• “ХАБЭА ба ажилтны оролцоо-2020” бага хурал боллоо

        “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын ХАБЭА-н зөвлөл, ХАБЭА-н хэлтсээс хамтран зохион байгуулсан “ХАБЭА ба ажилтны оролцоо 2020” бага хурлыг энэ сарын 15-нд Соёл, урлагийн цогцолборын их танхимд зохион байгууллаа. Цех, нэгжийн төлөөлөл бүхий 450-иад ажилтан оролцсон тус хурал нь хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн чиглэлээр хийж хэрэгжүүлсэн оны ажлаа дүгнэх, ажиллагчдынхаа санал бодлыг сонсох, цаашид хийж хэрэгжүүлэх ажлаа тодорхойлоход чиглэснээрээ онцлогтой. Энэ удаагийн ээлжит бага хуралд “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн, Үйлдвэрийн бодлогын газрын дарга П.Батболор, Гадаад харилцааны бодлогын газрын дарга Г.Тэнгэр, Захиргаа, хүний нөөцийн бодлогын газрын орлогч дарга Н.Энхболд, ХАБЭА-н хэлтсийн орлогч дарга Б.Баттайван тэргүүтэй бүтцийн нэгжийн холбогдох мэргэжилтнүүд, Орхон аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газрын Хөдөлмөр хамгааллын байцаагч нар оролцлоо.     Эрдэнэт үйлдвэр 1978-1998 онд хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн стандартгүй байсан бол 1998-2007 онд Хөдөлмөр хамгааллын удирдлагын систем, 2007-2018 онд Олон улсын чанарын удирдлагын тогтолцооны OHSAS 18001:2007 стандартыг тус тус нэвтрүүлж, 2020 онд ISO 45001:2018 стандартыг хэрэгжүүлэхээр зорин ажиллаж байна. Бага хурлын үеэр ХАБЭА-н хэлтсийн удирдлагууд 2019 онд хийж хэрэгжүүлсэн ажлаа нэгтгэн танилцуулж, холбогдох мэргэжилтнүүд сонирхолтой илтгэл тавьсан юм. Өнгөрсөн онд тус хэлтэс ХАБЭА-н дүрэм журмыг шинэчлэн боловсруулах ажлын хүрээнд 22 журмыг хянан шинэчилж, ажилтны манлайлал, оролцоог нэмэгдүүлснээр 5527 ажилтан бүтээлч санаачилга гарган ажилласан байна. “Мэдээллийн хаалгач” аппликейшны хэрэглээг хэвшүүлснээр ажлын байран дахь зөрчлийн талаар тухай бүрд мэдээлэл хүлээн авч, ажилчдын оролцоотой 140 орчим аюул ослыг илрүүлэн ажиллажээ. Түүнчлэн үйлдвэрийн газрын ХАБЭА-н ажилтнуудын мэргэжил, ур чадварын түвшин тогтоох шалгалтыг 2019 онд амжилттай зохион байгуулж, 122 удаагийн сургалтаар давхардсан тоогоор 9050 ажилтныг хамруулсан байна. Аврах ажиллагааны “Алтан бамбай 2019”, “Safety first” тэмцээнийг жил тутам зохион байгуулснаар үйлдвэрийн ажиллагсдыг идэвхжүүлж, оролцоог нэмэгдүүлэхэд түлхэц өгч байгаа талаар тайлан мэдээлэлд онцоллоо.     Эрдэнэт үйлдвэрийн ХАБЭА-н хэлтэс эдүгээ тусгай үүрэг чиглэл бүхий 3 албатай үйл ажиллагаа явуулж байна. Уурхайчдад хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын хууль, дүрэм, журмыг таниулан сурталчлах, үйлдвэрийн найдвартай, тасралтгүй ажиллагааг хангахад мэргэжлийн 80-аад ажилтан мэдлэг, ур чадвараа дайчлан ажилладаг. Бага хурлын үеэр ажилчдыг сэдэлжүүлэхэд томоохон алхам болсон “Өглөөний ХАБ”-ын шилдгүүдийг шагнаж урамшуулан, ажиллагсдын төлөөлөл чөлөөт индэрт санал бодлоо илэрхийллээ. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн “ХАБ бол бидний нэн тэргүүний ажил. Энэ ажилтай холбоотой хангамжийн асуудал ч нэн тэргүүнд байх ёстой. Эрдэнэт үйлдвэрийн хувьд тулгамдсан асуудал байх ёсгүй тул асуудлаа шуурхай шийдвэрлэж явах болно. Өнөөдөр үйлдвэрийн санхүүгийн байдал бэхжиж, мөнгөний бодлого оновчтой хэрэгжин, аливаа асуудлаа шийдвэрлэхэд санхүүгийн хүндрэл бэрхшээлгүй болсон. Үйлдвэрлэлийг сайн явуулахад гар сэтгэл нийлэн ажиллаж байгаа хэлтсийн хамт олон, ХАБ-ын ажилтнууд та бүхэндээ талархал илэрхийлж, ажлын амжилт хүсье” хэмээн санал бодлоо илэрхийлж, амжилт хүссэнээр бага хурлын үйл ажиллагаа өндөрлөлөө.     Хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын дүрэм журмыг сахин биелүүлж, болзошгүй эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэхэд уурхайчдыг татан оролцуулах олон ажлыг энэ онд зохион байгуулахаар төлөвлөжээ. И.Чинтогтох Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Улаанбаатар төмөр замынхан Эрдэнэт үйлдвэрийн бүтээмжийн үйл ажиллагаатай танилцлаа

        “Улаанбаатар төмөр зам” Хувь нийлүүлсэн нийгэмлэгийн ажилтнуудын төлөөлөл Эрдэнэт үйлдвэрийн бүтээмжийн үйл ажиллагаатай танилцан, туршлага судалж байна. Тус нийгэмлэгийн Хөдлөх бүрэлдэхүүний засвар, ашиглалт хариуцсан орлогч дарга Х.Амгалан тэргүүтэй 12 хүний бүрэлдэхүүн энэ удаа бүтээмж инновацийн үйл ажиллагаа, хөгжил болон сайн саналын системийн үр дүнгийн талаар хичээл сургалт авлаа.     Эрдэнэт үйлдвэрт бүтээмж инновацийн хөдөлгөөн 2005 оноос эрчимжиж, сайн санал, санаачилга өнөөдрийн байдлаар 32 мянгад хүрээд байгааг мэргэжилтнүүд онцолдог. Энэ нь ажиллагсдын идэвх санаачилга дээшилснийг харуулаад зогсохгүй үйлдвэрлэл эдийн засгийн үр өгөөжид эерэг нөлөө үзүүлснийг ч баталж буй юм.     Тус үйлдвэрийн бүтээмж, инновацийн үйл ажиллагаатай танилцах үеэр “Бид олон газрын бүтээмж, инновацийн сайн туршлагаас судалж, танилцаж байсан. Ажилтнуудынхаа мэдлэг чадварыг сайжруулж, байгууллагынхаа хандлагыг өөрчлөх зорилгоор бусдын сайн туршлага, арга барилаас суралцахыг зорьдог. Үүний ч үр дүнд манай байгууллагын бүтээмж, инновацийн үйл ажиллагаа шинэ тутам боловч зөв ажиллаж байгаа гэж хэлэх байна. Эрдэнэт үйлдвэрт бүтээмж инноваци, сайн саналын систем нь хэдийнээ тогтворжиж, хэвшсэн юм байна. Суралцах, санаа авах зүйл маш их харагдлаа. Хөгжлийн хэлтэс, инновацийн төвийн мэргэжилтнүүд, сургагч багш нарын хичээл, мэдээллүүд өгөөжтэй байна. Цаашид энэ чиглэлээр нягт хамтран ажиллаж, суралцах хэрэгтэй гэсэн санаа төрлөө” гэж Хөдлөх бүрэлдэхүүний засвар, ашиглалт хариуцсан орлогч дарга Х.Амгалан ярилаа. М.Балжинням Фото Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Дэлхийн энтэй хүн Шагдарын Отгонбилэг

        Зууны манлай бүтээн байгуулалт Эрдэнэт үйлдвэрийн түүхэн замнал, бахархам хөгжил дэвшилтэй салшгүй холбоотой нэгэн бол Шагдарын Отгонбилэг билээ. Монгол-Оросын хамтарсан уулын баяжуулах Эрдэнэт үйлдвэрийн анхны монгол захирлаар томилогдон ажиллаж байсан төр нийгмийн нэрт зүтгэлтэн Ш.Отгонбилэг агсны улс орон,Эрдэнэт үйлдвэрт оруулсан хувь нэмрийг хойч үеийнхэн мартах учиргүй. Тиймээс ч түүний гэгээн дурсгалыг хүндэтгэн эл өдөр алдар гавьяа, үйл хэргийг  дурсан санах учиртай.      “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын дэргэдэх Ш.Отгонбилэг агсны нэрэмжит Технологийн сургуулиас түүний төрсөн өдөр буюу жил бүрийн 2 дугаар сарын 1-нийг угтан “Монгол Улсын хөдөлмөрийн баатар Ш.Отгонбилэгийг хэн сайн мэдэх вэ” эссэ бичлэгийн уралдаан зохион байгуулдаг уламжлалтай. Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, техникийн шинжлэх ухааны доктор Ш.Отгонбилэгийн намтар, үйл хэргийг судлах, олон нийтэд түгээн дэлгэрүүлж, сурталчлах, тус сургуулийн үүсэл хөгжилд оруулсан хувь нэмрийг нь тодорхойлж, бахархал болгох зорилготой уг уралдааны шилдэг бүтээлийн дээжээс уншигчдадаа хүргэж байна.     Дэлхийн энтэй хүн Шагдарын Отгонбилэг       Хүний үр сад сайн явахад нутгийн уул толгод нь баярлан өндөлздөг юм гэсэн. Тэгээд л хүний нутаг ус “Төрүүлсэн хүүгээ ” байнга харж нэхэн санадаг байх. Завхан аймгийн Дөрвөлжин  сумын нутагт хоёр буурлын уул гэж хосгүй сайхан хангай бий. “Хойд буурал”-ын ууланд  тэмээний бөх шиг хоёр шовх, элгэн хүрэн байц хадан уулын онь хөтөл дээр туг дарцаг, хадаг яндар намирсан бэсрэг цагаан овоо байдаг. Нутгийнхан Буурлын цагаан овоо гэхээсээ илүү “Сартуулын цагаан овоо” гэнэ.  Энэ л сайхан хайрхнууд нь 1952 оны луу жил нэгэн хүүг өлгийдөн авсан нь тэр нутагт тэнгэрийн хүү мэндэлсэн гэлтэй. Түүний  эцэг нь ардын хувьсгалын анхны партизануудын нэг Хатанбаатар Магсаржавын цэрэг, хожим намын үүрийн анхны дарга, сумандаа удирдах ажил хийж  явсан Гэцэгжавын Шагдар  хэмээх нутаг олондоо хүндтэй нэгэн байлаа. Түүний хань Сайнхувьтын Самбуу гэж малчин удмын  саальчин бүсгүй байв. Тэд хүний орчлонд хувь заяагаа холбосоор  зургаан охин,  хоёр хүү төрүүлж өсгөсний отгон хүү нь энэхүү эсээний баатар Отгонбилэг билээ. Тэр багадаа   өнчрөл хагацал, амьдралын хатууг үзсэн ч, Дөрвөлжин сумын бага сургуулийг онц дүнтэй төгсөн, аавтайгаа   хотын зүг хүлгийн жолоо залжээ. Улсын нийслэлд ирээд төмөр замын  “Хонхор”  өртөөнд суурьшин хэдэн жилийн нүүр үзээд, удалгүй хотын төвд байршин 21-р сургуульд орж, сурлага урлаг спортоор олон аавын хүүгээс онцгойрон, арван жилийн сургуулиа 1970 онд алтан медальтай төгссөн байна. Тэр жилээ  Ангар мөрний зүг,  Эрхүү хотод суралцахаар аяны дөрөө жийв. Авхаалжтай хүү Отгонбилэг аугаа оросын ард түмний амьдрал ахуйг судална, англи  орос хэлийг  ахисан түвшинд сурна, уул уурхайн инженер, улс төрийн эдийн засаг, түүх нийгэм гээд түүний суралцсан эрдэм хязгааргүй байлаа. Сурахын зэрэгцээ  гар бөмбөг, хөл бөмбөг,  хөнгөн атлетикт хүч үзнэ. Аз туршсан тэмцээнд аваргын төлөө өрсөлдөнө.Бидний хэдэн нөхөд ажлын шугамаар  Эрхүүгийн техникийн их сургуультай танилцахаар очиход сургуулийн уул уурхай-маркшейдерийн тэнхимийн хаалган дээр Ш.Отгонбилэгт зориулсан дурсгалын самбар байрлуулсан  нь бидэнд их дотно санагдсан. Тэр үед  агуу удирдагчаар бахархах сэтгэл төрж байв. Баатрын  маань идэр залуу насны амьдрал, хайр дурлал нь Эрхүүгийн тэнгэр дор өрнөжээ. Энд л  эхнэр Туяатайгаа анх танилцаж, энд л эрдэмтэн болох гараагаа тавьсан аж. 1976 онд   оюутан насаа онц дүнтэй үдэж, уул уурхайн инженер- маркшейдерийн улаан диплом өвөртлөн, уул уурхайн яамны удирдлагын мэдэлд очлоо. Уул уурхайн сайд П.Очирбат халуун дотно хүлээн авч, урмын үгээр мялааж   яамны  мэргэжилтнээр  томилжээ.  1978 онд Эрхүүгийн Анагаахын дээд сургуулийг эмзүйч мэргэжлээр дүүргэсэн Дорноговь аймгийн  харьяат Данзандаржаагийн Туяа бүсгүйтэй  амьдралаа холбон тов хийсэн хурим хийв. Эрдмийн мөр хөөсөн энэ  айлын  гишүүн  бүр  ном дагах хувь заяатай хүмүүс гэлтэй. Хүү О.Содбилэг, охин О.Одмаа нар  аав, ээжийнхээ адил номын мөр хөөсөн эрдэмтэй хүмүүс болон өсцгөөсөн.  Угийн  авхаалжтай Отгонбилэг ажил мэргэжилдээ гаршиж,  яамандаа газар, хэлтсийн дарга хийж аспирантурт суралцан, “Эрдэнэтийн орд газрын хүдрийн чанар, агуулгыг дундчилах нь” сэдвээр эрдмийн цол,  докторын зэргийг хамгаалж, Москвагийн Уул Уурхайн Их сургуулийн эрдмийн зөвлөлийнхний талархлыг хүлээлээ.  Судалгааны үр дүн нь уулын ажлын хүндхэн асуудлыг шийдвэрлэж чадсанаараа уул уурхайн шинжлэх ухаанд маш том асуудлыг шийдвэрлэх дөт замыг нээж өгсөн гэж манай эрдэмтэд үнэлдэг.      1989 онд Эрдэнэт үйлдвэрийн захирлаар томилогдоход улс орны эдийн засаг зах зээлд  шилжин хямралд орсон  үе байлаа. Ихэнх үйлдвэрүүд хаалгаа барьсан ийм хүнд үед үйлдвэрийг чадварлаг удирдан зохион байгуулж, хямралыг давж, үйлдвэрлэлийн шинэчлэл хийж, хүдэр олборлолтыг нэмэгдүүлж,  туслах хэсгүүдийг  зохих хэмжээгээр өргөтгөсөн байна. Түүний найзууд нь монголын нэрийг  дэлхийд Эрдэнэт, Отгонбилэг хоёр гаргасан. Энэ хоёроор дэлхий дахин монголыг таньж байгаа гэж ярьдаг нь үнэний хувьтай.  Ш.Отгонбилэгийн гавьяаг төр засаг  үнэлж, 1996 онд Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар цол олгон, Сүхбаатарын одон,  “Алтан соёмбо” тэмдгээр энгэрийг нь мялаахад баатар маань ачлалт аав ээж хоёроо дурсан санаж, алтан нутгийнхаа  уул усыг санагалзан , уул уурхайн мэргэжилтэй болж, газар шорооныхоо өгөөжийг хүн арддаа   түгээж байгаагийн хаялга гэж жигтэйхэн  баярласан гэдэг.      Эрдэнэтийг боловсон хүчнээр хангах ажил 1976-1986 онд түүний гараар дамжин хэрэгжиж байсан. Ш.Отгонбилэг 1996 оны 11-р сарын 15-нд Технологийн сургуулийг нээж хэлсэн үгэндээ: “Цаашид энэ сургууль сургалт үйлдвэрлэлийг эрдэм шинжилгээ, судалгаа, төслийн ажилтай хослуулсан цогцолбор байх ёстой” хэмээн дурдсаныг онцлон өнөөдөр  сургуулийн хамт олон “Сургалт-Эрдэм шинжилгээ -Үйлдвэрлэл”-ийн таатай орчинг бүрдүүлэх замаар оюуны үйлдвэрлэлээ явуулж  байна. Энэхүү сургуулийг 2001 онд  “Шагдарын Отгонбилэгийн нэрэмжит Технологийн сургууль” болгосон. 2002 онд тус сургуулийг үндэслэгч их хүмүүнд зориулан хүрэл хөшөөг нь үүдэн хойморт нь сүндэрлүүлсэн билээ.  Идэр залуугаасаа эх орныхоо уул уурхайн салбарт зүтгэж,  Эрдэнэт үйлдвэрийг дэлхийн дайтай үйлдвэр болгон удирдан зохион байгуулсан,  улс орныхоо төрийг түшилцэж явсан энэ эрхэм хүн 2001 онд  зуд турханд ядарсан малчин ардад туслахаар ажил үүргээ  гүйцэтгэж яваад Увс аймгийн Малчин сумын нутагт харамсалтайгаар осолдсон. Газрын дээр төрж, тэнгэрийн дор амьдарч байсан тэнгэрлэг сайхан эрхэм хүмүүн тэнгэртээ хальж,  нутгийн сайхан хайрхнууд нь гудайн барааж, түмэн олон эмгэнэн гашууджээ.     Тийм ээ тэр ард түмнээ  эрүүл энх, энх тунх, элбэг хангалуун сайхан амьдралтай байлгах  хүсэл тээсээр хорвоогоос одсон юм. Шилдэг мэргэжилтэн, шаргуу хөдөлмөрч, гарамгай удирдагч, гавшгай бизнесмен, түмэнд нэртэй түүхэнд мөртэй таны  үйл хэрэг үеийн үед дуурсагдах нь гарцаагүй.   Технологийн сургуулийн Номын сангийн эрхлэгч  Д.Цэнд-Аюуш Дэлгэрэнгүй...
  • Эрдэнэт үйлдвэрийнхэн оны эхний 10 хоногт хүдэр олборлолтын төлөвлөгөөг 114 хувиар биелүүлэв

            Шинэ оны эхний сарын 10 хоногийн байдлаар “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын үйлдвэрлэлийн төлөвлөгөөний биелэлт өндөр үзүүлэлттэй гарлаа. Уурхайчид сарын эхний 10 хоногт 732 мянган метр куб уулын цул гаргаж, төлөвлөгөөг 111 хувиар биелүүлэн ажиллаж байна. Хөрс хуулалтын төлөвлөгөө 107.2 хувиар, хүдэр олборлолтын төлөвлөгөө 114.7 хувиар тус тус биелжээ. Баяжуулагчид энэ хугацаанд 906.56 мянган тонн хүдэр боловсруулсан нь төлөвлөгөөний  биелэлтийг  106.5 хувьд хүргэсэн  байна.       Хүдэр дэх металлын агуулга зэсийнх 95.4 хувь, молибденых 87.9 хувьтай байсан бол зэсийн металл авалтын төлөвлөгөө 100.4 хувь, молибдены металл авалт 107.1 хувиар тус тус биеллээ. Баяжмал дахь металлын агуулга зэсээр 101.2 хувь,  молибденоор 104.3 хувийн гүйцэтгэлтэй гарчээ. Оны эхний 10 хоногт 16002 тонн зэсийн баяжмал, 244.7 тонн молибдены баяжмал ачсан байна. Ачигдсан баяжмалын чанарыг авч үзвэл, зэсийн баяжмал 101.2 хувь, молибдены баяжмал 104.3 хувийн чанарын үзүүлэлттэй гарчээ.   М.Балжинням Фото: Б.Баттөггс Дэлгэрэнгүй...
  • Залуурдагч

        Эрдэнэт үйлдвэрийн 2019 оны Шилдгийн шилдэг ажилтнаар тодорсон Авто тээврийн цехийн Уулын технологийн тээврийн хэсгийн хүнд даацын машины жолооч, сургагч багш Мишиграгчаагийн Болдбаатартай уулзаж ярилцахаар утас цохилоо. Дуу шуу болсон уриалгахан нөхөртэй өдөр уулзахаар цаг товлов. Ээлжийн ажилтай уурхайчид цаг ягштал баримталдаг жишгээр “болзоо”-ндоо минут ч хоцорсонгүй. Инээд алдсан, дулаан төрхтэй энэ эр уулыг нүүлгэх ажилдаа маргааш гарна гэнэ. Бидний уулзалт Говь-Алтай аймгийн тухай яриагаар эхэллээ. Түүний аав Б.Мишиграгчаа Алтай сумын харьяат хүн байжээ. Уулын үйлдвэр байгуулагдах дуулианаар илгээлт өвөртлөн ирж, Эрдэнэт хотыг цогцлоосон анхны барилгачдын нэг төдийгүй Эрдэнэт үйлдвэрийн өрмийн анхны машинч юм. Харин ээж нь одоогийн “Эрдэнэт” сувиллын цогцолборын сувилагч Б.Цолмон гэж зөөлөн гартай, хүнлэг сэтгэлтэй эмэгтэй байв.      М.Болдбаатар хүүхэд байхаасаа уурхайчдын хөдөлмөрийн хүнд хэцүү, зовлон, жаргалыг мэдэрч өссөн. Ээлжинд гарсан аавыгаа их хүлээдэг, аав нь ажлаас бууж ирэхээрээ хоол идчихээд олон цаг сэрэхгүй унтахыг хараад урам нь хугарч бас их өрөвддөг байсан тухайгаа одоо дурсан сууна. Тэрээр 10 жилийн сурагч байхдаа Монгол хэл, уран зохиолын хичээлд илүү сайн, “Номын сайн нөхөр”, онц сурлагатан байв. Багш болохыг битүүхэн мөрөөддөг М.Болдбаатар хүү сургуулиа төгсөөд Улаанбаатар хотод Соёлын техникумын номын санчийн ангид элсэн суралцсан гэдэг. Ном унших сонирхол нь тийш хөтөлсөн хэрэг. Харин тэндээс эрдэм сурахын зэрэгцээ нэгэн насны түшиг хань эрдэнээ олсон. Дундговийн бүсгүйтэй дурлалцаж, дундуур нь цэргийн алба ч хааж, юм юмыг амжуулсан сэргэлэн оюутан явжээ. Болдоо 1987 онд сургуулиа дүүргэж, эхнэр нь Хялганат уруу томилогдоход амьдралын эрхээр дагаж нэг жил номын санчаар ажилласан. Гэсэн ч түүний зүрх сэтгэл Эрдэнэт үйлдвэр хэмээх их айлын нүргээнт амьдралыг санаж байлаа. Сэтгэлийн дуудлагаа тэр дагасан нь оносон. 1990 онд Ил уурхайд жижүүрийн тэрэгний жолоочоор анх ажилд орж, шинэ машин ирэхийг хүлээх зуураа аж ахуйн ажилд хамжилцдаг байв. Зав л гарвал “КСИ”-гийн ойролцоо очоод Белаз хүдэр ачин ирж, буулгаж байгааг хараад зогсдог байснаа дурслаа. Ер нь хүн хөгжих, урагшлах асар их хүсэл шуналтай байх хэрэгтэй гэж шилдгийн шилдэг ажилтан ярьж байна. Анх Эрдэнэт үйлдвэрт ажилд орохсон гэж хүсэж явсан бол дараа нь аварга техник жолоодохсон гэж, Белазын жолооч болсныхоо дараа хамгийн том, хамгийн сайных нь жолоог мушгиж манлайд нь явахсан гэж шунаж хичээсэн цагт амжилт ирдэг. 1991 оны намар М.Болдбаатар Белазын жолооч болох хүсэлтээ илэрхийлэн өргөдөл гаргаснаар даргынхаа өрөөний хаалгыг өдөр бүр онголзуулан шалж, зарим үед зэмлүүлж, сайхан ааштай үед нь тууштай хэмээн магтуулж байж 40 тонны даацтай техникийн жолоо атгасан. Б.Шарав багшийнхаа үг, үйлдэл бүрийг хичээнгүйлэн дагаж ажил мэргэжилдээ жинхэнэ эзэн суусан. Түүгээр ч зогсохгүй уурхайчдынхаа эрх ашгийн төлөө дуу хоолойгоо өргөдөг, зүтгэл сэтгэлийг нь хүртэл өвлөсөн шавь. Тэрээр анх 40 тоннын белаз жолооддог байхдаа зөрж өнгөрөх 110 тоннын 01, 02 дугаартай  белазуудыг бахдан харж, жолооч нараас нь үлгэр дуурайлал авдаг байжээ. Тухайн үед 01 дугаарын белазыг одоогийн Аж үйлдвэрийн гавьяат ажилтан Д.Чадраабал жолооддог байж. Машин дотроо явахдаа ганган, цэмцгэр, цаанаа л нэг гоё харагддаг байсан гэв. Удалгүй 136 тоннын “КАТ” ирэхэд белазын залуу жолооч нараас шалгалт аван байр эзлүүлж хамгийн өндөр оноо авсан хоёр хүнд шинэ тэрэг өгсний нэг нь М.Болдбаатар. Тухайн үед хэн нэгэн “20 гаруй жилийн дараа та бүхнийг хэдэн тонн ачаатай хаана явааг, ачсан хүдэр нь ямар агуулгатайг, түлшний зарцуулалт хэр хэмжээнд байгааг сансраас хянадаг болно” гэж хэлсэн бол мэдрэл муутай нөхөр байна гэж бодох байсан биз. Харин одоо диспетчерийн хяналтын системээр энэ бүхнийг хянаж байна. Эрдэнэт үйлдвэрийн 6600 ажилтны манлайд яваа шилдгийн шилдэг ажилтан маань уурхайн хүнд даацын БелАЗ-75131 загварын 130 тонн даацтай өөрөө буулгагч автомашинаар Х.Сабит, Л.Нармандах, Ч.Батхуяг нарын экипажийн залуусын хамт өнгөрсөн онд 640,6 мянган м.куб уулын цул тээвэрлэж, төлөвлөгөөг 102.1 хувиар, 5,4 сая тн.км ачаа эргэлт гүйцэтгэж, төлөвлөгөөг 102.4 хувиар биелүүлжээ. Тэрээр “Жолооч хүн гэдэг нэгээс нөгөө рүү давхиж очоод ачаа буулгахдаа гол нь биш. Белазынхаа хүчин чадлыг маш сайн мэддэг, бас мэдэрдэг ухаантай байх хэрэгтэй. Даац 136 тонн, белаз өөрөө 107 тонн, нийлээд 240 гаруй тонн жинтэй техникийг жолоодоход хүнээс өндөр ур чадвар шаарддаг. Жолоо мушгихдаа жаахан хэтрүүлж дарахад л ачаа хажуу тийш савирч асгарна. Тэр дээгүүр өөрөө бас журмын нөхөд нь явна. Унасан чулуу машины дугуй сүйтгэнэ. Өнөөдөр белазын нэг дугуйны зах зээлийн үнэ 24000 доллар. Нэг белазанд зургаан дугуй эргэж байгаа гэхээр жолооч анхаарал жаахан алдахад л ямар их гарзтай нь ойлгомжтой. Тиймээс дугуйнд өдөр тутмын арчилгаа чухал. Чулуу хавчуулагдсан бол түүх, аль болох чулуу дайрахгүй явах ур чадварт залуусаа сургахыг хичээдэг” гэж ярьсан юм. М.Болдбаатар белазын VPRS-E2A 33.00R51 загварын дугуйг 2019 онд нормоос 17,5 мянган км илүү гүйлгэж үйлдвэрт 10 орчим сая төгрөгийн хэмнэлттэй ажиллажээ.     Тэрээр одоогоор 10 гаруй шавьтай. Цаашид энэ тоо хэдэн арваар өснө. Учир нь тэр саяхнаас сургагч багш болжээ. Технологийн тээврийн “аялал”-даа гарахын зэрэгцээ өөрийн мэдлэг, чадвараа залууст зааж сургах эрхэм үүрэг түүнд оногдсон. Хамгийн сүүлд БелАЗ-75131 загварын автомашины удирдлагын цахилгаан тохируулгын хянах дэлгэцийн гарын авлага санаачлан гаргаж жолооч нартаа зааж сургажээ. Үүний үр дүнд хөдөлмөрийн бүтээмж дээшилж, автомашины хүчин чадлыг бүрэн ашигладаг болсон тухай хэсгийн дарга нь ярив.     Уулзах төдийд эрч хүч, халуун сэтгэл мэдрүүлдэг хүн байдаг. Тийм л хүмүүсийн нэг нь М.Болдбаатар гэлтэй. Эрдэнэсийн үйлдвэртээ 28 жилийн хөдөлмөрөө бүрэн зориулсан энэ эгэл агаад энгүй хөдөлмөрийн эзний хэлэх ярих нь ухааны уурхай юм. Аюулгүй ажиллагаа, машин техник эзэмших эв дүй, ажлын арга барил, амрах соёл, биеэ ажилд бэлтгэх чадвар гээд буй биеэрээ үлгэр дуурайлал, амьд “гарын авлага”. Аварга техникийн жолоо атгасан залуурдагч өнөөдөр залуу ажилчдыг араасаа дагуулах залуурч болж.      Олон жилийн өмнө М.Болдбаатар Дундговь аймагт айлын найранд суужээ. Дэргэд нь суусан өвгөн “Миний хүү, тэр белаз гэдэг унаа чинь ямархуу эд байдаг юм дээ?” гэж асууж. Мань хүн “136 тонн ачаа ачдаг, долоон метр өндөр, өргөн нь зургаан метр...” гээд ойлгуулчих санаатай техникийн тодорхойлолт хэлсэн чинь өөдөөс нь “ЗИЛ-130” чинь хэдэн тонн билээ?” гэж. Болдоо хариуд нь “Таван тонн. Миний машин 27 “ЗИЛ 130” машины ачааг нэг дор ачна шүү дээ, ах минь” гэтэл таг болчихож. Хэсэг дуугүй байснаа “Миний хүү, уг нь хүн харахад нүдэнд дулаахан, сайхан залуу байх юм. Жаахан бодолтой залж байхгүй бол хүн амьтны элэг доог болно шүү” гэж аминчлан захисан гэдэг. Өвгөний төсөөлөлд багтаагүй белазыг өнөөдөр ч жолоодсоор яваа М.Болдбаатарын зөөсөн хүдрийг тооцвол нэгэн том уул болох биз ээ. Залуурдагчийн үйлс бүхэн өөдөө, гэгээн хүсэл нь биелж яваг.      М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Ган бөөрөнцгийн шинэ урсгал

            Уулын хүдрийг нунтаглан баяжуулахад хамгийн чухал үүрэгтэй ган бөөрөнцгийг Эрдэнэтчүүд 23 жилийн өмнөөс үйлдвэрлэж эхэлсэн. Хувьд байсан үйлдвэр 2007 оноос Эрдэнэт үйлдвэрийн харьяанд орж, үйлдвэрлэлийн нэгэн томоохон цех болон өргөжсөнөөр техник, технологийн шат дараатай шинэчлэлүүд хийгдэж ирсэн. Гэсэн ч бүгд оновчтой байгаагүй. Нүүрс хийжүүлэх зуухны технологи нь байгаль орчинд халтайн дээр ажлын байрны хортой нөхцөл, техникийн доголдол гээд олон асуудал, хэл ам дагуулж байв. Энэ бүхнийг цогцоор нь шийдэх технологийн шинэчлэл 2019 оны төгсгөлд өрнөж, 12-р сарын 31-ний өдөр тоног төхөөрөмжүүдийг ашиглалтад хүлээн авснаар хөгжлийн шинэ хуудас эргэлээ.     Индукцын технологи ган бөөрөнцгийн үйлдвэрлэлд хэрхэн нэвтэрч, манай буйранд хэрхэн нутагшиж буй талаар сурвалжлахаар тус цехийг зорилоо. А.Отгончулуун дарга өрөөндөө инженер техникийн ажилтнуудаа цуглуулаад хуралдаж сууна. Шилэн хаалганы цаанаас харвал бүгдийнх нь царай гэрэлтэй, тайван, үйл хөдлөл нь эрчтэй урам дүүрэн ажиглагдана. Намайг ороход оосорлогч авах, 2020 оны захиалгаа гүйцээх үүрэг даалгаврын чиглэл өгснөөр хурал өндөрлөв. Өнөөдөр Ган бөөрөнцгийн цехийн удирдлагын зүгээс бүтээгдэхүүнийхээ тоо хэмжээг нэмэгдүүлэхээс илүү шинэ тоног төхөөрөмж дээр ажилчдаа сургаж дадлагажуулах, мэргэшүүлэхэд илүү анхаарал хандуулж, бодлого, үйл ажиллагаагаа тэр зүг чиглүүлж байгаагаа илэрхийлсэн. Ингэж гэмээнэ тоног төхөөрөмжүүдийн найдвартай ажиллагаа, бүрэн бүтэн байдал эхнээсээ хангагдана гэж үзэж байна. Индукцын технологи нэвтрүүлэх техник эдийн засгийн үндэслэлээр 66 орон тоо баталсан ч хүнээ нэмэхгүй хуучин орон тоогоороо ажиллах боломжтой гэв.             Ган бөөрөнцгийн цехийн технологийн шинэчлэлийн тоног төхөөрөмжүүдийг үйлдвэрлэгчээс нь шууд худалдан авалт хийснээрээ онцлог, давуу талтай. Нийлүүлэгч компанийнхан тоног төхөөрөмжүүдийн угсралт, суурилуулалтын ажилд оролцож, нэгдүгээр сарын долоонд ашиглалтад хүлээлгэн өгөх гэрээтэй хэдий ч төлөвлөгөөт хугацаанаас өмнө ийнхүү дуусгажээ. Одоо тоног төхөөрөмжийн туршилт, тохируулга, зүгшрүүлэлт ажлын байрны сургалттай хамт явагдаж байна. Ажилчдыг сургаж дадлагажуулах ажил хоёр сар үргэлжлэх бөгөөд танхимын сургалт ч зохион байгуулах аж. Хятад мэргэжилтнүүд Өвөрмонгол орчуулагчтай учраас бүрэн ойлголцоход хүндрэл учирчээ. Гэсэн ч Баяжуулах үйлдвэрийн Өөрөө нунтаглах хэсгийн инженер, Дундад улсад их сургууль төгссөн залуугийн тусламжтайгаар ажил урагштай явна.     Үйлдвэрийн хэсэг рүү ороход дуу чимээ ихтэй ч урьдын утаа угаар, тоос шороо үгүй болжээ. Өнгө муутайхан, тортогтой хувцастай байдаг ажилчид нь ер бусын өнгөтэй, жавхаатай харагдана. Ган бөөрөнцгийн шинэ урсгал хоёр зэрэг тасралтгүй хөвөрнө. Тэд шинэ тоног төхөөрөмжөө ашиглалтад хүлээн авснаас хойш 80, 100-гийн голчтой “шаар” 20 гаруй тонныг үйлдвэрлээд байна. Технологийн горимоо зүгшрүүлэх, ажилчдаа сургахыг илүү чухалчилж байгаа учир шинэ шугамаас гарсан бүтээгдэхүүнээ Чанар хяналтын хэлтсийн Металлын лабораторит шинжлүүлэхээ азнаж байгаа гэнэ. Мөн эднийх үйлдвэрийнхээ дэргэд металлын өөрийн гэсэн лабораторитой болох бэлтгэл хангасныг үзлээ. “Шаар”-ны бүтэц, чанарыг лабораторитоо шинжлээд үйлдвэрлэлийн процесс хэрхэн явагдаж байгааг хянан горимыг тохируулж ажиллах юм. Аливаа шинэ технологи, тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэлд нэвтрэхэд нэг л өдөр бүх зүйл төгс болчихгүй. Энд нь нэг эвүүр хийчихмээр юм байна, тэнд нь ролик тавьчих нь зүйтэй юм байна гэсэн жижиг сайжруулалтын ажлууд хэсэгтээ үргэлжилдэг. Ингэснээр тоног төхөөрөмжийн бүрэн бүтэн байдал хангагдаж, эвдрэл гэмтлээс удаан сэргийлж чадна. Ажилчид камер суурилуулах, дуу чимээ намсгах, усны хэрэглээ багасгах гэх мэт чиглэлээр сайн саналууд гаргасаар...      Одоогоор Ган бөөрөнцгийн цехэд 12000 тонн бэлдэц бий. Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэрийн эдгээр бэлдэц жигд биш байгаагаас үйлдвэрлэлд бага зэргийн асуудал үүсгэж байна. Бэлдцүүд үзүүр хэсэгтээ нарийн, дундаа бүдүүн, гулзайлт ихтэй, барзгар гадаргуутай байх жишээтэй. Индукцын цувих шугамын технологи нь хэмжүүрийн 100-ны нарийвчлалтай. Гэтэл Дарханы бэлдэц 10-ны нарийвчлалтай учраас тэр. Гэхдээ сайн саналын системээр сайжруулах боломжтой гэж цехийн дарга ярилаа. Түүнээс гадна Ган бөөрөнцгийн цехийн түүхэнд тодоор бичигдэх шинэчлэлийн ажлыг хамтран хэрэгжүүлсэн Механикийн болон Эрчим хүчний хэлтэс, Цахилгааны цех, Барилга засварын цех, Засвар механикийн завод, Засвар, угсралтын цехийн хамт олонд, тоног төхөөрөмжүүдийг богино хугацаанд нийлүүлэхэд хүчин чармайлттай ажилласан У.Эрдэнэбаяр даргатай Худалдан авалт, хангамжийн хэлтсийн багийнханд тусгайлан талархал илэрхийлэв.     Тус хамт олон 2020 оныг эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажлын жил болгожээ. Бүтээгдэхүүнийхээ бүтэц, чанарыг улам сайжруулах, алсдаа 120, 125-ын “шаар” үйлдвэрлэх хэтийн зорилго, төлөвлөгөөтэй тооцоо судалгаа явагдана. Ажил, мэргэжлийн хувьд асар их хүсэл шуналтай байж гэмээнэ амжилтад хүрдэг гэдэг. Ган бөөрөнцгийн шинэ урсгал дөнгөж эхэлж байхад дараагийн дэвшлийг төлөвлөж чадаж байгаа нь энэ хамт олны ирмүүн хөдөлмөр, сэтгэлийн илэрхийлэл юм. Ээлжийн мастер М.БАХДАЛ:      -“Шаар”-ны хэлбэр дүрс сайхан гарч байна. Энгийн нүдээр харахад импортоор ирж байгаа хятадын шаарнаас ялгарах юм алга. Индукцын технологи их мэдрэмтгий, нарийвчлал өндөр. Тиймээс шинэ тоног төхөөрөмжүүд ажилтнаас ур чадвар, мэдрэмж их шаардаж байна. Манай ажилчид Хятад мэргэжилтнүүдийг дагаад сайн дадлагажиж байгаа. Ажлын байрны орчин нөхцөл эрс сайжраад, манайхан сэтгэл өндөр, ажиллах урам зориг дүүрэн байгаа нь хөдөлмөрийн бүтээмжээс нь мэдрэгдэж байна. Өмнө нь нүүрс хийжүүлэх зуухтай байхад нүүрсээ буулгана, ачна, шигшинэ, бэлдэнэ гээд ажиллагаа ихтэй, бас хаягдал нүүрс, үнс, давирхай ихээр хуримтлагддаг асуудал байсан. Индукцын давуу тал нь бэлдцийг жигд халааж, цувилтад оруулдаг. Нэг бэлдцийг хоёр минутад цувиж байна. Бэлдцийг индукцын зуухаар халааж цувилтад оруулсны дараа “шаар” хөргөлтийн системээр дамжаад амраах зууханд ирж тодорхой хэмд гаргана. Тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэгч Анянг компанийн инженер ЖАН ХАЙ ЖЕЙ:       -Ерөнхийдөө тоног төхөөрөмжийн угсралт 100 хувь болсон. Одоо тохируулга, туршилт, сургалт хариуцан ажиллаж байна. Үйлдвэрлэл хэвийн явагдаж байна. Гарын авлагад тулгуурлан онолын болон ажлын байрны сургалт давхар явагдаж байгаа. Монгол ажилчид үнэхээр ур дүйтэй, чадвартай байгаа нь надад их амар байна. Би гадаадын 30 улсад энэ тоног төхөөрөмжийг суурилуулсан. Харин Монголд анх удаа ирлээ. Өнгөрсөн хоёр хоногт Эрдэнэт үйлдвэрийн үйл ажиллагаатай танилцаж маш том гэдгийг мэдэрсэн. Дэлхийд чансаагаараа ТОП тавд эрэмбэлэгддэг уул уурхайн үйлдвэрт ажиллаж байгаадаа баяртай байна. Суралцах зүйл их байна.  Оператор Ц.АЛТАНГЭРЭЛ:     -Би Эрдэнэт үйлдвэрт 19 дэх жилдээ ажиллаж байна. Анх Шведийн цувих машин байхад л ирсэн. Индукцын технологи утаа униаргүй, цахилгаанаар ажилладаг болохоор илүү амар. Хуучин мэдрэмжээрээ, туршлагаараа ажиллаад, давхар суралцаад явж байна. Хамгийн гол нь ажлын байрны хортой нөхцөл сайжирсанд баяртай байна. Үйлдвэрийн шалыг резинэн будгаар будаад угааж арчих цэвэрлэгчтэй болно гэхээр цаашид маш цэвэр орчин бүрдэнэ.    Жижүүр Г.ХИШИГСҮРЭН:     -Амраад ажилдаа иртэл шинэ шугам тавигдчихсан, үйлдвэрлэл явж байна. Ган бөөрөнцөг урсаж байгааг хараад үнэхээр их баярласан. Тэр өдөр тогтож сууж чадахгүй догдлоод, гадаах цасаа цэвэрлээд, доторх шороо тоосоо арчиж угаагаад л, эрч хүч цаанаасаа оргилсон сайхан өдөр байсан. Хүн бүрийн царайд инээмсэглэл тодорсон тийм сайхан өдрийг би энд  зургаан жил ажиллахдаа олон хараагүй. Жижүүрийн үүрэг бол бүтээгдэхүүнээ жинлэнэ, хэдэн кг бэлдэц ирсэн, хэдэн кг шаар үйлдвэрлээд явуулав гэдгийг бүртгэнэ. Камер хянана. Нүүрс хийжүүлэх зуухтай байхад бид үнэхээр хүнд нөхцөлд ажилладаг байсан. Гэртээ очиход угаар үнэртээд зогсохгүй ажлаас буусан шөнө ханиалгаад унтаж амарч чаддаггүй байсан. Би “24” гараад “72” амардаг. Хонож байж ханиалга намддаг байлаа. Одоо бол асуудалгүй сайхан байна.     Ган бөөрөнцгийн үйлдвэрлэлийн технологийн шинэчлэл хэр үр дүнтэй болсныг цаг хугацаа харуулна. Эрдэнэт үйлдвэр жилд ойролцоогоор таван төрлийн 35000 тонн “шаар” хэрэглэдэг. Цехийн хүчин чадал нэмэгдсэн учраас өөрийн үйлдвэрийн хэрэглээг хангаад зогсохгүй дотоодын зах зээлд жилд 3000-5000 тонн ган бөөрөнцөг борлуулахыг зорьж байгаагаа ч тэд нуусангүй. Ган бөөрөнцгийн шинэ урсгал эрчтэй, ажилчдын сэтгэл тэнүүн байна.                     М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Станц 329 сая кВт/цаг цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэнэ

        Эрдэнэт үйлдвэрийн Дулааны цахилгаан станц хоёр жилийн өмнөөс Монгол Улсын эрчим хүчний системд цахилгаан нийлүүлж эхэлсэн. Диспетчерийн Үндэсний төвөөс өнгөрсөн онд 324 сая кВт/цаг цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэн нийлүүлэх горим төлөвлөгөө өгснийг манай “галын бурхад” 100,1 хувиар биелүүлжээ. Харин энэ жил үүрэг хариуцлагыг дахин таван кВт/цаг-аар нэмэгдүүлж 329 кВт/цаг эрчим хүч үйлдвэрлэн түгээх даалгавар өгснийг амжилттай биелүүлэхээр ажиллаж байна. Харин дулаан үйлдвэрлэх төлөвлөгөө нэмэгдүүлээгүй. Тус хамт олон, тоног төхөөрөмжийн урсгал болон их засварыг чанартай гүйцэтгэж, нүүрс нөөцлөлт болон гуравдугаар зуухны их засварт анхаарал хандуулан ажилласны үр дүнд төлөвлөгөөт хугацаанд нь галлаж өвлийн ид ачаалалд ажрахгүй байх нөхцөл бүрдлээ. Одоогоор станц 52000 тонн нүүрсний нөөцтэй байгаа нь 50 хоногийн хэрэглээ юм.     2019 оны төгсгөлд IV цахилгаан станц доголдож, цахилгаан эрчим хүчний нэг трубин зогссоноос ижил төстэй станцуудын ачаалал нэмэгдсэн. Энэ үед Эрдэнэт үйлдвэрийн Дулааны цахилгаан станц таван зуухны горимоор бүрэн хүчин чадлаараа ажиллаж эрчим хүчний салбарт дэм үзүүлэв.  М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Д.МӨНХБОЛД: Хэрэгцээтэй тоног төхөөрөмжийн техникийн тодорхойлолт боловсруулна

        Эрдэнэт үйлдвэрийн үйлдвэрлэлийн тоног төхөөрөмжүүдийг худалдан авахад хэрэглэх “Техникийн тодорхойлолт”-ыг Техникийн хэлтэс боловсруулж байна. Энэ талаар Техникийн хэлтсийн орлогч Д.Мөнхболдоос тодрууллаа.     -“Эрдэнэтийн-Овоо” орд газрын өөрийн онцлог гэж байдаг. Оюутолгой зэрэг бусад ордууд өөр өөрийн онцлогтой. Өөрөөр хэлбэл тухайн  ордын агуулга, бүтэц, найрлага өөр учраас... Тэгэхээр бид 41 жилийн түүхэндээ Эрдэнэтийн ордыг ашигладаг технологитой болчихсон. Энэ технологи өөр газар таарахгүй. Ийм технологид тохирсон тоног төхөөрөмж энд ажиллах ёстой.     Өнгөрсөн оны зургаадугаар сард үйлдвэрийн Ерөнхий захирлын тушаалаар “Тогтвортой хөгжлийн бодлого”-ыг баталсан. Энэ нь техник технологийн, эдийн засгийн, нийгмийн, байгаль орчны, тогтвортой хөгжлийн бодлого юм. Уг ажлын хүрээнд  үйлдвэрлэлд тулгамдаж буй техникийн асуудлыг техникийн зөвлөлөөр шийдвэрлэж байгаа. Техникийн хэлтсийнхэн  2019 оны сүүлийн хагас жилд техникийн бодлогыг хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны журам боловсруулж байна. Өмнө нь онцгой комисс хуралдаж тулгамдаж буй асуудлаа шийдэж ирсэн. Үйлдвэрийн удирдлагын баг 2020 оныг “Шинжлэх ухаанд суурилсан үйлдвэрлэлийг эрчимтэй хөгжүүлэх” он болгох зорилт дэвшүүллээ. Энэ нь үйлдвэрлэлийг эрчимтэй хөгжүүлье. Тэгэхдээ шинжлэх ухаанд суурилъя гэсэн санаа.    Эрдэнэт үйлдвэрт техник, тоног төхөөрөмж ямар байх ёстой юм. Ямар шаардлага хангасан тоног төхөөрөмж авч, хэрхэн ашигтай ажиллуулах ёстойг зөв тодорхойлох нь маш чухал ажил. Иймээс анхан шатны техникийн баримт бичгийг тодорхой болгож нэг стандарт загварт оруулах шаардлагатай  гэж үзсэн.     -Техникийн тодорхойлолт боловсруулж нэг загварт оруулснаар ажлын ямар өөрчлөлт гарах вэ?     -Ямар техник хэрэгцээтэйг зөв тодорхойлох шаардлагатай. Тухайн техникт ерөнхий болон тусгай шаардлага тавигддаг. Сүүлийн жилүүдэд техникийн тодорхойлолтыг үйлдвэрийн бүтцийн нэгжүүд өөр өөрийн чиглэлээр янз бүрийн хэлбэрээр боловсруулж байсан. Энэ нь зарим нэг техникийн шаардлагыг орхигдуулах, улмаар зөвхөн нэг талыг баримталж тодорхойлох нь олон асуудал дагуулдаг. Жишээлбэл, шинэ техник, тоног төхөөрөмж захиалахдаа худалдан авсны дараа тухайн техник дээр ажиллах ажилтныг сургах шаардлагыг орхигдуулснаар асуудал үүсдэг. Тухайн техникийг тодорхойлолтын дагуу тендер зарлаж худалдан авалт хийгээд техникийг ажиллуулах үед бэлтгэгдсэн ажилтангүй байгаа нь тухайн техникийг эвдэх, ажилтан осолдох зэрэг хүндрэл үүсгэдэг. Тэгэхээр уг техникийн тодорхойлолт дээр нь хүн сургах шаардлагатайг тусгачих ёстой.     Үүнээс гадна захиалсан тоног төхөөрөмж ямар орчинд ажиллахыг тодорхойлоогүйгээс шинээр ирсэн агаар шахах компрессор халаад байн байн зогсоод байсан.     Учир юу вэ гэвэл гадна орчин ба дулаан байранд ажиллах зориулалтыг тодорхойлолгүй захиалга хийгдсэн. Гадна ажиллах тоног төхөөрөмжийг дотор тавихаар халаад ажиллахгүй байх жишээтэй.     Техникийн тодорхойлолтод үндсэн үзүүлэлт, төрөл, загвар, ямар энергийн эх үүсвэр хэрэглэх талаар тодорхой заах хэрэгтэй. Гаднын зарим тохиолдолд нэмэлтээр өөр энергийн эх үүсвэр шаардлагатай байдаг. Тухайлбал, зарим тоног төхөөрөмжид тусгай хий азот шаарддаг.     Үүнийг техникийн тодорхойлолтод тусгаагүй бол азотын станц тавих, шугам татах зэрэг нэмэлт ажлууд гарна. Тэгэхээр цахилгаан, азот, ус, уур хэрэглэнэ гээд тусгай шаардлага дээр нь заачихвал ямар ч асуудал гарахгүй. Энэ бүхнийг тооцоогүйгээс нэмэлт зардал гардаг. Шинэ техник үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэхэд хүндрэл учруулдаг.     Тоног төхөөрөмжийн  техникийн тодорхойлолтыг зөв боловсруулснаар ийм алдаа дахин гарахгүй. Техникийн бодлого зөв хэрэгжинэ, нэг стандартад орж цэгцэрнэ. Өнгөрсөн оны сүүлийн улиралд үйлдвэрийн инженер, техникийн ажилтнууд болон бодлогын хэлтсүүдтэй хамтран техникийн тодорхойлолт загварыг зөвшилцөх замаар боловсруулж, 12-р сарын 25-ны өдөр буюу Уурхайчдын баяраар “Техникийн тодорхойлолтын загвар батлах тухай” үйлдвэрийн Ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд Ерөнхий инженерийн шийдвэр гарсан. Ингэснээр 2020 онд Эрдэнэт үйлдвэр худалдан авалт хийж буй бүх тоног төхөөрөмжийнхөө техникийн тодорхойлолтыг нэг загвараар боловсруулна. Техникийн бодлого нь техникийн тодорхойлолтоос эхлэх ёстой. Байшин барилаа гэж бодоход суурийг нь сайн тавина гэсэн үг. -Баярлалаа. Т.Батчулуун Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Д.ҮҮРИЙНТУЯА: Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлагуудын өрөө тасалгаа, бичиг баримтыг битүүмжилж, зогсоосон гэдэг мэдээлэл үндэслэлгүй...

       Монгол Улсын Засгийн газар “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-т онцгой дэглэм тогтоосноос хойш 10 сар болох гэж байна. Онцгой дэглэмийн хугацаанд үйлдвэрийн үйл ажиллагаанд  гарсан үр дүнг дүгнэх зорилгоор Сангийн яамны Төрийн нарийн бичгийн даргаар ахлуулсан ажлын хэсэг Эрдэнэт үйлдвэрт ажиллаж байна. Шалгалтын зорилго, чиглэлийн талаар Ерөнхий захирлын Санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч Д.Үүрийнтуяагаас тодрууллаа.         -Өнөөдөр зарим нэг нэр бүхий сайт, цахим хэрэгслээр Эрдэнэт үйлдвэрт АТГ, ТЕГ зэрэг газрын бүрэлдэхүүнтэй “десант” бууж, үйлдвэрийн өрөө тасалгаа, бичиг баримтыг битүүмжиллээ гэсэн утгатай мэдээлэл олон нийтийн сүлжээнд тавигдсан. Энэ талаар та тодорхой мэдээлэл өгнө үү?     -Монгол Улсын Ерөнхий сайдын 2019 оны 12 сарын 27-ны өдрийн 178 дугаар захирамж гарч, Монголросцветмет болон Эрдэнэт үйлдвэрт өнгөрсөн 3 сард тогтоосон Онцгой дэглэмийн хугацаанд ямар үр дүнтэй ажилласан бэ гэдгийг шалгах, санхүүгийн иж бүрэн шалгалт хийх ажлын хэсгийг томилсон байгаа. Энэ хүрээнд ЗГХЭГ-ын даргын баталсан удирдамжийн дагуу санхүүгийн хяналт шалгалтын үйл ажиллагаа өчигдөр Эрдэнэт үйлдвэрт эхэлсэн. Шалгалт үргэлжилж байна. Гэхдээ Эрдэнэт үйлдвэрийн үйл ажиллагааг битүүмжилсэн, удирдлагуудын ажлыг зогсоосон, лацадсан, бичиг баримт битүүмжилсэн зүйл байхгүй. Тиймээс  зарим цахим сүлжээгээр тавигдаад буй  мэдээлэл үндэслэлгүй юм.     -Ажлын хэсгийнхний энэ удаагийн шалгалт юунд чиглэгдэж байна вэ?    -Шалгалтын ажлын хэсгийнхэн нэлээд өргөн бүрэлдэхүүнтэй ирсэн байгаа. Сангийн яам, Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газар зэрэг төрийн захиргааны төв байгууллагууд, Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар болон хууль хүчний байгууллагуудаас АТГ, ТЕГ, ЦЕГ оролцсон ажлын хэсэг ажиллаж байна. Ажлын хэсэг,  Эрдэнэт үйлдвэрт “Онцгой дэглэм” тогтоосон 2019 оны 3 сараас хойшхи хугацааны санхүүгийн үйл ажиллагаа хууль тогтоомжийн дагуу явагдсан эсэх, худалдан авах үйл ажиллагаа дүрэм журмын дагуу хийгдсэн зэргийг шалгаж, үнэлэлт дүгнэлт өгөх чиглэлтэй ажиллаж байна. Өөрөөр хэлбэл, Засгийн газраас тогтоосон, дараа нь УИХ-ын чуулганаар дахин 6 сараар сунгаад буй “Онцгой дэглэм”-ийн үед “Монголросцветмет”, “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-уудын үйл ажиллагаа ямар үр дүнтэй ажиллаж байна вэ гэдгийг үнэлж, дүгнэлт өгнө гэж хэлж болно.     -Дээрх мэдээлэлд худалдан авах үйл ажиллагаа буюу тендертэй холбоотой асуудал дурьдагдсан байна. Тухайлбал, Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлагууд 100 орчим тэрбум төгрөгийн гэрээ байгуулсан гэх мэтчилэн. Үүн дээр дахин тодруулга өгнө үү?     -Эрдэнэт үйлдвэрийн тендерийн үйл ажиллагаа хууль тогтоомжийн хүрээнд явагдаж байна. Бид 2019 оны худалдан авалтын үйл ажиллагааны тайланг гарган холбогдох төр захиргааны байгууллагуудад хүргүүлсэн. Өмнө нь бид тайлангаа урьдчилсан байдлаар бэлтгэж хүргүүлсэн бол өнөөдрийн байдлаар эцэслэн гаргаж дууслаа. Худалдан авах үйл ажиллагаатай холбоотой үнэн зөв мэдээллийг  цаг тухай бүрт нь бид хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр дамжуулан хүргэж байна. Эрдэнэт үйлдвэр ямар нэг байдлаар хууль тогтоомж зөрчин тендер зохион байгуулсан тохиолдол байхгүй. Худалдан авалтын мэдээллийг  цахим тендерт байршуулан, үнэлгээний хороо хэрхэн ажиллах зарчмын дагуу явуулж байна. М.Балжинням Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Е-оffice систем нэвтэрснээр албан бичиг баримтын хүлээгдэлгүй болно

             Эрдэнэт үйлдвэрийн Холбоо, мэдээлэл технологи, автоматжуулалтын цехийн инженерүүд үйлдвэрийн ажилтан болон ажлын байрны цогц мэдээллийн сан бүхий Е-оffice системийг боловсруулан нэвтрүүлж байна.    Энэ талаар тус цехийн Мэдээлэл боловсруулах хэсгийн системийн шинжээч Б.Солонгоос тодруулахад: “Е-оffice системийг үйлдвэрийн хэмжээнд өнгөрсөн жилээс эхлэн туршсан. Өнөөдрийн байдлаар уг туршилтын үр дүнд бүрэн нэвтрүүлэх ажил эхлээд байна. Бид систем нэвтрүүлэх явцад гарч буй алдаа дутагдлыг арилгах, сайжруулахад анхаарч байна. Манай цехийн мэргэжилтнүүд хоёр  жилийн өмнөөс энэ системийг боловсруулах судалгааны ажил хийж эхэлсэн. Нийслэлийн архивын газраас туршлага судалж, өөрсдийн хийж байсан арга жишээн дээр тулгуурлан уг системийг боловсрууллаа. Е-оffice системийг нэвтрүүлж ашигласнаар дотоод албан тоот, баримт бичгийн хүлээгдэл арилж, цаасгүй технологиор цаг хэмнэж ажиллах боломж бүрдэж байна. Энэ системийг боловсруулахдаа мэдээллийн аюулгүй байдлыг хангах үүднээс Хуулийн хэлтэстэй хамтарч ажилласан. Ингэснээр систем рүү нэвтрэхэд мэдээллийн бааз дугаарлагдсан эсэх, мэдээллийн сан нь зөвхөн программаар нэгтгэгдэх зэрэг хэд хэдэн тавигдах шаардлагыг хангасан. Энэ систем нь дотроо бичиг хэргийн ажилтнуудад зориулагдсан, хэрэглэгчдэд хүргэх вэб программ гэсэн хоёр хэсэгтэй. Систем нэвтрүүлж буйтай холбоотой олон санал ажилтнуудын зүгээс тавьж байгаа. Тодруулбал, Е-оffice системээр дамжуулан ажил үүргийг цахимаар хуваарилах, илүү боловсронгуй болгох, өргөн хүрээнд ашиглах боломж бүрдүүлэх гэх зэргээр бидэнд хандаж байна. Тиймээс илүү сайжруулахаар хичээж байна” гэж хариулав. М.Балжинням      Дэлгэрэнгүй...
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Бидний тухай
   Монголын Волейболын холбооны дээд лигийн аварга шалгаруулах тэмцээний нээлтийг анх удаа орон нутагт хийхээр товлосон бөгөөд энэ сарын 7-ны өдөр буюу маргааш зохион байгуулна. Улмаар спорт сонирхогч хүүхэд залуус, ахмад үеийнхний “магнайг тэнийлгэсэн” хоёрдугаар тойргийн сонирхолтой тоглолтууд Баасан гаригт эхлэхээр боллоо. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-аас хамтран зохион байгуулж буй Монголын Волейболын холбооны Үндэсний дээд лигийн аваргын төлөөх тэмцээнд Орхон аймаг, Эрдэнэт хотыг төлөөлөн “Уурхайчин” багийн тамирчид оролцож байна. Тэмцээний бэлтгэл хангах үеэр тамирчдын сэтгэгдлээс хуваалцлаа. 


Багийн гишүүн, ОУХМ Д.АЛТАНСУВД: Бид илүү сайн тоглохыг хичээнэ
 

 
   - Волейболын спортоор хэд дэх жилдээ хичээллэж байна вэ?
   - Волейболын спортоор хүүхэд байх үеэсээ хичээллэсэн гэж бодвол 20-иод жил болж байна. Миний хувьд 2003 оноос “Уурхайчин” багийн гишүүн болж, олон тэмцээнд оролцсон. Орхон аймгийн волейболын спортын хөгжилд тодорхой хувь нэмэр оруулж, бахархалтай он жилүүдийг бүтээлцсэндээ баярлаж явдаг. Сүүлийн 4-5 жил спортоос завсарлаад байсан ч энэ жил дүү нараа дэмжин, зохион байгуулалтын тал дээр туслахаар лигийн тэмцээнд оролцож байна.

   - Та “Уурхайчин” багийн ололт амжилт бүхэнд хамт байсан. Эргэн дурсахад ямар санагддаг вэ? Хувь хүний хөгжилд энэ спорт хэрхэн нөлөөлдөг талаарх бодлоосоо хуваалцахгүй юу?
   - “Уурхайчин” баг баялаг түүхтэй, амжилт арвинтай. Хэзээ ч мартагдахгүй сайхан он жилүүдийг багийнхантайгаа өнгөрүүлж, тэмцээн уралдаанд гар, сэтгэл нийлэн оролцож явсандаа баярладаг. Манай баг Залуучуудын УАШТ-нээс тасралтгүй 6 удаагийн аварга, Өсвөр үеийн УАШТ-нээс тасралтгүй 5 удаагийн аварга, Үндэсний дээд лигээс 2004 онд аваргаар шалгарч, хэд хэдэн удаа мөнгө, хүрэл медалийн эзэд болж байсан. Миний хувьд Өсвөр үеийн УАШТ-ээс дээд лиг хүртэл бүх тэмцээнд оролцсон. Өнөөдөр бүрэлдэхүүний хувьд 12, ОХУ-аас нэг легионер тамирчинтай тэмцээнд оролцож байна. Волейбол нь багийн спорт учраас хувь хүнийг өөрийгөө илэрхийлэх, багаар ажиллах, ямар нэг үүрэг даалгавар биелүүлэх, үг даах, тэсвэр тэвчээртэй болох гээд олон чадварт сургадаг.

   - Өрсөлдөгчдийн тухайд юу хэлэх вэ? Хуучин бүрэлдэхүүнээрээ тоглож байгаа баг тамирчид бий юу?
   - Эрэгтэй баг тамирчдын ур чадвар өмнөх жилүүдээс илүү сайжирсан нь харагдаж байна. Манай баг шинэ залуу бүрэлдэхүүнтэй учраас туршлага тал дээр харьцангуй дутмаг байгаа нь ажиглагдлаа. Гэхдээ манайхан 2-3 жилийн дараа лигт өнгөлнө гэдэгт итгэж байна. Ирээдүй нь маш их гэрэлтэй байгаа. Ямар ч тамирчин тэмцээн уралдаанд оролцохын хэрээр туршлагажиж, чадвар нь ахидаг шүү дээ. Ер нь ихэнх баг шинэчлэгджээ. Хуучин тоглож байсан тамирчдаас бүрдсэн нэг баг бий. Хоёрдугаар тойрогт бид хожигдох эрхгүй тул илүү сайн тоглохыг хичээнэ.
 
   - Өдөрт хэдэн цагаар бэлтгэл хийж байна вэ? Тойргийн тоглолтын талаар ойлголт өгөхгүй юу?
   - Бид тэмцээн эхлэхээс өмнө өдрийн 2 цагаар бэлтгэл хийж байсан. Эрдэнэтдээ ирснээс хойш өдөрт нэг удаа 3 цагаар бэлтгэлээ хангаж байна. Тойргийн тоглолтыг энгийнээр тайлбарлавал, эмэгтэй 6 баг байна гэж бодоход бусад 5 багтайгаа тойргийн тоглолт хийнэ. Энэ удаагийн лигт гурван тойргоор тоглож, тойрог бүрт өмнөх тоглосон багуудтайгаа дахин тоглох зарчмаар явагдана.
 
   - Баярлалаа. Та бүхэндээ амжилт хүсье.
 

Багийн ахлагч, Дэд мастер Б.НИНЖБОЛОР: Би Монгол Улсынхаа нэрийг гаргасан Азийн тамирчин болохыг мөрөөддөг
 

 
   - Спортоор хичээллэхийн ололттой талыг хэрхэн харж байна вэ? Хэзээнээс “Уурхайчин” багийн тамирчин болов?
   - 2015 онд ОУХМ Н.Баярсайхан багшийн удирдлага дор “Уурхайчин” багийн тамирчин болж байсан. Миний бодлоор эмэгтэй хүүхэд волейболын спортоор хичээллэснээр бие галбирын хувьд өв тэгш хөгжиж, багаар ажиллах чадвар нь илүү сайжирдаг юм шиг санагдсан. “Уурхайчин” баг шинэ бүрэлдэхүүндээ өсөх ирээдүйтэй чадварлаг хүүхдүүд авсан. Бид эгч нарынхаа гаргасан амжилтыг бататгахын төлөө бэлтгэлээ сайн хийх болно.

   - Мөрөөдлөөсөө хуваалцахгүй юу?
   - Хүн бүрт мөрөөдөл нь хамгийн үнэ цэнэтэй байдаг байх. Би Монгол Улсынхаа нэрийг гаргасан Азийн тамирчин болохыг мөрөөддөг. Энэ жил Хөдөө аж ахуйн их сургуулийн Эдийн засаг, бизнесийн сургуулийн гуравдугаар дамжаанд суралцаж байгаа хэдий ч спорт миний амьдралын салшгүй нэг хэсэг болсон. Одоо ХААИС-ийнхаа Оюутны шигшээ багт тоглож байгаа.

   - Тэмцээний амжилтаасаа онцолбол?
   - Манай багийнхан 2016, 2017 онд “Монгол туургатан” хүүхдийн наадамд оролцож, алтан медалийн эзэд болж байсан. Мөн их сургуулийн багаар Оюутны улсын аварга шалгаруулах волейболын тэмцээнээс хошой мөнгө медаль хүртсэн. 

   
 
   “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ, Монголын Волейболын холбоо хамтран Үндэсний дээд лигийн нээлтийн ёслолын ажиллагааг анх удаа Эрдэнэт хотноо зохион байгуулахаар бэлтгэж байна.  Энэ сарын 7-нд Хангарьд паласт болох тус нээлтийн ажиллагаа, тэмцээний зохион байгуулалтын бэлтгэл, явцын талаар Спорт цогцолборын дарга Ш.Даваахүүгээс тодрууллаа.
 

   - Монголын Волейболын холбооны Үндэсний дээд лигийн аварга шалгаруулах тэмцээний ерөнхий зохион байгуулагчаар Эрдэнэт үйлдвэр ажиллаж байгаа. Тэмцээний бэлтгэл ажил хэр хангагдаж байна вэ?
   - “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Спорт цогцолбор нийгмийн харилцааны үүрэг хариуцлагынхаа  чиглэлээр биеийн тамир спортын олон улс болон улс, орон нутгийн чанартай томоохон арга хэмжээнүүдийг үйл ажиллагаандаа тусган, зохион байгуулж ирсэн сайхан уламжлалтай. Энэ уламжлал 11 дүгээр сарын 7-оос 10-ны өдрүүдэд Орхон аймаг, Эрдэнэт хотод зохион байгуулагдах Монголын Волейболын холбооны Үндэсний дээд лигийн аварга шалгаруулах тэмцээний тойргийн тоглолтоор үргэлжилж байна. Эрдэнэт үйлдвэр, Монголын Волейболын холбоо хамтран зохион байгуулж буй Үндэсний дээд лигийн  зохион байгуулах ажлын хэсгийг  “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн ахалж байгаа. Ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнд Ерөнхий захирлын Санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч Д.Үүрийнтуяа, Спорт цогцолборын дарга Ш.Даваахүү миний бие ажиллаж байгаа юм. Орон нутагт болох гэж буй уг үйл ажиллагаанд өндөр ач холбогдол өгч, Эрдэнэт үйлдвэрээс дэд ажлын хэсэг гарч, бүхий л зохион байгуулалтад анхаарч буйг онцолъё. Улс, орон нутгийн зэрэглэлтэй том тэмцээн уралдааныг амжилттай зохион байгуулж ирсэн арвин туршлага бидэнд бий. Тиймээс энэ удаа ч маш өндөр хэмжээнд зохион байгуулахаар, бэлтгэл ажлаа хангаж байна. Өнөөдрийн байдлаар Үндэсний дээд лигийн тэмээний бэлтгэл ажил 90 орчим  хувийн биелэлттэй хангагдсан.

   - Нээлтийн үйл ажиллагааны болон тэмцээний онцлог юу байна вэ?
   - Энэ удаагийн тэмцээний хамгийн гол онцлог гэвэл сүүлийн 7 жил өөр нэрээр болж байсныг Үндэсний дээд лиг болгон эргэн сэргээж байгаа явдал юм. Нөгөө талаар хөдөө орон нутагт тодорхой хугацаанд нэлээн олон тоглолтыг зохион байгуулж буйгаараа онцлогтой. Тухайлбал, Эрдэнэт үйлдвэрийн Хангарьд паласт 11 сарын 8, 9,10-ны өдрүүдэд Үндэсний дээд лигийн 2 дугаар тойргийн 18 тоглолт болно. Мөн анх удаа хөдөө орон нутагт Үндэсний дээд лигийн нээлтийн ёслолын ажиллагаа болох гэж байна. Нээлтийн үйл ажиллагаанд Монголын Волейболын түүхэнд алтан үсгээр бичигддэг алдарт, ахмад тамирчид урилгаар оролцоно. Энэ үеэр тэдний санал сэтгэгдэл, дурсамжийн түүхэн баримтыг авч үлдээх ажлыг зохион байгуулна.     Үндэсний дээд лигийн аварга шалгаруулах энэ удаагийн тэмцээнд эрэгтэй долоо, эмэгтэй зургаан баг өрсөлдөж байгаа. Эрдэнэт үйлдвэрийн эрэгтэй, эмэгтэй “Уурхайчин” багууд оролцож байна гээд олон онцлог зүйлийг хэлж болно.  Нээлтийн үйл ажиллагааны үеэр олон сонирхолтой сюрприз барихаар бэлтгэсэн. Мөн тус тэмцээнд гадаадын легионер тамирчид хүрэлцэн ирж байна. Тэдэн дотор АНУ-ын иргэн анх удаа оролцож байгааг дуулгахад таатай байна. Тэмцээний нээлтийн ёслолын ажиллагаа 11 дүгээр сарын 07-ны өдөр 18:30 цагт Хангарьд паласт болно. Энэ дашрамд дуулгахад, нээлтийн ёслол үзэгчдэд үнэ төлбөргүй болох тул нийт волейболын спорт сонирхогч, хичээллэгч, Эрдэнэт үйлдвэрийн ажилтнууд болон Орхон аймгийн иргэд, хүүхэд залуус та бүхнийг хүрэлцэн ирэхийг урья.   
 
М.Балжинням
Фото: Ш.Лхамсүрэн
   Долоон жилийн дараа Үндэсний дээд лиг нэрээрээ эргэн ирж буй Монголын Волейболын холбооны аварга шалгаруулах тэмцээний нээлт энэ сарын 7-нд Эрдэнэт хотноо болох гэж байна. Хангарьд спорт клубын байранд үе үеийн алдартай волейболчдыг нэгэн дор цуглуулж, багийн спортын ид шид, гайхамшигт тоглолтуудаар дүүрэн байх Үндэсний дээд лигийн тэмцээний Ерөнхий зохион байгуулагчаар “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ ажиллаж байгаа юм. Эрдэнэт үйлдвэр,  их спортыг дэмжин ажиллах нэгэн шинэ түүхэн хуудсаа эргүүлж буй энэ өдрүүдэд Монголын Волейболын холбооны Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Г.Баярсайхантай уулзаж, ярилцлаа.


   - Монголын Волейболын холбооны Үндэсний дээд лигийн аварга шалгаруулах тэмцээний тухай ярихын өмнө манай улсад энэ спорт анх хэдий үеэс үүсэж хөгжсөн талаар сонирхож байна. Ямар түүхтэй спорт вэ?
   - Монгол улсад Волейболын спорт 1927 оноос эхэлж үүссэн гэж үздэг. Тэр үеийн Эрхүү хотод суралцаж байсан Монгол оюутнууд эх орондоо ирэхдээ хоёр ширхэг гар бөмбөг, нэг торны хамт авчирч,  түүгээрээ гадаа талбайд тоглон  хүүхэд залуусын сонирхлыг татаж эхэлснээр энэ спортын үндэс тавигдсан. Тэр цагаас хойш эдүгээ 62 дахь жилдээ Монголчууд волейболын спортыг хөгжүүлж, олон тэмцээн уралдааныг зохион байгуулж ирлээ. Мөн Монголын Волейболын Холбоог энэ үеэс байгуулсан. Өөрөөр хэлбэл, волейболын спортын үүсэл эхэлсэн 60 гаруй жилийн өмнө мэргэжлийн холбоо бас байгуулагдаж, одоо дэлхийд данстай том байгууллага болсон гэж хэлж болно.

   - Мэдээж, 60 жилийн замнал, намтартай энэ байгууллагын үүх түүх арвин байгаа. Хөгжлийнхөө түүхэнд гаргасан амжилт ололтын талаар товчхон яривал?
   - Манай эрэгтэй баг тамирчид 1960-1970 онуудад дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд гурван удаа оролцож байсан. Эмэгтэй баг нэг удаа оролцсон. Энэ бол тухайн үедээ шинэ залуу спортын хувьд том амжилт. Дээд амжилт гэж тодотговол, эрэгтэй баг тамирчид маань дэлхийн аваргын тэмцээнээс 16 дугаар байр эзэлж байсныг дурдаж болох юм. Волейболын спортын түүхэнд манай холбооноос  хоёр гавьяат төрөн гарсан. Монгол Улсын Гавьяат тамирчин Х.Доржжүгдэр, Ц.Шоовдор нар манай волейболчдын дундаас төрсөн, бидний бахархал болсон хүмүүс. Тухайн үеийн Монголын эрэгтэй шигшээ багийн гол тоглогч, тамирчин Х.Доржжүгдэр, эмэгтэй багийн тамирчин Ц.Шоовдор багш нарыг манай спортынхон сайн мэднэ. Ц.Шоовдор багшийг “Зургаан ийм Шоовдор байхад дэлхийн аварга цолонд хүрэхэд ямар ч асуудал алга” гэж гадаадын тамирчид үнэлж байсныг манай ахмадууд одоо ч дурсан ярьдаг. Мөн үе үеийн олон алдартай тамирчид манайд бий. Волейболын спортоос Монгол Улсын Гавьяат дасгалжуулагчид ч бас төрөн гарсныг хэлэхэд таатай байна.

   - Волейболын Үндэсний дээд лигийн тэмцээн манай улсад хэдий үеэс зохион байгуулагдаж эхэлсэн бэ?
   - Анх “Дээд лиг” гэдэг нэрээр 1995 онд зохион байгуулагдсан. Үүнээс хойш жил бүр зохиогдож байгаад, 2012 оноос Волейболын холбооны цомын төлөөх тэмцээн нэртэйгээр явагдаж эхэлсэн. Харин энэ жилээс бид ярилцаж байгаад, Үндэсний дээд лигээ сэргээж зохион байгуулах нь зүйтэй гэж шийдвэрлэсэн. Цомын төлөөх тэмцээнд манай лигт өрсөлддөг багууд оролцож ирсэн ч үндэсний лиг гэдэг утга учраа алдсан гэж хэлж болно. Үзэгчдийн хувьд ч цомын тэмцээн гэхээр тэгтлээ ойшоодоггүй болсон байсан. Харин Үндэсний дээд лиг гэхээр илүү сонирхож, үзэгчдийн тоо эрс нэмэгддэг. Тэгэхээр тэмцээний нэр чухал ач холбогдолтой гэдэг нь харагдсан. Мөн нэршлээ дагаад цар хүрээ, зохион байгуулалт ч өөр болдог.  Манай волейболын клубүүд ч дээд лигээ сэргээх санал дээр нэгдэж, энэ удаагийн тэмцээнд хариуцлагатай, идэвхтэй хандаж байна. Өмнөх жилүүдэд ийм өргөн бүрэлдэхүүнтэй тэмцээн болж байгаагүй. Тэгвэл  энэ жилийн лигийн тэмцээнд  эрэгтэй долоо, эмэгтэй зургаан баг оролцож  байгаа нь нэг онцлог болж байна. Эндээс харахад,  манай холбоо хамгийн том тэмцээнээ цомын төлөө гэсэн нэртэй зохион байгуулж байсан нь алдаа болжээ гэж боддог. Би тэр үед дасгалжуулагчийнхаа хувиар үндэсний лигээ сэргээх талаар олон удаа саналаа хэлж байв.

   - Тэгвэл Үндэсний лигийн тэмцээнийг сэргээх санал санаачилга яг хэдийд албан ёсоор баталгаажиж, бодит болов? Хамтран зохион байгуулагчаар ямар байгууллагууд оролцож байна вэ?
   - Өнгөрсөн 6 дугаар сард Монголын Волейболын холбоо бүтэц, зохион байгуулалтын шинэчлэл хийж,  миний бие Ерөнхий нарийн бичгийн даргаар томилогдсон. Ажил аваад, өөрийн бодож санаж явсан зүйлээ ажил хэрэг болгох зорилт тавьж, шинэ удирдах зөвлөлийн бүрэлдэхүүнтэйгээ зөвшилцөж, хэлэлцсэн. Өөрөөр хэлбэл, бид цаашид баримтлах бодлого чиглэлээ тодорхойлж, үндсэн гурван зорилтыг дэвшүүлсэн юм. Эхний ээлжид волейболын Үндэсний дээд лигээ сэргээн, зохион байгуулъя, хоёрдугаарт,  шигшээ багаа бэхжүүлье, гуравдугаарт, өөрийн гэсэн спорт заалтай болох. Эдгээр гурван том зорилтынхоо эхнийхийг нь амжилттай эхэлж байгаадаа их баяртай байна. Бидний энэ санал санаачилга бодит ажил хэрэг болоход ивээн тэтгэгч, дэмжигч байгууллагууд хамгийн гол үүрэг гүйцэтгэдэг. Энэ удаагийн  Үндэсний дээд лигийн тэмцээний ерөнхий зохион байгуулагчаар “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ хамтран оролцож байна. Энд би тус үйлдвэрийн Ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэн гуайг тодруулж ярихыг хүсэж байна. Х.Бадамсүрэн захирал маань Монголын Волейболын холбоог 12 жил удирдсан, уг спортын хөгжлийг  өндөр зэрэглэлд хүргэх, легионер тамирчдыг анх урьж тоглуулах зэрэг холбооны үйл ажиллагааг өргөжүүлэхэд том хувь нэмрээ оруулсан хүн. Бид 1998 онд “Уурхайчин” спорт клубыг хамтран байгуулснаас хойш волейболын спортыг эх орондоо хөгжүүлэх үйлсэд гар сэтгэл нийлж ажиллаж ирсэн. 2000 онд Монголдоо анх Зүүн Азийн аварга шалгаруулах тэмцээнийг зохион байгуулж байлаа. Тэр үед Х.Бадамсүрэн захирал Монросцветмет нэгдлийн захирлаар ажиллаж байсан. Волейболын зориулалтын шалыг оруулж ирж, энэ тэмцээнийг зохион байгуулж байсан гээд олон сайхан түүх бий. Ингэж өнөө хүртэл биднийг волейболын спорт холбож ирсэн нь Үндэсний дээд лигийг Эрдэнэтэд хамтран зохион байгуулах алхам боллоо гэж ойлгож байна. Энэ дашрамд манай холбооны зүгээс тавьсан хамтран ажиллах хүсэлтийг маань маш уриалгахан, халуун дотноор хүлээж авсанд талархаж буйгаа илэрхийлье. Зохион байгуулалтын бүхий л ажилд Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлага, хамт олон маш өндөр зохион байгуулалттай, идэвх зүтгэлтэй оролцож байгаад их баярлаж байна. 
 
      
 
   - Одоо, Монголын Волейболын холбооны ерөнхийлөгчөөр хэн ажиллаж байгаа вэ?
   - Манай холбооны Ерөнхийлөгчөөр өмнө нь 4-р ДЦС-ын дарга байсан, Эрчим багийн үүсгэн байгуулагч Ц.Баярбаатар ажиллаж байгаа. Эрчим хүчний салбарын том төлөөлөгч, волейболын спортын хөгжилд өөрийн сэтгэл зүтгэлээ зориулж яваа хүн.

   - Таны байгуулалцаж явсан “Уурхайчин” баг өнөөдөр ямар түвшинд хүрсэн бэ, залуу халаагаа бэлдэж байна уу?
   - Манай “Уурхайчин” баг бусад клубүүдтэй харьцуулахад өөрийн онцлогтой. Гаднаас сайн тоглодог юм уу, бэлтгэсэн хүүхдүүд огт авдаггүй. Дандаа өөрсдөө дараа үеийнхнээ бэлдэж, гаргаж ирдэг гэж хэлж болно. Өнгөрсөн жилүүдэд ивээн тэтгэгч, санхүүжилтийн асуудлаас болоод идэвх суларсан тал бий. Харин одоо клубынхээ үйл ажиллагааг идэвхжүүлж, 15-16 насны хүүхдүүдийг авч бэлтгэж эхлээд байна. Мөн “Уурхайчин” багийн хуучин бүрэлдэхүүнд тоглож байсан туршлагатай тамирчдаа оруулаад, шинэчилсэн. Энэ баг маань Үндэсний дээд лигт оролцож байна. Ирээдүйн волейболчдыг бэлтгэх, хөгжүүлэхэд хөрөнгө оруулалт хийх нь бидний эрхэм зорилго юм.
 
   - Үндэсний дээд лигийн ач холбогдол ер нь юунд оршдог вэ?
   - Энэ тухайд би өөрийн бодлоо хуваалцъя гэж бодож байна. Хүн бүр өөр өөр бодол сэтгэгдэлтэй явдаг байх. Үндэсний дээд лиг гэж заавал байх ёстой. Тэр тусмаа хөл бөмбөг, сагсан бөмбөг гээд багийн спортод ийм нэрээр энэ тэмцээн зохион байгуулагдах ёстой гэж боддог. Энэ нь тухайн улс орны тамирчдын зэрэглэл, чансааг тогтоож өгдөг. Тэднээс үндэсний шигшээ баг бүрдэнэ. Олон улсын түвшинд тоглох тамирчид мөн л энэ тэмцээний шалгаруулалтаас гарч ирнэ. Волейболын спортыг огт мэддэггүй хүн ч Үндэсний лиг болж байна гэвэл сонирхол нь нэмэгддэг. Холбооны цомын төлөөх тэмцээн гэвэл байнга болж байдаг тэмцээнүүдийн нэг гэж хүлээж авдаг нь харагдсан. Тиймээс Үндэсний дээд лиг аль ч улс орны хамгийн дээд түвшний зэрэглэлтэй тэмцээн гэдгийг нийтээрээ хүлээн зөвшөөрдөг болсон. Энэ утгаараа волейболын Үндэсний дээд лиг байх ёстой тэмцээн. Бас энэ спортын хөгжилд өндөр ач холбогдолтой гэж хэлэх байна.

   - Багийн спортоор Монголын шинэ үеийнхэн  олон улсын түвшинд цахиур хагалаад эхэлчихлээ. Сагсан бөмбөгийн баг тамирчид ирэх олимпод оролцох эрхтэй болсон. Волейболынхонд олимпын эрх хэр ойрхон байгаа бол?
   - Ер нь хол биш гэж би хэлнэ. Мэдээж, өнөө маргааш гээд харвал учир дутагдал бий. Волейболынхоо тухайд хэлэхэд, багийн спортод хөрөнгө санхүүгийн асуудал хамгийн бэрхшээлтэй байдаг. Тухайн улс орны эдийн засгийн боломж өндөр бол багийн спортод хөрөнгө оруулалт хийдэг. Манай улсын хувьд хараахан тийм биш. Тамирчид хэдий чинээ санхүүгийн боломжтой байна, төдий чинээ амжилт гаргах магадлал өндөр байдаг. Аль ч спортын төрөлд ийм байдаг. Ялангуяа шигшээ багийн тамирчид гадаад дотоодын тэмцээн уралдаанд олон орох тусам тэр хэрээр амжилт нь ахина. Тиймээс энэ боломжийг нэмэгдүүлж, шигшээ багийн чансааг байнга дээшлүүлэхэд анхаарах ёстой. Өөрийн стандартын зал танхимтай болох, эдийн засгийн тогтвортой эх үүсвэрийг олох, олон улсын тэмцээнд оролцох боломжийг нээх гээд маш олон хүчин зүйл энд нөлөөлнө. Энэ бүхнийг бүрдүүлж, дэмжиж чадвал манай тамирчдын оноо нэмэгдэж, энэ жил биш юм гэхэд 2-3 жилийн дараа олимпын эрхэнд хүрэх боломж тийм ч хол биш гэдгийг онцолмоор байна. Волейболын спортод элсний гэж төрөл байдаг. Элсний волейболоор манайх өндөр амжилт гаргах боломж маш өндөр. Олон улсын тэмцээнд аль болохоор олон оролцож, оноо цуглуулж чадвал олимпод хамгийн түрүүнд орох боломжтой харагддаг. Заалны волейболын хувьд эхлээд бид Азидаа эхний наймд багтах хэрэгтэй. Үүний төлөө зорьж, хичээх ёстой.

   - Үндэсний Лигийн тэмцээний үйл ажиллагаанд амжилт хүсэхийн зэрэгцээ ярилцлагынхаа сүүлийн хормыг танд үлдээе?
   - Монголын Волейболын холбооны Үндэсний дээд лигийн энэ удаагийн тэмцээнийг зохион байгуулахад голлох үүрэгтэй оролцож буй “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын удирдлага, хамт олонд талархаж буйгаа дахин илэрхийлье. Эрдэнэт үйлдвэр нийгмийн хариуцлагынхаа хүрээнд их спортыг хөгжүүлэх, дэмжин түгээхэд үргэлж сэтгэл зүтгэлтэй хандаж ирснийг бидний энэ удаагийн хамтын ажиллагаа тод харуулж байгааг хэлэх нь зүйтэй. Түүнчлэн Волейболын холбооны үйл ажиллагааг байнга дэмжин ажилладаг Mikasa brand, “Торгууд” спорт хувцасны үйлдвэр, Voyage, IDC зэрэг манай алтан түншүүд Үндэсний лигийн тэмцээнд хамтран оролцож байна. Монголд волейболын спортын хөгжил шинэ шатанд гарахад хувь нэмрээ оруулж байгаа хамтрагч байгууллагууддаа баярлаж буйгаа илэрхийлэн, ажлын өндөр амжилт хүсэн ерөөе.
 
 
 
 
 
М.Балжинням
Фото Ш.Лхамсүрэн
 
   “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын Ган бөөрөнцгийн цех нүүрс хийжүүлэх зуухнаас татгалзаж, байгаль орчинд ээлтэй, хүний эрүүл мэндэд сөрөг нөлөөгүй, бүтээмж өндөр индукцын технологи нэвтрүүлэхээр бэлтгэл хангаж байна. Технологийн шинэчлэлийн үйл явцын талаар тус цехийн дарга А.Отгончулуунтай  ярилцлаа.

 
 
   - Технологийн шинэчлэлийн хүрээнд ямар ажлууд хийж байна?
   - Манай цехэд индукцын технологи шинээр нэвтэрч байгаатай холбоотой ажлууд төлөвлөгөөний дагуу хийгдэж байна. Суурийн ажил 70 хувийн гүйцэтгэлтэй, бетон зуурмаг авахад бэлэн болсон. Барилга засварын цехийнхэн маань өнөөдөр суурийн тулаасуудыг бэлтгэж байна. Суурийн ажил хоёр долоо хоногийн дараа дуусна.

   - Ажлын хэсгийнхэн Цувих шугамын тоног төхөөрөмжийг үйлдвэрлэгчээс нь шууд худалдан авах ажлыг зохион байгуулсан. Суурилагдах шинэ тоног төхөөрөмжүүд ирсэн үү? 
-Манай тоног төхөөрөмжүүдийг үйлдвэрлээд ерөнхийдөө дууссан. Одоо хятадын Тээвэр ложистикийн байгууллагаар дамжаад наашаа ачигдах шатанд яваа. 11-р сарын 10-ны үед ирнэ. Тэгээд суурилуулалт, угсралтын ажил шахуу төлөвлөгөөтэй үргэлжилнэ. Өргөтгөл, шинэчлэлтэй холбоотой 20 тоннын шинэ “ямаан” кран хүлээн авсан. Мөн хуучин кран дээр засварын ажил ид явагдаж байна. Кранаа газраас удирдлагатай, хосолсон ажиллагаатай болгосноор үүрэг гүйцэтгэхэд дөхөм болсон. Хоёр гүүрэн краны нэгийг шинэчлэх ажил тендер зарлагдах түвшинд явна. Үүнийг сольчих юм бол манай цехийн үндсэн болон туслах тоног төхөөрөмжүүд 90 хувь шинэчлэгдэнэ.

   - Индукцын технологи нэвтрүүлснээр ямар боломж, давуу тал бүрдэх вэ?
   - Индукцын технологийн үйлдвэрлэл нь 80-100, 40-80 мм-ийн голчтой ган бөөрөнцөг цувих хос шугамтайгаараа онцлог юм. Өөрөөр хэлбэл 80 мм-ын шаарын нөөц шугамтай болж, хамгийн эрэлттэй бүтээгдэхүүн тасрах эрсдэл үгүй болно гэсэн үг. Өмнө нь нүүрс хийжүүлэх зуухтай холбоотой байгаль орчны бохирдол, ажлын байрны хортой нөхцөл, техникийн доголдол гээд манай цех дээр хүндрэлтэй олон асуудал үүссэн. Түүнээс гадна нүүрс хийжүүлэх зуух улсын чанартай А зэрэглэлийн замаас 50 метрээс гадагш байх ёстой гэсэн заалт зөрчиж барьсан байдаг. Иймээс аймгийн зүгээс шаардлага байнга тавьдаг байсан. Тулгамдсан энэ бүх асуудлыг уг үндсээр нь, цогцоор нь шийдэх гол ач холбогдолтой.
 

   - Ажилчид сэтгэл өндөр, хүлээлт их байна уу?
   - Тэгэлгүй яахав. Ажилчид маань урам зориг дүүрэн, хийж бүтээхийн чин хүсэл оргилуун байгаа. Утаа, угаар, нүүрс, үнс, давирхайн асуудал мартагдана, байгаль орчинд ээлтэй, хүний эрүүл мэндэд сөрөг нөлөөгүй үйлдвэрлэл явуулна гэдэг хамгийн сайхан. Ерөнхий инженерээр ахлуулсан манай таван ажилтан үйлдвэрлэгч талд очиж сургалтад долоо хоног хамрагдаад ирлээ.  Индукцын зуухан дээр ажиллахдаа юу анхаарах, хамгийн эмзэг газар нь хаана байдаг, засвар үйлчилгээ яаж хийх, ашиглалтын явцад тоног төхөөрөмжийн найдвартай ажиллагааг хэрхэн хангаж ажиллах гэсэн чиглэлээр дадлага давамгайлсан сургалт явагдсан. Цаашид индукцээс гадна цувих шугамын тохиргоо, зүгшрүүлэлтийн талаар өргөн хүрээтэй сургалтууд авах саналыг нийлүүлэгч талд тавьсан. Энэ технологи ажиллагчдаас мэдлэг, ур чадвар, нарийн мэдрэмж шаарддаг учраас нийлүүлэгч тал манай хүмүүсийг шинэ тоног төхөөрөмж дээр хоёр сар сургаж дадлагажуулъя гэсэн.
 
   - Цахилгаан хангамжийн чиглэлээр юу хийгдэж байна?
   - Бид станцаас 6000 кВт-ын шугам татаж, 660 вольтийн хүчин чадалтай цахилгаан гаргаж хэрэглэнэ. Индукц маань 660 вольтоор ажиллах юм. Гадаад цахилгаан хангамжийн асуудлыг Цахилгаан цех хариуцаж байгаа. Нийлүүлэгч байгууллагуудтай гэрээ хийсэн, хүлээлтийн байдалтай байна. Өндөр хүчдэлийн шонгууд саяхан буулаа. 11-р сарын 15-ны үеэр кабелиуд ирнэ. 12-р сарын эхээр Дулааны цахилгаан станц дээр тавигдах зангилаа тоног төхөөрөмжүүд ирэх юм. Манайх жилд таван сая кВт цахилгаан зарцуулдаг байсан бол индукцын технологи нэвтрүүлснээр 16 сая кВт цахилгаан хэрэглэнэ.

   - Цахилгааны үнэ өссөөр байгаа өнөө үед индукцын технологиор хямд өртөгтэй  ган бөөрөнцөг үйлдвэрлэх боломж бий юу?
   - Эдийн засгийн урьдчилсан тооцоогоор манайх индукцын технологи руу шилжсэнээр тонн тутамдаа 39000 төгрөгөөр хямд өртгөөр ган бөөрөнцөг үйлдвэрлэх боломж бүрдэнэ. Эрдэнэт үйлдвэрт давуу тал бий. Дулааны цахилгаан станц маань цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэж байгаа. Өөрөөр хэлбэл төвийн эрчим хүчний тарифаас доогуур үнээр дотоодын хэрэглээг хангах нөхцөл бүрдсэн нь том боломж. Жишээ нь өнөөдөр бид төвийн эрчим хүчнээс 1 кВт цахилгааныг 170-200 төгрөгөөр бодож авдаг. Гэтэл өөрийн  станцаасаа 122 төгрөгөөр худалдан авна. Ингээд бодоход бид ган бөөрөнцгийн өөрийн өртгийг тонн тутамд 39000 төгрөгөөр бууруулах боломжтой. Ингэснээр өөрийн өртгийн зөрүүнээс жилд 950-иад сая төгрөг хэмнэх юм. Тийм ч учраас шинэ технологи нэвтрүүлэх шийдвэр зориглож гаргасан.

   - Технологийн шинэчлэлд хэдий хэрийн хөрөнгө оруулалт хийсэн бэ?
   - Урьдчилсан байдлаар дөрвөн тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийж байна. 1.4 жилийн дотор хөрөнгө оруулалтаа нөхөх тооцоо бий. Шаарны хувийн зарцуулалтыг 0.02 хувиар багасгана. Бага тоо боловч цаанаа их хэмжээний үр ашигтай. Бид жилд 24500 тонн ган бөөрөнцөг үйлдвэрлэлээ гэхэд 1,3 тэрбум төгрөг хэмнэнэ.

   - Баяжуулах үйлдвэрийн ган бөөрөнцгийн хэрэглээний хэдэн хувийг хангах вэ?
   - Эрдэнэт үйлдвэр жилд 33000 тонн ган бөөрөнцөг хэрэглэдэг. Манай цех Баяжуулах үйлдвэрт 80-ын шаар 18 мянган тонн, 100-гийн шаар 5000 тонн, 40-ийн шаар 3000 орчим тонн нийлүүлдэг. Гаднаас 120, 125 мм-ийн голчтой ган бөөрөнцөг 8000 тонн, 80-ын шаар нэмж 6000 тонныг худалдан авдаг байсан. Одоо манайд ирэх хос шугам хоёулаа 80-ын шаар үйлдвэрлэх учраас гаднаас авахгүй. Харин бид яваандаа 120, 125-ын давтаж гаргадаг чанар сайтай шаар үйлдвэрлэх хэтийн зорилготой ажиллана. Гадаадаас хараат байх шаардлагагүй. Дараагийн хөрөнгө оруулалт бидний санаснаар шийдэгдвэл импортын ган бөөрөнцгийг тэглэх боломж бий.
   
   - Баярлалаа.
 
М.ОДГЭРЭЛ

Мэдээний төрөл

Календарь

« 11-р сар 2019 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30  

Зургийн цомог