• Хан хуурын амин аялгуутай үдэш...

          Тайзнаас урсах хан хуурын аялгуу увдис юм билээ. Үл үзэгдэх хүлээснээс мултарч бие тавирах мэт ер бусын тайвшрал, басхүү омогшил, бахархлыг мэдрэх гайхамшигтай... Одоогоос таван жилийн өмнө “Уурхайчин” соёлын ордны найруулагч Д.Одончимэг “Хан хуур” төслийг Эрдэнэт үйлдвэрийн ажилчдад үе шаттай хэрэгжүүлэхээр санаачилсан нь том зориг байсныг тэрээр одоо дурсаж байна. Уг төслийг хоёр багштайгаар эхлүүлж байсан бол одоо 30 гаруй сургагч багштай, морин хуурын бүрэн хэмжээний тоглолт тавих хэмжээний чадварлаг хөгжимчидтэй болжээ. Үүнийгээ ч “Хан хуур” концертоороо баталлаа. “Хан хуур-I” төсөлд Соёл, урлагийн цогцолборын уран бүтээлчид хамрагдсан. Хөгжмийн өөр зэмсгээр тоглодог хөгжим ангийнхны хувьд морин хуур сурах дөхөм байсан гэнэ. Харин дуучид, бүжигчид, энгийн ажилчид өнөөдрийн түвшинд хүрэхийн тулд амаргүй олон даваа давжээ. Шантрах, уйлах, зэмлүүлэх, зарим үед нудруулах энүүхэнд байсан тухай тэд одоо инээлдэн ярьж байна. Тайз эзэгнэдэг, өнөөх олны танил алдартай дуучид, бүжигчид маань үндэсний хувцастай, намбалаг гэгч нь суугаад морин хуур эгшиглүүлэхийг үзэх бас л сонирхолтой. Ингэхдээ бүр дэлхийн сонгодгийг нот алдахгүй чадварлаг тоглохын зэрэгцээ сэтгэл хөдлөлөө биеийнхээ хөдөлгөөнөөр илэрхийлэх нь сонирхолтой. Тэд хөгжмийн зохиолч, МУСТА Б.Цэрэндондовын найруулгаар “Буриад ардай дуун”, “Карибийн тэнгисийн дээрэмчид” киноны хөгжим гээд олон аяз тоглов. Д.Одончимэг найруулагч “Соёл, урлагийн цогцолборт өдөр, шөнийн 24 цаг ажилладаг ганц хүн байдаг нь манай Б.Цэрэндондов...” гэж тодотгоод түүнийг энэ тайзан дээрээ Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн болоорой хэмээн ерөөсөн. Мэргэжлийн морин хуурчид хүртэл тоглохоос бэргэдэг Хөдөлмөрийн баатар, Төрийн шагналт, Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Б.Шаравын “Манан”, “Наадмын дэнж”, Хөдөлмөрийн баатар, Төрийн хошой шагналт, Ардын жүжигчин Н.Жанцанноровын “Уянгын аяз”, “Цагаан суварга”,  МУСТА Б.Чинбатын “Аравт” киноны хөгжим зэрэг бүтээлийг үзэгчдийн сэтгэлд хүртэл эгшиглүүлсэн нь бишрэм. Монгол Улсын УГЗ Д.Дашдондовын үг, СТА Р.Адилбишийн ая “Хуурч” хэмээх шинэ дууг морин хуурчидтайгаа хамт дуучин С.Ариун-Эрдэнэ амилууллаа. Мөн Баяжуулах үйлдвэрийн морин хуурын “Төвөргөөн” хамтлагтай хөөмийч М.Саруултөгс, дуучин Д.Дагиймаа нарын “Зүүдний говь” дууны хоршил үзүүштэй байв. “Хан хуур” төсөл ийнхүү амжилттай хэрэгжихэд гол үүрэг гүйцэтгэсэн Дуу, бүжгийн “Эрдэнэт” чуулгын морин хуурч Р.Адилбиш “Үүлэн бор”-ыг “хатируулж”, мэргэжлийнхний дунд Монголын гарын таван хуруунд багтах хуурч хэмээн үнэлэгддэг эрэмбээ нотоллоо. Энэ мэт олон шигтгээг нэрлэж болно. Хоёр цаг гаруй үргэлжилсэн хан хуурын концерт дундаа завсарлагатай, амтат зууштай сэтгэл татам өвөрмөц болов. Тоглолтын төгсгөлд Эрдэнэт үйлдвэрийн Ерөнхий захирал, Монголын ард түмний үнэт өв болсон хөөмийг Геннисийн номонд бүртгүүлэн баталгаажуулах үйлсэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан Дуу, бүжгийн “Эрдэнэт” чуулгын хөгжимчин МУСТА М.Саруултөгсийг нэг сая төгрөгөөр, мөн чуулгын уран бүтээлчдийн дунд “Хан хуур-I” төслийг 2014-2019 онд амжилттай хэрэгжүүлсэн Д.Одончимэг найруулагчийг хоёр сая төгрөгөөр шагнасныг гардуулав. Мөн төсөлд хамрагдсан бүх уран бүтээлчдэд “Өвгөн хуурч”-ийн хөргийг дурсгаснаар хан хуурын концерт өндөр үүдээ хаалаа.                    Морин хуур зуун зууныг элээн өртөөлсөөр, монгол гэрийн хоймроос тайзны сонгодог хөгжим болтлоо хөгжиж чадсан нь гайхамшиг. Үүгээр ч зогсохгүй ЮНЕСКО-д соёлын үнэт өв хэмээн бүртгэгдэж, дэлхийн тайзнаа залран хүн төрөлхтнийг бишрүүлэн шуугиулж буй нь бахархал юм.                              М.Одгэрэл  Фото: Б.Баттөгс               Дэлгэрэнгүй...
  • Дээд лигийн аваргын цомыг “Хасу мегастарс” баг хүртлээ

         Монголын Волейболын холбооны дээд лигийн аварга шалгаруулах тэмцээн 10-р сарын 25-аас 12 сарын 8-ныг дуустал үргэлжилж шилдгүүдээ тодрууллаа. 7 жил завсарласан дээд лиг волейболын спорт сонирхогчдын цангааг тайлж, гал ассан тоглолтуудыг үзэгч олондоо хүргэлээ. Монголын Волейболын холбооны үндэсний дээд лигийн аварга шалгаруулах тэмцээнд эрэгтэй 82, эмэгтэй 74 нийт 156 тамирчин хурд хүчээ сорин өрсөлдөж, шилдэг баг тамирчдаа тодрууллаа. “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-аас хамтран зохион байгуулсан дээд лигийн хаалтын үйл ажиллагаанд Волейболын холбооны удирдах зөвлөлийн хүндэт гишүүд, ахмад волейболчид, волейболын спортыг сонирхогчид оролцлоо. 45 хоног үргэлжилсэн дээд лигийн хүрэл медалийн эздээр Ү.Төмөрхуяг эзэнтэй, СМ Б.Даринчулуун ахлах дасгалжуулагчтай, СМ З.Цэнд-Аюуш ахлагчтай "Эрчим" баг шалгарч, 8 сая төгрөгөөр шагнуулсан бол мөнгөн медалийн эздээр С.Бямбацогт эзэнтэй, ОУХМ Б.Мөнгөндөл ахлах дасгалжуулачгтай, ОУХМ А.Мөнхбаяр ахлагчтай "ХОВД АЛТАЙН БАРС ХИЛЧИН" баг шалгарч "Дээд лиг"-ийн анхны медалиа хүртлээ. Ж.Түмэн-Аюуш эзэнтэй, ОУХМ Л.Баатархүрээ ахлах дасгалжуулачгтай, СМ А.Даваажаргал ахлагчтай "МЕГАСТАРС" баг анх удаа "Дээд лиг"-т түрүүлж аваргын цом гардан, 15 сая төгрөгийн эзэд боллоо.      Эмэгтэй тамирчдаас хүрэл медалийн эздээр А.Ганхуяг эзэнтэй, СМ Б.Чинбат ахлах дасгалжуулагчтай, СМ А.Батжаргал ахлагчтай "ТЭНҮҮН-ОГОО" баг хүрэл медаль хүртэж, Ж.Наранбаатар эзэнтэй, ОУХМ Р.Хангай ахлах дасгалжуулачгтай, Л.Хосбаяр ахлагчтай "ХОББИ-ЭЙС" багийн тамирчид мөнгөн медалийн болзол хангалаа. Алтан медалийн эздээр Жан Жин Хун эзэнтэй, СМ Л.Отгонцэцэг ахлах дасгалжуулагчтай, СМ С.Булгантамир ахлагчтай "Энагурэ" баг дээд лигт 5 дахь удаагаа аваргын төлөө шалгарч, 3 дахь аваргын цомоо хүртсэн юм. Дээд лигийн тэмцээний эмэгтэйчүүдийн төрөлд багаа аварга болоход ихээхэн үүрэг гүйцэтгэсэн, спортын мастер Л.Отгонцэцэг шилдэг дасгалжуулагчийн шагналын эзэн боллоо. Тэрээр залуу тамирчдаар багаа бүрдүүлснээр "Энагурэ" багийн 8 жилийн өмнө авч байсан аварга цолыг хамгаалж чадсан юм.Үндэсний "Дээд лиг-2019" тэмцээнд хамгийн олон тоглолт дэнсэлсэн шүүгчдийн нэг, МВХ-ны шүүгч, улсын шүүгч С.Наранбаяр “Шилдэг шүүгч”-ээр тодорсон. Мөн "Дээд лиг"-ийн тэмцээнд эрэгтэйчүүдийн төрөлд багаа аварга болоход үнэтэй хувь нэмэр оруулж, амжилттай удирдсан дасгалжуулагч, ОУХМ Л.Баатархүрээ “Шилдэг дасгалжуулагч” шагналын эзэн боллоо.      "Мегастарс" багийн ахлагч, спортын мастер А.Даваажаргал, "Энагурэ" багийн ахлагч СМ С.Булгантамир нар 2019 оны дээд лигийн “Үнэ цэнэтэй тоглогч” боллоо. “Эрчим" багийн ахлагч, спортын мастер З.Цэнд-Аюуш 307 оноо, "Дархан Сеть" багийн ахлагч, спортын мастер Д.Эрдэнэбулган лигийн тэмцээний турш 334 оноо авсан амжилтаар “Шилдэг довтлогч”-ийн шагналыг хүртсэн юм. Дээд лигийн шинэ аварга "Мегастарс" багийн шилдэг дундын хаагч, спортын мастер Э.Алтангэрэл хаалтаас 36 оноо авч, лигийн бүх тоглогчийг хувийн болон багийн амжилтаар тэргүүллээ.       Дээд лигт залуу тоглогч нараар багаа бүрдүүлэн оролцож, 4-р байрт шалгарсан "Хос Бар” багийн тоглогч ОУХМ Р.Хангай, лигийн мөнгөн медальт "Хобби Эйс" багийн ахлагч Л.Хосбаяр нар “Шилдэг холбогч”-ийн шагнал хүртлээ, Түүнчлэн "Ховд Алтайн Барс Хилчин" багийн чөлөөт хамгаалагч, Япон улсын легионер Такахаши Шо лигийн “Шилдэг хамгаалагч”-аар шалгарсан юм. Аваргын алтан медал хүртсэн "Энагурэ" багийн чөлөөт хамгаалагч, спортын мастер Д.Сосорбурам “Шилдэг хамгаалагч”-ийн шагнал хүртэж "Энагурэ" багийн П.Энххүслэн лигийн аварга болохын зэрэгцээ хаалтаас нийт 37 оноо авсан үзүүлэлтээр бүх тоглогчийг тэргүүллээ. Давуулалтаас нийт 30 оноо авсан СМ Б.Анхбаяр  дээд лигийн “Шилдэг давуулагч”-ийн шагналыг хүртсэн. Мөн “Тэнүүн-Огоо” багийн тамирчин Элбэгзаяа давуулалтаас 36 оноо авсан үзүүлэлтээр 16 насандаа “Шилдэг давуулагч”-аар шалгарлаа.      1995 онд анхны лиг зохион байгуулагдаж байсан бол эдүгээ үндэсний дээд лигийн 18 дахь  удаагийн тэмцээнийг Монголын воллейболын холбоо, Их спортыг дэмжигч-Эрдэнэт үйлдвэр хамтран зохион байгуулж, тэмцээнийг Монголын үндэсний телевизийн Спорт суваг шууд дамжуулан орон даяар хүргэлээ. Тэмцээний сүүлийн өдөр легонер тамирчдын эсрэг Монголын баг тамирчид сонирхолтой тоглолт гаргаж, үзэгч олонд бэлэг барьсан юм. Э.Мөнх-Уянга Фото:Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • О.БАТТОГТОХ: Чанарын систем үйлдвэрлэлд нэвтэрснээр хувь хүний ажлын алдаа багассан

      Чанарын хяналтын хэлтсийн технологич инженер, доктор (Ph) О.Баттогтохоос үйлдвэрлэлд нэвтрүүлсэн чанарын системийн талаар тодрууллаа.           Манай Чанарын хяналтын хэлтэс үйлдвэрлэлийн технологийн бүх дамжлага үйл ажиллагаанд хяналт тавьж ажилладаг. Өөрөөр хэлбэл үйлдвэрлэлийн технологийн процесст үнэлэлт дүгнэлт өгч мэдээлдэг. Эрдэнэт үйлдвэрт гаднаас нийлүүлж буй технологийн бараа материалд хяналт тавьдаг. Таван инженер техникийн ажилтан 50 гаруй хүн нэг баг болон ажиллаж  байна. Чанар шалгагчид ажлын байрнаас мэдээллээ сүлжээнд оруулдаг болж автоматчилагдсан. Үүний үр дүнд ажлын ачаалал багасаж, материал цаг хэмнэж хөдөлмөр хөнгөвчилсөн. Ингэснээр тус хэлтсийн тоо чанарын системийг бүрдүүлсэн. Энэ ажлыг Холбоо, мэдээллийн технологи, автоматжуулалтын цехийн программистуудтай хамтран гүйцэтгэлээ. Чанарын систем үйлдвэрлэлд нэвтэрснээр хувь хүний ажлын алдаа багассан. Хуучин, утсаар шинжилгээний үр дүнг дамжуулж байхад алдаа их гардаг байсан. Оператор нь гадаадын мэргэжилтэн бол дамжуулсан тоо зөрөх тохиолдол гарах жишээтэй.      -Тэгвэл ажлын ямар ахиц дэвшил гарч байна вэ?    -Материал пүүлэх жинг автоматжуулсан. Ингэснээр жингийн зөрүү гаргахгүй хяналт сайн тавих болсон. Материал нийлүүлэгчийн жингээр орлогодох биш, үйлдвэрийнхээ Чанар хяналтын хэлтсийн тавьсан жингээр орлогодож байгаа. Ер нь дотоод ажлаа сайжруулсны зэрэгцээ Ил уурхайгаас явж буй хүдрийн агуулга, шинж чанарыг зөв тодорхойлж, Баяжуулах үйлдвэрийг бодит мэдээллээр ханган ажиллахын тулд Холбоо, мэдээллийн технологи, автоматжуулалтын цехтэй хамтран систем үүсгэсэн. Өөрөөр хэлбэл Ил уурхайгаас явж буй хүдрийн агуулга, исэлдэл, анхдагч сульфид хэд байгааг шуурхай мэдээлэх программ хангамжийг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлсэн. Мөн Оросын геологичдын судалгаанд тулгуурлан  Ил уурхайн 19 түвшний эрдсээр нь ангилсан мэдээллийг  электрон хэлбэрт шилжүүлсэн. Энэ нь  тухайн экскаватораас ямар Белазад, ямар исэлдэлтэй хүдэр ачиж, Баяжуулах үйлдвэрт өгснийг бүрэн  харах боломж бүрдлээ.      -Цаашид ямар ажил хийхээр төлөвлөж байна?     -Хүдрийн шинж чанарыг Баяжуулах үйлдвэрийн үйлдвэрлэлийн процесстой холбох зорилт тавьсан. Энэ ажлын хүрээнд  Баяжуулах үйлдвэрийн технологийн процессын бүх мэдээллийг автоматаар  статистик үүсгэж, металл авалтыг хамгийн максимумд хүргэх урвалжийн тун, болон бусад хүчин зүйлүүдийг тооцож гаргах программ нэвтрүүлэхээр ажиллаж байна. ХМТАЦ-ийн мэргэжилтнүүд, МУИС-ийн багш нартай хамтарч ажиллаж байна. Үүнийг загварчлах, программчлах ажил явагдаж байна. Түүнээс гадна “Эрдэнэтийн-Овоо” ордын эрдсүүд геологийн процессоор үүсэхдээ хоорондоо хам урсгал үүсгэсэн байдаг. Одоогийн байдлаар Ил уурхайн геологичидтой хамтраад эрдсийн хам үүслийн судалгаа явуулж, геологийн зураглал гаргасан. Тухайн цэгүүдээс дээж авсан. Цаашид Судалгааны төвтэй хамтран ямар ямар  эрдсүүдийн хам үүслийн үед урвалжийн тун болон хөвүүлэн баяжуулах процесст нөлөөлөх бусад хүчин зүйлүүдийг оновчлох, түүнчлэн лабораторийн  туршилт явуулах зорилт тавин ажиллаж байна.     -Баярлалаа.                        Т.Батчулуун Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Уурхайн САРАН

           Ил уурхайн өрмийн машинч Д.Саран Найрамдлын Дархан хотод цагдаагийн офицер Д.Даваасамбуугийн хоёр дахь хүүхэд болон мэндэлжээ. Ээж Р.Дамдинжав нь   Ариун цэвэр халдвар судлалын станцад Ерөнхий эмч байж. Түүний эцэг, эх  1987 онд Эрдэнэсийн хотыг зорин  дөрвөн хүүхдээ дагуулан нүүжээ. Энд ирсэн намар ашиглалтад дөнгөж орсон 5-р сургуулийн, будаг нь  ханхалсан шинэхэн анги танхим, уурхайн их чимээ, баатар мэт уурхайчин залуус хүүд гойд  сэтгэгдэл төрүүлсэн гэдэг. Багаасаа аливаад нухацтай ханддаг, эвлэгхэн гартай, зөөлөн сэтгэлтэй, ухаалаг хүүдээ ээж нь мэргэжлээ өвлүүлэх гэж ятгавч тусыг эс олов. Түүний  цээжинд уурхайн  техник багтжээ. 10-р ангиа дүүргэсэн Д.Саран Дархан хотын Политехникийн коллежийн өрмийн техникчийн ангийг сонгосон. Сургуулиа амжилттай төгссөн ч мэргэжлийн ажил олдсонгүй, жил гаруй хий эргэсний эцэст    1995 оны 11-р сарын 17-нд мөрөөдөж явсан Ил уурхайдаа ирлээ. Залуухан хоёр хархүүг ээлжийн мастер дагуулан уурхайн карьераар явсаар нэгэн өрмийн машины бүхээгт ороод, “Та хоёрын хэн чинь энд үлдэхэв?” гэхэд Д.Саран эргэлзэх зүйлгүй л –“Би” гэв. Намуухан эрийн царай дотно санагдсан уу, машиных нь бүхээг “дулаанхан” байсан уу. Аль аль нь л  байх. Ингээд л тэр Б.Батбаяр багшийнхаа туслах машинчаар ажлын гараагаа эхлэв.  Өнөөдөр Д.Саран дадлага туршлагатай жинхэнэ машинч, цөөнгүй  шавьтай багш болсон ч Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар Б.Батбаяр багшийнхаа эрдмээс суралцсаар л. Тэд 20 гаруй жил нэг ээлжинд ажиллаж, нэг байранд амьдарч үргэлж ойр байсан. Учрах ерөөл тавилан гэж л энэ  байх. “Миний багш Монгол улсын Хөдөлмөрийн баатар Д.Жаргалсайханы шавь шүү дээ” гэж хэлэхдээ нүд нь сэргээд, бахархан  бэлгэшээж буй нь илт.  Монгол улсын Хөдөлмөрийн баатар Б.Батбаяр: “Манай үйлдвэр залгамж чанар сайтай, багшийн эрдмийг өөртөө шингээж, дараа үедээ дамжуулдаг уламжлалтай. Д.Саран бид хоёр нэг ордных болоод ч тэрүү, зан чанар ойролцоо, биенээ  их амархан ойлголцдог. Тэр заасан зүйлийг маш богино хугацаанд сурч, өөриймшүүлдэг. Өрөмдлөг хийхдээ газрын хатуулаг, цооногийн гүний устай эсэхийг маш нарийн мэдэрдэг.  Геологийн нөхцөлд тохируулан өрөмдөх чадварыг тэр онцгой эзэмшсэн. Саран ер нь  онолын мэдлэгээ өрөмдлөгт ашиглахдаа гаргууд. ХАБ-ын дүрэм журмыг ёсчлон мөрдөж, аюулгүй ажиллагааг ханган ажиллахдаа ч тун сайн. Технологийн нарийн тохиргоог  сайн хийдэг. Тэр бүрийг өөрт нь хэлж, магтдаггүй ч дотроо бол би их тоож,  аргагүй л Эрдэнэт үйлдвэрийн Хөдөлмөрийн аварга даа  гэж шавиараа бахархдаг юм” гэв.      Тэрбээр хоёр ч өрмийн  машины угсралт тохируулгын ажлыг бригадын даргатайгаа  хамтран өндөр чанартай гүйцэтгэн ашиглалтад оруулсан байдаг. Даацтай энэ ажилд түүний нягт нямбай ажиллагаа, техникийн мэдлэг, ур чадвар чухал нэмэртэй байсан нь дамжиггүй.       Тэр аливаа зүйлийн эвийг олохдоо гаргуун гэж багш нь магтсан. Урьдчилан бодож, ухаалаг шийдвэр гаргах чадвар түүнд бий. Өрмийн машиныхаа  хэрийн  эвдрэл гэмтэлд мэргэжилтэн дуудаж төвөг удахгүй, муйхар аргаар бус, эвээр шийддэг чанар нь түүний техникт авьяастай, мэдлэгтэйг илтгэнэ.       Эгэл даруухан энэ залуу Эрдэнэт үйлдвэрийн аварга болсноо гар сэтгэл нийлсэн А.Дамдиндорж ахлагчтай  өрмийн 23-р бригадынхны хамтын хөдөлмөрийн үр дүн гэх. Тэр шинэ  залуу ажилчдыг дадлагажуулан сургаж, ажлын арга барил, дадлага туршлагаа өвлүүлэн эзэмшүүлж байна. Түүний шавь өрмийн машинч Д.Энхтайван, өрмийн туслах машинч Г.Пүрэвдорж, Б.Ихбаяр, П.Үнэнбат нар Ил уурхайдаа үр бүтээлтэй ажиллаж байна. Нас тогтон, намба сууж яваа аварга маань залууст,  ажилдаа өөриймсөг сэтгэлээр хандахыг сургана.       Д.Саранг хамт олон нь нийтэч, хүнд тусархуу, хүнтэй өгөө аваатай эр гэж үнэлэх юм билээ. Хэн нэгний гэр оронд чухал  ажил гарахад хамгийн түрүүн Д.Сарангаас тусламж хүсэх.  Ажлаасаа  дөнгөж буучихаад,  ядарч  байсан ч,  тэр яваад л очно. Хүний төлөө боломжтой бүхнээ зориулах хүнлэг сэтгэлтэй  түүнийг Өрөмдлөг тэсэлгээний хэсгийн Үйлдвэрчний эвлэлийн бүлгийн ахлагчаар сонгосон. Тэр хамт олныхоо хөдөлмөрлөх нөхцөл, цалин урамшуулал зэрэг  нийгмийн асуудлыг нь шийдүүлэхийн  төлөө  чадах чинээгээрээ “гүйдэг”. Уурхайчид яг одоо 12 цагийн ажлын горимыг  туршиж байна. Энэ горимыг нэвтрүүлснээр гэртээ байх цаг уртсаж, хангалттай амран, улмаар хөдөлмөрийн  бүтээмж  нэмэгдэнэ  гэж  тэд үзэж буй. Үүнийг хэрэгжүүлэхийн төлөө, уурхайчдын дуу хоолойг үйлдвэрийн удирдлагад хүргэхээр  тэр Үйлдвэрчнийхэнтэйгээ хамтдаа  зүтгэж явна.     Найз нөхөд нь Д.Саранг өөрийгөө ялж чаддаг хүн гэж тодорхойлдог. Тэр олон жил тамхи татжээ. Нэг бүхээгт ихэнх цагаа хамт өнгөрүүлдэг багшийгаа ч “уугиулдагт” автуулаад  амжиж. Гэвч  нэг л  өдөр би  үүнийг  орхилоо гэсэн гэдэг. Тэр цагаас өнөөдрийг  хүртэл таван жил  тамхийг өөртөө ойртуулаагүй гэнэ. Олон хүн хорт зуршлаа хаях шийдвэр гаргадаг ч ихэнх нь хэлснээсээ буцчихсан явдаг. Дээрх  ганц жишээ түүнийг өөрийгөө ялан дийлэх чадвартайг харуулна.    Хүүхэд байхын л тэр бөмбөгтэй  спортын хорхойтон байж. Сагсан бөмбөг, волейболд бүр ч “донтоно”. Ил уурхайд ажилд орсных нь  дараахан   спортын мастер Б.Нацагдорж найз нь багтаа элсүүлж. Гар нийлсэн залуус  2000 онд Эрдэнэт үйлдвэрийн аварга болж, шилдэг багаар  тодорсноороо  тэр одоо ч  бахархдаг.      Тэр үр хүүхдээ мөс чанар сайтай, хүнтэй эвтэй байж, олны дунд биеэ аваад явчих чадвартай нэгэн болгохсон гэж хичээж яваа эгэл нэгэн аав.     Уурхайчдыг жинхэнэ эр хүний тунгаамал шинжийг хадгалсан улс гэдэг. Үнэхээр ч аливаад чин сэтгэлтэй, эгэл даруухан, зон олонд тустай, хэлсэндээ хүрдэг  эр хүний эрхэм чанарыг өөртөө шингээсэн уурхайчин  аварга Д.Сарангийн тухай  өгүүлэхэд  ийм.  Я.Энхтуяа Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Цутгуурын цехийн шинэчлэл эрчимтэй явж байна

         Бид Цутгуурын цехийн хэвний технологийн шинэчлэлийн ажлыг сурвалжлахаар Засвар механикийн заводыг зорилоо. Тус цех 1980 оны арванхоёрдугаар сарын 31-нд  анхныхаа ганг хайлж, Эрдэнэт үйлдвэрийн тоног төхөөрөмж, эд ангийг цутган үйлдвэрлэж эхэлсэн түүхтэй. ...Уран нарийн хийцтэй Уурхайн түмэн тоногийг Урлаж цутган зороход Ухаан задраад урамтай... хэмээх шүлгийн шад мөрүүд  цээжинд хургана. Цутгуурын цехэд биднийг очиход хэсэг ажилчид жижиг металл хийцүүдийг нэг дор овоолж  явахтай таарлаа. Талбайн зүүн талд  гагнуурын алтан оч үсэрнэ. Нөгөө талд нь ямар нэгэн тоног төхөөрөмжийг кранаар өргөж буй ийм нэгэн хөдөлмөр ундарсан ажлын  талбар угтав. Шингэн шил, шавар сульфит  зэрэг үндсэн холбогч материалуудыг элстэй найруулан зуурсан холимгоор цутгамал бүтээгдэхүүний хэв бэлтгэдэг. Дараа нь галд тэсвэртэй материалаар будаж янзална. Дээд, доод хэвээ хааж, голчуудаа байрлуулна. Хаягдал хар төмөрлөгийг хайлуулж, механик шинж чанараас хамааруулан янз бүрийн химийн орц найрлагатай хайлшуудаар  цутгамал бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг. Зууханд металл хайлах ажиллагаа гурван цаг орчим явагдана. Цутгуурын цехэд хэрэглэж байсан хэвний технологийг 1960 оноос анх үйлдвэрлэлд нэвтрүүлжээ.Эрдэнэт үйлдвэрийн тоног төхөөрөмжийг  39 жил уг технологиор хийсэн байна. Энэ нь сайн чанарын кварцын элсийг шингэн шилээр зуурч, нүүрс хүчлийн хийгээр  хатууруулан хэв бэлдэх технологи юм. Эрдэнэт үйлдвэрт ашиглаж буй экскаваторууд, өрмийн машин, бульдозер, авто ачигч, автогрейдер зэрэг уулын тоног төхөөрөмжийн эд анги, төрөл бүрийн хацарт болон алхан бутлуурын хуягууд, тээрмийн доторлогоо, насосын ажлын эд ангиудыг Цутгуурын цехэд үйлдвэрлэдэг. Одоогоор Цутгуурын цехэд “Хүйтнээр хатууруулах холимгоор хэв бэлтгэх” хагас автомат шугамыг суурилуулах  шинэчлэлийн ажил ид явагдаж байна. Үндсэн зорилго нь хэвний  технологийг өөрчлөх юм. Цутгуурын цех жилд 6600 тн цутгамал бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх төслийн хүчин чадалтай. Тус цех түүхэндээ хамгийн их нь 5800 тн цутгамал бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж байсан. Хангалттай захиалга ирсэн тохиолдолд төслийнхөө хүчин чадалд хүрч ажиллах боломжтой. Жилийн захиалгынхаа хэмжээнд үйлдвэрлэл явуулж ирсэн аж. Энэ оны эхний 10 сард 5700 гаруй тонн цутгамал бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэжээ. Энэ нь Цутгуурын цехийн зогсолтын үед Эрдэнэт үйлдвэрийн жилийн захиалгат цутгамал бүтээгдэхүүний хэрэгцээг хангах нөөц юм. Өөрөөр хэлбэл жилийн төлөвлөгөөт ажлаа хангалттай биелүүлжээ. Ирэх оны тавдугаар сарын нэгэн хүртэл үйлдвэрийн бүтцийн нэгжүүдийн хэрэгцээний цутгамал бүтээгдэхүүний нийлүүлэлт хангагдсан гэнэ. Цутгуурын үйлдвэрлэлийн өргөтгөлийн хүрээнд орчин үеийн өндөр бүтээмжтэй цутгуурын тоног төхөөрөмжөөр тоноглох, шинэ технологи нэвтрүүлэх ажил ийнхүү эрчимтэй явагдаж эхэллээ.         Хольц бэлтгэх хэсгийн металл болон бетон хийц, тоног төхөөрөмжүүдийг  буулгав          Баяжуулах үйлдвэрийн шинэ тоног төхөөрөмжид тавигдах шаардлагыг Цутгуурын цехийн бүтээгдэхүүн хангах ёстой. Одоо үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэхээр зэхэж буй шинэ технологийг 2010 оноос гар хэв дээр туршжээ. Шинэ технологийн Техник, эдийн засгийн үндэслэлийг боловсруулж 5,7 сая долларын хөрөнгө оруулалт  шаардлагатай гэсэн тооцоо гарсан байна. Төсөвлөсөн хөрөнгө оруулалт хийгдсэнээр өнгөрсөн сарын нэгнээс Цутгуурын цехийн үйл ажиллагаа зогсож төлөвлөгөөний дагуу технологийн шинэчлэл эхэлсэн. Одоогийн байдлаар хуучин тоног төхөөрөмжийг буулгах, шинэ тоног төхөөрөмжийн суурийн ажил явагдаж байна. Ирэх оны нэгдүгээр сарын 10-аас ХБНГ улсын FAT компанийн тоног төхөөрөмжийг угсрах аж. Энэ ажлыг  FAT компанийн төлөөлөл, Засвар  угсралтын болон Цутгуурын цехийн хамт олон гурван сарын хугацаанд хийх юм. Мөн дэд бүтцийн холболт, туршилт тохируулгын ажил хийгдэнэ. Эдгээр ажил үе шаттай хийгдсэнээр Цутгуурын цехэд “Хүйтнээр хатууруулах холимгоор хэв бэлтгэх” хагас автомат шугамын шинэчлэлийн ажил дуусна. Ирэх оны тавдугаар сарын нэгнээс Цутгуурын цех үйлдвэрлэлийн хэвийн жигд, тасралтгүй үйл ажиллагаагаа явуулах зорилт тавин ажиллаж байна. Өнөөдрийн байдлаар дөрвөн давхар хольц бэлтгэх тасгийн металл болон бетон хийц, тоног төхөөрөмж буулгах ажлыг “Ээлт өлгий” компани гүйцэтгэж байна. Урьдчилсан тооцоогоор 160-аад тонн металл хийц, 170-аад тонн бетонон хийц буулгажээ. Засвар угсралтын цехийнхэн хуучин 30 тонны холигч, бункерүүдийг буулгах, элс хатаах төхөөрөмжийг шилжүүлэн суулгалаа. Одоо тоног төхөөрөмжийн суурийн ажил уруу орох гэнэ.Механикийн албаныхан хэвний нэг, хоёр, гуравдугаар машин, элс дахин ашиглах бэлтгэх төхөөрөмж, туузан дамжуургыг буулгасан бол Эрчим зүйн албаныхан цех доторх халуун хүйтэн усны болон хийн шугамуудыг салгах, олон төрлийн кабель утаснууд (КТП-2)-ыг буулгаснаар хэв байрлуулах талбайг томсгожээ. Үндсэн гол ажлыг Барилга засварын болон Засвар угсралтын цех хийж байгаа бөгөөд Цутгуурын цехийн 147 ажилтан туслахаар ажиллаж байна.           Олон тоног төхөөрөмжийн сэлбэг хэрэгсэл, уур ус, цахилгааны зардлыг хэмнэнэ       Цутгуурын цехийн дарга Ц.Зоригоо: “Манай цехэд шинэ технологи нэвтэрснээр хөдөлмөрийн нөхцөлийн хувьд жаахан өөрчлөлт орно. Хуучин хэвний машинууд доргилттой ажиллаж байлаа. Доргилтын хийн багажууд ашиглаж хэвээ чигждэг. Энэ асуудал байхгүй болно. Харьцангуй дуу чимээ багасна.  Хийн багажийг олон жил ажиллуулсан хүнд булчингийн сулралт явагддаг. Юм атгаж чаддаггүй. Хуучин технологиос бат бэхийн чанар хэд дахин нэмэгдэнэ. Манай цехийг ажиллах үеэр тусгай комисс ажлын нөхцөлтэй танилцана. Урьд нь доргилтод хэв нураад уначихдаг байсан. Энэ технологи нэвтэрснээр өөр төрлийн элс хэрэглэх боломж бүрдэж байна. Бидний хэллэгээр хромтой элс. Үүнийг хайлах температур цельсийн 2100 градус. Тэгэхээр металл цутгасны дараах гадаргууны цэвэрлэгээний ажил харьцангуй хөнгөрнө. Нөгөө талаар геометр хэмжээс маш нарийн болж стандарт, техникийн нөхцөл хангасан бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх боломж бүрдэнэ. Ажиллах хүчний тоо багасна. Хуучин бид хэвний холимгийг тусад нь бэлддэг байсан. Энд 14 хүн ажилладаг. Тэгэхээр энэ хэсэг ажиллах шаардлагагүй. Шинэ тоног төхөөрөмж, автоматаар нормоо тохируулаад холимгоо зуураад өгчихнө. Тэгэхээр туузан дамжуургын систем халагдана. Нийт 130 тоног төхөөрөмжийг ашиглахгүй болно. Эдгээр тоног төхөөрөмжийн сэлбэг хэрэгсэл, уур ус, цахилгааны зардал хэмнэгдэнэ. Тухайлбал, туузан дамжуургын  лент, хүрд, хөдөлгүүрийн ашиглалтын хэрэглээг хэмнэх жишээтэй. Ажилчин хүн туузан дамжуургыг хянах шаардлагагүй. Иймээс зарим ажлын байранд өөрчлөлт орно. Зарим хүмүүсийг өөр хэсэгт шилжүүлэн ажиллуулна. Манай цех хажуудаа  материалын агуулах ашиглалтад оруулна. Хаягдал төмөр бэлтгэх хэсэгт шинэ кранууд тавьж байна. Эдгээр ажлын байранд хүмүүсээ шилжүүлэн ажиллуулах юм.  Энд ажиллах хүмүүсийг сургалтад хамруулна. Ирэх жилийн тавдугаар сарын нэгнээс цехийн үйл ажиллагаа жигдрээд ирэхээр хүмүүсийн ажлын байрны орон тооны бүтэц батлагдана. Манай заводын резинэн эдлэл үйлдвэрлэх тасаг хүчин чадлаа нэмж байгаа. Уг хэсэгт  дөрвөн хүн шилжүүлж ажиллуулна. Манай цех Вакуум хальсны хэвний технологи нэвтрүүлсэн. БНХАУ-ын Сандри компанийн мэргэжилтнүүдийг урьж энэ ажлыг хэрхэн сайжруулах талаар ярилцсан. Тэдний хийсэн төслийн дагуу нэмэлт тоног төхөөрөмж худалдан авсан нь Тээвэр ложистикийн төвд ирчихсэн байгаа. Бидний дараагийн хийх ажил нь Вакуум хальсан хэвний тоног төхөөрөмжийг шилжүүлж суулгах юм. Бид хуучин тоног төхөөрөмжийг нь энэ зун буулгаад авчихсан. Хольц бэлтгэх, элс татах төхөөрөмжийн чөлөөлсөн талбайд вакуум ажлын хэвийг суурилуулах зураг төсөл явж байна.” гэв.             Цутгуурын цех 6000 тонн металл цутгахад 9000 тонн кварцын элс хэрэглэж байсан  бол шинэ технологи нэвтрүүлснээр жилд 3000 тонн элс хэрэглэх аж. Нэг тонн цутгамал бүтээгдэхүүнээс 40 доллар хэмнэх бөгөөд 4,6 жилийн хугацаанд шинэ технологийн зардлаа нөхөх урьдчилсан тооцоо гарчээ. Ийнхүү “Хүйтнээр  хатууруулах холимгоор хэв бэлтгэх” хагас автомат шугамын шинэ технологи үйлдвэрлэлд нэвтэрснээр цутгамал бүтээгдэхүүний чанар сайжирч, хэвний материал хэмнэгдэн, эдийн засгийн үр ашигтай ажиллах нөхцөл бүрдэх юм.                        Т.Батчулуун Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Д.МӨНХБААТАР: Техникийн шинэчлэлийн хөрөнгө оруулалт бүрэн хийгдсэн

        Эрдэнэт үйлдвэрийн Авто тээврийн цех 850-иад ажилтантай, 300-аад хөдлөх бүрэлдэхүүнтэйгээр үйлдвэрлэлийн тасралтгүй, найдвартай үйл ажиллагааг хангахад том хувь нэмэр оруулан ажиллаж байна. Энэ оны хөрөнгө оруулалтаар Авто тээврийн цехэд техникийн шинэчлэл, бүтээн байгуулалтын ямар ажил хийгдсэн талаар тус цехийн дарга Д.Мөнхбаатараас тодрууллаа.          -Манай цех дээр 2019 оны хөрөнгө оруулалтын ажлын төлөвлөгөөний биелэлт  тоон үзүүлэлтээр 86 хувьтай, үнийн дүнгээр бол 92 хувьтай явна. Өөрөөр хэлбэл өндөр үнийн дүнтэй худалдан авалтууд хийгдсэн. Томоохноос нь дурдвал, хоёр белаз шинээр авсан нь уулын цул тээвэрлэхэд голлох үүрэг гүйцэтгэж байна. Мөн Комацү фирмийн бульдозер авсан. Шинэ техник маань ирсэн даруйдаа далангийн ажилд гарсан, одоо Дулааны цахилгаан станцын нүүрс түрэх ажилд хувь нэмэр оруулан ажиллаж байгаа. Дугуйт ачигч шинээр авлаа. Зардал багатай, бүтээмж өндөртэй техник учраас янз бүрийн үйлчилгээний ажилд гүйцэтгэл сайтай ашиглагдаж байна. Саяхан явуулын засвар үйлчилгээний машин авсан. Дотроо гагнуурын аппараттай, хийн үлээгүүртэй, үр бүтээлтэй машинтай боллоо. Ер нь техникийн шинэчлэлийн төлөвлөгөөнд тусгасан хөрөнгө оруулалт бүрэн хийгдсэн. Одоо ахуйн хэрэглээний жижиг аппарат, шатахуун түгээгүүрийн хэмжигч багажууд гэх мэт бага үнэтэй, цөөн тооны юм үлдсэн. Ондоо багтаад ирчих байх.     -Барилга, байгууламжийн хяналт, төлөвлөлтийн чиглэлээр ямар ажил хийгдэв?      -Төлөвлөсөн ажил бүгд хийгдсэн. Усны шугам сүлжээ солих, Төрөл бүрийн маркийн авто машины хэсэг, технологийн тээврийн болон тусгай зориулалтын машин механизмын гарааш зэрэг барилгын засвар бүрэн дууссан. Талбай бетондох ажил хэсэгчлэн хийгдсэн. Ирэх жил энэ ажил үргэлжилнэ. Ер нь хөрөнгө оруулалтын ажил сайн явагдаж байгаа.     -Танай цех 2019 онд шинээр ямар ажил хэрэгжүүлсэн бэ?     -Микро автобусны дуудлагын үйлчилгээ нэвтрүүллээ. Ингэснээр үйлдвэрт эдийн засгийн чамгүй хэмнэлт гарна. Белазын шугаманд ажиллах цагийг уртасгах зорилгоор “АБК” дээр жолооч нарт зориулсан тусгай өрөө гаргасан. Өмнө нь ажилчид гарааш дээр очиж хувцсаа солиод, энд ирж даалгавар аваад явдаг байсан. Одоо бүгд энд төвлөрсөн. Ингэснээр шугаманд ажиллах цаг 30 минут уртассан. Машины сул явалтыг багасгах, зардал бууруулах зорилгоор уулан дээр ШТС байрлуулсан. Дугуйны даралтыг тогтмол барьж, найдвартай ажиллагаа хангах, хэмнэлт гаргах үүднээс дугуй хийлдэг төхөөрөмжүүдийг карьер дээр байрлуулсан. Энэ бүхэн манай инженер техникийн ажилтнууд, бүтээмж чанарын дугуйлангийнхны сайхан санаачилга гэдгийг хэлэх хэрэгтэй.      -Жолооч нарын ээлжийг 12 цагийн хуваарьт шилжүүлсэн туршилт хэр явна?     -Бид тогтмол хяналт шалгалт хийж, хүмүүсийн сэтгэгдлийг сонсож яваа. Ажилчид ерөнхийдөө ам сайтай, гэртээ байх хугацаа нь нэмэгдсэнд баяртай байгаа. Яахав, ганц нэг хүн ядарч байна гэсэн юм ярьсан. Гэхдээ бид ээлж болгон дээр нөөц жолооч ажиллуулж байгаа. Шаардлагатай үед сольж ажиллуулах зохион байгуулалтын арга хэмжээ авч байна. Одоогоор ядраад байна, сольё гэсэн хүсэлт гараагүй. Туршилт 12-р сарын 31-нд дуусна. Гурван сарын үр дүнгийн тооцоогоор цаашид хэрхэхийг шийднэ. Белазын жолооч, засварчид гээд 200 гаруй хүн 12 цагийн ээлжинд туршилтаар ажиллаж байна.      -Баярлалаа.     М.Одгэрэл Фото: Б.Баттөгс Дэлгэрэнгүй...
  • Металл боловсруулах машин суурилууллаа

        Засвар механикийн завод техник технологийн шинэчлэлийн хүрээнд Солонгосын “Doosan” үйлдвэрийн металл боловсруулах тоон удирдлагатай фрезерийн суурь машиныг Механик цехэд суурилуулан ажиллуулж байна. Тус цехийн ажилчид  өөрсдийн хүчээр уг машиныг суурилуулсан бөгөөд “Doosan” компанийн мэргэжилтнүүд тохируулгын ажил гүйцэтгэжээ. Суурь машин нь хүчин чадлын хувьд дөрвөн тэнхлэгтэй, мянганы нарийвчлалтай эд анги боловсруулах аж. Мөн  650-1400-гийн хэмжээтэй эд ангиуд дээр фрезерийн боловсруулалт хийх юм. Энэ талаар Механик цехийн дарга Д.Галбямба: “Манай цех гурван жилийн хугацаанд тоон удирдлагатай суурь машины төв байгууллаа. Энд токарийн болон фрезерийн суурь машинууд суурилуулсан. “Doosan” маркийн тоон удирдлагатай суурь машин дээр ажиллах мэргэжилтэй боловсон хүчнийг Солонгос улсад операторын сургалтад хамруулан ажиллуулж байна. Энэхүү машин ашиглалтад орсноор хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн хувьд эрсдэлгүй ажиллах нөхцөл бүрдлээ. Мөн бүтээгдэхүүний чанар, нэр төрөлд дэвшил гарсан. Уг суурь машиныг бүрэн хүчин чадлаар нь ажиллуулснаар тэгш шүдтэй араа боловсруулах, өрмийн суурь машинаар хийх ажилбаруудыг өөрийнх нь өгөгдлөөр нэг дор хийж байна” гэв.       Т.Батчулуун Дэлгэрэнгүй...
  • С.БУЛГАНТАМИР: “Эрдэнэт үйлдвэр” Волейболын дээд лигийг өндөр хэмжээнд зохион байгуулж буйд тамирчид талархалтай хандаж байна

        Монголын волейболын холбооны дээд лигийн аварга шалгаруулах тэмцээн медалийн төлөөх өрсөлдөөнөөр нийслэл Улаанбаатар хотноо үргэлжилж байна. Медалийн төлөөх цуврал тоглолтуудын үеэр “Энагурэ” клубын 3 дахь үеийн  тамирчид багтаа 3 дахь аварга цолыг авчирлаа. Шигшээ цувралд 3 дарааллан хожиж лигийн аваргаар шалгарч, алтан медалийн болзол хангалаа. Энэ үеэр “Энагурэ” багийн ахлагч, спортын мастер С.Булгантамиртай цөөн хором ярилцлаа.        -Дээд лигийн аварга болсонд баяр хүргэе! Тэмцээний талаар сэтгэгдлээсээ хуваалцаач?       -Миний хувьд энэ спортоор хичээллээд 7 жил болж байна. Монголын волейболын дээд лигийн хувьд  маш өндөр зохион байгуулалттай болж байгаад талархалтай байна. Эрдэнэт хотруу яваад 3 тойргийн турш  тойргийн нийлбэр дүнгээ гаргасан. Тоглолт бүр хариуцлагатай байлаа.      -Хобби эйс багтай алтын төлөө учраа таарч амжилттай тоглож алтан медалийн эзэд болж байна.Танай багийн давуу тал, тоглолтын тактик юу байсан бэ?     -Ер нь өрсөлдөгч багийн хувьд насны хувьд, довтдогчид, онооны хувьд  тэнцүүхэн байлаа. Манай багийн давуу тал бол хаалт сайн байсан гэж хэлж болно.     -“Энагурэ” багийн онцлог юу вэ? Багийн гишүүдийнхээ тухай яриач?     -Манай багийн онцлог гэвэл тамирчдын хувьд нас бага залуу. Тэгэхээр энэ баг бүрэлдэхүүнээрээ  олон жил гар нийлж тоглох боломжтой гэж харж байна. Энэ бол бидний давуу тал.     -Дээд лигийн хувьд олон жил тасарсан тэмцээнийг сэргээж зохион байгуулж байгаа гэдгээрээ үзэгч, сонирхогчдод өндөр хүлээлт үүссэн байна. Бусад тэмцээнээс ялгарах онцлогийг тамирчид  та бүхэн хэрхэн дүгнэж байна?     -Тамирчид их өндөр сэтгэгдэлтэй байгаа. Ялангуяа Эрдэнэт хотод очиж тоглоход эхнээсээ дуусах хүртэлх бүх үйл ажиллагааг маш өндөр түвшинд зохион байгуулсан. Азийн наадам, олон улсын тэмцээнд ирсэн юм шиг сэтгэгдэл төрж байлаа. Эрдэнэтийн багийн хувьд “Хобби эйс” багтай хүч тэнцүү 5 ээлжийн тоглолтыг сонирхуулсан нь үзэгчдэд  таалагдсан гэдэгт итгэлтэй байна. Энэ дашрамд Эрдэнэт үйлдвэрийн хамт олон, Эрдэнэтчүүддээ талархлаа илэрхийлье!     -Бусад баг тамирчиддаа хандаж юу гэж хэлэх вэ?    -2019 оны волейболын дээд лиг маш сайхан зохион байгуулагдаж байна.Нийт үзэгчид, зохион байгуулагчиддаа баярлалааа.                         Э.Мөнх-Уянга Фото. Б.Баттөгс     Дэлгэрэнгүй...
  • Эрдэнэт үйлдвэртээ баярлалаа #2

      Аж ахуй, үйлчилгээний цехийн Хими цэвэрлэгээний машинист Ц.ГЭРЭЛМАА “Энэ уулын буянд бид сайн сайхан амьдарч, хойч ирээдүйнхээ төлөө хөдөлмөрлөж, өөрсдийн аз жаргал, ирээдүйг бүтээж яваа шүү” гэж өглөө бүр Эрдэнэт уулаа сэтгэлдээ бодож сэрдэг дээ. Үйлдвэрээрээ бахархаж байна. Хүн ер нь сэтгэлийн үгээ хэлэх боломж тэр бүр гардаггүй бололтой. Эрдэнэт үйлдвэрийг бүтээн цогцлооход гар бие оролцсон үе үеийн уурхайчиддаа талархаж явдгаа энэ дашрамд илэрхийлье. Би Эрдэнэт үйлдвэрт 33 жил ажиллахдаа 17 жилийг нь энэ хамт олонтойгоо үдэж байна. Ээж шиг, эгч шиг нь байж, найз нөхөд болж ээнэгшин дассан хамт олондоо хайртай. Та бүхнийхээ хүчинд өдий зэрэгтэй яваа юм шүү. Тэтгэврийн нас ойртох тусам сэтгэлд нэг зүйл тороод ч байх шиг. Хамт олноо их санах байх. Эрдэнэтийн уурхайчдын сүлд дуу “Уурхайчин би”-г амандаа аялж, автобусны цуваагаа хараад огшиж суудаг би жирийн л нэг уурхайчин. Үйлдвэрийнхээ удирдлагууд, нийт уурхайчиддаа, тэдний үр хүүхэд, ач зээ нар, гэр бүлд сайн сайхныг хүсье.   Засвар механикийн заводын Уул уурхайн хүнд механизм, тоног төхөөрөмжийн засварчин С.БАТЗОРИГ Монгол улсдаа төдийгүй дэлхийд үнэлэгдсэн, ТОП 10 үйлдвэрийн нэг болох уулын баяжуулах Эрдэнэт үйлдвэрт 15 дахь жилдээ ажиллаж байгаадаа баяртай байна. Үйлдвэрийн газраас тоног төхөөрөмжийн шинэчлэл хийж, орчин үеийн уул уурхайн хөгжилтэй хөл нийлүүлэхийн зэрэгцээ ажилчдаа мэргэжлийн талбар дээр мэргэших, хөгжихөд ихээхэн анхаарч байгаа нь сайшаалтай юм. Би мэргэжлийнхээ дагуу ур чадвараа нэмэгдүүлэн, цаашдаа улам хичээж ажиллах болно. Хамт олондоо халуун баяр хүргэе.   Тээвэр ложистикийн төвийн Бүтээмж, инновацын мэргэжилтэн З.БАТЦЭНГЭЛ 1978 онд илгээлтээр Эрдэнэт хотод ирэх шийдвэр гаргасан аав, ээждээ маш их баярлалаа. Өнөөдөр би аав, ээжийнхээ үргэлжлэл болж, хүүтэйгээ мөр зэрэгцэн үйлдвэртээ ажиллаж байна. Бид удам дамжсан уурхайчид. Тийм ч учраас үйлдвэртээ маш их хайртай. Аав ээж минь, “Бор ууландаа залбирч яваарай” гэж захидаг. Бор ууландаа, Эрдэнэт үйлдвэртээ маш их баярлалаа.   Дулааны цахилгаан станцын Лабораторийн эрхлэгч Д.ТӨГСБАЯР Би Эрдэнэт үйлдвэрт 19 жил ажиллахдаа өдий дайны ажилтай, мэдлэг мэргэжилтэй болсондоо баярлаж явдаг. Хүн бүр үйлдвэрийнхээ хөгжилд хувь нэмэр оруулах ёстой гэж би хувьдаа боддог. Миний чадах зүйл бол эргэн тойрондоо зөв хандлага түгээх юм. Ер нь зөв хандлагатай, эргэн тойрны уур амьсгал эерэг байвал бүх ажил бүтэмжтэй байна гэдэгт итгэдэг. Та бүхэндээ үйлдвэрийнхээ ойн мэндийг хүргэж, бүгдээрээ эерэг хандлага түгээе гэж уриалмаар байна. И.Чинтогтох Фото: Б.Баттөгс   Дэлгэрэнгүй...
  • Монголын волейболын холбооны дээд лигийн аварга шалгаруулах тэмцээнд “Дархан сеть” эмэгтэй баг хүрэл медалийн болзол хангалаа

         Монголын волейболын холбооноос анхдугаар лигийн тэмцээнийг 1995 онд зохион байгуулж эхэлсэн түүхтэй. Харин эмэгтэйчүүдийн лигийг 1997 оноос эхлүүлэн зохион байгуулж эхэлжээ. Ийнхүү 2011 он хүртэл 17 удаа лиг зохион байгуулаад найман жил завсардсан юм. Тэр хугацаанд МВХ-ны цомын аварга шалгаруулах тэмцээн нь лигийг орлож байжээ. Энэ жил Волейболын холбооны удирдах зөвлөлийн бүрэлдэхүүн өөрчлөгдсөнтэй холбогдуулан дээд лигийн тоглолтыг сэргээн зохион байгуулж “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ хамтран зохион байгуулах болсон. Дээд лигт эрэгтэй долоо, эмэгтэй найман баг өрсөлдөж, эмэгтэй багаас “Уурхайчин” багт ОХУ-ын нэг тоглогч ирсэн бол эрэгтэй бүх багт гаднаас тоглогч ирсэн. Лигийн тэмцээнд багууд гурван тойрог өрсөлдөж, нийт 108 тоглолтын дараа медалийн төлөө өрсөлдөх багууд тодроод байна. Медалийн эздийг цуврал тоглолтоос тодруулах бөгөөд түрүүлж гурав хожсон нь ялна. Шигшээ тоглолтууд энэ сарын 8-ныг хүртэл үргэлжлэх бөгөөд “MNB Sport” суваг шууд дамжуулан үзүүлж байна. Монголын волейболын холбооны үндэсний дээд лигийн аварга шалгаруулах тэмцээнд эрэгтэй 82, эмэгтэй 74 нийт 156 тамирчин хурд хүчээ сорьсноос 70 гаруй хувь нь анх удаа лигт тоглож байна. Ихэнх тамирчны анхны лиг учраас нас, туршлага ойролцоо, өрсөлдөөн тэнцүү байгаа нь тэмцээнийг сонирхолтой болгож байна. Волейболын лигийн нэг онцлог нь “Play-Off” буюу хасагдах шатны тоглолт гэж байдаггүй. Шууд медалийн төлөөх тоглолтуудаар үргэлжилдэг. Өнөөдрийн эхний тоглолт “Дархан сеть”, “Тэнүүн-Огоо” багийн ширүүн өрсөлдөөнөөр эхэлж 3:2-ийн харьцаатайгаар “Дархан сеть” багийн эмэгтэй тамирчид  хүрэл медалийн болзол хангалаа.                        Э.Мөнх-Уянга Фото: Б.Баттөгс   Дэлгэрэнгүй...
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Бидний тухай
   “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын дэргэдэх Үйлдвэрчний Эвлэлийн Холбооноос үйлдвэрийн захиргаатай байгуулдаг Хамтын гэрээний 2020 оны төсөлд ажилчдын саналыг тусгах зорилгоор санал асуулга зохион байгуулж байна. Ажил олгогч болон ажилчдын эрх ашгийг хамгаалах байгууллагууд хамтарч хэрэгжүүлдэг Хамтын гэрээг Монгол Улсын Хөдөлмөрийн тухай хуулинд тусгагдсан зүйл заалттай уялдуулан боловсруулдаг. Харин ирэх оны Хамтын гэрээг хууль дүрмийн заалтаас гадна ажилчдын санал хүсэлтэнд тулгуурлан боловсруулах болсон нь шинэлэг бөгөөд оновчтой санаачилга гэж  мэргэжилтнүүд онцолж байна. Санал асуулганд  тусгай албан бланк бүхий хуудсан дээр ажилчин өөрийн санал хүсэлтээ бичиж ирүүлэх бөгөөд эдгээрийг нэгтгэн хамгийн олон удаа дурьдагдсан асуудлыг Хамтын гэрээнд тусгах аж. Өнөөдрийн байдлаар, 2500 ширхэг саналын хуудас цех нэгжүүдэд тараагдсанаас түрүүч нь ҮЭХ-ны байранд хүргэгджээ. Үүн дээр дахин 1000 ширхэгийг нэмж, ажилчдад тараах юм байна. Ажилчдын саналыг цех нэгжүүдийн ҮЭ-ийн хороод болон ҮЭХ-ны тэргүүлэгчдийн хурал гэсэн үе шаттайгаар нэгтгэж дүгнэнэ. 
   Мөн ирэх жилийн Хамтын гэрээнд олон жил хөндөгдөөгүй, ажилчдын эрх ашигт нийцсэн асуудлыг тодорхой өөрчлөлт оруулан, тусгах байр суурьтай буйгаа ҮЭХ-ны дарга Б.Төгсбаяр ярилаа. Тухайлбал, ээлжийн амралтын үеэр олгодог эмчилгээний 150 мянган төгрөгийг нэмэгдүүлэх, “13 дахь сарын цалин” буюу жилийн үр дүнгийн урамшууллыг 2-3 сараар бодож олгох эдийн засгийн тооцоо судалгаа хийх, шөнийн нэмэгдлийг ахиулах, түүнчлэн Хөдөлмөрийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын дагуу өөрчлөгдөх зарим асуудлыг Хамтын гэрээнд тусгахаар саналаа бэлдэж байна. Ингэснээр шинэ Хамтын гэрээг  ажилчид руу чиглэсэн олон эерэг заалт бүхий байдлаар боловсруулах боломжтой гэж тэд үзэж байна.    
   Эрдэнэт үйлдвэрийн захиргаа, ҮЭХ-ны хамтарсан  11 дэх удаагийн буюу 2019 оны Хамтын гэрээ 12 дугаар сарын 31-ний өдөр дуусгавар болно. Уг гэрээний биелэлтийг оны эхний гурван улирлын байдлаар дүгнэхэд 98.35 хувийн биелэлттэй гарсан нь сайн үзүүлэлт. Үлдэж буй хугацаанд 100 хувиар биелэх бүрэн боломжтой гэдгийг хэрэгжүүлэгч талууд онцолсон юм.
 
М.Балжинням
 

 
   Эрдэнэт үйлдвэрийн Аврах, гал унтраах 58-р анги, Орхон аймгийн Онцгой байдлын газар, Гэрээт цагдаагийн хэлтсийн хамтарсан гуравдугаар улирлын тактикийн сургуулилтад аврагчид бэлэн байдлаа шалгууллаа. Энэ удаа Тээвэр, ложистикийн төвийн нефть баазын хэсэгт байрладаг 2000 метр куб багтаамжай 4-р саванд гал гарч, газар хөдлөлтийн улмаас осолдогч гэмтсэн өгөгдлийн дагуу аврагчид ослын газарт ирж ажилласан юм. Анхны тусламжийн бүлгийнхэн осолдогчийг эмнэлгийн байгууллагад хүргэж, гал унтраах ажиллагааг богино хугацаанд амжилттай гүйцэтгэлээ. Улирал тутам гал түймэр, гамшгийн бэлэн байдлаа шалгаж, аврагчдын ур чадварыг үнэлэх нь арга тактикаа сайжруулахад ихээхэн түлхэц болдгийг удирдлагууд хэлж байна. Гал гарсан объект дээр ажиллах машин техник, тоног төхөөрөмж, шугам хоолой, хүн хүч гээд бүхий л зүйлийн бэлэн байдлыг шалгаснаар тактикийн сургуулилт өндөрлөсөн юм. Гуравдугаар улирлын тактикийн сургуулилтад Орхон аймгийн Онцгой байдлын газрын 30-аад офицер хүч нэмэгдүүлэн оролцсон. Команд штабын сургуулилтаар офицерууд гал унтраах ажиллагаанд оролцож, танхимын сургалт, аргазүйгээр хангагдлаа.  
 
Орхон аймгийн Онцгой байдлын газрын дарга, хурандаа Г.ГАНБААТАР: Бид “Хамтын гэрээ”-г хэрэгжүүлэн ажиллаж байна
 
 
   - Өнөөдрийн зохион байгуулсан тактикийн сургуулилтыг Та хэрхэн дүгнэх вэ? Эрдэнэт үйлдвэрийн гал унтраах 58-р анги, аймгийн Онцгой байдлын газар ямар уялдаа холбоотой ажилладаг талаар мэдээлэл өгөхгүй юу?
   - Эрдэнэт үйлдвэр, Онцгой байдлын байгууллага нь онцгой байдлын ажилтан, албан хаагчдын Хөдөлмөрийн харилцааны эрхзүйн хэм хэмжээг хамтын ажиллагааныхаа хүрээнд зохион байгуулсаар ирсэн. 1978 онд Эрдэнэт үйлдвэр байгуулагдсан. Өнөөдрийг хүртэл үйлдвэрийг галын аюулаас урьдчилан сэргийлэх, гал түймрийг унтраах, Монгол Улсад мөрдөгдөж  байгаа гамшгаас хамгаалах хууль, эрхзүйн актуудыг хэрэгжүүлэх, дагаж мөрдөх, түүнд тавигддаг шаардлагуудыг хамтарсан байдлаар зохион байгуулах үүрэг бүхий “Хамтын гэрээ”-ний дагуу Онцгой байдлын газар ажиллаж байна. Аливаа үйл ажиллагаанд бэлэн байх нь маш чухал. Өнөөдрийн шатах тослох материалын агуулах, гал унтраах аврах ангиудын хоорондын хамтын ажиллагаа нь “Хамтын гэрээ”-нд заасан үүргийнхээ дагуу боллоо. Энэ төрлийн сургуулилт нь аврагчид хамтран ажиллах, арга тактикаа боловсруулах, техникийн нөхцөл байдал, түүнд хэрэглэгдэж байгаа багаж хэрэгсэл, тэдгээрийг ажиллуулж байгаа алба хаагчдын хөдөлмөр хамгаалал, аюулгүй байдал хэрхэн хангагдаж байгааг үзэж танилцдагаараа давуу талтай.

   - Орхон аймгийн Онцгой байдлын газраас хийж хэрэгжүүлж байгаа шинэлэг ажлууд юу байна вэ?
   - Аймгийн хэмжээнд хэд хэдэн төрлийн зохион байгуулалттай арга хэмжээ авч, гэр хороололд гарч байгаа гамшиг, ослыг бууруулах зорилгоор гал унтраах хоёр ангийг шинээр байгуулсан. Эрдэнэт үйлдвэрийн удирдлагуудын дэмжлэгтэйгээр үе шаттай техникийн шинэчлэлийг 58-р ангид хийж байна. Энэ онд шинэ техникээр хүч нэмсэн нь бидний хувьд томоохон хөрөнгө оруулалт боллоо. 
 
Нефть баазын хэсгийн  цахилгаан механикч М.СҮХБААТАР: Манайхан хийх ёстой даалгавраа амжилттай биелүүллээ 
 
 
   - Тээвэр Ложистикийн төвийн нефть баазын хэсэг төлөвлөгөөний дагуу жил бүр Аврах, гал унтраах 58-р ангитай хамтарсан сургуулилт хийдэг. Энэ удаа 58-р анги болон Онцгой байдлын газартай хамтран тактикийн сургуулилт хийсэн нь том хэмжээний ажиллагаа боллоо. Нефть бааз хэсгийн гал унтраах, анхны тусламжийн бүлгэмийнхэн 18 хүний бүрэлдэхүүнтэй оролцож, хийх ёстой даалгавраа амжилттай биелүүлсэн. Бид өнгөрсөн жил Нефть баазын “1000 метр кубын багтаамжтай 1-р саванд гал түймэр гарлаа” гэсэн дуудлагын дагуу ажилласан. Манай бааз шатах тослох материал агуулдаг тул гал гарах хамгийн их эрсдэлтэй бүсэд тооцогддог юм. Тиймээс цех, хэсгийн хамт олон маань ямар нэг аюул, гамшгийн үед үргэлж бэлэн байх ёстой. Энэ ч утгаараа жил бүрийн сургалтандаа амжилттай оролцож, өнгөрсөн жилийн мэдлэгээ тэлж, амжилтаа ахиулж байна.
 
 
 
 
 
 
 
И.Чинтогтох
Фото: Ш.Лхамсүрэн
   Эрдэнэт үйлдвэрийн эрчим хүчний чиглэлийн ажилтнууд хуралдаж, цаг үеийн ажил болон эрчим хүчний хэмнэлтийн бодлого, түүнд холбогдох хууль дүрмийн танилцуулга, цаашдын зорилт үйл ажиллагааны талаар мэдээлэл солилцов. Тус үйлдвэрийн хэмжээнд 1500 гаруй хүн эрчим хүчний чиглэлээр ажилладаг. Уг хуралд оролцсон удирдлага, төлөөллөөр дамжуулан тэдэнд эрчим хүчний салбарын холбогдох мэдээллийг шуурхай, зөв хүргэх зорилгод энэ удаагийн зөвлөгөөн чиглэгджээ. Нөгөө талаас цаашид баримталж ажиллах чиг, бодлогоо энэ үеэр тодорхойлж, санал бодлоо солилцох юм. Тухайлбал, эрчим хүчний хэмнэлтийг үйлдвэрийн хэмжээнд хэрхэн нэг бодлогоор зангидах, бүтцийн цех нэгжүүд ямар үүрэг, санаачилгатай ажиллах зэргээр ярилцсан байна.
   Уг хуралдаанаас гарах үр дүнгийн талаар Эрчим хүчний хэлтсийн дарга, Ерөнхий Эрчим зүйч Ш.Төрбат “Эрчим хүчний үнэ тариф их нэмэгдсэн. Эрдэнэт үйлдвэрийн хувьд гэхэд цахилгаан эрчим хүчний зардал үнэ нэмэгдээгүй байх үеийнхээс 20 тэрбум төгрөгөөр нэмэгдээд байна. Ирэх жил 36 тэрбум төгрөгт хүрэх тооцоо гарсан. Тэгэхээр зардал өсөж байгаа энэ үед хэмнэлтийн бодлогыг үр ашигтай хэрэгжүүлэхэд анхаарах шаардлагатай. Тиймээс бид энэ удаагийн хурлаар хэмнэлтийн асуудлаар нухацтай ярилцаж, үнэ тариф нэмэгдэх шалтгаантай уялдуулан үйл ажиллагаагаа цаашид яаж үргэлжлүүлэх вэ гэдэгт саналаа нэгтгэнэ. Түүнчлэн математик загварчлал, компьютер симуляци зэрэг чиглэлээр залуу эрчим зүйчдээ мэргэшүүлж, бодит хэрэглээнд гарч буй өөрчлөлтийг компьютер загварчлалд оруулан оновчтой санал боловсруулна. Энэ жил Цахилгааны цех, Ус хангамжийн цех, Баяжуулах үйлдвэр зэрэг нэгжүүд дээр илтгэлийн уралдаан, программ хангамжийн загварчлал гаргах сургалтууд зохион байгуулсан. Улаанбаатар хотоос мэргэжлийн багш нар урьж, хичээл заалгасан. Эдгээрт тулгуурлан, ажил мэргэжлийн томоохон уралдаан зарлана. Ингэснээр залуу ажилтнууд шинэ түвшинд  ажиллах, хэмнэлтийн хуучин арга барилыг өөрчлөх боломж бүрдэнэ” гэж ярилаа.  
 
 
 
М.Балжинням
Фото: Ш.Лхамсүрэн
 

   “Нэн түрүүнд ХАБ - 2019” Бага хурал Улаанбаатар хотноо Corporate концертын их танхимд хоёр дахь өдрөө үргэлжилж байна.
   Энэ жилийн Бага хурлыг “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ, "Оюу толгой" ХХК, Монголын мэргэшсэн Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, Эрүүл ахуйн мэргэжилтнүүдийн холбоо хамтран зохион байгуулж байгаа юм.
   ХАБЭА-н салбар хорооны манлайлал, Гамшгийн тухай хуулийн хэрэгжилт, бодлого, Аюулгүй байдалд манлайлах талаар илтгэлүүд хэлэлцэж, санал бодлоо хуваалцаж байна. Түүнчлэн “Яараад яах вэ” аяны үр дүнгээс Бага хурлын төлөөлөгчдөд танилцууллаа.
   “Аюулгүй байдал манлайлах нь” уриатай “Нэн түрүүнд ХАБ - 2019” Бага хуралд нийт 350 гаруй зочид төлөөлөгчид оролцож байгаагаас “Ослыг тэглэх” эрхэм зорилготой Эрдэнэт үйлдвэрээс бага хурлын төлөөлөгчөөр 18 уурхайчид оролцож байна.

 
А.Бямбамаа
   Эрдэнэт үйлдвэрийн Засвар механикийн заводын Цутгуурын цехэд өргөтгөл, шинэчлэлийн ажлыг эхлүүлэхээр төлөвлөгөөний дагуух ажлууд явагдаж байна. 11-р сарын нэгний өдрөөс зургаан сарын хугацаанд өргөтгөл, шинэчлэлт хийх учир үйлдвэрлэлийн тасралтгүй үйл ажиллагааг хангахын тулд нөөц бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх ажил ойрын өдрүүдэд эрчимтэй хийгдэж байна.
   Эрдэнэт үйлдвэрийн цех нэгжүүдэд хэрэгцээтэй, төрөл бүрийн цутгамал бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг Цутгуурын цехийн хамт олон зургаан сарын нөөц 5290 тонн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх юм. Нийт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлийн 95 хувийг нь Баяжуулах үйлдвэр захиалдаг юм.
   Өргөтгөл шинэчлэл хийх хугацаанд тус цехийн ажилчдыг ажлын байраар хангах асуудал шийдэгдэж 44 ажилтныг бусад цех нэгжүүдэд тараан ажиллуулах бол үлдсэн ажилчдыг Засвар механикийн завод өөрсдийн  цех нэгжүүдэд ажлын байраар хангахаар болжээ.
 
А.Бямбамаа
 
 

Мэдээний төрөл

Календарь

« 10-р сар 2019 »
Да Мя Лх Пү Ба Бя Ня
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

Зургийн цомог