?
   - Ил уурхайн хэмжээ томорч овоолгын талбай ихэссэнтэй холбоотойгоор исэлдсэн хүдрийн овоолго дээр орсон бороо, цасны ус доош нэвтэрч зэс, төмөр агуулсан уусмал байдлаар шүүрч гарахыг “ногоон ус” гэж нэрлээд байгаа юм.
  
   - Энэ усыг ашиглах боломж бий юу?
   - Ашиглах боломж бий гэж үзэж байгаа. Учир нь манай бассейнуудад хуримтлагдсан ногоон уснаас зэс гаргаж авахаар хоёр компани Эрдэнэт үйлдвэртэй гэрээ байгуулаад хамтран ажиллаж байна. Өнөөдрийн байдлаар “Ган сэнтий” ХХК үйлдвэрлэлээ эхлэхээр бэлтгэлээ хангаад явж байна. Бэлтгэл ажлын хүрээнд зам, талбай засах ажлуудаа бүрэн хийж дууссан. Ирэх наймдугаар сард “Ачит Ихт” ХХК-ийн тоног төхөөрөмжтэй адил жижиг оврын тоног төхөөрөмжүүд оруулж ирнэ.

   - Уурхайн амсар тэлэлт хэр хэмжээнд явна?
  - Баруун хойд ордын уурхайн карьерийн урд хэсгийн ханын ачааллыг багасгах зорилгоор  4a  болон 5-р овоолгын 1415-1475 м хүртэлх түвшний 2.5 сая.м3 хөрсийг 11-р овоолго руу зөөвөрлөсөн. Энэ мэтээр хөрс хуулалтын ажил явуулахад уурхайн зүүн урд хэсэг тодорхой хэмжээгээр тэлэгдэнэ. Тус ордын баруун хойд, баруун болон баруун өмнөд хэсэгт хана дагуу хагарлуудын чигт тодорхой хэмжээгээр нуралт гулсалт үүсэх болсон. Эдгээр хэсгүүдэд ханын эвдрэлийг зогсоох зорилгоор бид геотехникийн хяналт, судалгааны ажлыг эрчимжүүлж байна. Үүнээс гадна овоолгын тогтворжилтын хяналтад анхаарал хандуулж, давхар суурь хийх зураг төсөл зохиогдож дуусаад одоо хэрэгжээд явж байна.

   - Ер нь  манайх хөрсний нуралт, гулсалтаас хамгаалах ямар арга хэмжээ авч ажилладаг вэ?
   - Өнгөрсөн гуравдугаар сард Эко Алтан Заамар компанийн уурхайд гарсан ослоос шалтгаалж Ашигт малтмал, газрын тосны газраас албан бичиг ирсэн. Энэ мэдэгдэлд, шаардлагатай тохиолдолд геотехникийн судалгаа, уурхайн хананы тогтворжилтын үнэлгээг хийлгэх, мөн болзошгүй ослоос урьдчилан сэргийлэх зорилгоор гамшгийн эрсдэлийн үнэлгээг хийлгэж үйл ажиллагаандаа баримтлан ажиллах тухай дурдсан байсан. Манай уурхайд 2016 онд ШУТИС-ийн Уул уурхайн төсөл судалгааны төв “Эрдэнэтийн Овоо ордын баруун хойд хэсгийн уурхайн хажуугийн тогтворжилтын судалгаа”, 2018 онд Бүгд Найрамдах Чех Улсын “GEOtest ” компани “Ил уурхайн геотехникийн нөхцөл байдлын иж бүрэн судалгаа” зэрэг уурхайн ханын хажуугийн тогтворжилтыг үнэлэх, чулуулгийн физик механикийн шинж чанарыг судлах, уурхайн цаашдын геотехникийн ажлын төлөвлөлт хийхийн тулд геотехникийн өрөмдлөгийн ажил хийх зэргээр үнэлгээ, судалгаа шинжилгээний ажлууд хийгдсэн. Судалгааны эдгээр ажлын үр дүнгээс харахад манай уурхайн хана тогтворжилт хангаж байгаа. Одоо тусгай зөвшөөрөлтэй, мэргэжлийн үнэлгээний компаниар гамшгийн эрсдэлийн үнэлгээ хийлгэж байна. 

   - Ингэхэд тэсрэх бодисын үйлдвэр шинээр барих ажил хэр урагштай байгаа вэ?
   - Олон жил яригдсан эмульсийн тэсрэх бодисын үйлдвэр шинээр барих ажил тун урагштай яваа шүү. Үнэлгээний хороо хуралдаад тендер нь нийтэд нээлттэй зарлагдсан. Гүйцэтгэгч компани тодрохоор гэрээ байгуулаад түлхүүр гардуулах нөхцөлтэйгөөр энэ үйлдвэр маань баригдана.

   - Байгаль орчны нөхөн сэргээлтийн чиглэлээр ямар ажлууд хийгдэж байна?
   - Энэ жилийн хувьд Монгол Улсын ерөнхийлөгчийн санаачилсан мод тарих өдөр хуваарийн дагуу ажиллаж “Ногоон төгөл”-д 130-аад шинэс тарьсан. Манай тарьсан мод боломжийн хэмжээнд ургаж байгаа. Мөн бид Баян-Өндөр уулын урд энгэрийн 140 гаруй хуучин хожуулыг ховхолж нүхэнд нь хар шороо дүүргэж тэгшилсэн. Ирэх намраас тэр газарт мод тарихаар төлөвлөж байна.

   - Цаг гаргасан танд баярлалаа.

М.Одгэрэл

     Өнгөрөгч мягмар гарагт бид үйлдвэрлэлийн технологийн булингыг барьцалдуулагч бодистой хольж, хатуу гадаргуу үүсгэн цагаан тоос дарж байгаатай газар дээр нь танилцсан юм. Энэ технологийн талаар Эрдэнэт үйлдвэрийн БОНХХ-ийн дарга О.Эрдэнэтуяагаас тодрууллаа.

     - Хүнд даацын техникээр далангийн захаас шүрших, барьцалдуулагч бодис ашиглах аргаар цагаан тоос дарж байна. Эхлээд та мэргэжлийн хүний хувьд үйлдвэрлэлд нэвтрүүлсэн энэ технологийн талаар тайлбарлана уу?
     - Цагаан тоосыг гурван аргаар дарж байна. Нэгдүгээрт, хаягдал булингыг дарагч бодистой барьцалдуулан талбайг норгож байна. Өөрөөр хэлбэл дарагч бодис маань нарийн ширхэгтэй элсийг барьцалдуулж өгдөг, физик шинж чанартай. Энэ аргаар бид 543 га газрын тоосыг дарлаа. Хоёрдугаарт, тоос дарагч бодисыг устай хольж тоостой талбайд цацах арга хэрэглэж байна. Уг аргыг хэрэглэхийн тулд зориулалтын техник ашиглана. Нуурын шаварт суучхааргүй зориулалтын техник захиалсан. Удахгүй ирнэ. Дараагийнх нь үйлдвэрлэлийн технологийн аргаар нь талбайг норгож байна. Өнөөдрийн байдлаар Хаягдлын аж ахуйн тоос босож буй 543 га талбайн цагаан тоосыг дарагч урвалжаар, 300 га талбайн цагаан тоосыг үйлдвэрлэлийн технологийн аргаар дарсан. Үлдсэн 200 гаруй га талбайд зуны хаялга өгөхтэй холбогдуулан цагаан тоос дарах ажил хүлээгдэж байгаа.

     - Барьцалдуулагч бодисын хүрэлцээ хэр байгаа вэ?
    - Одоогоор 40 тонн нөөцтэй байна. Олон төрлийн барьцалдуулагч бодис байдаг. Бид үйлдвэрлэлийн технологийн процесст огт нөлөөгүйг нь сонгосон.

     - Өмнө нь цагаан тоос дарах үйлдвэрлэлийн ямар технологи нэвтрүүлж байсан бэ? Цаасны үйлдвэрийн хаягдал лигнин хэмээх бодис хүртэл ашигласан санагдана?
    - Өвлийн улиралд хөрсөөр дардаг байсан. Энэ нь маш сайн арга. Ер нь тоос босохгүй шүү.  Онцлог нь өвөлжин ажиллана. Хүн, хүч, техник, зардал их ордог. Гэвч ажлын үр дүн сайтай. Хөрсөөр дарах ажил өвлийн улиралд хийгддэг байсан. Баяжуулах үйлдвэрийн Хаягдлын аж ахуйд цагаан тоос дарах алба байгуулсан. Энэ албаны хүмүүс шинэ тоног төхөөрөмж ажиллуулна. Өөрөөр хэлбэл жилийн дөрвөн улиралд цагаан тоос дарах ажлыг гүйцэтгэнэ.

     - Ажлын хүндрэл бэрхшээл гарах юм уу?
    - Далангийн дагуу хэсгийн 200 гаруй га газарт бид хүрч ажиллаж чадахгүй байна. Энэ далангийн хэсэг өвөл хөлддөг. Тэгэхээр энэ нь үйлдвэрлэлийн тодорхой стандартын хэмжээнд хүртэл гэсэх ёстой. Гэсээгүй тохиолдолд цагаан тоос дарах үйлдвэрлэлийн технологи нэвтрүүлбэл далангийн тогтвортой байдалд нөлөөлөх аюултай. Иймд далангийн аюулгүй байдлыг хариуцдаг хүмүүс үйлдвэрлэлийн зуны хаялга өгөх үйл ажиллагаа явуулахыг зөвшөөрөхгүй байгаа. Одоо уг далангийн тоос дарах ажил хүлээгдэж байна.

     - Нийгмийн хариуцлагын хүрээнд байгалийн нөхөн сэргээлтийн ямар ажил хийхээр төлөвлөөд байна вэ?
    - 2019 онд Баян-Өндөр ууланд дүйцүүлэх нөхөн сэргээлт хийнэ. Одоогоор бид 120 модны хожуул цэвэрлэж, аймгийн Байгаль орчны газрын хашаанд буулгалаа. Хожуулын нүхийг хар шороон хөрсөөр дүүргэж тэгшилсэн. Энд 900 гаруй мод тарина. Ил уурхайн гуравдугаар овоолгын дор хоёр га газар нөхөн сэргээлтийн ажил эхлүүлээд байна. Ногоон төгөлд шинээр 500 мод тарилаа.

Т.БАТЧУЛУУН

     Эрдэнэт үйлдвэр Нийгмийн хариуцлагынхаа хүрээнд “Энэрэл” төвийн хүүхдүүдэд чийрэгжүүлэлтийн танхим барьж өгөхөөр болжээ. Уг төв нь цэцэрлэгийн зориулалтын барилгатай учир чийрэгжүүлэх танхим байдаггүй. Иймээс тус төвийн  хашаанд 18х24 м талбай бүхий Биеийн тамирын заал ашиглалтад оруулах юм. “Энэрэл”-ийн хүүхдүүдийн чөлөөт цагийг  зөв өнгөрүүлэх, биеийн тамир спортоор хичээллүүлэн бие бялдрыг нь хөгжүүлэхэд Эрдэнэт үйлдвэрийн хамт олон ийнхүү анхаарал тавьж байна. Уг барилгын тендер 5-р сарын нэгэнд зарлагдсан бөгөөд одоо ажил нь эхэлж байгаа аж. Энэрэл төвийн хүүхдүүд ирэх хичээлийн жилийн эхэн буюу 9-р сарын нэгэн гэхэд Чийрэгжүүлэх танхимтай болох нь ээ. Улсын хэмжээний 31 асрамжийн газрын дөрөв нь орон нутагт байдаг. Тэднээс  халамж анхаарал, хангамж хүртээмж сайтай нь Эрдэнэт үйлдвэрийн дэргэдэх Энэрэл төв юм.

Я.ЭНХ

Мэдээний төрөл

Календарь

« 5-р сар 2019 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Зургийн цомог